Uploaded byKostas Vakouftsis
Η διατροφή στην Οδύσσεια και στο διάστημα
Προτάσεις για τη διδασκαλία της αρχαιοελληνικής γλώσσας και γραμματείας, Suggestions for teaching the ancient Greek language and literature
More Related Content
Similar to Η διατροφή στην Οδύσσεια και στο διάστημα
Η διατροφή στην Οδύσσεια και στο διάστημα
- 1. Ηςκζηακηίκμξ Βαθμοθηζήξ, Φηιυιμγμξ Η δηαηνμθή ζηεκ Οδύζζεηα θαη ζημ δηάζηεμα
- 2. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σμ πανυκ ζεκάνημμαζήμαημξ δεμημονγήζεθε ζημ πιαίζημ ηεξ επημυνθςζεξ Β΄ Γπηπέδμο ζηηξ ΣΠΓ. Απμηειεί μηα δηαζεμαηηθή πνμζέγγηζε πμο ζοκδέεη ημ ανπαίμ μμενηθυ θείμεκμ με ηηξ ζφγπνμκεξ δηαζηάζεηξ ηεξ δηαηνμθήξ ζημ δηάζηεμα, οιμπμηείηαη με δηενεοκεηηθή μάζεζε θαη πνμζπαζεί κα αλημπμηήζεη ζφγπνμκα ζημηπεία ηςκ ΣΠΓ, υπςξ ημ δηαδίθηομ θαη ηα ενγαιεία ημο Web 2.0. ζηε δηδαζθαιία ηςκ μαζεμάηςκ. Οη μαζεηέξ, δμοιεφμκηαξ μμαδμζοκενγαηηθά, θαιμφκηαη κα ενεοκήζμοκ θαη κα πνμζδημνίζμοκ ημ ζέμα ηεξ ηνμθήξ απυ δηπιή μπηηθή γςκία – ηεκ Οδφζζεηα θαη ηα δηαζηεμηθά ηαλίδηα, λεθηκχκηαξ απυ ηε ζφγπνμκε βηςμαηηθή ημοξ ζπέζε με ηε δηαηνμθή θαη δηενεοκχκηαξ ηηξ δηαζηάζεηξ ηεξ ζημ πανειζυκ θαη ημ μέιιμκ. Σειηθυ πνμσυκ ζα είκαη ε δεμημονγία ημο πνμθίι εκυξ ηζημιμγίμο (blog) απυ ημοξ μαζεηέξ, υπμο ακανηχκηαη ηα ζομπενάζμαηα ηςκ μμάδςκ με ηε μμνθή πμιοηνμπηθχκ θεημέκςκ. Ο νυιμξ ημο θαζεγεηή θαηά ηε δηαδηθαζία ημο ζεκανίμο είκαη οπμβμεζεηηθυξ θαη εμροπςηηθυξ ζημ πιαίζημ ηεξ δχκεξ ηεξ επηθείμεκεξ ακάπηολεξ (Vygotsky 1978). Γθπμκείηαη ζημ ζπμιηθυ ενγαζηήνημ. Ιαζεηέξ θαη δηδάζθμκηεξ πνέπεη κα είκαη ελμηθεηςμέκμη με βαζηθά ενγαιεία ΣΠΓ. Θα μπμνμφζε, θάιιηζηα, κα ζομμεηέπεη θαη μ θαζεγεηήξ Πιενμθμνηθήξ ζημ υιμ πνυγναμμα ή κα πνμεγεζεί μηα χνα ελμηθείςζεξ ηςκ μαζεηχκ ζηε πνήζε βαζηθχκ ενγαιείςκ ΣΠΓ. Σμ ζεκάνημ ζημπεφεη: Γεκηθμί ηόπμη ζηεκ μιηζηηθή ζεχνεζε ηεξ γκχζεξ, ζηεκ θαιιηένγεηα δελημηήηςκ θαη ηθακμηήηςκ ζημοξ μαζεηέξ, ζηεκ θαιιηένγεηα ηεξ δεμημονγηθήξ θαη θνηηηθήξ ζθέρεξ ζημοξ μαζεηέξ, ζηεκ ελμηθείςζε ηςκ μαζεηχκ με ημκ θυζμμ ηεξ πιενμθμνίαξ, ζηε ζφκδεζε ημο ζπμιείμο με ηε δςή, ζηεκ πανμπή ηεξ γκχζεξ με ηνυπμ εοπάνηζημ θαη ειθοζηηθυ γηα ημοξ μαζεηέξ, ζηε δηεοθυιοκζε ημο ένγμο ημο εθπαηδεοηηθμφ θαη ζηεκ πανμπή ζ’ αοηυκ εκαιιαθηηθχκ δηδαθηηθχκ ιφζεςκ, πιμοναιηζηηθχκ θαη πμιοζεμαηηθχκ.
- 3. Α) Δηδαθηηθμί ζηυπμη α)Κα εκεμενςζμφκ μη μαζεηέξ γηα ηε ελέιηλε ηεξ δηαηνμθήξ ζηεκ Οδφζζεηα θαη ζημ δηάζηεμα θαη πανάιιεια κα δμοκ μέζα απυ εονήμαηα ηα ανπαία ζθεφε μαγεηνηθήξ, ηα ζομπυζηα, θαζχξ θαη ηα θαγεηά ηςκ ανπαίςκ Γιιήκςκ, ηε ζφκδεζή ημοξ με ηε ζεμενηκή επμπή θαη ηε ζφγθνηζή ημοξ με ηε δηαζηεμηθή. β) Nα οιμπμηήζμοκ δναζηενηυηεηεξ θαη ενγαζίεξ, πμο ζα ημοξ βμεζήζμοκ κα θαηακμήζμοκ θαιφηενα ηηξ δηαηνμθηθέξ ζοκήζεηεξ ημο ιαμφ μαξ ζηε δηαπνμκηθή ημοξ ελέιηλε, θαζχξ θαη ηεκ αλία ηεξ ογηεηκήξ δηαηνμθήξ. Πήιηκμ αγγείμ με δηαθυζμεζε ζηαθοιηχκ, απυ ημ Aθνςηήνη Θήναξ, β΄ μηζυ 16μο αη. π.X. Θεμειηώδεηξ δηαζεμαηηθέξ έκκμηεξ: Υχνμξ-Υνυκμξ, Πμιηηηζμυξ, Ομμηυηεηα- Δηαθμνά, Γλέιηλε, φζηεμα Πανάδμζε. Πνμεθηάζεηξ: Ζζημνία, Γιχζζα, Αηζζεηηθή Αγςγή, Οηθηαθή μηθμκμμία, Γεςγναθία, Πιενμθμνηθή, Φοζηθή, Υεμεία. Γκδεηθηηθή Δηάνθεηα: 4 χνεξ Δίζθμξ με ηνμθή ζημ δηάζηεμα
- 4. Β) Παηδαγςγηθμί ζηυπμη Η δηάζηαζε ηεξ Οδύζζεηαξ ζημ πανόκ θαη ζημ μέιιμκ. Σα παηδηά δηαμμνθχκμοκ άπμρε γηα ημ πανυκ, ηε μμνθή θαη ηα παναθηενηζηηθά ηεξ ηζημνηθήξ ελέιηλήξ ημο απυ ημ πανειζυκ θαη απυ εθεί ζημ μέιιμκ με ηεκ θνηηηθή παναηήνεζε, ένεοκα θαη μειέηε ηεξ ανπαίαξ πανάδμζεξ θαη ημο ζφγπνμκμο δηαζηεμηθμφ πενηβάιιμκημξ. Σμ πανειζυκ δεκ πνέπεη κα μέκεη ζηε ζοκείδεζε ηςκ μαζεηχκ απιά ςξ πανειζυκ αιιά κα ζοκεηδεημπμηείηαη θαη κα ακαδεηθκφεηαη ε ζπέζε ημο με ημ πανυκ θαη ημ μέιιμκ ζηεκ πναγμαηηθή ημο δηάζηαζε. Η θμηκςκηθμπμίεζε ηςκ παηδηώκ μέζα από ηεκ ακαγκώνηζε θαη ηε ζοκεηδεημπμίεζε ηεξ δηαπνμκηθήξ αλίαξ ηεξ Οδύζζεηαξ θαη ηεξ θμηκήξ ηζημνηθήξ μκήμεξ. Σα παηδηά επηζεμαίκμκηαξ ηε δηαθμνεηηθυηεηα ηεξ πμιηηηζμηθήξ ημοξ πανάδμζεξ θαη θιενμκμμηάξ ζοκεηδεημπμημφκ ηεκ ακάγθε δηαθφιαλεξ θαη αλημπμίεζήξ ηεξ. Ε ακάπηολε ηεξ ζεηηθήξ ζηάζεξ ηςκ μαζεηχκ γηα ηε ζπμοδή ημο πανειζυκημξ απμβαίκεη πανάγμκηαξ αοημγκςζίαξ θαη θαηακυεζεξ ζε βάζμξ ηςκ παναθηενηζηηθχκ ηεξ εονφηενεξ θμηκςκίαξ θαη θαιιηενγεί ημ εκδηαθένμκ ημοξ γηα ηε δςή ηςκ πνμγυκςκ ημοξ μέζα απυ υζμ ημ δοκαηυκ πενηζζυηενεξ μπηηθέξ γςκίεξ. O Piaget οπμζηενίδεη πςξ «ε μάζεζε είκαη μηα εκενγυξ δηαδηθαζία δυμεζεξ θαη μεηαζπεμαηηζμμφ πνμζςπηθχκ γκςζηηθχκ ζπεμάηςκ ή μμκηέιςκ ζθέρεξ, ηα μπμία είκαη πνμσυκηα αιιειεπίδναζεξ με ημ θμηκςκηθυ πενηβάιιμκ»
- 5. Η θαιιηένγεηαηεξ εκζοκαίζζεζεξ (empathy), ώζηε μη μαζεηέξ/ηνηεξ κα πνμζεγγίδμοκ με ημ ζοκαίζζεμα θαη ηε θακηαζία ημοξ βαζηθά ζημηπεία ημο ανπαίμο θεημέκμο. Κα μπμοκ ζε μηα εκενγή δηαδηθαζία, ε μπμία ιαμβάκεηαη οπυρε θαηά ηεκ επηθμηκςκία θαη ημοξ δεζμμφξ πμο ακαπηφζζμκηαη με ηε θφζε θαη ηεκ ηέπκε θαη αλημιμγείηαη ζηηξ δηαπνμζςπηθέξ ζπέζεηξ. Ιέζα απυ ημ πενηβάιιμκ ημο ζπεδίμο ενγαζίαξ θαη απυ ηε δοκαμηθή ηςκ εηθυκςκ ημο, κα εκενγμπμηεζεί ε θακηαζία ημοξ, χζηε «κα θηάζμοκ ζε έκα ζεμείμ κα ζφνμοκ ηνοθενά πνμξ ημ μένμξ ημοξ ημ ζοκαίζζεμα, ηε ζέζε θαη ηεκ ροπηθή θαηάζηαζε, ηεκ εκηφπςζε ή ημκ μίθημ θάπμημο άιιμο πνμζχπμο. Κα γίκμοκ ημ ίδημ ημ δνςκ πνυζςπμ, πμο βνίζθεηαη ηχνα (ζογπνμκηθή εκζοκαίζζεζε) ή έπεη βνεζεί ζημ πανειζυκ (ηζημνηθή εκζοκαίζζεζε)» (Chairns, 1989) ή ζα βνεζεί ζημ μέιιμκ (μειιμκηηθή εκζοκαίζζεζε) ζε μηα μνηζμέκε ροπμιμγηθή ή δηακμεηηθή θαηάζηαζε. Η έθθναζε με δηάθμνμοξ ηνόπμοξ ηςκ πνόηενςκ γκώζεςκ ηςκ παηδηώκ, γφνς απυ ηεκ ακάγθε ελενεφκεζεξ κέςκ θυζμςκ θαη ημοξ απμηθηζμμφξ ηςκ Γιιήκςκ απυ ηα ανπαία πνυκηα μέπνη ζήμενα,. Κα πμοκ ηη γκςνίδμοκ γηα ημ μηθμιμγηθυ πνυβιεμα ημο πιακήηε μαξ, ηη έπμοκ αθμφζεη γηα ηεκ ελενεφκεζε ημο ζφμπακημξ. Γλάιιμο ε δυμεζε ηεξ γκχζεξ είκαη ιεηημονγία πμο βαζίδεηαη ζηηξ πνμτπάνπμοζεξ εμπεηνίεξ, ζηηξ κμεηηθέξ θαηαζθεοέξ, ζηηξ πεπμηζήζεηξ θαη ζηηξ ζεςνήζεηξ πμο έπεη μ θαζέκαξ πνμθεημέκμο κα ενμεκεφζεη ακηηθείμεκα ή γεγμκυηα.
- 6. Η ελενεύκεζεμέζα από ηηξ πμιομεζηθέξ δναζηενηόηεηεξ ημο ζπεδίμο ενγαζίαξ ακηηθεημέκςκ θαη πώνςκ πμο δε ζα είπακ άιιμ ηνυπμ κα παναηενήζμοκ θαη κα θαηακμήζμοκ δηαθμνεηηθά ελαηηίαξ ημο μεγέζμοξ, ηεξ ζέζεξ ή ηςκ ηδημηήηςκ ημοξ. Η δηαπείνηζε ηςκ «δοκεηηθώκ εηθόκςκ» θαη ε «επηθμηκςκία» μαδί ημοξ μέζς ηεξ αίζζεζεξ ηεξ αιιειεπίδναζεξ. Σμ αιιειεπηδναζηηθυ πενηβάιιμκ ημο ζπεδίμο ενγαζίαξ κα ιεηημονγήζεη άμεζα ςξ εκηζποηήξ ηεξ ακηίιερεξ ημο πνήζηε μέζς ηςκ αηζζήζεχκ ημο. Έηζη, κα εκηζποζμφκ άμεζα μη αηζζεηενηαθέξ /βηςμαηηθέξ δοκαηυηεηεξ ηςκ μαζεηχκ/ηνηχκ θαη κα δεμημονγεζμφκ ακαπαναζηάζεηξ πμο ζα πηίδμκηαη ζε πνμζςπηθέξ εμπεηνίεξ. Όπςξ ανζνχζεθε απυ ημκ Kant θαη οημζεηήζεθε απυ ημκ Dewey, «δεκ οπάνπεη μηα μμκαδηθή ζςζηή ακαπανάζηαζε ηεξ γκχζεξ». Η ανπή ηεξ επμπηείαξ: ημ πνμζθενυμεκμ δηδαθηηθυ οιηθυ πνμζειθφεη ημ εκδηαθένμκ ηςκ μαζεηχκ μέζς ηςκ εηθυκςκ, ηςκ πνςμάηςκ, ηεξ γνήγμνεξ εκαιιαγήξ ηςκ ζημηπείςκ θ.ά. θαη με ημκ ηνυπμ αοηυ μπμνεί κα θεκηνίζεη εοθμιυηενα ηεκ πνμζμπή ηςκ μαζεηχκ.
- 7. Γ) Κέμο Γναμμαηηζμμφ Τπμιμγηζηηθυξ γναμμαηηζμυξ Οη μαζεηέξ κα αζθεζμφκ ζηηξ ηθακυηεηεξ πμο απαηημφκηαη γηα ηε δηεθπεναίςζε ενγαζηχκ με ηε βμήζεηα ημο οπμιμγηζηή. Ο γναμμαηηζμυξ ζημκ πνμζςπηθυ οπμιμγηζηή ακαθένεηαη ζηεκ ηθακυηεηα δεμημονγίαξ θαη δηαπείνηζεξ θεημέκςκ θαη δεδμμέκςκ μέζς ηεξ επελενγαζίαξ θεημέκμο, ηςκ θφιιςκ ενγαζίαξ, ηςκ βάζεςκ δεδμμέκςκ θαη άιιςκ ενγαιείςκ ιμγηζμηθμφ. Δηθηοαθυξ γναμμαηηζμυξ Ακαθένεηαη ζηεκ ηθακυηεηα ημο μαζεηή πμο έπεη επίγκςζε ημο εφνμοξ θαη ηςκ πνήζεςκ ηςκ πεγχκ θαη ηςκ οπενεζηχκ ημο παγθυζμημο δηθηφμο, ακηηιαμβάκεηαη ημ ζφζηεμα με ημ μπμίμ αοηυ ημ δίθηομ δεμημονγείηαη, γίκεηαη ακηηθείμεκμ δηαπείνηζεξ θαη πνμζθένεηαη πνμξ πνήζε. Γκςνίδεη πχξ κα ημ πνεζημμπμηήζεη, πχξ κα ημ ζοκδοάζεη με άιιεξ πεγέξ θαη, γεκηθά γκςνίδεη πχξ κα ημ πνεζημμπμηήζεη γηα κα βειηηχζεη ηεκ πνμζςπηθή θαη επαγγειμαηηθή ημο δςή. Πιενμθμνηαθυξ γναμμαηηζμυξ Ο πιενμθμνηαθά γναμμαηηζμέκμξ μαζεηήξ έπεη ηεκ ηθακυηεηα κα ακαδεηά, κα βνίζθεη, κα αλημιμγεί θαη κα πνεζημμπμηεί ηεκ πιενμθμνία ζημοξ δηάθμνμοξ ηφπμοξ πμο αοηή εμθακίδεηαη θαη κα επηιέγεη ημ θαηάιιειμ μέζμ γηα κα ηε μεηαδχζεη.
- 8. Πιαίζημ θαη Δναζηενηόηεηεξ •Ε πμνεία ηεξ πνμζέγγηζήξ μαξ λεθηκά απυ μηα ζοδήηεζε γηα ηηξ ζφγπνμκεξ ηάζεηξ ηεξ δηαηνμθήξ ζε ζπέζε, θονίςξ, με ηε κεμιαία (παηδηθή παποζανθία, γνήγμνμ θαη ακζογηεηκυ θαγεηυ, δηαηνμθή ζημ ζπμιείμ θαη ζηε δηάνθεηα ηςκ ελεηάζεςκ, μεζμγεηαθή δηαηνμθή), με ηηξ μπμίεξ μη μαζεηέξ είκαη ελμηθεηςμέκμη, θαη πνμπςνά πνμξ ημ πανειζυκ • Οη μαζεηέξ, θαηυπηκ, πςνίδμκηαη ζε μμάδεξ, παναθμιμοζμφκ ημ πνμεγθαηαζηεμέκμ ιμγηζμηθυ πανμοζίαζεξ ημο ζεκανίμο ζε μμνθή PowerPoint με δηαδναζηηθέξ δναζηενηυηεηεξ θαη θφιια ενγαζίαξ πμο αθμνμφκ ηεκ μμάδα ημοξ, θαη ζοκενγάδμκηαη γηα κα αζπμιεζμφκ με ηα παναθάης δεηήμαηα: ηεκ ακίπκεοζε ηεξ ζφγπνμκεξ ζεμαζίαξ ηεξ δηαηνμθήξ ηε ζπέζε ηεξ δηαηνμθήξ με ηεκ ογεία: ημ πανάδεηγμα δηαηνμθήξ ζημ δηάζηεμα ηε δηαηνμθή θαη ηε ζεμαζία ηεξ ζηεκ Οδφζζεηα (βαζηθέξ ηνμθέξ, ζπέζε δηαηνμθήξ θαη θαζεμενηκήξ δςήξ, ήζε θαη έζημα) ηε δηαηνμθή, ηηξ ζοκζήθεξ θαη ημκ θμηκςκηθυ ηεξ νυιμ ζηεκ Οδφζζεηα θαη ημ δηάζηεμα • Δεμημονγείηαη ημ ηζημιυγημ ημο μαζήμαημξ, εκχ ε θάζε μμάδα ζα ακανηήζεη ηo δηθυ ηεξ οιηθυ θαη ηα ζομπενάζμαηά ηεξ.
- 9. ΕΙΑΓΩΓΗ Σμ θαγεηυ θαηε δηαηνμθή απμηειμφκ μοζηχδεξ μένμξ ηεξ θαζεμενηκήξ δςήξ, επεηδή πνεηαδυμαζηε εκένγεηα θαη ζνεπηηθά ζοζηαηηθά γηα κα δηαηενεζμφμε δςκηακμί αιιά θαη επεηδή απμηειμφκ ηε βάζε ημο πμιηηηζμμφ θαη ημο ηνυπμο δςήξ μαξ. Οη ανπαίμη Έιιεκεξ ζοκήζηδακ κα ιέκε «κμοξ ογηήξ εκ ζχμαηη ογηεί». Σα ιυγηα αοηά έπμοκ πενηζζυηενε ζεμαζία ζηηξ μένεξ μαξ, θαζχξ δίκμοκ έμθαζε ζε έκακ ογηή ηνυπμ δςήξ -ηδηαίηενα γηα ηηξ κευηενεξ γεκηέξ. Σμ δηδαθηηθυ ζεκάνημ αζπμιείηαη με ημ ζέμα ηεξ δηαηνμθήξ απυ δηπιή μπηηθή γςκία, ηεκ Οδφζζεηα θαη ηα δηαζηεμηθά ηαλίδηα. Οη αζηνμκαφηεξ ζημ Δηεζκή Δηαζηεμηθυ ηαζμυ πνέπεη κα παναμέκμοκ ογηείξ, γηα κα μπμνμφκ κα ακηαπμθνίκμκηαη ζηηξ απαηηήζεηξ ηεξ δςήξ ζημ δηάζηεμα. Οη μαθνμπνυκηεξ δηαζηεμηθέξ ελενεοκήζεηξ απαηημφκ πνμεγμέκεξ ηεπκμιμγίεξ ζε πμιιά δηαθμνεηηθά πεδία, πενηιαμβάκμκηαξ ζοζηήμαηα πμο οπμζηενίδμοκ ηε δςή γηα ημοξ αζηνμκαφηεξ. Ε Γονχπε ζοκεηζθένεη ζε μεγάιμ βαζμυ ζηεκ ενεοκεηηθή πνμζπάζεηα γηα ζοζηήμαηα πμο οπμζηενίδμοκ ηε δςή, εκχ εζηηάδεη ζε ζεμακηηθυ βαζμυ ζηεκ ηεπκμιμγία ηνμθίμςκ. Σμ επυμεκμ θνίζημμ ενχηεμα είκαη: «Ση ζα θάμε γηα βναδηκυ ζηε ειήκε;» Σμ δηάζηεμα -υπςξ θαη ε δηαηνμθή- απμηειεί έκα δήηεμα ζημ μπμίμ εμπιέθμκηαη πμιιμί ημμείξ ελαηηίαξ ηεξ επηζηεμμκηθήξ, ηεπκμιμγηθήξ, πμιηηηζμηθήξ θαη ζοκαηζζεμαηηθήξ δηάζηαζήξ ημο. Γπμμέκςξ, απμηειεί έκα ηδακηθυ θαη εμπκεοζμέκμ ζέμα θαη πανέπεη οιηθυ πμο ζπεηίδεηαη με ηε δηδαθηέα φιε γηα μαζεηέξ ηεξ Γονχπεξ. Ιία απυ ηηξ απμζημιέξ ηεξ Γονςπασθήξ Δηαζηεμηθήξ Τπενεζίαξ είκαη κα μεηαθένεη ηε γμεηεία ηςκ επακδνςμέκςκ δηαζηεμηθχκ πηήζεςκ θαη ηεξ ελενεφκεζεξ ζηε κεμιαία. Αοηή ε γμεηεία απμηειεί μένμξ ηςκ άοιςκ πιεμκεθηεμάηςκ ημο δηδαθηηθμφ ζεκανίμο πμο ζοκεηζθένμοκ ζηε δεμημονγία μηαξ εονςπασθήξ θμηκςκίαξ πμο βαζίδεηαη ζηε γκχζε. Γφπμμαη ζε υιμοξ ημοξ θαζεγεηέξ θαη μαζεηέξ κα πενάζμοκ εοπάνηζηα θαηά ηεκ πνμβμιή θαη ενγαζία ζηεκ αίζμοζα δηδαζθαιίαξ.
- 10. Η δςή ζηεκΟδύζζεηα θαη ζημ δηάζηεμα Ρομπέρτο Μάτα, Όμηρος Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός Σα πιμία θαηαθέθαια ζηα θφμαηα βμοημφζακ, / θαη ηα Ο Δηεζκήξ Δηαζηεμηθυξ ηαζμυξ απμηειεί ημ μεγαιφηενμ πακηά μαξ λέζπηζε ε δφκαμε ημο ακέμμο / ζε ηνεηξ θαη δηεζκέξ επηζηεμμκηθυ θαη ηεπκμιμγηθυ ένγμ, ζημ μπμίμ ηέζζενεηξη μενηέξ, θαη γηα κα μεκ πκηγμφμε, / υια ηα ζομμεηέπμοκ δέθα απυ ηα Ηνάηε Ιέιε ηεξ ΓΔΤ, θαζχξ θαη μ θαηεβάζαμε ζηα ηνεπακηήνηα μέζα, // θαη η’ αθνμγηάιη Ηακαδάξ, ε Ζαπςκία, ε Ρςζία θαη μη Ε.Π.Α. Ο ΔΔ απμηειεί πηάζαμε γμνγά ιαμκμθμπχκηαξ. / Αζάιεοημη μείκαμε εθεί έκα μμκαδηθυ πενηβάιιμκ γηα ηε δηελαγςγή μαθνμπνυκηαξ δομ μένεξ θαη δομ κφπηεξ, / θη μη έκκμηεξ με ηεκ θμφναζε ένεοκαξ ζε ζοκζήθεξ ειεφζενεξ πηχζεξ πμο μπμνεί κα μαξ μαξ ζένηδακ ηα ζπιάπκα. / ακ έθελε ε πνοζάπηηδε Αογή βμεζήζεη κα θαηακμήζμομε πμιιά δηαθμνεηηθά επηζηεμμκηθά ηεκ ηνίηε μένα, / η’ άζπνα πακηά ζεθχζαμε ζακ μπήθακ ηα ακηηθείμεκα –πενηιαμβάκμκηαξ ηεκ ακζνχπηκε θοζημιμγία, ηε θαηάνηηα, / θη είπαμε ημκ θαηνυ μδεγυ θαη ημοξ θοζηθή θαη ημ θιίμα ηεξ Γεξ, αιιά θαη κα πανάζπεη ηηξ βάζεηξ γηα θαπεηακέμοξ. ηεκ ελέιηλε ηςκ ελενεοκήζεςκ ημο Ειηαθμφ οζηήμαηυξ μαξ ζημ (η 71-78, μεη. Δ. ίδενε) μέιιμκ.
- 11. Η δηαηνμθή ζηεκΟδύζζεηα θαη ζημ δηάζηεμα Μικρογραφική παράσταση ψησίματος τροφής σε τριποδικές χύτρες. Απόσπασμα τοιχογραφικής ζωοφόρου από τον οικισμό της Aγίας Eιρήνης στην Kέα, β΄μισό 16ου αι. π.X. Πηκαθίδα Γναμμηθήξ B απυ ημ ακάθημνμ ηεξ Πφιμο, 13μξ αη. π.X. Ηαηαγνάθμκηαη Πμηθηιία απυ ζαθμφιεξ ηνμθίμςκ ζκαθ θαη αθοδαηςμέκα ζηηάνη, θναζί, ηονί, μέιη, αιεφνη, δχα. ηνυθημα, υπςξ ζενβίνμκηαη ζημ Δηεζκή Δηαζηεμηθυ ηαζμυ
- 12. Η δηαηνμθή ζημκμμενηθό θόζμμ Απυ ηεκ Οδφζζεηα ζοιιέγμομε ζημηπεία γηα ηηξ γαζηνμκμμηθέξ πνμηημήζεηξ ηςκ ανηζημθναηχκ ημο 8μο αη. π.Υ. Ε δηαηνμθή ζηενηδυηακ θονίςξ ζημ ρεηυ θνέαξ (δεκ είπακ βνεζεί αθυμε εκαιιαθηηθμί ηνυπμη μαγεηνέμαημξ θαη κέα ζθεφε). Φςμηά έθηηαπκακ μη ζεναπαηκίδεξ απυ ζηηάνη θαη θνηζάνη, μάιηζηα οπήνπε πμηθηιία ρςμηχκ, θάηη ζακ ηηξ ζεμενηκέξ πίηεξ. Σμ θναζί ήηακ απαναίηεημ ζοκμδεοηηθυ ηςκ γεομάηςκ. ηεκ Οδφζζεηα γίκεηαη ακαθμνά ζε λακζυ θαη μαφνμ θναζί, ζε θυθθηκμ κεπηάνη θαη ζε μαφνμ γιοθυπημημ θναζί. Σμ έπηκακ κενςμέκμ (θεθναμέκμξ μίκμξ -> θναζί) θαη πνηκ ημ Ζδηαίηενμ εκδηαθένμκ πανμοζηάδεη ε θεναμηθή ζηηξ βάιμοκ ζημ ζηυμα έζηαδακ μενηθέξ ζηαγυκεξ ζημ πνμζήθεξ δεληά θαη ανηζηενά ημο γηγακηυζςμμο πίζμο (Δςμάηημ 7 ημο Ιοθεκασθμφ μμοζείμο Υχναξ Πφιμο). δάπεδμ πνμζθμνά ζημοξ ζεμφξ. Τπήνπε βέβαηα θαη Πενηιαμβάκεη πμιιά ηοπηθά δείγμαηα πνεζηηθχκ αγγείςκ ημ ειαηυιαδμ, αιιά ηυηε είπε θονίςξ άιιε πνήζε... απυ δςμάηηα-ζθεομζήθεξ ημο Ακαθηυνμο. Βνέζεθακ άιεηθακ με αοηυ ηα θμνμηά ημοξ μεηά ημ μπάκημ θαη εθαημκηάδεξ μαγεηνηθά ζθεφε θαη άιια αγγεία θαζεμενηκήξ ζημοξ αζιεηηθμφξ αγχκεξ! Γάια, ηονυγαιμ, ηονηά πνήζεξ πμο ζα μπμνμφζακ κα θαιφπημοκ ηηξ ακάγθεξ θνμφηα θαη ιαπακηθά (υπη υζα ζηεκ θιαζηθή επμπή) ιεηημονγίαξ ηεξ πηζακμιμγμφμεκεξ Αίζμοζαξ ομπμζίςκ ζομπιήνςκακ ηε δηαηνμθή ημοξ . ημο Ακαθηυνμο. Απυ ηα εθηεζεημέκα αθυζμεηα αγγεία θαη ζθεφε λεπςνίδμοκ μη ηνηπμδηθέξ πφηνεξ θαη ηα πφναοκα, εηδηθά ιεηημονγηθά ζθεφε γηα ηε δηαηήνεζε θαη μεηαθμνά Πνμζμπή: ε δίαηηα ηςκ ανηζημθναηχκ δεκ ακηαπμθνίκεηαη ηεξ θςηηάξ. Αλίδεη αθυμε κα πνμζεπζεί μ πήιηκμξ απυιοηα ζηεκ θαζεμενηκυηεηα υιςκ ηςκ θμηκςκηθχκ θναηεοηήξ ζηεκ Πνμζήθε 24. Πνυθεηηαη γηα ακελάνηεημ ζηνςμάηςκ. ζθεφμξ γηα ηε ζηήνηλε ηςκ μβειχκ πμο πνεζημμπμημφκηακ εμείςζε: Γηα ηα είδε ηςκ αγγείςκ – μαγεηνηθχκ ζθεοχκ ζημ ρήζημμ ημο θνέαημξ. Ο θναηεοηήξ αοηυξ παναπέμπεη βι. http://extras.ha.uth.gr/oropos/20.shtml ζηηξ ζπεηηθέξ μμενηθέξ πενηγναθέξ (γ 463) θαη είκαη μ μυκμξ γκςζηυξ, μέπνη ζηηγμήξ, απυ θαημηθία Ιοθεκαίμο άκαθηα.
- 13. Ψςμί θαη θναζί ζῖημκδ᾿ αἰδμίε ηαμίε πανέζεθε θένμοζα, / Ανθεηά πςνία ηεξ Οδφζζεηαξ ακαθένμκηαη ζε ζθεκέξ εἴδαηα πυιι᾿ ἐπηζεῖζα, πανηδμμέκε πανευκηςκ. ζομπμζίςκ (ηςκ μκεζηήνςκ ζημ παιάηη ημο Οδοζζέα, Φςμί θη ε ζεβαζηή θειάνηζζα ημοξ θμοβαιεί θαη α 151 θ.ε., ζημ παιάηη ημο Αιθίκμμο ζημ κεζί ηςκ πιήζμξ / θαγηά απηζχκεη, απ᾿ υ,ηη βνέζεθε θαιυ Φαηάθςκ, ζ 485 θ.ε.), εκχ άιια απιά ακαθένμοκ θηιεφμκηάξ ημοξ. δηαθυνςκ ιμγήξ ηνμθέξ. (δ 55-56, μεη. Κ. Ηαδακηδάθε - Ζ. Ηαθνηδή Ηναηήναξ πμιεμηζηχκ, 1580-1100 π.Υ., Γζκηθυ Σμήμα ημηπμγναθίαξ απυ ηηξ Mοθήκεξ, με πανάζηαζε Ανπαημιμγηθυ Ιμοζείμ γοκαηθείαξ μμνθήξ, ίζςξ ηένεηαξ ή ζεάξ ηεξ γμκημυηεηαξ. Φμνάεη ζθμφθμ με βιαζηυζπεμμ ιμθίμ, γκςζηυ απυ παναζηάζεηξ γνοπχκ, ζθηγγχκ ή γοκαηθχκ πμο ζπεηίδμκηαη με ηε ιαηνεία, θαη θναηάεη πηζακυηαηα θμφκηεξ ζηηενχκ. 13μξ αη. π.X. Nαφπιημ, Aνπαημιμγηθυ Mμοζείμ.
- 14. Μαγεηνηθά ζθεύε ζηεκπηκαθίδα ηςκ ηνηπόδςκ, Ύζηενε Επμπή Χαιθμύ (13μξ αη. π.Χ.) Άποψη της πινακίδας με τη Γραμμική Β. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Ε πηκαθίδα βνέζεθε ζημ Δςμάηημ ημο ανπείμο, ζημ μοθεκασθυ ακάθημνμ ημο Γγθιηακμφ (Πφιμξ Ιεζζεκίαξ). Σμ θείμεκμ είκαη γναμμέκμ ζε ηνεηξ ζεηνέξ, πμο πςνίδμκηαη απυ δφμ μνηδυκηηεξ γναμμέξ, θαη δηαβάδεηαη απυ ηα ανηζηενά πνμξ ηα δεληά. Πενηιαμβάκεη ζοιιαβμγνάμμαηα ηεξ γναθήξ μαδί με ηδεμγνάμμαηα αγγείςκ θαη απμηειεί θαηαγναθή μηθμζθεοήξ. Ακαθένμκηαη μαγεηνηθά ζθεφε, υπςξ ε εζπάνα (e-ka-ra), ε θηάιε (pi-je-ra), ημ πφναοζηνμ (pu-ra-u-to-ro) θαη ηα πς(ζ)ηήνηα (ko-te-ri-ja), ακάμεζα ζηα μπμία λεπςνίδεη μ ηνίπμδαξ (ti-ri-po), γηα αοηυ θαη ε ζογθεθνημέκε πηκαθίδα μκμμάζηεθε «πηκαθίδα ηςκ ηνηπυδςκ».
- 15. Η δηαηνμθή ζηεγε θαη ημ δηάζηεμα Σε ζεμαζία ηεξ δηαηνμθήξ επηζεμαίκεη μ Οδοζζέαξ με ηδηαίηενα δναμαηηθυ ηυκμ: Αθήζηε με υμςξ μηα μπμοθηά ζημ ζηυμα μμο κα βάις. Γηαηί δεκ έπεη απ’ ηεκ θμηιηά ηεκ ένμε άιιμ θακέκα ζημκ θυζμμ πημ λεδηάκηνμπμ, πμο ζηακηθχξ ζε βάδεη κα ηε κμηαζηείξ, μ’ υζμοξ. θαεμμφξ, μ’ υζεξ θη ακ έπεηξ ιφπεξ, υπςξ θη εμέκα, πμο θαεμμί ηα ζηήζηα μμο πιεγχκμοκ θη αοηή δεηά αθαηάπαοηα κα ηνχγς θαη κα πίκς, κα ιεζμμκχ ηα πάζηα μμο θαη κα γεμίδς εθείκε. (ε 216-221, μεη. Δ. ίδενεξ) Ε δηαηνμθή παίδεη ζεμακηηθυ νυιμ ζηε δηαηήνεζε ηεξ ογείαξ ηςκ αζηνμκαοηχκ. Ε ηνμθή δεκ ημοξ πανέπεη μυκμ ηηξ απαναίηεηεξ ζενμίδεξ γηα ηεκ ενγαζία, αιιά μη χνεξ θαγεημφ απμηειμφκ γη’ αοημφξ ζεμακηηθυ θμηκςκηθό γεγμκόξ, θαζχξ βνίζθμκηαη ηυζμ μαθνηά απυ ηεκ μηθμγέκεηα θαη ημοξ θίιμοξ ημοξ.
- 16. ημ δηάζηεμα θαηακαιχκμκηαημνηζμέκμη ηφπμη θαγεημφ, γηα κα Η δηαηνμθή ζημ δηάζηεμα ακηηζηαζμηζημφκ μη επηδνάζεηξ απυ ηεκ πνμζανμμγή ζημ πενηβάιιμκ ημο δηαζηήμαημξ. Οη αζηνμκαφηεξ μπμνμφκ κα Οη δίζθμη με ημ θαγεηυ –πνέπεη κα είκαη πμιφ ειαθνείξ– επηιέλμοκ ηα θαγεηά πμο ζέιμοκ απυ ηεκ παναθάης ιίζηα, ανθεί εημημάδμκηαη ζηε γε γηα ημκ θάζε αζηνμκαφηε θαη ε ζνεπηηθή αλία θαη μη ζενμίδεξ κα βνίζθμκηαη εκηυξ ηςκ μεηαθένμκηαη ζημ ΔΔ πνηκ απυ ηεκ άθηλή ημοξ. Οη εγθεθνημέκςκ απαηηήζεςκ: 2800 ζενμίδεξ ηεκ εμένα. δίζθμη απμζεθεφμκηαη ζε μία απυ ηηξ μμκάδεξ θαη 1. Είδε ηνμθώκ: επηζεμαίκμκηαη. Οη θυθθηκμη δίζθμη πενηέπμοκ ηνμθέξ • Σνμθέξ επακεκοδάηςζεξ: Σμ κενυ αθαηνείηαη απυ ηεκ ηνμθή απυ ηε Ρςζία, μη μπιε απυ ηεκ Αμενηθή θαη ηεκ Γονχπε. γηα κα είκαη πημ εφθμιε ε απμζήθεοζή ηεξ. Ε δηαδηθαζία αοηή Οη αζηνμκαφηεξ πνεζημμπμημφκ ημοξ δίζθμοξ ςξ πηάηα είκαη γκςζηή θαη ςξ απμλήνακζε εκ ροπνχ. ημκ ΔΔ θαη υιεξ μη ηνμθέξ είηε πηέδμκηαη απυ έκα ζςιεκάνημ ή πνμζηίζεηαη κενυ ζηηξ ηνμθέξ πνηκ απυ ηεκ θαηακάιςζή ημοξ. βνίζθμκηαη ζε μηα ζαθμφια. Ιπμνείηε κα θακηαζηείηε ηη ηα είδε αοηά πενηιαμβάκμκηαη ηα νμθήμαηα (ηζάη, θαθέξ, πομυ ζα γηκυηακ ακ ηα πμηά θαη ηα ρίπμοια ειεοζενχκμκηακ πμνημθάιη) θαη ηα δεμεηνηαθά (ι.π. βνχμε). θαη αηςνμφκηακ πακημφ; Ρίληε μηα μαηηά ζε υιμ ημκ • Σνμθέξ πμο έπμοκ οπμζηεί ζενμηθή ζηαζενμπμίεζε: Οη ηνμθέξ ειεθηνηθυ ελμπιηζμυ… Καη, ζα ήηακ μηα θαηαζηνμθή! Ε αοηέξ μπμνμφκ κα απμζεθεοημφκ ζε ζενμμθναζία δςμαηίμο. Σα μεηαθμνά ηςκ ηνμθχκ θαη ημο κενμφ ζημ ΔΔ είκαη μηα πενηζζυηενα θνμφηα θαη ράνηα (ηυκμξ) πνμεημημάδμκηαη ζε πμιφ αθνηβή δηαδηθαζία. θμκζένβεξ πμο ακμίγμοκ εφθμια με ημ ηνάβεγμα μηαξ γιςηηίδαξ. Σα επηδυνπηα ζοζθεοάδμκηαη ζε πιαζηηθά θοπειάθηα. • Αθηηκμβμιεμέκεξ ηνμθέξ: Σα πενηζζυηενα βμδηκά πνμσυκηα μαγεηνεφμκηαη θαη ζοζθεοάδμκηαη ζε εφθαμπηεξ αιμομηκέκηεξ ζήθεξ θαη απμζηεηνχκμκηαη με ημκίδμοζα αθηηκμβμιία, χζηε κα μπμνμφκ κα δηαηενεζμφκ ζε ζενμμθναζία δςμαηίμο. • Φνέζθηεξ ηνμθέξ, υπςξ μήια θαη μπακάκεξ, πμο ζοπκά μεηαθένμκηαη απυ πιενχμαηα πμο θαηαθζάκμοκ. • Σνμθέξ θοζηθήξ πνμέιεοζεξ, υπςξ λενμί θανπμί θαη μπηζθυηα. Πεγή: http://www.esa.int/esaMI/Lessons_online/SEM0IV3KV 5G_2.html 2. Πνμεημημαζία θαγεημύ Σμ θαγεηυ είκαη εηδηθά πνμεημημαζμέκμ, επεηδή ε έιιεηρε βανφηεηαξ απαηηεί νοζμίζεηξ γηα κα απμηναπεί ε αηχνεζε ημο θαγεημφ απυ ημ πηάημ. Γπηπιέμκ, είκαη εηδηθά επελενγαζμέκμ, χζηε κα ακηέπεη γηα μεγάιμ δηάζηεμα, κα έπεη μηθνή μάδα, χζηε κα απμζεθεφεηαη εφθμια.
- 17. Σα μαγεηνεία ζηαανπαία ειιεκηθά εμπμνηθά πιμία θαη ζημκ Δηεζκή Δηαζηεμηθό ηαζμό Πχξ μαγεηνεφμοκ μη αζηνμκαφηεξ υηακ βνίζθμκηαη ζημ δηάζηεμα; Οη πνμεημημαζίεξ πμηθίιιμοκ ακάιμγα με ημκ ηφπμ ηνμθίμςκ. Ιενηθά ηνυθημα θαηακαιχκμκηαη ζηε θοζηθή μμνθή ημοξ (θμοιμονάθηα, θνμφηα). Άιια ηνυθημα απαηημφκ κενυ γηα ημ μαγείνεμα ημοξ, υπςξ ηα μαθανυκηα. To μαγεηνείμ ημο ΔΔ, υπςξ πμιιέξ θμοδίκεξ ηεξ Γεξ, είκαη ελμπιηζμέκμ με ημ κενυ, θμφνκμοξ μηθνμθομάηςκ, θαη ρογεία, χζηε μ θαζέκαξ επί ημο ζθάθμοξ κα έπεη πνυζβαζε ζε πημ θοζημιμγηθέξ μμνθέξ κςπχκ ηνμθίμςκ, ζομπενηιαμβακμμέκςκ ηςκ θνμφηςκ, ηςκ ιαπακηθχκ, αθυμε θαη παγςηυ. Ε ζεςνία πςξ ζηα εμπμνηθά πιμία ημο ανπαίμο ειιεκηθμφ θυζμμο μαγείνεοακ βαζίδεηαη ζε πιεζχνα ανπαημιμγηθχκ εονεμάηςκ, θαζχξ θαη ζε μνηζμέκεξ θηιμιμγηθέξ πεγέξ. Ιαγεηνηθά ζθεφε πμο ήνζακ ζημ θςξ ζε ανπαία καοάγηα θαη θένμοκ ζεμάδηα θζμνάξ υπςξ θαη ίπκε θαφζεξ οπμδειχκμοκ υηη ημ πιήνςμα πηζακυηαηα μαγείνεοε εκ πις. Ιάιηζηα, μ θμνεηυξ παναθηήναξ ηεξ ειιεκηθμφ μαγεηνείμο ζα επέηνεπε ζημ πιήνςμα κα ζηήκεη ηεκ «θμοδίκα» ζημ θαηάζηνςμα ή ζημ εζςηενηθυ ημο πιμίμο γηα κα μαγεηνέρεη θαη ζηε ζοκέπεηα κα ηεκ απμζεθεφεη ςξ ηεκ επυμεκε πνήζε. Γη’ αοηυ ημ ιυγμ θαη ζεςνμφμε πμιφ πηζακυ υηη ηα πιενχμαηα ηςκ εμπμνηθχκ πιμίςκ είπακ ηε δοκαηυηεηα κα εημημάζμοκ γεφμαηα επάκς ζημ πιμίμ πνεζημμπμηχκηαξ θμνεηά μαγεηνηθά ζθεφε μέπνη ηεκ θιαζηθή ή ηεκ ειιεκηζηηθή πενίμδμ, μπυηε ηα πιμία άνπηζακ κα δηαζέημοκ μυκημα μαγεηνεία. Ε αζηνμκαφηεξ ηεξ NASA Nicole Stott θαη μ Ρχζμξ Πεγή: θμζμμκαφηεξ Roman Romanenko γεομαηίδμοκ ζημ http://www.arxaiologia.gr/site/content.php?artid=6130 μαγεηνείμ ημο ΔΔ. O αζηνμκαφηεξ ημο Ηακαδηθμφ Ονγακηζμμφ Δηαζηήμαημξ Robert Thirsk δηαθνίκεηαη δεληά, ημ πενηζζυηενμ έλς απυ ημ πιάκμ. 5 Οθηςβνίμο 2009
- 18. Πώξ ηνώκε μηαζηνμκαύηεξ ζημ δηάζηεμα; Ο πημ ζοκεζηζμέκμξ ηνυπμξ πνμεημημαζίαξ ημο θαγεημφ γηα ημοξ αζηνμκαφηεξ είκαη ε αθοδάηςζε, χζηε κα θαηακαιχκεηαη ζε ζοκζήθεξ έιιεηρεξ βανφηεηαξ. Οη αζηνμκαφηεξ επακαθένμοκ ηα πμζμζηά κενμφ ζημ θαγεηυ απιά βάδμκηάξ ημ ζημ ζηυμα ημοξ ή πνμζζέημκηαξ κενυ. Τπάνπμοκ ηνία γεφμαηα (πνςηκυ, μεζεμενηακυ θαη βναδηκυ), εκχ πμηά θαη «ζκαθξ» είκαη δηαζέζημα ζοκεπχξ. Οθηχ απυ ζοκμιηθά 13 αζηνμκαφηεξ απυ ημκ ΔΔ θαη ημ Σεκ πνχηε μένα ηεξ απμζημιήξ STS090 (18 Απνηιίμο δηαζηεμηθυ ιεςθμνείμ Endeavour ζηνημχπκμκηαη γηα κ’ 1998), μ αζηνμκαφηεξ Richard A. Searfoss ηαθημπμηεί ηα απμιαφζμοκ έκα γεφμα ζημκ ΔΔ. ηνυθημα ζημ μεζαίμ θαηάζηνςμα ημο Δηαζηεμηθμφ Θεςθμνείμο Ημιμφμπηα ζηενεχκμκηάξ ηα με βεκημφδεξ ζημοξ δίζθμοξ ημο κημοιαπημφ.
- 19. πηνμοιίκα, ε ειιεκηθή Ανεηακυρςμί, μανμειάδα απυ πνάζηκεξ ημμάηεξ θαη, πάκς απ’ υια, θεθηέδεξ απυ ζπηνμοιίκα. Κα πμημ ζα είκαη ημ μεκμφ ηςκ μαθνηκχκ δηαζηεμηθχκ ηαληδηχκ, ημ μπμίμ ζα έπεη θαη ειιεκηθή γεφζε. Ο ιυγμξ γηα ηε ζπηνμοιίκα (ζηε μηθνή θςηυ), έκα θοακμπνάζηκμ θφθη πιμφζημ ζε θοηηθέξ πνςηεΐκεξ θαη άιιεξ εθαηυ ζνεπηηθέξ μοζίεξ. φμθςκα με ηε NASA, ε ζπηνμοιίκα είκαη ε ηδακηθή ηνμθή γηα ημοξ αζηνμκαφηεξ θαη θαιιηενγείηαη ζε ειάπηζηεξ πχνεξ ημο θυζμμο. Ε θαιφηενε πμηυηεηα πάκηςξ πανάγεηαη ζηε Κηγνίηα εννχκ, θαη Έιιεκεξ παναγςγμί πνμμεζεφμοκ απυ ημ 2007 ηηξ επακδνςμέκεξ απμζημιέξ ηεξ NASA.
- 20. Απυ ημ ΔΔ,μ αζηνμκαφηεξ ηεξ ESA Frank De Winne θαη μ αζηνμκαφηεξ Robert Thirsk ηεξ Ηακαδηθήξ Τπενεζίαξ Δηαζηήμαημξ μηιμφκ γηα ημ πχξ θαη ηη ηνχκε θαη πίκμοκ ζημ δηάζηεμα. Δείηε ημ βίκηεμ αθμιμοζχκηαξ ημ ζφκδεζμμ: http://www.esa.int/esaMI/Lessons_online/SEM0IV3KV5G_1.html#subhead6
- 21. Η Δηαηνμθή ζημμέιιμκ, ζηε Γε θαη ζημ Δηάζηεμα Δείηε ημ εθπαηδεοηηθυ βίκηεμ ημο Γονςπασθμφ Ονγακηζμμφ Δηαζηήμαημξ (ESA) (δηάνθεηα 00:34:50). Σμ βίκηεμ δείπκεη ημκ ηνυπμ πμο ημ ζχμα μαξ επελενγάδεηαη ηηξ ηνμθέξ ςξ πεγή εκένγεηαξ θαη δμμηθά οιηθά, πανέπμκηαξ μηα επηζθυπεζε ζεμάηςκ πμο ζπεηίδμκηαη με ηε δηαηνμθή (μμάδεξ ηνμθίμςκ, πεπηηθυ ζφζηεμα, θοηηανηθή ακαπκμή, ζενμίδεξ). Γλεηάδεη ηεκ ηνμθή πμιηηηζμηθά θαη θμηκςκηθά θαη ημκίδεη ηε ζεμαζία μηαξ ογηεηκήξ δηαηνμθήξ γηα μηα ογηή δςή. Γπηπιέμκ, δείπκεη ηε ζεμαζία ηεξ ζοκηήνεζεξ ηνμθίμςκ ηυζμ ζηε Γε υζμ θαη ζημ δηάζηεμα θαη μιμθιενχκεηαη με ηηξ επυμεκεξ δηαηνμθηθέξ πνμθιήζεηξ, ηηξ μπμίεξ πνέπεη κα ακηημεηςπίζεη ε ακζνςπυηεηα γηα κα δήζεη ζηε Γε, ζημ ΔΔ θαη αθυμε πημ μαθνηά. Αθμιμοζείζηε ημ ζφκδεζμμ http://www.esa.int/esaHS/SEMY91LOP4G_education_0.html γηα ημ θαηέβαζμα ημο βίκηεμ με οπυηηηιμοξ ζηα Γιιεκηθά. 1: Γηζαγςγή (4 ιεπηά 15 δεοηενυιεπηα) 2: Ηαφζημμ δςήξ - μ ηνυπμξ πμο ημ ζχμα μαξ επελενγάδεηαη ηηξ ηνμθέξ (6 ιεπηά 6 δεοηενυιεπηα) 3: Ιηα ογηεηκή ηζμννμπία (6 ιεπηά 34 δεοηενυιεπηα) 4: Δηαηνμθή ημο εγθεθάιμο (3 ιεπηά 30 δεοηενυιεπηα) 5: Σνμθή θαη ζοκηήνεζε ηνμθήξ ζημ Δηάζηεμα (8 ιεπηά 12 δεοηενυιεπηα) 6: Θήρε ηνμθήξ ζημκ Άνε (6 ιεπηά 7 δεοηενυιεπηα)
- 22. 1μ θφιιμ ΣΡΟΦΗ Σμ 1μ θφιιμ ενγαζίαξ μπμνεί κα απμηειέζεη ζηα πένηα ημο δηδάζθμκημξ αθμνμή γηα μμαδηθή ή αημμηθή ενγαζία. Ε μμνθή με ηεκ μπμία δίκεηαη είκαη εκδεηθηηθή. ηε δηεφζοκζε http://users.thess.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/OMHROS%20ODYSSEIA/OMHROS%20ODYSSEIA.htm μπμνείηε κα δείηε ζε ειεθηνμκηθή μμνθή ημ ανπαίμ θείμεκμ θαη ηηξ δηαζέζημεξ ζημ δηαδίθηομ μεηαθνάζεηξ ηεξ Οδφζζεηαξ (Α. Γθηαιηχηε, Δ. ίδενε, Κ. Ηαδακηδάθε – Ζ.Θ. Ηαθνηδή), Δναζηενηόηεηα 1 Οη μαζεηέξ πνμηείκεηαη κα ακαδεηήζμοκ, πιεθηνμιμγχκηαξ ηηξ θαηάιιειεξ ιέλεηξ ζηεκ ΓΤΡΓΕ ή θοιιμμεηνχκηαξ ημ βηβιίμ ημοξ θαη ηα εονεηήνηά ημο, θαη κα ζομπιενχζμοκ ημκ πίκαθα με βάζε ημ θείμεκμ ηεξ Οδφζζεηαξ ΧΨΜΙ, ΚΡΕΑ, ΧΑΡΙΑ, ΚΡΑΙ ΣΤΡΙ, ΥΡΟΤΣΑ, ΑΥΟΡΜΗ ΣΡΟΠΟ ΑΝΘΡΨΠΟΙ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΙΣΗΡΑ ΕΝΣΟΘΙΑ ΘΑΛΑΙΝΑ ΓΑΛΑ ΚΑΡΠΟΙ, ΠΑΡΟΦΗ ΠΑΡΑΚΕΤΗ, ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΣΑ ΣΙΦΨΝ ΛΑΦΑΝΙΚΑ, (π.χ. ΚΕΤΗ ΠΟΤ ΠΟΤ ΔΕΝΔΡΑ θρησκευτική ΦΡΗΙΜΟΠΟΙΟ ΦΕΣΙΖΟΝΣΑΙ εορτή, ΤΝΣΑΙ επίσημο δείπνο, επίσκεψη…) Δναζηενηόηεηα 2 • Αθμφ ζομπιενχζμοκ ημκ πίκαθα ηεξ πνχηεξ δναζηενηυηεηαξ πνμηείκεηαη κα ζοκηάλμοκ έκα ζπεηηθά ζφκημμμ πμιοηνμπηθυ θείμεκμ, υπμο με ηεκ θαζμδήγεζε ημο δηδάζθμκημξ κα πανμοζηάζμοκ ηα ζομπενάζμαηα ηςκ ενεοκχκ ημοξ ζπεηηθά με ηηξ δηαηνμθηθέξ ζοκήζεηεξ ηςκ ανπαίςκ Γιιήκςκ θαζχξ θαη ηηξ μμμηυηεηεξ θαη δηαθμνέξ με ηε ζφγπνμκε θαη ηε δηαζηεμηθή επμπή. Ηαιυ ζα είκαη κα πνμεγεζεί μεηά ηε ζομπιήνςζε ημο πίκαθα ηεξ πνχηεξ δναζηενηυηεηαξ μηα ζοδήηεζε ζπεηηθά με ηα ζομπενάζμαηα πμο πνμθφπημοκ θαη ζηε ζοκέπεηα μ δηδάζθςκ κα ειέγλεη ηεκ ηθακυηεηα παναγςγήξ γναπημφ ιυγμο, θαζχξ θαη ηε δοκαηυηεηα έθθναζεξ ηςκ μαζεηχκ. Δναζηενηόηεηα 3 • Κα ζογθεκηνχζεηε εηθαζηηθυ οιηθυ απυ ανπαία μαγεηνηθά ζθεφε, θαζχξ θαη απυ ακαπαναζηάζεηξ ζομπμζίςκ ηεξ ανπαηυηεηαξ. ηε ζοκέπεηα κα ζογθνίκεηε ημ οιηθυ ζαξ με ζφγπνμκα μαγεηνηθά ζθεφε θαη ζθεκέξ γεομάηςκ ζημ δηάζηεμα θαη κα εκημπίζεηε ηηξ μμμηυηεηεξ θαη ηηξ δηαθμνέξ. Σμ οιηθυ ζαξ ζα πανμοζηαζηεί με ιμγηζμηθυ πανμοζηάζεςκ ζηεκ ηάλε ή ζα δεμμζηεοηεί ςξ ιεφθςμα ζηεκ εθεμενίδα ημο ζπμιείμο ή ηεξ πενημπήξ ζαξ. πεηηθέξ πιενμθμνίεξ μπμνείηε κα ακηιήζεηε απυ ηε δηεφζοκζε http://users.thess.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/AR/ar.ag/aggeia.htm, απυ υπμο μπμνείηε κα επηιέλεηε υπμημ αγγείμ ζέιεηε θάκμκηαξ θιηθ πάκς ημο θαη κα ζοιιέλεηε ημ οιηθυ ζαξ.
- 23. 2μ θφιιμ ΣΡΟΦΗ Δναζηενηόηεηα 1 Α) Παναηενήζηε πνμζεθηηθά ηηξ εηθυκεξ θαη εκημπίζηε μμμηυηεηεξ θαη δηαθμνέξ (ηνυπμξ πνυζιερεξ ,είδμξ ηνμθήξ/πμημφ, ζοκζήθεξ, ζθεφε ). Β) ημ πιαίζημ ηεξ απμζημιήξ ηνμθίμςκ πμο πνμμνίδμκηαη γηα ηo ΔΔ, έκα νςζηθυ δηαζηεμυπιμημ λεθίκεζε με 20 πμηθηιίεξ ηαπςκηθχκ εηδχκ ηνμθίμςκ γηα ημκ Koichi Wakata, έκακ Ζάπςκα αζηνμκαφηε πμο βνίζθεηαη εθεί. Ακ μ μοζηθυξ Οδοζζέαξ ήηακ εθεί, πμηα ηνυθημα ζα επέιεγε κα ημο θένμοκ; Πνηκ απακηήζεηε, δείηε ηηξ μανηονίεξ ηεξ Γναμμηθήξ Β ζηε δηεφζοκζε http://www.clab.edc.uoc.gr/seminar/ptixiakes/elia/site/OiMarty riesThsGrammikhsB.htm
- 24. Δναζηενηόηεηα 2 Οη μμενηθμίήνςεξ θαη μη άνπμκηεξ ήηακ θαηελμπήκ θνεαημθάγμη. Σμ θνέαξ, ημ ρςμί θαη ημ θναζί απμηειμφκ ηηξ θφνηεξ ηνμθέξ ηςκ πνμκμμημφπςκ θαη είκαη ηδηαίηενα ανεζηά ζηα ζομπυζηά ημοξ. Βνείηε ηε ζέζε ημοξ ζηεκ ποναμίδα ηεξ δηαηνμθήξ θαη ελεγείζηε ζε έκα ζπεηηθά ζφκημμα θείμεκμ θάζε πυηε πνέπεη κα ηα θαηακαιχκμομε.
- 25. Δναζηενηόηεηα 3 Θάπακμ Δαμπυκ Βμδηκυ Φηζηίθηα ηαθίδεξ Γπηζθεθζείηε ηε δηεφζοκζε http://health.in.gr/tools/calories.asp θαη οπμιμγίζηε: Πυζα γναμμάνηα απυ ημ θαζέκα ακηηζημηπμφκ ζημ ζφκμιμ ηςκ θαζεμενηκχκ εκενγεηαθχκ απαηηήζεςκ γηα έκακ αζηνμκαφηε ζημ ΔΔ, δει. ζε 2.800 ζενμίδεξ; Πυζε πμζυηεηα απυ ημ θαζέκα ακηηζημηπεί ζε 45 γναμμάνηα πνςηεΐκε (ηε ζοκηζηχμεκε εμενήζηα πμζυηεηα γηα έκακ εκήιηθα άκδνα ζηε Γε); Θα δείηε υηη ηα θηζηίθηα πενηέπμοκ ηεκ ορειυηενε πμζυηεηα εκένγεηαξ ακά γναμμάνημ, εκχ ηα πνμσυκηα θνέαημξ έπμοκ ηεκ ορειυηενε πενηεθηηθυηεηα ζε πνςηεΐκε. Ιπμνείηε κα θάκεηε ημ ίδημ θαη γηα άιια ηνυθημα. Βνήθαηε αοηυ πμο πενημέκαηε; ομπιενχζηε πμηα ηνυθημα ζα επηιέγαηε ακ ήζαζηακ εζείξ αζηνμκαφηεξ ζημ ΔΔ (θνμκηίζηε κα εκηάζζμκηαη ζηα πιαίζηα ηεξ μεζμγεηαθήξ δηαηνμθήξ θαη ηεξ ειιεκηθήξ πανάδμζεξ) θαζχξ θαη ηε ζενμηδηθή ημοξ αλία. ΕΙΔΟ ΤΝΟΛΟ ΣΡΟΥΗ ΘΕΡΜΙΔΙΚΗ ΑΞΙΑ Eιηέξ ζε πήιηκμ θςκηθυ θφπειμ, πμο βνέζεθακ ζε δελαμεκή κενμφ ζημ μηκςηθυ ακάθημνμ ηεξ Zάθνμο. Γφνς ζημ 1450 π.X.
- 26. Δναζηενηόηεηα 4 Εθηόλεοζε ηςκ ηνμθίμςκ Σμ ζέμα δεκ είκαη μυκμ κα επηιεγμφκ ηα ηνυθημα πμο είκαη πημ ζνεπηηθά, εκενγεηαθά απμδμηηθά θαη με δοκαηυηεηα ελμηθμκυμεζεξ πχνμο γηα κα ζηαιμφκ ζημοξ αζηνμκαφηεξ. Πνέπεη επίζεξ κα ελεηαζηεί θαη ε ζοζθεοαζία ημο ηνμθίμμο ζε υ,ηη αθμνά ημ πχνμ πμο πνεηάδεηαη θαη ηε ζοκεηζθμνά ηεξ ζηε ζοκμιηθή μάδα εθηυλεοζεξ. Γπηπιέμκ, πνέπεη κα ιεθζμφκ οπυρε θαη ηα άπνεζηα ή απνεζημμπμίεηα ημήμαηα ηςκ ηνμθίμςκ. Γηα πανάδεηγμα, δεκ ζα ηνχγαηε πμηέ έκα μιυθιενμ μπμφηη θμηυπμοιμο ή έκα μιυθιενμ νμδάθηκμ –αθήκεηε ηα θυθαια απυ ημ θνέαξ θαη ημ θμοθμφηζη απυ ημ θνμφημ. Ηυθαια θαη θμοθμφηζηα ζομβάιιμοκ ζηε ζοκμιηθή μάδα πμο μεηαθένεηαη. Ιε βάζε αοηήκ ηεκ πιενμθμνία, μπμνείηε κα πνμηείκεηε πμηα ηνυθημα είκαη θαηάιιεια γηα κα μεηαθενζμφκ ζημ δηάζηεμα; Ιεκ λεπάζεηε ημ είδμξ ηεξ παναθάης θςημγναθίαξ.
- 27. Δναζηενηόηεηα 5 Ιία απυηηξ πανεκένγεηεξ ημο κα είζηε ζε έκα πενηβάιιμκ μηθνμβανφηεηαξ είκαη υηη ε μέζε ανηενηαθή πίεζε εληζχκεηαη ζε υιμ ημ ζχμα. ηε Γε, ε Γεύζε θαζανή πίεζε νεοζημφ ζημοξ αζηνάγαιμφξ ζαξ ζα ήηακ ορειυηενε απυ υ,ηη Θα ζέιαηε έκα πηθάκηηθμ θάνη; ζημ θεθάιη ζαξ υηακ ζηέθεζηε υνζημη. Αοηυ δεκ ζομβαίκεη ζημ δηάζηεμα, δεκ οπάνπεη θαμία δηαβάζμηζε ηεξ πίεζεξ. Ωξ απμηέιεζμα, ε μέζε ανηενηαθή πίεζε ζημ θεθάιη αολάκεηαη, θαη αοηυ μπμνεί ζοπκά κα μδεγήζεη ζημ μναηυ «ζφκδνμμμ πνεζμέκμο πνμζχπμο». Ιενηθέξ θμνέξ, μη αζηνμκαφηεξ οπμθένμοκ απυ ενεζηζμέκεξ θμηιυηεηεξ ή μπμοθςμέκε μφηε ςξ απμηέιεζμα ηεξ δηυγθςζεξ ηςκ αημμθυνςκ αγγείςκ ζηε μφηε. Αοηυ μπμνεί κα επενεάζεη ηεκ αίζζεζε ηεξ μζμήξ θαη, θαηά ζοκέπεηα, ηεκ ηθακυηεηά ημοξ κα ακηπκεφμοκ ηα ανχμαηα ηςκ ηνμθχκ. Ακ έπεηε θάεη πμηέ ηνυθημα υηακ οπμθέναηε απυ έκα άζπεμμ θνομιυγεμα, μπμνείηε κα ζομεζείηε υηη ηα ηνυθημα έμμηαδακ κα έπμοκ ιηγυηενμ άνςμα. Έιιεηρε ανώμαημξ, δηαηήνεζε ηεξ γεύζεξ Πνμζμμμίςζε: Ηιείζηε ηε μφηε ζαξ θαη ηαοηυπνμκα θάηε θάηη - ηη παναηενείηε γηα ημ άνςμα; Ση γίκεηαη με ηε γεφζε; (δει. αιμονυηεηα, γιοθφηεηα θηι.) Αθήζηε ηε μφηε ζαξ θαη ζογθνίκεηε - ζα πνέπεη κα ακηηιεθζείηε έκα πημ έκημκμ άνςμα. Ιπμνείηε κα δεηήζεηε απυ έκακ ζομμαζεηή ζαξ κα μακηέρεη πμηα είκαη μενηθά ηνυθημα ακ θαιφρεη ηα μάηηα με φθαζμα θαη θιείζεη ηε μφηε ημο; Γηα πανάδεηγμα, μπμνείηε κα ημο δχζεηε δείγμαηα απυ δηαθμνεηηθά θνμφηα θαη ιαπακηθά. Δεκ πνέπεη κα αγγίλμοκ ημ ηνυθημμ, αιιά κα ιάβμοκ μυκμ δείγμαηα με έκα θμοηάιη. Πυζμ εφθμιμ είκαη αοηυ; Ε ηθακυηεηά μαξ κα ακηπκεφμομε ανχμαηα ζπεηίδεηαη άμεζα με ηεκ αίζζεζε ηεξ υζθνεζήξ μαξ. Απυ ηεκ άιιε μενηά, ε ακίπκεοζε ηεξ γεφζεξ (γιοθηά, ληκή, πηθνή, αιμονή) πναγμαημπμηείηαη απυ ημοξ γεοζηηθμφξ θάιοθεξ ζηε γιχζζα. Αοηυ δεκ επενεάδεηαη απυ ηεκ αίζζεζε ηεξ μζμήξ. Ε ένεοκα οπμδεηθκφεη υηη εκδέπεηαη κα οπάνπμοκ θαη άιιμη πανάγμκηεξ πμο επενεάδμοκ ημκ μονακίζθμ αιηγθάνηα ζε αγγείμ απυ ημ ηςκ αζηνμκαοηχκ, υπςξ ροπμιμγηθέξ επηδνάζεηξ θαη ημ γεγμκυξ υηη μη γεοζηηθμί θάιοθεξ Aθνςηήνη Θήναξ , β΄ μηζυ ημο μπμνεί κα με δηεγείνμκηαη ηυζμ θαιά ακ ηα ηνυθημα δεκ πενκμφκ απυ πάκς ημοξ πανμοζία ηεξ 16μο αη. π.X. βανφηεηαξ. Ωξ απμηέιεζμα αοηχκ ηςκ παναγυκηςκ, ηα ηνυθημα ζημ δηάζηεμα μπμνεί κα είκαη ιίγμ άκμζηα θαη ζοπκά μη αζηνμκαφηεξ πνμηημμφκ κα ηνχκε πηθάκηηθα γεφμαηα.