1. ΢ανμοζαββίδμο Άκκα
Γ4
2μ Γομκάζημ Γηακκηηζώκ

2. Γίκαη ε έκμπιε ζύνναλε ακάμεζα ζε θνάηε ή
μεηαλύ μμάδςκ μέζα ζημ ίδημ θνάημξ.

4.  Πιεμκελία: θνάηε πμο επηζομμύκ κα απμθηήζμοκ
πενηζζόηενα εδάθε / θένδε
 Φακαηηζμόξ
 Ραηζηζμόξ
 Γζκηθηζμόξ: ε άπμρε μνηζμέκςκ ιαώκ όηη είκαη ακώηενμη
από όιμοξ ημοξ οπόιμηπμοξ θαη πνέπεη κα επηβιεζμύκ ζε
αοημύξ
 Γπεθηαηηζμόξ: ε επηζομία ηςκ ηζπονώκ θναηώκ κα
αολήζμοκ ηα εδάθε ημοξ θαη κα επεθηείκμοκ ηε ζθαίνα
επηννμήξ ημοξ
 Πμιηηηθή / θμηκςκηθή εθμεηάιιεοζε άιιςκ θναηώκ / ιαώκ
 Οηθμκμμηθά / πμιηηηθά ζομθένμκηα (πεηνέιαημ, θοζηθμί
πόνμη)
 Οη άκζνςπμη δε μαζαίκμοκ από ηα ιάζε ημο πανειζόκημξ
 Γλέιηλε ηεπκμιμγίαξ θαη πονεκηθώκ ελμπιηζμώκ

6.  Ο άκζνςπμξ γίκεηαη βίαημξ, ακήζηθμξ, απάκζνςπμξ
 Τπμπςνεί ε ιμγηθή
 Κονηανπμύκ θαηώηενα έκζηηθηα
 Δηάιοζε θαη παναθμή ζε θάζε ημμέα ηεξ ακζνώπηκεξ δςήξ (οιηθό, εζηθό, πκεομαηηθό,
ροπμιμγηθό)
 Οηθμκμμηθή ελαζιίςζε
 Θάκαημη (ζθμηώκμκηαη άκζνςπμη, πάκμκηαη δςέξ θαη μάιηζηα αζώα ζύμαηα ακάμεζα
ζημκ άμαπμ πιεζοζμό)
 Οηθμγέκεηεξ λεθιενίδμκηαη, παηδηά μέκμοκ μνθακά ή γμκείξ πάκμοκ ηα παηδηά ημοξ
 Τιηθέξ θαηαζηνμθέξ
 Πόκμξ
 Καθμοπίεξ (πείκα, θηώπεηα, ελαζιίςζε)
 Δε ιεηημονγεί ζςζηά ε δεμμθναηία
 Δε ιεηημονγεί θακέκαξ ζεζμόξ
 Καηαπάηεζε ηςκ ακζνςπίκςκ δηθαηςμάηςκ θαη ηεξ ακζνώπηκεξ πνμζςπηθόηεηαξ
 ΢παηάιε πνεμάηςκ ζε πμιεμηθμύξ ελμπιηζμμύξ
 Κιείκμοκ ηα ζπμιεία
 Ανκεηηθέξ επηπηώζεηξ ζηεκ ροπμιμγία ηςκ ακζνώπςκ (θόβμξ, αγςκία, ακαζθάιεηα)

9. Γηε μμο, μμκάθνηβέ μμο,
ζε μανμανώζακε
ζε μηα μηθνή πιαηεία
ζακ ζε ζθμηώζακε.
Καη γνάρακε ζηεκ πιάθα
με ηόζε οπμθνηζία:
"Έπεζε πμιεμώκηαξ
γηα ηεκ Γιεοζενία".
Μα εγώ μηθνό μμο αγόνη,
πμο ζε μεγάιςζα,
ζε θύιαλα απ' ημ λενμβόνη
θαη ζ' ακάζηεζα.
΢μο δίκς ηεκ εοπή μμο
θαη ηε ζομβμοιή μμο
κα ιεξ ζ' αοημύξ πμο ζε θμηηάκε
με ιοπεμέκα βιέμμαηα
πςξ βνίζθεζαη εθεί,
γηαηί ζμο είπακ ρέμαηα.

11. Ο πόιεμμξ δεκ θαζμνίδεη πμηέ πμημξ έπεη δίθημ
θαζμνίδεη μόκμ ημ πμημξ ζα δήζεη.
Μπέρτραντ Ράσελ (Οοαιιόξ θηιόζμθμξ)
Ο πημ ζύκημμμξ ηνόπμξ γηα κα βάιεηξ ηέιμξ ζε
έκακ πόιεμμ, είκαη κα δεπζείξ κα ημκ πάζεηξ.
George Orwell (Βνεηακόξ ζογγναθέαξ)
Μόκμ μη κεθνμί έπμοκ δεη ημ ηέιμξ εκόξ
πμιέμμο.
Πλάτων (Έιιεκαξ θηιόζμθμξ)

12. Η εηνήκε εθθνάδεη μηα θαηάζηαζε ενεμίαξ, ηάλεξ θαη
αζθάιεηαξ, μηα ανμμκηθή ζπέζε θαη ζοκύπανλε
αηόμςκ ή ιαώκ, πμο πνμϋπμζέηεη ορειό βαζμό
αοημζοκεηδεζίαξ θαη θαηάιιειε παηδεία .

14.  Δηαμμνθώκεη ημ θαηάιιειμ θιίμα γηα ηεκ πνόμδμ ηςκ αηόμςκ θαη ηςκ
θμηκςκηώκ
 ΢ύζθηλε δηαθναηηθώκ ζπέζεςκ
 Η δηθαημζύκε θαη ε δεμμθναηία μπμνμύκ κα επηηειέζμοκ ζςζηά ημ ένγμ
ημοξ
 Αγάπε ακάμεζα ζημοξ ιαμύξ
 Φηιία
 ΢οκενγαζία
 Αιιειεγγύε / αιιειμβμήζεηα
 Γπίιοζε πνμβιεμάηςκ
 Γπαθή με άιιμοξ ιαμύξ
 Οηθμκμμηθή θαη πμιηηηζηηθή ακάπηολε
 Καιιηενγμύκηαη μη ηέπκεξ θαη ηα γνάμμαηα
 Πνμμδεύμοκ μη επηζηήμεξ θαη ε ηεπκμιμγία
 Γοθαηνίεξ γηα μόνθςζε
 ΢εβαζμόξ ηςκ ακζνςπίκςκ δηθαηςμάηςκ
 Γιεοζενία
 Θεηηθέξ επηπηώζεηξ ζηεκ ροπμιμγία ημο ακζνώπμο (ενεμία, αζθάιεηα)

16.  Σ’ όκεηνμ ημο παηδημύ είκαη ε εηνήκε
Σ’ όκεηνμ ηεξ μάκαξ είκαη ε εηνήκε
Σα ιόγηα ηεξ αγάπεξ θάης απ’ ηα δέκηνα
είκαη ε εηνήκε. Ο παηέναξ πμο γονκάεη η’ απόβναδμ
μ’ έκα θανδύ παμόγειμ ζηα μάηηα
μ’ έκα δεμπίιη ζηα πένηα ημο γεμάημ θνμύηα
θαη μη ζηαγόκεξ ημο ηδνώηα ζημ μέηςπό ημο
είκαη όπςξ μη ζηαγόκεξ ημο ζηαμκημύ
πμο παγώκεη ημ κενό ζημ πανάζονμ,
είκαη ε εηνήκε.
 Όηακ μη μοιέξ απ’ ηηξ ιαβςμαηηέξ
θιείκμοκ ζημ πνόζςπμ ημο θόζμμο
θαη μεξ ζημοξ ιάθθμοξ πμο ‘ θάρε ε πονθαγηά
δέκεη ηα πνώηα ηεξ μπμομπμύθηα ε ειπίδα
θη μη κεθνμί μπμνμύκ κα γείνμοκ ζημκ πιεονό ημοξ
θαη κα θμημεζμύκ δίπςξ πανάπμκμ
λένμκηαξ πςξ δεκ πήγε ημ αίμα ημοξ ημο θάθμο,
είκαη ε εηνήκε.
 Γηνήκε είκαη ε μονμοδηά ημο θαγεημύ ημ βνάδο,
ηόηε πμο ημ ζηαμάηεμα ημο αοημθηκήημο ζημ δνόμμ
δεκ είκαη θόβμξ,
ηόηε πμο ημ πηύπεμα ζηεκ πόνηα
ζεμαίκεη θίιμξ,
θαη ημ άκμηγμα ημο παναζύνμο θάζε ώνα
ζεμαίκεη μονακόξ,
γημνηάδμκηαξ ηα μάηηα μαξ
με ηηξ μαθνηκέξ θαμπάκεξ ηςκ πνςμάηςκ ημο,
είκαη εηνήκε.
 Γηνήκε είκαη έκα πμηήνη δεζηό γάια
θη έκα βηβιίμ μπνμζηά ζημ παηδί πμο λοπκάεη,
ηόηε πμο ηα ζηάποα γένκμοκ ημ ‘κα ζη’ άιιμ ιέγμκηαξ:
ημ θςξ, ημ θςξ
θαη λεπεηιάεη ε ζηεθάκε ημο μνίδμκηα θςξ,
είκαη ε εηνήκε.
 Σόηε πμο μη θοιαθέξ επηζθεοάδμκηαη κα γίκμοκ
βηβιημζήθεξ,
ηόηε πμο έκα ηναγμύδη ακεβαίκεη από θαηώθιη ζε θαηώθιη
ηε κύπηα,
ηόηε πμο η’ ακμηληάηηθμ θεγγάνη βγαίκεη απ’ ημ ζύγκεθμ
όπςξ βγαίκεη απ’ ημ θμονείμ ηεξ ζοκμηθίαξ
θνεζθμλονηζμέκμξ μ ενγάηεξ ημ ΢αββαηόβναδμ,

17.  Σόηε πμο ε μένα πμο πέναζε,
δεκ είκαη μηα μένα πμο πάζεθε,
μα είκαη ε νίδα πμο ακεβάδεη ηα θύιια ηεξ πανάξ
μέζα ζημ βνάδο
θη είκαη μηα θενδηζμέκε μένα θη έκαξ δίθαημξ
ύπκμξ,
πμο κηώζεηξ πάιη μ ήιημξ κα δέκεη βηαζηηθά ηα
θμνδόκηα ημο
κα θοκεγήζεη ηε ιύπε απ’ ηηξ γςκηέξ ημο πνόκμο,
είκαη ε εηνήκε.
 Γηνήκε είκαη μη ζεμςκηέξ ηςκ απηίκςκ ζημοξ
θάμπμοξ ημο θαιμθαηνημύ
είκαη η’ αιθαβεηάνη ηεξ θαιμζύκεξ ζηα γόκαηα
ηεξ αογήξ.
Όηακ ιεξ: αδειθέξ μμο, – όηακ ιέμε: αύνημ ζα
πηίζμομε.
όηακ πηίδμομε θαη ηναγμοδάμε,
είκαη ε εηνήκε.
 Η εηνήκε είκαη ηα ζθηγμέκα πένηα ηςκ ακζνώπςκ
είκαη ημ δεζηό ρςμί ζημ ηναπέδη ημο θόζμμο
είκαη ημ παμόγειμ ηεξ μάκαξ
Σίπμη’ άιιμ δεκ είκαη ε εηνήκε.
Καη η’ αιέηνηα πμο πανάδμοκ βαζηέξ αοιαθηέξ ζ’
όιε ηε γε,
έκα όκμμα μμκάπα γνάθμοκ:
Γηνήκε.
Σίπμη’ άιιμ. Γηνήκε.
 Πάκς ζηηξ νάγεξ ηςκ ζηίπςκ μμο
ημ ηναίκμ πμο πνμπςνεί ζημ μέιιμκ
θμνηςμέκμ ζηάνη θαη ηνηακηάθοιια,
είκαη ε εηνήκε.
 Αδένθηα,
μεξ ζηεκ εηνήκε δηάπιαηα ακαζαίκεη όιμξ μ
θόζμμξ
με όια ηα όκεηνά μαξ
Δώζηε ηα πένηα αδένθηα μμο,
αοηό ‘καη ε εηνήκε.