Download as PDF, PPTX
![สื่อฯช่วยสอน เรื่องรามเกียรติ์ตอนนารายณ์ปราบนนทก(ปรับ) [โหมดความเข้ากันได้]](https://cdn.slidesharecdn.com/ss_thumbnails/random-130203211617-phpapp01-thumbnail.jpg?width=640&height=640&fit=bounds)
![12 [compatibility mode]](https://cdn.slidesharecdn.com/ss_thumbnails/12compatibilitymode-111120223612-phpapp01-thumbnail.jpg?width=640&height=640&fit=bounds)
อภัย
- 1. ...พระอภัยมณี... ตอน....พระอภัยมณีหนีนางผีเสื้อ วรีรัตน์ เสธา โรงเรียนฟากกว๊านวิทยาคม
- 2. คานา ชุดการสอน จัดทาขึ้นเพื่อศึกษาหาความรู ้เพิ่มเติม และให้ผทีู่้ สนใจได้ศึกษา ได้กล่าวถึง ตอนที่พระอภัยมณี และสิ นสมุทรกาลังหนีนาง ผีเสื้ อสมุทร จนในที่สุดจะหนีได้หรื อไม่ ต้องติดตามในเนื้อเรื่ อง คณะผูจดทาหวังว่า ชุดการสอนคงจะเป็ นประโยชน์ สาหรับผูที่ ้ั ้ สนใจจะศึกษาค้นคว้าไม่มากก็นอย ้
- 3. สารบัญ ผลงานของผูแต่ง ้ ประวัติผแต่ง ู้ เนื้อเรื่ อง พระอภัยมณี ตอน พระอภัยมณีหนีนางผีเสือ ้ ลักษณะคาประพันธ์ ข้อคิดที่ได้จากเรื่ อง ตัวละคร บรรณานุกรม
- 4. ประวัตผ้ แต่ ง ิ ู สุ นทรภู่ถือกาเนิดในสมัยรัชกาลที่ 1 เมื่อวันที่ 26 มิ.ย. พ.ศ. 2329 ชื่อเดิมว่า ภู่ วัยเด็กได้อาศัยอยูกบมารดาในกรมราชวังหลัง ่ ั สุ นทรภู่มีความสามารถด้านการแต่งกลอน มีผลงานมาตั้งแต่ สมัยรัชกาลที่ 1 ได้แก่นิทานคากลอน เรื่ อง โคบุตร และมีผลงาน ด้านนิราศตามมา สุ นทรภู่ได้เข้ารับราชการในสมัยพระบาทสมเด็จ พระพุทธเลิศหล้านภาลัย ได้แสดงความสามารถเชิงกลอน จนเป็ น ที่พอพระราชหฤทัยได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์ เป็ น ขุนสุ นทรโวหาร
- 5. ชีวิตราชการช่วงสุ ดท้ายของสุ นทรภู่ในสมัยรัชกาลที่4 ได้เข้ารับราชกาลเป็ นเจ้ากรมอาลักษณ์ ฝ่ ายพระราชวังบวร ่ ั (พระบาทสมเด็จพระปิ่ น-เกล้าเจ้าอยูหว) ได้รับพระราชทาน บรรดาศักดิ์เป็ น พระสุ นทรโวหาร ขณะมีอายุได้ 66 ปี สุ นทรภู่ ่ นับได้เป็ นกวีที่มีชีวิตอยูถึง 4 แผ่นดิน ถึงแก่กรรมลงในปี 2398 รวมอายุได้ 70 ปี ในปี 2529 ซึ่ งเป็ นปี ครบรอบ 200 ปี ของสุ นทรภู่องค์การ ศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ ( UNESCO ) ได้ประกาศยกย่องให้สุนทรภู่เป็ นกวีดีเด่นของโลก กลับหน้าสารบัญ
- 6. นิทาน นิราศ สุ ภาษิต ผลงานของผู้แตง ่ บทละคร เสภา บทเห่กล่อม กลับหน้าสารบัญ
- 7. นิทาน โคบุตร สิ งหไกรภพ พระอภัยมณี กาพย์ พระไชยสุ ริยา ลักษณวงค์ กลับหน้าผลงาน
- 8. นิราศ นิราศเมืองแกลง ราพันพิลาป นิราศพระประธม นิราศวัดเจ้าฟ้ า นิราศภูเขาทอง นิราศเมืองเพชร โคลงนิราศสุ พรรณ นิราศพระบาท นิราศอิเหนา กลับหน้าผลงาน
- 9. สวัสดิรักษา เพลงยาวถวายโอวาท กลับหน้าผลงาน
- 10. พระราชพงศาวดาร ขุนช้างขุนแผน ตอนกาเนิดพลายงาม กลับหน้าผลงาน
- 11. บทละคร อภัยนุราช กลับหน้าผลงาน
- 12. บทเห่เรื่ องพระอภัยมณี บทเห่เรื่ องกากี บทเห่กล่อม บทเห่เรื่ องโคบุตร บทเห่เรื่ องจับระบา กลับหน้าผลงาน
- 13. ลักษณะคาประพันธ์ เรื่ องพระอภัยมณี เป็ นนิทานคากลอน ลักษณะสัมผัสบังคับเหมือนกลอนสุ ภาพ OOOOOOOO OOOOOOOO OOOOOOOO OOOOOOOO OOOOOOOO OOOOOOOO OOOOOOOO OOOOOOOO - คาสุ ดท้ายของ วรรคสดับ สัมผัสกับ คาที่สามของวรรครับ - คา สุ ดท้ายของ วรรครับ สัมผัสกับ คาสุ ดท้ายของวรรครอง และ คาที่สามของวรรคส่ ง - คาสุ ดท้ายของ วรรคส่ ง สัมผัสกับ คาสุ ดท้ายของวรรครับ ( ในบทต่อไป )
- 14. การอ่านทานองเสนาะ OOO/OO/OOO OOO/OO/OOO OOO/OO/OOO OOO/OO/OOO OOO/OO/OOO OOO/OO/OOO OOO/OO/OOO OOO/OO/OOO ตัวอย่าง ฝ่ ายเงือกน้ า / คานับ / อภิวาท ข้าพระบาท / ทราบสิ้ น / ทุกถิ่นฐาน อันน้ านี้ / มีนาม / ตามบุราณ อโนมาน / เคียงกัน / สี สนดรั เป็ นเขตแควน / แดนที่ / นางผีเสื้ อ ข้างฝ่ ายเหนือ / ถึงมหิง / ษะสิ งขร ข้างทิศใต้ / ไปจนเกาะ / แก้วมังกร หนทางจร / เจ็ดเดือน / ไม่เคลื่อนคลา กลับหน้าสารบัญ
- 15. พระอภัยมณี สิ นสมุทร นางผีเสื้ อสมุทร ตัวละคร เงือก พระฤๅษี กลับหน้าสารบัญ
- 16. พระอภัยมณี - ความรักที่มีให้บุตร แม้พระอภัยมณีจะมิได้มีจิตปฏิพนธ์ ั นางผีเสื้ อ แต่เมื่อมีทายาทร่ วมกันก็รักใคร่ เอ็นดู เป็ นพ่อที่ทาหน้าที่ เลี้ยงดูลูกมากกว่าแม่อย่างนางผีเสื้ อ แล้วอบรมสังสอนวิชาให้ ่ และด้วยเหตุน้ ีเองสิ นสมุทรจึงรักพระอภัยมณี มากกว่า นางผีเสื้ อ ิ ู้ ่ - ยอมเสี ยสละชีวตของตนเองเพื่อให้ผอื่นอยูรอด เมื่อนางผีเสื้ อ ้ ่ ติดตามมาอย่างกระชั้นชิด พระอภัยมณี บอกให้เงือกผูพอ ส่ งพระองค์ ่ ไว้ที่เกาะแล้วรี บหนีไป เพราะรู้วานางผีเสื้ อสมุทรถ้าได้ตนกลับไป ก็จะเลิกติดตามทาร้ายผูอื่น ้ กลับหน้าตัวละคร
- 17. สิ นสมุทร - ครึ่งมนุษย์ครึ่ งยักษ์ สิ นสมุทรเป็ นบุตรของพระอภัยมณี กับ นางผีเสื้ อสมุทร จึงมีหน้าตาเป็ นคนเหมือนพระอภัยมณี แต่ดวงตา เป็ นสี แดง มีกาลังดังช้างสาร มีเขี้ยวเหมือนนางผีเสื้ อสมุทร เพราะ มีเชื้อชาติผเี สื้ อน้ าสิ นสมุทรจึงมีกาลังมาก เก่งกล้ากล้าหาญ ไม่เกรงกลังสิ่ งใด เกินเด็กธรรมดาในวัยเดียวกัน - รักพ่อมากกว่าแม่ดวยเหตุน้ ีนางผีเสื้ อมิใคร่ ใส่ ใจดูแล มิหนาซ้ า ้ ยังขู่ตะคอกสิ นสมุทรจึงผูกพันกับพระอภัยมณี มากกว่า เลือกจะหนี ไปพร้อมกับพระอภัยมณี เมื่อเห็นร่ างจริ งของแม่ที่ไม่สวยงาม ดังร่ างลวง ด้วยความเป็ นเด็กจึงรู ้สึกผิดหวังและอับอาย แม้จะสงสาร ่ แม่ แต่ความกลัวกลับมีมากกว่า กลับหน้าตัวละคร
- 18. นางผีเสื้ อสมุทร - มีความรักที่เห็นแก่ตวนางผีเสื้ อสมุทรคิดที่จะครอบครอง ั ่ ั แต่พระอภัยมณี ให้อยูกบตนในถ้ าตลอดไป โดยไม่คานึงถึง จิตใจ ของพระอภัยมณี วา พระองค์กเ็ จ็บปวดเพียงใด จะคิดถึง ่ พระญาติวงค์เพียงไหน - รักสามีมากกว่าลูก นางผีเสื้ อสมุทรเป็ นตัวอย่างของหญิง ที่รักสามีมากกว่าลูก หลงรู ปพระอภัยมณี ไม่ใส่ ใจเลี้ยงดู สิ นสมุทร ปล่อยให้พระอภัยมณีเลี้ยงดูลูกเพียงลาพัง มิหนาซ้ า ยังดุและขู่จนลูกกลัว ไม่รักใคร่ ลูกเหมือนแม่ทวไป ั่
- 19. - จิตใจโหดร้าย นางผีเสื้อสมุทรโกรธที่พระอภัยมณี หนีไป นางจึงเต็มไปด้วยความเคียดแค้น ใครมาขัดขวางก็จบฆ่าทิ้งเสี ย ั ่ ดังที่พอเงือกและแม่เงือกต้องตายอย่างอนาถแม้พระฤๅษีจะสั่งสอน นางด้วยเมตตานางก็ไม่มีสัมมาคารวะ กลับหน้าตัวละคร
- 20. เงือก - ครอบครัวเงือกพ่อ แม่ ลูก มีบทบาทใน ตอน พระอภัยมณี ้ ่ หนีนางผีเสื้ อ คือ เงือดเฒ่าผูพอ เมื่อทราบความทุกข์ใจของ ็ พระอภัยมณี กอาสาคิดอุบาย เพื่อช่วยพระอภัยมณีหนีไปจาก นางผีเสื้ อสมุทร เมื่อนางผีเสื้ อติดตามมาพ่อเงือก กับ แม่เงือก สละชีวตของตนให้ลูกสาวพาพระอภัยมณีหนี แล้วหลอกล่อ ิ นางผีเสื้ อติดตามไปอีกทางหนึ่ง แม้จะโดนขู่ รู้ตงว่าไม่อาจพ้น ั เงื้อมมือนางผีเสื้ อก็ไม่ยอมบอกความจริ ง เงือกพ่อแม่หลอกล่อ นางผีเสื้ อให้ตามผิดทางเสี ยเวลาครึ่ งวัน ท้ายสุ ดชะตากรรมของ ็ ้ เงือกพ่อแม่กไม่พนความตาย กลับหน้าตัวละคร
- 21. พระฤๅษี - พระฤๅษีแห่งเกาะแก้วพิสดารเป็ นผูทรงศีลมีจิตเมตตา ้ ช่วยเหลือผูหนีร้อนมาพึ่งเย็น แม้จะยังไม่รู้ตนสายปลายเหตุ ้ ้ ก็ช่วยชีวิตพระอภัยมณี สิ นสมุทร และนางเงือก - พระฤๅษีร่ายคาถาซัดทรายเสก ทาให้พระอภัยมณี สิ นสมุทร และ นางเงือก รอดพ้นเงื้อมมือของนางผีเสื้ อ- สมุทรมาได้ กลับหน้าตัวละคร
- 22. เนื้อเรื่อง พระอภัยมณี ตอน พระอภัยมณีหนีนางผีเสื้อ ในเรื่ อง ได้กล่าวถึงพระอภัยมณี ซึ่งมีฐานะเป็ นพี่ชายคนโต และ มีรูปร่ างสง่างาม จนเป็ นที่โปรดปราณของนางผีเสื้ อสมุทร ได้ อยูกินกันในถ้ าของนางผีเสื้ อ จนมีบุตรชาย ที่มีลกษณะเหมือน พระ ่ ั อภัยมณี มีดวงตาเหมือนพระอาทิตย์ มีกาลังดังพญาช้าง มี เขี้ยวคล้ายแม่ พระอภัยมณี มีความรักใคร่ เลี้ยงดูมาจนอายุ ได้ 8 ปี จึง ให้ชื่อว่า สิ นสมุทร และได้มอบแหวนของพระองค์ และ ผ้า คาดเอวให้เป็ นเครื่ องนุ่งห่ม และยังได้สอนวิชาเป่ าปี่ กับ เพลงอาวุธ ให้จนชานาญ
- 23. วันหนึ่งนางผีเสื้ อสมุทรออกไปหาอาหรตามปกติ ่็ ่ สิ นสมุทรเห็นพระอภัยมณี นอนหลับอยูกไปวิงเล่นในถ้ า เห็นแผ่นหิ นปิ ดปากถ้ าอยู่ จึงเข้าลองผลักด้วยกาลัง แล้ว แผ่นหินก็เปิ ดออก สิ นสมุทรได้เห็นหาดทรายงาม ทะเลกว้าง และ ป่ าไม้ที่เขียวชอุ่ม ก็ตื่นตาตื่นใจลงเล่นน้ าอย่างสบายใจ ไปพบเงือกเข้าก็แปลกใจ เห็นเป็ นครึ่ งคนครึ่ งปลา จึงจับเงือก ลากขึ้นฝั่ง แล้วไปถามพระอภัยมณี ว่ามันคือตัวอะไร
- 24. พระอภัยมณี เห็นก็ตกใจ จึงบอกแก่สินสมุทรว่า ่ ถ้าแม่เจ้ารู้วาเจ้ามีกาลัง เปิ ดปากถ้ าได้กลัวจะพาพ่อหนี ็ เจ้าต้องตายแน่ๆ เมื่อสิ นสมุทรรู้กสงสัย ถามพระอภัยมณี ว่า แม่เป็ นอะไรทาไมต้องฆ่าเราด้วย พระอภัยมณี พา สิ นสมุทรไปนังใต้ตนไทรแล้วเล่าเรื่ องทุกอย่างให้ฟัง ่ ้ ่ ็ สิ นสมุทรเมื่อรู้วาแม่ของตนเป็ นยักษ์กร้องไห้เสี ยใจ
- 25. ฝ่ ายเงือกน้ าฟังภาษามนุษย์รู้เรื่อง ก็ขอชีวตจากพระอภัยมณี และ ิ ขออาสาพาพระอภัยมณี หนีนางผีเสื้ อ พระอภัยเห็นว่าเงือกพูดได้ และ ได้ฟังเรื่ องแล้วก็เกิดความสงสาร แล้วบอกว่า ตนต้องการหนีนางผีเสื้ อ ่ แต่ไม่รู้วาจะไปแห่งหนใด ขอให้เงือกแนะนาทาง แล้วเงือกก็บอกว่า ็ ้ ด้วยกาลังของตนจะพาหนีกตองใช้เวลาถึง 7 วัน แต่นางผีเสื้ อสมุทร มีกาลัง ถ้าติดตามไปเพียง 3 วันก็จะตามทัน ถ้าจะแก้ไข ให้นางผีเสื้ อ ่ ไปอยูป่าล่วงหน้าก็จะค่อยยังชัวบ้าง ่
- 26. พระอภัยมณี ได้ฟังความแล้วก็ค่อยคลายทุกข์ แล้วให้สินสมุทร ไปปิดปากถ้ า ให้เงือกช่วยเกลี่ยทรายไว้อย่างเดิม อย่าให้เป็ นที่สงสัย ของนางผีเสื้ อ เมื่อนางผีเสื้ อกลับมายังถ้ าก็แปลงตนเป็ นมนุษย์เอา ผลไม้มาให้พระอภัยมณี เมื่อค่าลงก็พากันหลับไป ฝ่ ายนางผีเสื้ อ ได้นิมิตฝันว่า เทวดาที่อยูเ่ กาะนั้นมาทาลายถ้ า แล้วเอาพะเนินทุบตน จนแทบถึงชีวต จากนั้นได้ควักเอาดวงตาไปด้วย เมื่อนางตื่นขึ้นจึง ิ เล่าความฝันให้พระอภัยฟัง แล้วขอให้ทานายฝันให้
- 27. พระอภัยมณี ได้ฟังแล้วก็เห็นว่าตนจะหนีนางผีเสื้ อไปได้ แต่นางผีเสื้อสมุทรจะเป็ นอันตราย จึงแกล้งทานายฝันว่า เป็ นฝันร้าย ต้องตาราว่า เทวดานั้น คือ มัจจุราชหมายเอาชีวตเจ้า แล้วแกล้งทา ิ โศกเศร้าแนะนาให้นางผีเสื้ อสมุทร สะเดาะเคราะห์ นางผีเสื้ อสมุทร ก็ขอคาแนะนาว่าจะให้นางสะเดาะเคราะห์ดวยวิธีการอย่างใด ้ ่ พระอภัยมณี จึงบอกให้นางไปอยูผเู ้ ดียวที่ตีนเขา แล้วอดข้าวอดปลา ่ ให้ครบ 3 วัน นางผีเสื้ อก็เชื่อแล้วออกไปอยูที่เขาใหญ่ สิ นสมุทรสงสาร แม่ พระอภัยมณี จึงปลอบสิ นสมุทร เพื่อไม่ให้สินสมุทรร้องไห้ ไม่ให้ เป็ นที่สงสัยของนางผีเสื้ อ
- 28. ็ เมื่อนางผีเสื้ อสมุทรไปแล้ว พระอภัยมณี กให้สินสมุทรผลัก แผ่นหินที่ปิดปากถ้ าออกไป แล้วพากันไปที่หาดทราย ฝ่ ายเงือกน้ า ก็พาลูกเมียไปรอแล้วก็พาพระอภัยขึ้นบ่าพาไป โดยที่ สิ นสมุทรก็ขี่แม่เงือก ่ พระอภัยมณี ข่ีพอเงือก บรรดาสัตว์น้ าทั้งหลายไม่กล้ากล้ ากราย ด้วยกลิ่นอาย ่ ของสิ นสมุทรคล้ายผีเสื้ อสมุทรผูเ้ ป็ นมารดา ส่ วนลูกสาวเงือกก็วายน้ าตาม โดยไม่ยอมหยุดพัก ด้วยเกรงนางผีเสื้ อจะตามมาทัน
- 29. ฝ่ ายนางผีเสื้ อสมุทรอดปลาอดนอนได้สามวันก็อ่อนกาลังจวนเจียน ถึงชีวต เมื่อครบกาหนดแล้วก็หาผลไม้มากิน แล้วกลับมายังถ้ า เห็น ิ ประตูของถ้ าเปิ ดอยู่ เข้าไปดูในถ้ าไม่พบใครก็ตกใจ แลดูปี่ พระอภัย ่ ก็หายไปด้วย จึงรู้วาพากันหนีนางไปแล้ว นางมีความเสี ยใจที่ท้งลูก ั และผัว หนีจากไป แล้วก็เกิดความโกรธ ออกติดตามดูร่องรอยใน มหาสมุทรก็ไม่พบ จึงเรี ยก โยธาหาญของตนที่เป็ นปี ศาจ มาซักถาม ่ พวกผีที่อยูทิศใต้ บอกว่า เห็นเงือกพามนุษย์ไปทางทิศใต้เมื่อคืนวาน จะตามไปก็เกรงขามเด็ก
- 30. นางผีเสื้ อรู้ความแล้วก็รีบติดตามไปอย่างรี บร้อนและเหลือโกรธ ทาลายสิ่งที่กีดขวางทางไปตลอดทาง ฝ่ ายพระอภัยมณี หนียกษ์มาได้ ั 5 คืน เห็นทะมื่นมาข้างหลังดังสะเทือน จึงถามเงือกว่ามันเกิดอะไรขึ้น ฝ่ ายเงือกรู ้วาสิ่ งนั้นคือ ฤทธิ์ของยักษ์ จึงตอบพระอภัยมณี ไปว่า นาง ่ ผีเสื้ อกาลังตามมา คงจะทันกันในวันนี้ เราคงหนีไม่พน เห็นสุ ดจน ้ จะม้วยลงด้วยกัน พระอภัยมณี จึงบอกให้เงือกส่ งพระองค์ที่เกาะ ละเมาะนี้ แล้วรี บหนีไป
- 31. แล้วกล่าวแก่สินสมุทรว่า ถ้าแม่มารับให้กลับไปกลับแม่ ส่วนตนจะ ั ขอตาย พระอภัยมณี กนแสงสังลูกด้วยความเศร้ายิง สิ นสมุทรไม่ได้กลัว ่ ่ ่ แต่กลับหัวเราะ บอกว่าตนไม่ทิ้งจากพ่อไป ถ้าแม่มาจะห้ามไว้ ให้พอรี บ ไปก่อน ลูกจะคอยดูอยูห่างๆ ขอดูตนทางให้ กล่าวแล้วสิ นสมุทรก็โดด ่ ้ ็ ลงน้ าไป พระอภัยมณี เรี ยกไว้กไม่ยอมฟัง เที่ยวดาน้ าหาปลาตัวใหญ่พอดี ็ ่ จับปลาอินทรี ได้กขี่หลังปลานั้นตามลาพังลอยรออยูในน้ านั้น
- 32. ฝ่ ายนางผีเสื้ อก็ตามมาไม่หยุดสูอดทนว่ายน้ามากาลังก็นอยถดถอย ้ ้ ไปบ้าง เพราะอดอาหารแทบจะตายลงในน้ าไม่ได้ ว่ายตามมา 3 วัน ั ่ ก็ตามมาทันพระอภัยมณี กบสิ นสมุทร นางเห็นทั้งสองอยูลิบ ๆ ก็รีบ ็ ว่ายตามคลื่นมา ฝ่ ายพ่อเงือกก็หมดกาลังครั้นจะหยุดยักษ์กไล่เข้ามา ใกล้เต็มที บอกเงือกลูกสาวว่าคราวนี้ตนคงจะต้องตายขอให้ลูกสาว พาพระอภัยมณี ไปต่อ ลูกสาวเข้ามาผลัดอย่างเศร้าสร้อยแบกพระอภัย แทนพ่อแล้วว่ายน้ าต่อไป
- 33. สิ นสมุทรหยุดดูนางยักษ์แล้วสงสัยเห็นผิดหน้าแม่ของตน เพราะ เคยเห็นแต่รูปที่แปลงด้วยความสงสัยจึงออกขวางกลางน้ าแล้วถาม ตามประสาเด็กว่านางเป็ นสัตว์บกหรื อสัตว์น้ า ทาไมดาหนักหนา น้ ากระโจนโครมครามตามตนกับพ่อมาทาไม ฝ่ ายนางผีเสื้ อได้ฟังลูกพูด ็ ั แสนอดสูใจเป็ นห่วงสามี ชะแง้ดูไม่เห็นสามีกกงวลว่า พระอภัยมณี กลัว ่ แอบซ่อนอยูที่เกาะไหน นางจึงกล่าวเท็จแก่โอรสว่าตนไม่ใช่ยกษ์ ั ่ ลูกแปลกใจหรื อนี่คือ แม่อยูในถ้ าไม่ได้จาแลงแต่นี่ออกเดินทางต้องแปลง ่ รู ปร่ างหน้าตาจึงผิดไปจากเก่า เจ้าจึงสงสัยพ่อของสิ นสมุทรอยูไหนแม่ ไม่เห็นเลย ขอให้เจ้ากลับไปที่ถ้ าเถิด จากมา 6 วัน แล้วขอให้ตนได้อุม ้ หน่อยได้ไหม
- 34. ่ สิ นสมุทรฟังจากเสี ยงแล้วก็รู้วาเป็ นแม่แน่ เห็นรู ปร่ างเหมือนเปรตแล้ว ก็สมเพชนาง มิน่าบิดาถึงหนี ตนจาจะหน่วงถ่วงเวลานางไว้ไม่ให้ตามบิดา ไปอย่างกระชั้นชิด สิ นสมุทรจึงแกล้งตอบว่าตนไม่เชื่อ ถ้าเป็ นแม่จริ งกรุ ณา ่ อย่ามา แม่น้ นมีชาติเชื้อเป็ นผีเสื้ อสมุทรต้องอยูถ้ าใต้น้ า พ่อนั้นเป็ นทุกข์ ั ่ ้ ทรมานเพราะเคยอยูบานเมืองที่เป็ นมนุษย์ที่แสนสบาย พ่อนั้นคิดถึงวงศา คณาญาติจาต้องหนีแม่ เห็นแม่แล้วพ่อก็กลัวจึงรี บซ่อนตัวเพราะกลัวตาย ่ ตนจึงว่ายน้ าอยูคนเดียว ขอให้แม่อย่าโกรธปล่อยเราไปตนขอลาแม่ไป เพียงปี เดียวไปท่องเที่ยวบ้านเมืองของพ่อ แม้นพบปู่ ย่าอาแล้วเห็นว่าเขา ่ ็ เหล่านั้นอยูสบายไร้ทุกข์กจะชวนพ่อมาเยียมแม่ ่
- 35. นางผีเสื้ อไม่เชื่อคาสิ นสมุทรเห็นว่าสินสมุทรกล่าวเท็จ นางแกล้งทาเป็ น ไม่โกรธกล่าวเสี ยงอ่อนเสี ยงหวานว่า ถ้าตนรู้แต่แรกว่าเป็ นแบบนี้ก็ จะไม่เที่ยวตามหาตนสงสัยจึงตามมา จะไปไหนไม่หามจะตามไปส่ ง ้ ่ พ่ออยูที่ไหนขอตนพบหน่อยจะขอพูดจาตามประสาแล้วจะให้สินสมุทร พาพ่อไปได้ สิ นสมุทรรู้ทนไม่ยอมบอก นางผีเสื้ อเหลืออดแค้นสิ น ั สมุทรดังไฟไหม้เนื้อตน ทามาพูดทาเป็ นว่าตนรู้ไม่เท่าทันมาพูดแบบ นั้นแบบนี้ หลอกลวงผูใหญ่เช่นนาง ถ้าไม่บอกดีๆ คงจะต้องตีกนแล้ว ้ ั สิ นสมุทรหลอกล่อแม่ แกล้งวิงหนีไปทางโน้นทีทางนี้ทีให้ไปได้ไกลๆ ่ จากที่พออยู่ สิ นสมุทรแกล้งดาน้ าหนีไปตามพ่อ นางจึงร่ ายเวทย์ให้สอง ่ ตาสว่างดังดวงแก้วจนเห็นหลังไวๆ นางจึงลุยน้ าตามไป ่
- 36. สิ นสมุทรรี บตามพ่อมาไม่ยอมหยุดจนเช้าเงือกตายายอ่อนล้า นางยักษ์ตามมาทันจับเงือกตะคอกถามหาพระอภัยมณี นางขู่วาถ้าไม่บอก่ จะควักลูกตามออกมาดูเล่น ทั้งสองเงือกเห็นว่าตนไม่รอดแน่ แต่ถึงจะตาย ่ ก็ไม่ยอมบอกแล้วออกอุบายว่าพระอภัยมณี อยูบนเขาจะพาไปหาถ้าไม่จริ ง ก็ให้ฆ่าตนกับภรรยาได้ นางยักษ์เชื่อเงือก เงือกล่วงมาได้ครึ่ งวันรู้วาถูก ่ หลอกจึงฉี กแขนขาเคี้ยวเงือกทั้งสองกินด้วยความแคล้นแล้วรี บว่าย ตามมา สิ นสมุทรจึงตามพระอภัยมณี มาทัน พระอภัยถามนางเงือกว่า ่ ่ เงาเขาอะไรอยูกลางน้ านางเงือกบอกแก่พระอภัยมณี วาเกาะแก้วพิสดาร พระอภัยมณี จึงค่อยคลายทุกข์ลงเห็นหนทางรอดจากนางผียกษ์แล้ว ั
- 37. ่ ฝ่ ายโยคีที่อยูบนเกาะแก้วพิสดารและผูคนที่รอดจากเรื อแตกหลายชาติ ้ ทั้งจีน ไทย พราหมณ์ แขก ชวา ฮอลันดา ฝรั่ง มาปรนนิบติรับใช้ฤๅษี ั เก็บผลไม้ ปัดกวาด พัดวีท่าน ในเวลาบ่ายเสี ยงคลื่นดังอึกทึกแถวๆ หน้าภูเขา โยคีจึงจับยามดู ท่านได้กล่าวศิษย์วา วันนี้จะมีชายผูมีศกดิ์มาหาและจะมี ่ ้ ั นางผีเสื้ อยักษ์ตามมาด้วย จาจะต้องไปรอดูที่ชายหาดเพื่อช่วยด่าว่านางผีเสื้ อ ็ ให้กลับไป ว่าแล้วโยคีกถือไม้เท้า พวกศิษย์ท้ งแขกฝรั่งก็ตามไป พอมาถึง ั ่ หาดและมองไปยังกระแสคลื่นก็เห็นมนุษย์อยูไกลๆและมีนางผีเสื้ อสมุทร ไล่ตามมาติดๆทุกคนที่เห็นต่างเวทนา
- 38. พระอภัยมณี เห็นนางผีเสื้ อสมุทรก็แสนกลัวนางผีเสื้อ โถมกระโจน ไล่พระอภัยมณี โยคีลงมายืน นางผีเสื้ อกลัวโยคีจนตัวสัน พระอภัยมณี ่ สิ นสมุทร ช่วยกันฉุดนางเงือกขึ้นฝั่ง แล้วกราบไหว้โยคี พระโยคีมีจิต สงสารพระอภัยมณี ขอให้พระอภัยมณี เล่าทุกสิ่ งให้ฟัง พระอภัยมณี จึง เล่าทุกอย่างให้โยคีฟังและขอถวายตัวรับใช้พระโยคีพร้อมกับสิ นสมุทร จนตัวตายไป เพียงขอดให้โยคีช่วยป้ องกันภัยให้ พระโยคีบอกให้ พระอภัยมณี พกอาศัยที่บนเกาะนี้ ถ้านางผีเสื้ อเข้ามาชนหาดทรายก็ ั จะตาย เพราะตนได้เสกไว้ประดุจเขื่อนเพชรที่ภูตผีปีศาจเข้าใกล้ไม่ได้ พระโยคีกล่าวปลอบไม่ให้พระอภัยมณี กลัว
- 39. ฝ่ ายนางผีเสื้ อโกรธมากตะโกนร้องเรียกผัวว่าทาไมถึงแอบซ่อน ขอให้มาพบหน้าตน เสี ยแรงที่ตนรักมาก ตนจึงพยายามดั้นด้นตามมา เพื่อมารับใช้พระอภัยมณี ถ้าพระอภัยมณี ไปไหนตนจะไปด้วย ไปอยู่ เป็ นเพื่อนจนวันตายขออย่าได้ตดรอนนาง พระอภัยมณี กล่าวแก่นางผีเสื้ อ ั ว่า คิดถึงอนุชา บิดาและมารดาว่าเศร้าคิดถึงตนปานใด เพราะได้จากกันมา นานแล้วไม่เคยได้ทราบข่าวว่าเป็ นอย่างไร ตนจึงจาเป็ นต้องจากนางไป ่ ขอให้นางตัดใจเสี ยกลับไปอยูที่ถ้ าอย่าได้เศร้าโศก ให้บาเพ็ญศีลรักษา ธรรม อย่าฆ่าสัตว์ตดชีวต เพื่อจะได้ข้ ึนสวรรค์เกิดชาติใด ขอให้พบเจอกัน ั ิ อย่าให้ตองเศร้าและจากกันเช่นในชาติน้ ี ตนขอเอาสิ นสมุทรไปเป็ นเพื่อน ้ ด้วยขอลานางไปยังเมืองรัตนาขออย่าโกรธตนเลย
- 40. นางผีเสื้ อสมุทรกล่าวอ้อนวอนด้วยถ้อยคาอ่อนหวานว่า ถ้าพระอภัยมณี และสินสมุทรจากไปคงอยูไม่ได้ขอตายไปเสี ยดีกว่าไม่ขอมีชีวตอยูต่อไป ่ ิ ่ ถ้าไม่เห็นใจตน ตนก็จะขอให้พระอภัยมณี ลงมาที่น้ านี้นางจะให้มนต์วเิ ศษ แล้วนางก็ร้องเรี ยกสิ นสมุทรให้มากับพระอภัยมณี นางจะขอลาตายนาง จะทาจริ งๆมิได้แกล้งกล่าวมุสา สิ นสมุทรสงสารแม่ยงนักมองดูแล้วร้องไห้ ิ่ น้ าตาไหลพราก ได้กล่าวแก่มารดาว่าตนนั้นจะเข้าใกล้แม่ตนก็กลังนัก เพราะเมื่อวานนี้ตีตนไปไม่นอย ตีจนระบมเหมือนกระดูกจะหักเสี ยให้ได้ ้ ที่แม่รักตนตนก็รู้ และมิได้ลืมบุญคุณ ถึงตนจากไปแต่ใจยังคงคิดถึง ่ ถ้าจัดการธุระเสร็จจะกลับมา ขอให้นางอย่าได้โกรธ จงกลับไปอยูในถ้ า ให้มีความสุ ขเถิด
- 41. โยคีกล่าวสังสอนนางยักษ์ให้ตดใจ ตนที่เป็ นเช่นนี้เพราะเคราะห์กรรม ่ ั ่ ้ และนางสิ้ นบุญวาสนาของนางแล้ว จึงมิได้อยูดวยกันเพราะทาบุญร่ วมกัน มาเพียงเท่านี้ นางผีเสื้ อสมุทรร้องด้วยความโกรธกล่าวหาว่าฤๅษีน้ ีไม่ได้อยู่ ่ ในศีลสัตย์มายุงเรื่ องสามีภรรยา ทาเป็ นสังสอน แล้วนางก็ช้ ีหน้าด่านางเงือก ่ ่ ว่าเสแสร้งทาเป็ นโศกเศร้ากับสามีตน พ่อกับแม่เงือกนั้นเข้าไปอยูในท้อง นางแล้วอย่ามาแย่งสามีของนางให้ระวังตัวให้ดี พระฤๅษีช้ ีหน้าด่านางผีเสื้ อ ่ ว่า ยังมาวุนวายอินงผีตายโหง มามัวหวงสามี มาว่าตนโกง ตัวนางก็จะตก ั นรกเอง แล้วก็เสกทรายขว้างไปที่นางยักษ์เหมือนลูกปื นยิงนางยักษ์จะ ให้ตาย นางผีเสื้ อกลัวตัวสันเหมือนจะตายเสี ยให้ได้แล้วนางจึงรี บหลบหนี ่ ไปตามน้ า กลับหน้าสารบัญ
- 42. ข้อคิดที่ได้จากเรื่องพระอภัยมณี ความรักที่มิได้เกิดจากความผูกพันนั้นย่อมไม่จีรัง เพราะคาว่ารัก หมายถึง มีใจผูกพันกันด้วยความเสน่หาในที่น้ ีคือความรักระหว่างนางผีเสื้ อสมุทรกับ พระอภัยมณี และรักอีกความหมายคือ มีใจผูกพันกันด้วยความห่วงใยเช่นพ่อแม่ รักลูก นางผีเสื้ อสมุทรกับพระอภัยมณี คือตัวอย่างของรักที่มิได้เกิดจากความ สมัครใจของพระอภัยมณี และมีปัจจัยหลายอย่างที่จะยึดเหนี่ยวผูกพันคน 2 คน ไว้ได้ นางผีเสื้ อสมุทรกับสิ นสมุทรคือตัวอย่างแม่ลกที่มิได้มีความผูกพันกันนาง ู ผีเสื้ อรักแต่พระอภัยมณี ปล่อยให้พระอภัยมณี เลี้ยงสิ นสมุทรแทน กลับหน้าสารบัญ
- 43. บรรณานุกรม www.tv5.co.th/seruice/mod/heritage/nation/apaimanee.html www.sarakadee.com/web/modules.php คูสร้างภาษาไทย วรรณคดีและวรรณกรรม ม. ๓ . กรุงเทพ : โรงพิมพ์อกษรเจริญทัศน์ , ่ ั พิมพ์ครังที่ ๑ , ๒๕๔๔. ้ คูมือเตรียมสอบภาษาไทย ม.๓ ผศ.จันจิรา จิตตะวิรยะพงษ์ กรุงเทพฯ ่ ิ สานักพิมพ์พฒนาศึกษา ั กลับหน้าสารบัญ
- 44.