นิทาน นางสิบสอง

1. นางสิบสอง
นานมาแล้ว มีเศรษฐีชื่อ นนท์ และภรรยาชื่อ พราหมณี ทั้งสองไม่มีลูกจึงได้ไปบนบานสานกล่าวเพื่อ ขอลูกจากเทวดาอารักษ์ เทวดาจึงให้ลูกแก่เศรษฐีถึง ๑๒ คน ด้วยความที่มีลูกเยอะฐานะทางบ้านจึงค่อยๆ ตกต่ำลง เงินทองที่เก็บไว้ก็หายไปหมด เนื่องจากต้องเลี้ยงดูลูกสาวทั้งสิบสองคน เศรษฐีทั้งสองจึงต้องกลายมา เป็นเพียงชาวบ้านที่ต้องหาเช้ากินค่ำ ในวันหนึ่งเศรษฐีนนท์หาปลามาได้มากถึง ๑๒ ตัว และให้ลูกๆ ช่วยกับ ทำอาหาร แต่เพราะด้วยความเป็นเด็กพวกนางจึงควักตาปลาออกมาเล่น แต่นางเภาซึ่งเป็นน้องคนสุดท้องเกิด ความสงสารจึงควักตาปลาแค่ข้างเดียวในขณะที่พี่ๆ ของนางนั้นควักออกถึงสองข้าง หลายวันต่อมาเศรษฐีนนท์ เกิดความรู้สึกทนกับความยากลำบากไม่ไหว จึงได้คิดอุบายว่าจะนำลูกทั้งสิบสองคนไปปล่อยป่า โดยหลอกลูก ของตนว่าตนจะไปเยี่ยมญาติจะพาลูกทั้ง ๑๒ คนไปด้วย เมื่อมาถึงกลางป่าเขาก็บอกกับลูกของเขาว่าจะไปหา ผลไม้มาให้กิน ให้ลูกๆ รอก่อน เมื่อได้โอกาสเขาก็หนีไปโดยหวังว่าจะมีคนใจดีมารับไปเลี้ยงดู นางสิบสองรอ บิดาของตนจนเหนื่อย โชคดีที่นางเภามีความฉลาดมากกว่าพวกพี่ๆ ได้นำข้าวตากโรยตามทางที่เดินมา พวก นางทั้งสิบสองจึงกลับบ้านได้อย่างปลอดภัย เมื่อบิดาและมารดาเห็นลูกของตนกลับมาบ้านได้ก็ตกใจมาก และ ได้คิดว่าจะนำลูกของตนไปปล่อยป่าอีกครั้ง และวันนั้นก็มาถึงพ่อของนางสิบสองได้นำลูกของตนไปปล่อยป่าอีก ครั้งคราวนี้โชคร้ายนางเภาไม่ได้เอาข้าวตากมา ทำให้นางทั้งสิบสองติดอยู่ในป่า นางทั้งสิบสองคนได้อยู่ในป่า จนรุ่งเช้าของอีกวัน นางเภาได้บอกกับพี่ๆ ของตนว่าควรจะหาทางกลับบ้านใหม่ แต่เดินไปเท่าไหร่ก็ไม่ถึงสักที
จนในที่สุดก็มาเจอกับนางยักษ์สันตรา เนื่องจากนางเป็นยักษ์ใจดีพอได้เห็นนางทั้งสิบสองก็เกิดความ รักและเอ็นดูเนื่องด้วยตนไม่มีลูกและสามีของตนก็ตายไปแล้ว นางยักษ์จึงนำนางทั้งสิบสองมาเลี้ยงไว้ในวัง โดย สั่งให้ทุกคนในเมืองทานตะวันแปลงกายเป็นมนุษย์ให้หมดเนื่องจากกลัวว่า นางทั้งสิบสองจะหวาดกลัวและ เกลียดตน นางได้เปลี่ยนชื่อจากสันตราเป็นสันธมาลา นางทั้งสิบสองใช้ชีวิตอยู่ในวังอย่างสุขสบายจนกระทั่งโต เป็นสาว นางเภาก็เกิดความสงสัยขึ้นมาว่า เมืองนี้เป็นเมืองยักษ์เพราะว่าตนนั้นไม่เคยเห็นสัตว์ตัวไหนในเมืองนี้ เลย และพี่ๆ ของตนก็ได้เจอกับกองกระดูกที่พวกยักษ์กินทิ้งไว้ท้ายวัง ซึ่งนางสันธมาลาห้ามไม่ให้ไปอีกด้วย นางเภาจึงพาพวกพี่ๆ หนีจากเมืองยักษ์จนนางสันตราตามมา แต่ไม่สามารถเห็นนางทั้งสิบสองเพราะเทวดาใน ป่าคุ้มครองนางทั้งสิบสองไว้ นางสันตราจึงกลับเมืองไปด้วยความอาฆาตแค้น
นางทั้งสิบสองดีใจที่หนีจากนางยักษ์มาได้และก็เดินทางไปโดยไร้จุดหมายจนมาถึงเมืองกุตลนครซึ่ง มีราชารถสิทธิ์เป็นผู้ปกครองเมือง ท้าวรถสิทธิ์เมื่อได้เห็นพวกนางที่รูปร่างงดงามแล้วก็เกิดความรักใคร่ โดยรัก นางเภามากที่สุด ท้าวรถสิทธิ์ได้นางทั้งสิบสองเป็นมเหสี อยู่มาวันหนึ่งนางทั้งสิบสองคนก็ได้ตั้งครรภ์ ในขณะเดียวกันนางยักษ์สัตราได้ใช้มนต์วิเศษของตนดูภาพพวกนางทั้งสิบสองผ่านกระจก นางสันตราจึงได้เห็น และรู้ว่านางสิบสองอยู่ที่เมืองกุตลนครและได้เป็นมเหสีของราชารถสิทธิ์ ก็ได้ตามไปจนมาถึงเมืองกุตลนครและ

2. ได้พบกับท้าวรถสิทธิ์นางจึงเป่ามนต์สะกดให้ท้าวรถสิทธิ์รักใคร่และแต่งตั้งให้ตนเป็นพระมเหสีเอกแทนนางทั้ง สิบสอง เมื่อนางสิบสองรู้ว่าเป็นนางยักษ์สันตรา พวกนางก็ตกใจกลัวนางทั้งสิบสองพยายามบอกว่า นางยักษ์ แปลงร่างมาไม่ใช่เป็นนางงามอย่างที่ท้าวรถสิทธิ์เข้าใจ นางสันทะมาลาโกธรแค้นนางสิบสองเป็นอย่างยิ่ง นางจึงเป่ามนต์ให้ท้าวรถสิทธิ์เกลียดนางทั้งสิบสองและสั่งนางทั้งสิบสองไปขังไว้ในถ้ำแต่นางยักษ์สันตรายังไม่ หยุดแค้น นางจึงออกอุบายว่าตนป่วยเป็นโรคประหลาด และบอกกับท้าวรถสิทธิ์ว่าต้องใช้ลูกตาของนางทั้งสิบ สองมาทำยาให้กินจึงจะหาย ท้าวรถสิทธิ์ซึ่งกำลังลุ่มหลงนางอยู่ก็เชื่อและสั่งให้ควักลูกตาของนางทั้งสิบสองคน จะเอามาทำตัวยา โดยยกเว้นนางเภา ซึ่งสั่งว่าให้ควักเพียงข้างเดียว เพื่อให้นางเภาได้มีโอกาสได้เห็นโลกด้วยตา อีกข้างหนึ่ง นางยักษ์ได้สั่งให้วิรุฬและจำบังสมุนเอกของตนรับหน้าที่นี้ เมื่อมาถึงถ้ำทั้งสองได้ควักลูกตานางสิบ สองทันทีโดยเรียงจากพี่ไปถึงน้อง และได้นำลูกตาของนางสิบสองใส่โถไปถวายให้นางสันธมาลา
นี่ก็เป็นเพราะเวรกรรมของนางทั้งสิบสองที่ตอนเด็กได้ควักตาปลาออกมาเล่น แต่นางเภาควักออกมา เพียงข้างเดียวจึงไม่โดนควักลูกตาทั้ง ๒ ข้าง นางทั้งสิบสองต้องทุกข์ทรมานยิ่งกว่าเดิม ปวดทั้งตาและท้องแก่ที่ ใกล้คลอด จึงหากบเขียดแถวนั้นมาย่างกินประทังชีวิตและนางค่อมที่แอบนำข้าวมาถวาย เวลาผ่านไป จนกระทั่งพวกนางคลอดลูกออกมา ลูกของนางทั้ง ๑๑ คนตายหมด เหลือแต่นางเภาที่ให้กำเนิดพระโอรสและ ตั้งชื่อว่า "รถเสน" รถเสนเป็นเด็กฉลาด รูปร่างงดงามมาก และมีความกตัญญูต่อแม่และป้าทั้ง ๑๑ คน รถเสน ได้หลบหนีออกมาจากถ้ำออกมาหาข้าวและหาอาหารไปให้แม่และป้ากินเป็นประจำ

3. คำถาม
๑. เมื่อมีบุตรไม่ได้ เศรษฐีนนท์และภรรยาทำอย่างไรจึงจะได้บุตร
ก. ขอลูกเพื่อนบ้านมาเลี้ยงเป็นบุตรของตน
ข. เจอเด็กถูกทิ้งในป่าจึงนำมาเลี้ยง
ค. บนบานขอลูกจากเทวดา
ง. มีผู้นำมาฝากเลี้ยง จึงรับไว้เป็นลูก
๒. เพราะเหตุใดเศรษฐีจึงนำลูกทั้งสิบสองคนไปปล่อย
ก. เพราะบุตรสาวประพฤติตนไม่ดี
ข. เพราะบุตรสาวพิการ
ค. เพราะบุตรสาวหน้าตาอัปลักษณ์
ง. เพราะบุตรสาวทำให้ฐานะทางบ้านแย่ลง
๓. เพราะเหตุใดบุตรสาวของเศรษฐีนนท์จึงสามารถหาทางกลับบ้านได้ ในครั้งแรก
ก. เพราะบุตรสาวคนสุดท้องได้โรยข้าวตากไว้ระหว่างทาง
ข. เพราะบุตรสาวพกพา GPS
ค. เพราะบุตรสาวจำทางกลับบ้านได้
ง. เพราะบุตรสาวถามทางจากนายพราน
๔. หลังจากนางทั้งสิบสองถูกปล่อยไว้ในป่าอีกครั้ง ใครเป็นผู้รับเลี้ยงดูนาง
ก. เศรษฐีนนท์และภรรยา
ข. นางยักษ์
ค. นายพราน
ง. ฤๅษี
๕. เพราะเหตุใดนางสิบสองจึงต้องหนีนางสันตรา
ก. เพราะถูกนางสันตราขู่ฆ่า
ข. เพราะความอดอยาก
ค. เพราะถูกนางสันตรากักขังไว้ในถ้ำ
ง. เพราะรู้ความจริงว่านางสันตราเป็นยักษ์

4. ๖. หลังจากที่นางสิบสองหนีออกจากเมืองยักษ์ เหตุใดนางยักษ์จึงไม่สามารถมองเห็นนางทั้งสิบสอง
ก. เพราะเทวดาในป่าคุ้มครองนางทั้งสิบสองไว้
ข. เพราะนางสิบสองแอบอยู่ในถ้ำ
ค. เพราะนางยักษ์สายตาสั้น
ง. เพราะนางสิบสองมีคาถาล่องหน
๗. ใครคือเจ้าเมืองกุตลนคร
ก. ท้าวสามล
ข. ท้าวรถสิทธิ์
ค. ท้าวรถเสน
ง. ท้าวไชยเสน
๘. เหตุใดท้าวรถสิทธิ์จึงเกลียดชังนางทั้งสิบสอง
ก. เพราะนางทั้งสิบสองไม่มีเสน่ห์ปลายจวัก
ข. เพราะนางเป็นคนยากจนมาก่อน
ค. เพราะถูกนางสันตราเป่ามนต์
ง. เพราะเข้าใจผิดว่าพวกนางเป็นยักษ์
๙. เพราะเหตุใดนางทั้งสิบสองจึงถูกควักลูกตา
ก. เพราะนางยักษ์สันตราออกอุบายว่าตนเป็นโรคประหลาด ต้องการนำลูกตาของนางทั้งสิบสองมาทำ ยารักษาโรค
ข. เพราะนางยักษ์สันตราเกิดอยากกินลูกตามนุษย์
ค. เพราะท้าวรถสิทธิ์จำนางทั้งสิบสองไม่ได้
ง. เพราะท้าวรถสิทธิ์ต้องการนำลูกตาไปบูชายันต์
๑๐. ใครเป็นคนแอบนำข้าวมาถวายนางทั้งสิบสอง ขณะที่พวกนางติดอยู่ในถ้ำ
ก. เทวดาในป่า
ข. นางค่อม
ค. นางสนม
ง. คนรับใช้

5. ๑๑. บุตรของนางเภามีชื่อว่าอะไร
ก. สุดสาคร
ข. พลายงาม
ค. พระสังข์
ง. รถเสน
๑๒. นิทานนางสิบสองในตอนที่ ควักลูกตาปลาออกมาเล่น และสุดท้ายนางทั้งสิบสองก็ถูกควักลูกตาเช่นกัน นั้นสะท้อนความเชื่อในเรื่องใดมากที่สุด
ก. กฎแห่งกรรม
ข. การบูชาเทพเจ้า
ค. ด้านโหราศาสตร์
ง. ด้านไสยศาสตร์มนต์ดำ
๑๓. ข้อใดกล่าวถึงลักษณะนิสัยของรถเสนได้ชัดเจนที่สุด
ก. อ่อนน้อมถ่อมตน
ข. ซื่อสัตย์
ค. กตัญญูรู้คุณ
ง. ฉลาดแกมโกง
๑๔. ข้อใดเป็นบ่งบอกถึงลักษณะนิสัยของนางยักษ์สันตราได้ชัดเจนที่สุด
ก. มีความโลภ
ข. เจ้าคิดเจ้าแค้น
ค. มีความนอบน้อม
ง. ตระหนี่ถี่เหนียว
๑๕. นิทานนางสิบสองเป็นวรรณกรรมประเภทใด
ก. วรรณกรรมต่างประเทศ
ข. วรรณกรรมประวัติศาสตร์
ค. วรรณกรรมราชสำนัก
ง. วรรณกรรมท้องถิ่น

6. เฉลย
๑) ค. บนบานขอลูกจากเทวดา
๒) ง. เพราะบุตรสาวทำให้ฐานะทางบ้านแย่ลง
๓) ก. เพราะบุตรสาวคนสุดท้องได้โรยข้าวตากไว้ระหว่างทาง
๔) ข. นางยักษ์
๕) ง. เพราะรู้ความจริงว่านางสันตราเป็นยักษ์
๖) ก. เพราะเทวดาในป่าคุ้มครองนางทั้งสิบสองไว้
๗) ข. ท้าวรถสิทธิ์
๘) ค. เพราะถูกนางสันตราเป่ามนต์
๙) ก. เพราะนางยักษ์สันตราออกอุบายว่าตนเป็นโรคประหลาด ต้องการนำลูกตาของนางทั้งสิบสองมาทำยา รักษาโรค
๑๐) ข. นางค่อม
๑๑) ง. รถเสน
๑๒) ก. กฎแห่งกรรม
๑๓) ค. กตัญญูรู้คุณ
๑๔) ข. เจ้าคิดเจ้าแค้น
๑๕) ง. วรรณกรรมท้องถิ่น