1. Γθδνμαζία ζηκ Βνβάθηεκ

2. Πελεεξόμεθα
• Πγαέμ
• Γεθεζά
• Πηκύζεκ/Αλεζηκζλάηεμ/Ανηκζλάηκλεμ
• Άθηλεμ
• Γνθαίζεμ
• Γζώλκνξα
• Τπόδγζγ
• Καηαζζενή
• Κκζμήμαηα
• Γιέηειγ
• Βεΰηεκαλαθία

3. Πγαέμ
Σα λκύξα πκν θκλκύζαθ κε Βνβαθηεθκί ηα
έξκνμε όηκε δεε ζε εεζόθεμ ζαε ηκεξκαλαθίεμ
ααίπθ ζηεμ εζζηγζίεμ. Βέΰαεα, κε πελεζζόηελεμ
από ηεμ ζζγθέμ ανηέμ δεγακύθηαε ηγ βπή ηκν
Υλεζηκύ πκν έβγζε πκηύ πλεθ ηκ Βνβάθηεκ.
Όμπμ, αθεθόμ ηεμ βπαλάθεζαθ άθδλππκε ηγμ
Βνβαθηεθήμ επκξήμ (άλα είθαε θνζεζό θα
βπαλαθίβκνθ θκλεζεέμ ηγμ επκξήμ ηκνμ) ζαε
αθεηέλκν ζηα πλώηα ΰνβαθηεθά ξλόθεα κε
εθδνμαζίεμ δε δεέθελαθ πκηύ από ανηέμ ηπθ
Ρπμαίπθ.

4. Γεθεζά
Βαζεζό έθδνμα αεα άθηλεμ ζαε ανθαίζεμ ήηαθ γ ηοσμίκα.
΢γμαθηεζέμ πηγλκθκλίεμ αεα ηγθ εθδνμαζία ηπθ
ΰνβαθηεθώθ αθηηκύμε από ηεμ ξεηεάδεμ ηκεξκαλαθίεμ ηπθ
εζζηγζεώθ.
Σκ πεκ αθηεπλκζππενηεζό ΰνβαθηεθό έθδνμα παλκνζεάβεηαε
ζηκ ογθεδπηό από ηκθ Άαεκ Βεηάηεκ ηγμ Ραΰέθθαμ.

5. Πηκύζεκε/Αλεζηκζλάηεμ/
Ανηκζλάηκλεμ
Oε πηκνζεόηελκε, ανηκί πκν είξαθ ηγθ κεζκθκμεζή ενξέλεεα, θηεάξθαθε
θκλεζεέμ πεκ πηκνμεζηέμ, με πελίηεξθα δεαζκζμγηεζά ζξέδεα είηε μέζα
ζηγθ ύθαθζγ είηε ηα ζεθηκύζαθ μεηά με ξλνζή ζαε αζγμέθεα ζηπζηή.
Πλκθαθώμ δεθ έθηεαξθαθ κε ίδεκε ηα λκύξα ηκνμ· είξαθ
ειεεδεζενμέθκνμ ηεξθίηεμ πκν έζαθαθ απκζηεεζηεζά ανηή ηγ δκνηεεά.
Βέΰαεα, κ Ανηκζλάηκλαμ, ηα μέηγ ηγμ κεζκαέθεεάμ ηκν ζαε όηκε όζκε
ήηαθε μαβί ηκν ζηκ παηάηε (κε ανηεζκί, δγηαδή ανηκί πκν βκύζαθ ζηγθ
«ανηή» ηκν), δεέδεηαθ ηεμ πεκ εθηνππζεαζέμ εθδνμαζίεμ. Μάηεζηα, γ
ξλήζγ μεαμ ΰαθήμ με ΰαδύ ζόζζεθκ (ή ζάππμ ΰεκηεηί) ξλώμα πκν
κθκμάβεηαε πκλθύλα , ζαε ηγθ έΰααβαθ από έθα είδκμ ζκξνηεκύ, πκηύ
ζπάθεκν, ήηαθ πλκθόμεκ μόθκ ηκν ΰαζεηεά. Ε ηέιγ Πκλθνλκαέθθγηκμ
ξλγζεμκπκεκύθηαθ αεα θα δείικνθ όηε ζάπκεκμ είθαε απόακθκμ
ΰαζεηεάδπθ ζαε μάηεζηα ηέθε όηε όηαθ γ ανηκζλάηεελα εηκεμαβόηαθ θα
αεθθήζεε μεηαθελόηαθ ζε έθα εεδεζό δπμάηεκ ηκν παηαηεκύ πκν ηκ
κθόμαβαθ Πκλθύλα. Γεα ηκθ ηόακ ανηό, έθαθ ανηκζλάηκλα, ηκθ
Κπθζηαθηίθκ ηκθ Δ’ ηκθ έηεααθ ζαε Πκλθνλκαέθθγηκ.
Γεθεζά, όζκ πεκ μεαάηγ ζκεθπθεζή δέζγ ζαε ξλήμαηα είξε ζάπκεκμ,
ηόζκ πεκ πλαίεμ θκλεζεέμ δεέδεηε, με απκηέηεζμα γ εθδνμαζία ζηκ
Βνβάθηεκ θα είθαε δεαζλεηεζό ζήμα ηγμ ζαηααπαήμ, ηκν αιεώμαηκμ, ηγμ
ζκεθπθεζήμ ηάιγμ, ηκν επαααέημαηκμ ζαε ηγμ αζξκηίαμ ηκν ζάδε
αθδλώπκν.

6. Κωμ/μος ο Πορθσρογέμμεηος

7. Ε Βνβαθηεθή αθώηελγ ηάιγ πκν πελεέΰαηηε ηκθ ανηκζλάηκλα, όππμ ζαε
κ ίδεκμ κ ανηκζλάηκλαμ, πελεπκεκύθηαθ πκηύ ηκθ εανηό ηκνμ. Φκλκύζαθ
πκηνηεηή λκύξα από αζλεΰά νθάζμαηα, όππμ μεηάιε από ηγθ Αθαηκηή.
΢ηκηίβκθηαθ μάηεζηα ζαε με ΰαλύηεμα ζκζμήμαηα ηπθ κπκίπθ κε
πκηύηεμκε ζνξθά εεζάακθηαθ από άηηα ΰαζίηεεα. Όζκ αεα ηα αιεζκνάλ,
κε Βνβαθηεθκί έθηεαξθαθ πκναζεά ζαε ανθαεζείεμ ηζάθηεμ, ζαδώμ ζαε
παπκύηζεα από πλκρόθηα βπεζήμ πλκέηενζγμ

8. Άθηλεμ
Ε εθδνμαζία ήηαθ μόθκ ζάηε απαλαίηγηκ αεα ηγθ
επεΰίπζγ ηκνμ. Γθδεαθελόηαθ μόθκ αεα ηκθ λκνξεζμό πκν
δα ηκνμ ειαζθάηεβε άθεζγ ζαε ηανηόξλκθα πλκζηαζία
από ηα ζαελεζά θαεθόμεθα. Γεα παλάδεεαμα, ηκεπόθ έθα
αεπλαόμ θηνθόηαθ ηκ ζαηκζαίλε πκηύ εηαθλεά,
θκλώθηαμ μόθκ ηγθ πκνζαμίζα ηκν, αεα θα αθηεμεηππίζεε
ηκθ ζανηό ήηεκ, εθώ κ οαλάμ έπλεπε θα ΰάηεε πάθπ από
ηγθ πκνζαμίζα ηκν μεα πεκ ξκθηλή ζάπα αεα θα
αθηαπειέηδεε ζηγθ ναλαζία.
Bαςικό ζνδυμα για όλουσ ςτο Βυηάντιο ιταν ο χιτώνασ ςε
ςχιμα T, που διζφερε ςτο μικοσ και τα μανίκια και ςυνικωσ
ζδενε ςτθ μζςθ με ηώνθ. Σκ μήζκμ ηκν ξεηώθα ειαληεόηαθ
ζνξθά από ηγθ αζξκηία ηκν ζάδε αθδλώπκν. Έηζε, αεα
παλάδεεαμα κ Άγ Γεώλαγμ πκν είθαε πκηεμεζηήμ θκλάεε
ζκθηό ξεηώθα ζάηπ από ηκθ μεηαηηεζό δώλαζά ηκν.

9. Κκθηό, μκθόξλπμκ ξεηώθα, δεμέθκ με έθα ζζκεθί ζηγ μέζγ, θκλάθε ζαε
άηηεμ θεακύλεμ ζηεμ εεζόθεμ· είθαε απηκί άθδλππκε, ααλόηεμ, πκν ζάθκνθ
δεάθκλεμ ελααζίεμ ζαε ξλεεάβκθηαε άθεηα λκύξα αεα θα έξκνθ εηενδελία
ζεθήζεπθ.
Ο ζκθηόμ ξεηώθαμ με ζκθηά μαθίζεα, απεεζκθίβεηαε ζνξθά ζε ογθεδπηά ζαε
ηκεξκαλαθίεμ. Γίθαε ηκ έθδνμα ηπθ θηπξώθ ααλκηώθ αηηά ζαε ηπθ
παεδεώθ. Σκ ξεεμώθα έλεξθαθ ζηγθ πηάηγ ηκνμ μεα ζάπα, ηε μελωηή,
λκύξκ θηεααμέθκ από δέλμα πλκΰάηκν, ή άηηκν βώκν. Γιαίλεζγ ζηα
ζαδγμελεθά ζαε ηεηλεμμέθα ηκνμ λκύξα, ζίακνλα δα απκηεηκύζε γ
εθδνμαζία με ηγθ κπκία δα πλκζέλξκθηαθ ζηκ θαό αεα ηγθ εζπηήλπζγ ηπθ
δλγζζενηεζώθ ηκνμ ζαδγζόθηπθ, γ κπκία δα ήηαθ πεκ πελεπκεγμέθγ ζαε
ζαδαλή.
Αθηίδεηα, κε πελεζζόηελκε άαεκε θκλάθε, μαζλύ ξεηώθα (πκδήλγ, δγηαδή
μέξλε ζάηπ ζηα άζλα ηπθ πκδεώθ), όππμ θκλκύζαθ κε Βνβαθηεθκί ζηεμ
αεκληέμ ή όζκε αθήζαθ ζε αθώηελεμ ζκεθπθεζέμ ηάιεεμ.

10. Βνβαθηεθή ανηκζλαηκλεζή ζαε εζζηγζεαζηεζή εθδνμαζία

11. εμδσμαζία
Παιδικόσ χιτώνασ Υφάντρεσ

12. εμδσμαζία
Διακοζμεηικές ηαιμίες (κλαβία) Περικάρπια

13. Ε ηοσμίκα νθαίθεηαε ζηκθ αλααηεεό ζε
ζξήμα ζηανλκύ
Ανδρική τουνίκα Γυναικεία τουνίκα

14. Γσμαίκες
Υεηώθεμ θκλάθε ζαε κε ανθαίζεμ,
αηηά πάθηα μαζλεκύμ, με επίζγμ
μαζλεά, θαλδεά μαθίζεα πκν
ζαηύπηκνθ ηεηείπμ ηα ξέλεα, μεα
ζαε ηγθ επκξή εζείθγ γ ανθαίζα
έπλεπε θα ζλύΰεε ηκ ζώμα ηγμ,
αηηεώμ δα ηγ δεπλκύζαθ
«αθήδεζγ».
Πάθπ από ηκθ ξεηώθα θκλάθε άηηα
πλόζδεηα ζκμμάηεα ύθαζμα πκν
είηε πέθηκνθ εηεύδελα επάθπ
ηκνμ, όππμ είθαε κ μαθδύαμ πκν
ζηγλίβεηαε ζηκνμ ώμκνμ ζαε
ζηελεώθεηαε μπλκζηά με μεα
ζαλθίηζα (πόρπε), είηε είθαε ζαθ
μαζλύ αεηέζκ, είηε ζαθ παηηό. Οε
ανθαίζεμ λίξθκνθ επάθπ ηκνμ
εζάλπεμ ζαε μαζλεέμ μαθηήηεμ πκν
πάθηα ζαηύπηκνθ ζαε ηκ ζεθάηε
ηκνμ. Πκηύ ηίαεμ ανθαεζείεμ
μκλθέμ είθαε με ανμθό ζεθάηε
(«αζζεπείμ») ζαε ηνηά μαηηεά,
όππμ είθαε γ Μαλία γ Μααδαηγθή.

15. Βυζαντινόσ γυναικείοσ
μανδφασ από μετάξι
Οε ανθαίζεμ θκλκύζαθ
βώθεμ ζηγ μέζγ. Πκηηέμ
θκλέμ όμπμ θκλκύζαθ
ηγθ πκνζαμίζα ηεηείπμ
λεξηή. ΢νθγδίβκθηαθ ηκ
«ζκθηό πάθπ από ηκ
μαζλύ» ζνθδνάβκθηαμ
δύκ πκνζαμίζεμ, μεα
μαζλεά ζαε από πάθπ μεα
ζκθηή. Ε δεύηελγ
πκνζαμίζα μπκλκύζε θα
είθαε αμάθεζγ.

16. Βυζαντινά εςώρουχα
Έθαμ Βνβαθηεθόμ μπκλκύζε θα
θκλάεε ή θα μγ θκλάεε εζώλκνξκ
ΰλαζί, θκλκύζε όμπμ ογηέμ ζάηηζεμ
πκν δα πλέπεε θα ηεμ ζηελέπθε ζε
μεα εζπηελεζή βώθγ ζηγ μέζγ,
ζαδώμ ζαε μεα ζκθηή ή μαζλεά
πκνζαμίζα, αθάηκαα με ηκ
επάααεημα, ηγθ ζκεθπθεζή ηκν δέζγ
ζαε ηγθ πελίζηαζγ.
΢ε ζάπκεεμ αθδλεζέμ μκλθέμ μπκλεί
θα δκύμε ζάηπ από ηκθ μαθδύα θα
θκλάθε μαζλεά εζώλκνξα, μάηηεθα ή
ΰαμΰαζελά, ηα κπκία ζάηνπηαθ ηα
πόδεα από ηγ μέζγ μέξλε ζαε ζάηπ
από ηκνμ αζηλααάηκνμ, ζαθ ηεμ
παηεέμ ζζεηέεμ ηπθ παππκύδπθ μαμ.
Γεδεζά ζηκνμ ααλόηεμ πκν κ ξεηώθαμ
ηκνμ είθαε ζκθηόμ, ανηά ηα εζώλκνξα
ιεξπλίβκνθ από ζάηπ ζαθ ηα δεζά
μαμ ηα παθηεηόθεα. ΢ε άηηκνμ
ΰηέπκνμε ογηέμ ζάηηζεμ, εθώ κε
ζηλαηεπηεζκί πλκζηάηεναθ ηεμ
ζθήμεμ ηκνμ με πελεζθγμίδεμ
(επεθδύηεμ)

17. Ε νπόδγζγ ζηκ Βνβάθηεκ
Τα βαζιλικά ηζαγγία
Οε ανηκζλάηκλεμ πκν έΰααεθαθ ζε εζζηλαηείεμ
θκλκύζαθ ζόζζεθγ ξηαμύδα ζαε ζαθδάηεα,ηα
ηεαόμεθα ζόζζεθα ηζαααία ηκν ανηκζλάηκλα, ηα
παπκύηζεα ηκν, ηκ ζηκεξείκ ηγμ έθδνζήμ ηκν πκν
απκηέηεζε δεαξλκθεζά ηκ απκζηεεζηεζό ζύμΰκηκ
ηγμ εικνζίαμ ηκν ζαε πκν πλκζδεόλεβε απόηνηα
ηγθ ηανηόηγηά ηκν. Σα ηζαααία ζάηνπηαθ ηεμ
ζθήμεμ, θηάθκθηαμ πμ ηκ αόθαηκ. Δεθ είθαε
ιεζάδαλκ αθ ήηαθ ογηέμ μπόηεμ (όππμ
θαίθκθηαε ζε ζάπκεεμ απεεζκθίζεεμ) ή μάηηκθ πεκ
ζύθδεηα νπκδήμαηα, απκηεηκύμεθα από "πέδεηα“
ζαε "πελεζθγμίδεμ" (ΰη.Φλαθηβή, Υλκθεζόθ).
Αεηκί από πκηύηεμκνμ ηίδκνμ ζαε μαλααλεηάλεα ή
ξλνζκίθαθηκε ζηόηεβαθ ζαε ηα ΰαζεηεζά ηζαααία
ζηα πηάαεα ηπθ ζθγμώθ, πμ ηκνμ ηαλζκύμ. Σα
ΰαζεηεζά νπκδήμαηα ζαηαζζενάβκθηαθ από
εεδεζό ηεξθίηγ, ηκθ ηβαααά >ηζαααάλγμ)
Ο αετόσ ςτα υποδήματα του
Βαςιλιά….

18. Ε νπόδγζγ ζηκ Βνβάθηεκ
Υποδήμαηα Παιδικά ζαμδάλια 4ος-7ος αι.

19. Καηαζζενή
Ε ζαηαζζενή ηπθ λκύξπθ εζείθγ ηγθ επκξή ήηαθ ειαελεηεζά
δύζζκηγ ζαε ξλκθκΰόλα. Οε άθδλππκε ηα θηεάξθαθε ηεηείπμ
μόθκε ηκνμ, ιεζεθώθηαμ από ηκ πεκ ζηκεξεεώδεμ, ηγθ ίδεα ηγθ
ζηπζηή, πκν έπλεπε θα ηγθ επειελααζηκύθ (αθ ήηαθ μπαμπάζε,
μαηηί ή μεηάιε), θα ηγθ ΰάοκνθ με ξλώμαηα πκν ΰλίζζαθε ζηγ
θύζγ, ζαε θα νθάθκνθ ηα νθάζμαηα ζηκθ αλααηεεό. Μεηά ηα
έλαΰαθ ζηκ ξέλε με μεζλέμ ΰεηκθεέμ, μεα ζαε δεθ νπήλξαθ ηόηε
μγξαθέμ λαπηεζήμ. Οε θηπξκί ηκεπόθ πκν έπλεπε θα δκνηέοκνθ
ζζηγλά ζηα ξπλάθεα ή αηηκύ δεθ είξαθ πκηύ ξλόθκ αεα
πκηνηέηεεεμ. Έηζε, ύθαεθαθ –κε ανθαίζεμ πάθηα– απηά νθάζμαηα,
ξπλίμ δεαζκζμγηεζά ζξέδεα, με νηεζά πκν ήηαθ εύζκηκ θα
ΰλεδκύθ ζαε δεθ ζόζηεβαθ αζλεΰά. Όμπμ, κε πηκνζεόηελκε, ανηκί
πκν είξαθ ηγθ κεζκθκμεζή ενξέλεεα, θηεάξθαθε θκλεζεέμ πεκ
πηκνμεζηέμ, με πελίηεξθα δεαζκζμγηεζά ζξέδεα είηε μέζα ζηγθ
ύθαθζγ είηε ηα ζεθηκύζαθ μεηά με ξλνζή ζαε αζγμέθεα ζηπζηή.
Πλκθαθώμ δεθ έθηεαξθαθ κε ίδεκε ηα λκύξα ηκνμ· είξαθ
ειεεδεζενμέθκνμ ηεξθίηεμ πκν έζαθαθ απκζηεεζηεζά ανηή ηγ
δκνηεεά.

20. Κοζμήμαηα
ζηέμμα
Πόρπε μεζοβσδαμηιμής
περιόδοσ

21. κοζμήμαηα

22. Κόζμεμα για ηο κεθάλι

23. Γιέηειγ
Ο ηλόπκμ πκν θηύθκθηαθ κε Βνβαθηεθκί έμεεθε
ίδεκμ ζηκ μεααηύηελκ ημήμα ηγμ Βνβαθηεθήμ
πελεόδκν· νπήλξε έθαμ ζνθηγλγηεζμόμ ζηκ
θηύζεμκ ηκνμ –ζαε όξε μόθκ!– , ηα ζξέδεα, ηκ
είδκμ, ζαε κ ηλόπκμ λαθήμ δεθ άηηαβαθ
εύζκηα. Υλεεάζηγζε θα πελάζκνθ αλζεηκί
αεώθεμ , ζαε μόθκ ζηγθ ηεηενηαία πελίκδκ ηκν
Βνβαθηίκν (Τζηελκΰνβαθηεθή πελίκδκ) άλξεζαθ
θέεμ ηάζεεμ από ηγ Δύζγ θα νεκδεηκύθηαε από
ηκνμ Βνβαθηεθκύμ, όππμ ζαπέηα, αθδλεζά
ζαζάζεα ζαε πεκ εθαλμκζηέμ θκλεζεέμ.

24. Βεΰηεκαλαθία
• http://exploringbyzantium.gr/EKBMM/Page?name=ypomeleti&lang=gr&id
=2&sub=320&level=2
• http://paidio.blogspot.gr/2010/06/blog-post_1025.html
• http://www.google.gr/imgres?biw=1680&bih=934&tbm=isch&tbnid=w1KJ
N2ENaT9DVM%3A&imgrefurl=http%3A%2F%2Fpaidio.blogspot.com%2F
2010%2F06%2Fblog-
post_1025.html&docid=py4GVh5J1w1pPM&imgurl=http%3A%2F%2F4.bp.
blogspot.com%2F_Vzn9t-
dObAM%2FTAg27G9pb1I%2FAAAAAAAAREE%2Ff4oXq5XbZ5c%2Fs3
20%2FTheodora6b.jpg&w=248&h=320&ei=uPYpU5LFBeX8ygO2_YKoBg&
zoom=1&ved=0CGAQhBwwBA&iact=rc&dur=332&page=1&start=0&ndsp=4
2
• http://vizantinonistorika.blogspot.gr/2013/04/blog-post_20.html
• Vizantinonistorika.blogspot.gr
• https://el.wikipedia.org
• www.history-illustrated.weebly.com

25. ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑ΢ΙΑ΢
Γεα ηκ δέμα: ’’ Η εμδσμαζία ζηο
Βσδάμηιο’’ ζνθελαάζηγζαθ κε μαδγηέμ
ηγμ Β΄ Σάιγμ (Σμήμα 1κ):
Ζφθ Α.
Θοδωρισ Δ.
Ελζνθ Δ.
Σοφία Δ.
Κλάιντι Κ.
Μαρία Κ.
Γιώργοσ Κ.
Βάςω Κ.
Βαςίλθσ Κ.
Δζςποινα Κ.
Δθμιτρθσ Μ.

26. Γνξαλεζηκύμε αεα ηγθ
πλκζκξή ζαμ 