αφηγηματικες τενικες στα ομηρικα επη

1. ΑΦΗΓΗΜΑΣΙΚΓ΢ ΣΓΝΙΚΓ΢ ΢ΣΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΓΠΗ
1. in medias res είκαη μηα ιαηηκηθή θνάζε, πμο θονημιεθηηθά ζεμαίκεη: ζηε μέζε ηςκ πναγμάηςκ, ζηε
μέζε ηεξ οπυζεζεξ. Με ηεκ αθεγεμαηηθή ηεπκηθή in medias res μ πμηεηήξ ή μ ζογγναθέαξ επηιέγεη
ςξ ανπή ημ πημ θνίζημμ ζεμείμ μηαξ ηζημνίαξ θαη ζηεκ πμνεία ηεξ αθήγεζεξ δηαμμνθχκεη θαηάιιειεξ
ζοκζήθεξ, χζηε κα ακαθένεη θαη υζα πνμεγήζεθακ. Έηζη, ζηεκ Οδφζζεηα, μ πμηεηήξ ή θαιφηενα ε
Μμφζα δεκ ανπίδεη κα δηεγείηαη ηηξ πενηπέηεηεξ ημο Οδοζζέα με ηε πνμκμιμγηθή ημοξ ζεηνά, δειαδή
απυ ηε ζηηγμή πμο έθογε απυ ηεκ Σνμία, αιιά απυ ηε ζηηγμή πμο μη άιιμη ηνςηθμί ήνςεξ είπακ
επηζηνέρεη ζηηξ παηνίδεξ ημοξ θαη μυκμ μ Οδοζζέαξ ήηακ απμθιεηζμέκμξ ζημ κεζί ηεξ Καιορώξ. Να
ζομίζμομε εδχ υηη ε Καιορχ είκαη μ πνμηειεοηαίμξ ζηαζμυξ ημο ηαληδημφ ημο Οδοζζέα. Μεηά ηεκ
Καιορχ ζα θηάζεηξ ζημ κεζί ηςκ Φαηάθςκ θη ζηε ζοκέπεηα ζηεκ Ιζάθε.
2. Μύζμξ, ζηε ιμγμηεπκία, είκαη ε βαζηθή οπυζεζε εκυξ αθεγεμαηηθμφ ένγμο, εκχ πιμθή είκαη μ ηνυπμξ
με ημκ μπμίμ μ πμηεηήξ/ ζογγναθέαξ πανμοζηάδεη ημκ μφζμ ζημ ένγμ ημο. Γηα πανάδεηγμα, βαζηθυξ
μφζμξ ηεξ Οδφζζεηαξ είκαη, ςξ γκςζηυκ, μ πενηπεηεηχδεξ δεθάπνμκμξ κυζημξ ημο Οδοζζέα θη μ
αγχκαξ ημο ζηεκ Ιζάθε κα απμθαηαζηαζεί ζηε ζέζε πμο είπε πνηκ θφγεη γηα ηεκ Σνμία.
Ο μύζμξ πανμοζηάδεη ηα γεγμκόηα με πνμκμιμγηθή ζεηνά, εκώ ε πιμθή ηα ακαζοκηάζζεη/αιιάδεη ηε
ζεηνά ημοξ (με ηεκ ηεπκηθή in medias res, π.π.) θαη ζομπιενώκεη ημκ μύζμ με κέα επεηζόδηα· ε
πάιε ημο Οδοζζέα με ημκ Ίνμ, π.π., απμηειεί έκα πνυζζεημ επεηζυδημ ζημκ βαζηθυ μφζμ ηεξ Οδφζζεηαξ.
Η πιμθή, θονίςξ, είκαη εθείκε πμο ακαδεηθκύεη ηεκ Οδύζζεηα ζε θμνοθαίμ έπμξ. Ο πμηεηήξ άιιμηε
αθεγείηαη μ ίδημξ ζε ηνίημ πνυζςπμ θαη άιιμηε μη ήνςέξ ημο ζε πνχημ πνυζςπμ· δςκηακεφμοκ έηζη μη
ήνςεξ μπνμζηά μαξ με ημκ δηάιμγμ (ή με μμκόιμγμ) θαη δναμαημπμημφκ ηεκ αθήγεζε, ζακ κα δίκμοκ
πανάζηαζε. Οη δφμ αοηέξ ηεπκηθέξ ηεξ αθήγεζεξ, ε ηνηημπνυζςπε θαη ε πνςημπνυζςπε - δηαιμγηθή δναμαηηθή, εκαιιάζζμκηαη· επηθναηέζηενε είκαη ε δεφηενε.
3. Ο μμκόιμγμξ είκαη μοζηαζηηθά δηάιμγμξ ημο ήνςα με ημκ εαοηυ ημο ζε θνίζημεξ ζηηγμέξ ηεξ αθήγεζεξ,
υηακ ακηημεηςπίδεη ζμβανά πνμβιήμαηα θαη ακαδεηεί μυκμξ
ηε ιφζε ημοξ. Απμθαιφπηεη έηζη ηηξ
ζθέρεηξ θαη ηα ζοκαηζζήμαηά ημο, θαη μ αθνμαηήξ θαηακμεί θαιφηενα ηηξ εκένγεηέξ ημο.
Παναδείγμαηα:
ηνηημπνόζςπε αθήγεζε:
Γθείκμκ υμςξ ημκ θαηνυ μ Πμζεηδχκαξ είπε ηαληδέρεη ζημοξ μαθνηκμφξ Αηζίμπεξ...
Δηάιμγμξ:
(Αζεκά): Δία Οιφμπηε, ςξ πυηε αιφγηζηε ζα μείκεη ε βμοιή ζμο; Ο Οδοζζέαξ
δεκ ήηακ πμο ζοζίεξ ζμφ πνυζθενε ζηεκ εονφπςνε Σνμία, πιάη ζη’ ανγίηηθα
θανάβηα; Πχξ θαη γηαηί ηυζμξ ζομυξ γη’ αοηυκ, ς Δία;
(Δίαξ): «Κυνε μμο εζφ, ηη ιυγμξ βγήθε απυ ημ ζηυμα ζμο ακεμπυδηζημξ!
Πχξ ζα μπμνμφζα εγχ κα ιεζμμκήζς ημκ ζεσθυ Οδοζζέα,
πμο λεπςνίδεη ε γκχζε ημο απ’ ημοξ οπυιμηπμοξ ζκεημφξ...
Μμκόιμγμξ: Ο Οδοζζέαξ μμκμιμγεί ζηεκ κ ναρςδία:
Αιίμμκμ, ζε πμηςκ ακζνχπςκ έθηαζα πάιη ηε πχνα!
Γίκαη αιαδυκεξ, άγνημη θη άδηθμη; ή μήπςξ ηε θηιμλεκία γκςνίδμοκ
θη μ κμοξ ημοξ ζέβεηαη ηα ζεία;
Δεκ λένς θακ πμφ κα ηα πάς ηα ηυζα δχνα μμο, μ ίδημξ / πμφ κα πιακεζχ. [...]
1

2. 4. Ο Όμενμξ πνμεημημάδεη ζοπκά ημοξ αθνμαηέξ ημο γηα υζα ζα αθμιμοζήζμοκ. Η ζοζηεμαηηθή αοηή
πνμεημημαζία γηα ηα επυμεκα ιέγεηαη πνμμηθμκμμία. Με ηεκ αθεγεμαηηθή αοηή ηεπκηθή ημ βάνμξ δεκ
δίκεηαη ηυζμ ζημ ηη ζα ζομβεί, υζμ ζημ πχξ αοηυ ζα πανμοζηαζηεί.
Η πνμεημημαζία ηςκ αθνμαηχκ γηα υζα ζα αθμιμοζήζμοκ γίκεηαη με δηάθμνμοξ ηνυπμοξ. Ο πμηεηήξ:
• άιιμηε πνμγναμμαηίδεη ηε δνάζε, π.π. υηακ ζημ α’ ζομβμφιημ ηςκ ζεχκ ζημκ Όιομπμ απμθαζίδεηαη μ
Γνμήξ κα πάεη ζηεκ Ωγογία·
• άιιμηε πνμεηδμπμηεί γηα ηεκ ελέιηλε ηεξ δνάζεξ, π.π. ζηεκ α ναρ. ζημοξ ζηίπμοξ 89-90:
«Σχνα ςζηυζμ υιμη εμείξ είκαη θαηνυξ ημκ κυζημ ημο κα ζημπαζημφμε,
ημ πχξ ζα επηζηνέρεη»·
• άιιμηε πνμσδεάδεη απιχξ γηα ηεκ ηφπε μνηζμέκςκ ενχςκ, π.π. ζηεκ α ναρ. ζημοξ ζηίπμοξ 54-55
«θαιά θη υπςξ ημο ηαίνηαδε, εθείκμξ αθακίζηεθε θαη πάεη
ηεκ ίδηα μμίνα κα ʼ θη υπμημξ ακάιμγα θνημαηηζηεί.»
πεη
5. Με ημκ υνμ εηθόκα, ζηε ιμγμηεπκία, εκκμμφμε ηεκ πενηγναθή, ε μπμία πνμθαιεί ζημκ ακαγκχζηε ή ζημκ
αθνμαηή ηεκ εκηφπςζε υηη βιέπεη μπνμζηά ημο αοηυ πμο πενηγνάθεηαη (π.π., ηεκ οπμδμπή ηεξ
Αζεκάξ-Μέκηε απυ ημκ Σειέμαπμ, 136-137). Γηθυκεξ είκαη θονίςξ μη μπηηθέξ, αοηέξ δειαδή πμο
πενκμφκ απυ ηα μάηηα μαξ, υηακ δηαβάδμομε ή αθμφμε έκα ιμγμηεπκηθυ θείμεκμ· εηθυκεξ υμςξ ιέμε θη
αοηέξ πμο ενεζίδμοκ ηηξ άιιεξ αηζζήζεηξ μαξ (ηεκ αθμή, ηεκ υζθνεζε θηι.), μπυηε (ακηίζημηπα) ηηξ
παναθηενίδμομε αθμοζηηθέξ, μζθνεηηθέξ θηι.· γηα πανάδεηγμα, απυ ημκ ζηίπμ 124 έπμομε θαη
αθμοζηηθή εηθυκα, ακ θακηαζημφμε ημοξ ζμνφβμοξ πμο γίκμκηαη θαζχξ:
άιιμη κα ζμίγμοκ ζε θναηήνεξ με κενυ θναζί, άιιμη κα πιέκμοκ
ηα ηναπέδηα με ζθμογγάνηα ηνοπεηά θαη κα ηα ζηήκμοκ,
θάπμημη κα θμμμαηηάδμοκ άθζμκα ηα θνέαηα.
Μπμνμφμε εδχ κ' "αθμφζμομε" ημ ζυνοβμξ πμο γίκεηαη απυ ηεκ ακάμηλε ημο θναζημφ, απυ ημ πιφζημμ θαη
ημ ζηήζημμ ηςκ ηναπεδηχκ απυ ημ θμμμάηηαζμα ηςκ θνεάηςκ.
6. Ο υνμξ ζθεκή είκαη έκκμηα εονφηενε: πανμοζηάδεη έκα μένμξ ηεξ δνάζεξ πμο έπεη εκυηεηα, μπμνεί
υμςξ κα πενηιαμβάκεη πενηζζυηενεξ απυ μία εηθυκεξ, υπςξ, ιυγμο πάνε, μ αφιεημξ πχνμξ ημο
παιαηημφ (116-142). Βαζηθά θνηηήνηα γηα ηε δηάθνηζε ηςκ ζθεκχκ είκαη:
α. ε αιιαγή ηυπμο,
β. ε αιιαγή πνμζχπςκ,
γ. ε αιιαγή ηυπμο θαη πνμζχπςκ,
δ. ε δηαθμνμπμίεζε ημο πνυκμο.
7. Ακαδνμμηθή δηήγεζε έπμομε υηακ μ ίδημξ αθεγεηήξ (πμηεηήξ) ή θάπμημ απυ ηα πνυζςπα (π.π. ε ςναία
Γιέκε) εληζημνμφκ γεγμκυηα ημο πανειζυκημξ, π.π., ε Γιέκε θαη μ Μεκέιαμξ με αθμνμή ηεκ επίζθερε
ημο Σειέμαπμο ακαθένμκηαη ζε γεγμκυηα ημο Σνςηθμφ πμιέμμο· πνβι. ημκ αγγιηθυ υνμ flash back.
8. Η επηβνάδοκζε είκαη βαζηθή ηεπκηθή ηεξ επηθήξ πμίεζεξ, πμο παίνκεη ηηξ ελήξ μμνθέξ:
α. ακαβάιιεηαη μηα πνμγναμμαηηζμέκε δνάζε (π.π., μ κυζημξ ημο Οδοζζέα)·
β. δηαθυπηεηαη γηα ιίγμ ε θφνηα αθήγεζε με ηεκ πανεμβμιή εκυξ ζπεηηθμφ επεηζμδίμο·
2

3. γ. ανγμπμνεί, γεκηθά, μ νοζμυξ ηεξ αθήγεζεξ με ακαθμνέξ ζε πνυζςπα θαη πνάγμαηα. Όια αοηά
απμζπμφκ, γηα πενηζζυηενμ ή ιηγυηενμ, ημκ αθνμαηή απυ ημ θφνημ ζέμα, ημο πνμλεκμφκ ακαμμκή – θάπμηε
θαη αγςκία – , αιιά θαη ημο δίκμοκ ζημηπεία γηα πημ άκεηε παναθμιμφζεζε ηεξ ζοκέπεηαξ.
9. Ακαπνμκηζμόξ είκαη ε μεηαθμνά πμιηηηζμηθχκ ζημηπείςκ μηαξ επμπήξ ζε άιιε (ζοκήζςξ
πνμγεκέζηενε)· μ Όμενμξ, π.π., θάκεη ιυγμ γηα ζίδενμ, μέηαιιμ ηεξ Γεςμεηνηθήξ επμπήξ, ημ μεηαθένεη
υμςξ ζηε Μοθεκασθή. Σα επίζεηα είκαη ζοπκά ζηα μμενηθά έπε θαη απμδίδμοκ μοζηαζηηθέξ ηδηυηεηεξ
ζηα πνυζςπα θαη ζηα πνάγμαηα πμο ζοκμδεφμοκ. Άιιμηε ημκίδμοκ μηα παναθηενηζηηθή ημοξ ηδηυηεηα,
είκαη δειαδή παναθηενηζηηθά επίζεηα, π.π. «ημκ άκηνα ημκ πμιφηνμπμ», «μ λαθμοζηυξ Ονέζηεξ» θαη
άιιμηε πνμβάιιμοκ μηα εηθυκα ημοξ, είκαη δειαδή πενηγναθηθά επίζεηα, π.π. «ζηηξ ζμιςηέξ ζπειηέξ»,
«ηεκ θαιιηπιυθαμε κενάηδα».
10.
Τοπηθά ιέγμκηαη ηα ζημηπεία πμο επακαιαμβάκμκηαη πακμμμηυηοπα ή ειαθνά παναιιαγμέκα. Μπμνεί
κα είκαη ζοκδοαζμμί επηζέηςκ θαη μοζηαζηηθχκ ή άιιεξ θνάζεηξ (υπςξ γιαοθῶπηξ Ἀ ζήκε/«ε Αζεκά ηα
μάηηα ιάμπμκηαξ», ἔ πεα πηενυεκηα/«θαη πέηαλακ ηα ιυγηα ημο ζακ ηα πμοιηά») ή ζηίπμη μιυθιενμη
(υπςξ «Σεξ ακηημίιεζε μ Σειέμαπμξ με θνυκεζε θαη γκχζε») ή ζέμαηα - μμηίβα θαη ζθεκέξ μιυθιενεξ,
υπςξ ε οπμδμπή θαη ε θηιμλεκία ημο επηζθέπηε
11.
Εηνςκεία, γεκηθά, ζεμαίκεη ακηίζεζε ακάμεζα ζε θάηη πμο θαίκεηαη ή ιέγεηαη θαη ζε θάηη πμο
πνάγμαηη ζομβαίκεη ή εκκμείηαη. ΢ηε ιμγμηεπκία εηδηθυηενα (ζημ έπμξ, ζηεκ πεδμγναθία, ζημ ζέαηνμ),
εηνςκεία ζεμαίκεη ζοπκά ακηίζεζε ακάμεζα ζε μηα θαηκμμεκηθή θαη ζε μηα πναγμαηηθή θαηάζηαζε, ηεκ
μπμία αγκμμφκ μη άμεζα εκδηαθενυμεκμη ήνςεξ, ηε γκςνίδεη υμςξ μ αθνμαηήξ / ακαγκχζηεξ / ζεαηήξ
θαη βνίζθεηαη έηζη ζε πιεμκεθηηθή ζέζε ζε ζπέζε πνμξ αοημφξ. Αοηή ε μμνθή εηνςκείαξ ζπεηίδεηαη με
ηεκ ελέιηλε ηεξ δνάζεξ, γη’ αοηυ παναθηενίδεηαη δναμαηηθή. ζα δμφμε θαη άιιεξ μμνθέξ εηνςκείαξ. Με
πημ απιά θαη πημ ιίγα ιυγηα εηνςκεία ζηε ιμγμηεπκία έπμομε υηακ μ ακαγκχζηεξ ή μ αθνμαηήξ λένεη πημ
πμιιά απυ ημοξ ήνςεξ.
12.
΢ε μηα απιή πανμμμίςζε πανμμμηάδμκηαη δφμ έκκμηεξ, γηα πανάδεηγμα, ε Ικχ με πμοιί (371), μ
θμνμυξ ημο δέκηνμο με άιμγμ (407–408), μ Οδοζζέαξ με θαιυ παηένα (ε 15). ΢ηεκ επηθή πμίεζε
υμςξ (θαη υπη μυκμ) ζοκακημφμε θαη πανμμμηχζεηξ ζύκζεηεξ, πμο είκαη εθηεηαμέκεξ/δηελμδηθέξ· ζ’
αοηέξ, ε εηθυκα πμο ζέιεη κα μαξ δείλεη μ πμηεηήξ πανμμμηάδεηαη με μηα άιιε εηθυκα, πανμέκε
ζοκήζςξ απυ ηε θφζε ή απυ ηεκ αγνμηηθή δςή θαη γκςζηή, άνα, ζημκ μμενηθυ, ημοιάπηζημκ, αθνμαηή·
ιυγμο πάνε, ημ ζηνμβίιηζμα ηεξ ζπεδίαξ ζηε ζάιαζζα απυ ημοξ ακέμμοξ πανμμμηάδεηαη με ημ
ζηνμβίιηζμα ηςκ αγθαζηχκ ζημκ θάμπμ απυ ημκ βμνηά (362-364):
Πχξ μ πεημενηκυξ βμνηάξ ζανχκεη ζημκ θάμπμ αγθάζηα,
θη αοηά ζθηπηαγθαιηάδμκηαη θαη γίκμκηαη έκα πνάμα,
έηζη θαη ηε ζπεδία μη άκεμμη εδχ θαη εθεί ηε θένκακ θαη ηεκ πήγαηκακ·
Καηά ηεκ ακάιοζε μηαξ δηελμδηθήξ πανμμμίςζεξ δηαθνίκμομε:
α. ηη πανμμμηάδεηαη (εδώ, π.π., ε ζπεδία ημο Οδοζζέα ζηε ζάιαζζα)
β. με ηη πανμμμηάδεηαη (με ηα αγθάζηα ζημκ θάμπμ)
γ. πμημ είκαη ημ θμηκυ ημοξ ζεμείμ (ημ ζηνμβίιηζμα απυ ημκ άκεμμ)
3

4. δ. πμημξ μ νυιμξ/ε ιεηημονγία ηεξ πανμμμίςζεξ (θςηίδεη ηε δεημφμεκε εηθυκα, ζομπιενχκεη θαη
πιμοηίδεη ηεκ πενηγναθή θ.ά.).
13.
΢ηηξ ενςηήζεηξ ημο Οδοζζέα γηα ηεκ αηηία ημο ζακάημο ηεξ μεηέναξ ημο (ι ναρ. 189–191) θαη ζηηξ
δηθέξ ηεξ απακηήζεηξ (ι ναρ. 220–227) εθανμυδεηαη ε ηεπκηθή ηςκ «άζημπςκ ενςηεμάηςκ».
Δειαδή, εθείκμξ πμο νςηά θάκεη δηάθμνεξ ιμγηθέξ μεκ οπμζέζεηξ γηα ηεκ αηηία εκυξ γεγμκυημξ, θαμία
υμςξ δεκ ζημπεφεη ζςζηά· έηζη, εθείκμξ πμο απακηά απμννίπηεη μία μία ηηξ «άζημπεξ» ενςηήζεηξ, γηα κα
δχζεη ζημ ηέιμξ με έμθαζε ηε ζςζηή απάκηεζε· ζ’ αοηυ αθνηβχξ απμβιέπεη αοηή ε ηεπκηθή, πμο απμηειεί
ηοπηθυ ζέμα ηεξ επηθήξ πμίεζεξ αιιά θαη ηςκ δεμμηηθχκ μαξ ηναγμοδηχκ.
Άζημπα ενςηήμαηα ημο Οδοζζέα πνμξ ηε μεηένα ημο:
1μ άζημπμ ενχηεμα:
2μ άζημπμ ενχηεμα:
πμηα μμίνα ηάπα κα ζε δάμαζε αμείιηθημο ζακάημο; αννώζηηα πμο δεκ έπεη
ηειεηςμυ;
ε Άνηεμε, πμο λένεη ποθκά ηα βέιε ηεξ κα νίπκεη, ζε βνήθε θαη ζε ζθυηςζε;
Απακηήζεηξ ηεξ μεηέναξ ημο:
απμννίπηεη ημ 1μ
άζημπμ ενχηεμα:
απμννίπηεη ημ 2μ
άζημπμ ενχηεμα:
Όπη, μεξ ζημ παιάηη δεκ με πέηοπε ε ζεά
πμο, ζεμαδεφμκηαξ θαιά, βνίζθεη πακημφ ημκ ζηυπμ ηεξ·
δεκ πήγα απ’ ηα ποθκά δηθά ηεξ βέιε,
μήηε θη έπεζε πάκς μμο
αννχζηηα μηζεηή, αοηή πμο μαναδχκεη ημ θμνμί ημο ακζνχπμο
θαη βγάδεη ηεκ ροπή ημο.
δίκεη ηε ζςζηή
Μυκμ μ πυζμξ μμο γηα ζέκα, ημ λφπκημ ζμο μοαιυ, ιαμπνέ Οδοζζέα,
απάκηεζε
γηα ηεκ εογεκηθή ζμο θαιμζφκε – αοηά μμο ζηένεζακ ηε γιφθα ηεξ δςήξ.
14.
Η ακαγκώνηζε ηεξ Ιζάθεξ απυ ημκ Οδοζζέα αθμιμοζεί μηα δηαδηθαζία, πμο επακαιαμβάκεηαη θαη
ζημοξ επυμεκμοξ ακαγκςνηζμμφξ, με ηηξ ακαγθαίεξ θάζε θμνά πνμζανμμγέξ, γη’ αοηυ παναθηενίδεηαη
ηοπηθή: Η ακαγκχνηζε πενκά απυ ηα ελήξ ζηάδηα:
α. (πνμτπμηίζεηαη) πμιφπνμκε απμοζία εθείκμο πμο ακαγκςνίδεη απυ αοηυ πμο ακαγκςνίδεηαη
(ζοκημμυηενα: ημο ακαγκςνηζηή απυ ημ ακαγκςνηδυμεκμ)·
β. απμμμκχκμκηαη ηα ακαγκςνηζηηθά οπμθείμεκα (δειαδή, μ ακαγκςνηζηήξ θαη ημ ακαγκςνηδυμεκμ)·
γ. θαιφπηεηαη ημ ακαγκςνηδυμεκμ·
δ. απμθαιφπηεηαη θαη οπμβάιιεηαη ζε δμθημαζία·
ε. αθμιμοζεί ακαγκχνηζε θαη έθθναζε ζοκαηζζεμάηςκ.
H δηαδηθαζία οπμδμπήξ θαη θηιμλεκίαξ ημο επηζθέπηε (πνμζανμμζμέκε ζηηξ εθάζημηε ζοκζήθεξ)
επακαιαμβάκεηαη ζηεκ Οδφζζεηα, γη' αοηυ θαη παναθηενίδεηαη ηοπηθή.
΢φμθςκα με ημ ηοπηθυ ηεξ θηιμλεκίαξ ζηεκ μμενηθή θμηκςκία, μ λεκηζηήξ (εθείκμξ δειαδή πμο θηιμλεκεί
έκακ λέκμ) είκαη οπμπνεςμέκμξ:
α. κα ημκ οπμδεπηεί εγθάνδηα (με πνμζθχκεζε θαη πεηναρία) θαη κα ημκ πνμζθαιέζεη ζε θηιμλεκία· ακ μ
λέκμξ έπεη δυνο, άιμγα, άνμα, κα θνμκηίζεη κα ηαπημπμηεζμφκ,
β. κα ημο πνμζθένεη ιμοηνυ (αθμφ ημκ ιμφζμοκ —ζοκήζςξ θάπμηεξ δμφιεξ—, ημκ αιείθμοκ με ιάδη θαη
ημκ κηφκμοκ με θαζανά νμφπα),
4

5. γ. κα ημκ θηιέρεη (παναπςνχκηαξ ημο θάζηζμα ζε ζέζε ηημεηηθή, θένκμκηαξ ημο κενυ κα πιοζεί, ηναπέδη
γηα κα θάεη, πνμζθένμκηαξ ημο εθιεθηή μενίδα θαγεημφ θαη πημηυ), (ζε ελαηνεηηθέξ πενηπηχζεηξ μ
λεκηζηήξ μνγακχκεη πνμξ ηημήκ ημο λέκμο ημο επίζεμε οπμδμπή με γημνηή ή αθυμε θαη αγχκεξ),
δ. κα ημκ νςηήζεη πμημξ είκαη, απυ πμφ ένπεηαη θαη ηη ζέιεη, μυκμκ αθμφ πνχηα ημκ θηιέρεη,
ε. αθμφ αθμφζεη ημ αίηεμά ημο, κα ημ ηθακμπμηήζεη υζμ μπμνεί,
ζη. κα πνμζθένεη ζημκ λέκμ δηαμμκή γηα υζεξ μένεξ ζέιεη αοηυξ,
δ. κα ημκ απμπαηνεηήζεη με δχνα πμο επηζθναγίδμοκ ηε θηιία ημοξ.
΢ηε θηιμλεκία ηεξ Αζεκάξ-Μέκηε απυ ημκ Σειέμαπμ δηαθνίκμομε:
α. ηε πεηναρία θαηά ηεκ οπμδμπή ημο επηζθέπηε (136/<121>)
β. ημ απαναίηεημ πιφζημμ ηςκ πενηχκ (155/<138>, 164/<146>)
γ. ηηξ πενηπμηήζεηξ θαη ηηξ ιεπημμένεηεξ ηεξ πνμεημημαζίαξ ημο γεφμαημξ (143-61/<127-43>)
δ. ηηξ ενςηήζεηξ γηα ηεκ θαηαγςγή ημο 189-190/<170>
δ. κα ημο πνμζθένεη δχνμ θηιμλεκία 345 /<311>
15.
Θεσθόξ ακζνςπμμμνθηζμόξ ζεμαίκεη υηη μη Έιιεκεξ θακηάδμκηακ ημοξ ζεμφξ ημοξ πανυμμημοξ με
ημοξ ακζνχπμοξ. Αοηυ δε ζεμαίκεη μυκμ υηη ημοξ θακηάδμκηακ με ακζνώπηκε μμνθή, αιιά θαη υηη
ζθέθημκηακ, αηζζάκμκηακ, μηιμφζακ θαη εκενγμφζακ υπςξ μη άκζνςπμη, ζε ακχηενμ υμςξ βαζμυ·
δηαθμνεηηθή θακηάδμκηακ μυκμ ηεκ ηνμθή ημοξ θαη ημοξ ζεςνμφζακ αζάκαημοξ. Η θμηκςκία ημοξ ήηακ
ακαπανάζηαζε ηεξ ακζνχπηκεξ θμηκςκίαξ ηεξ μμενηθήξ επμπήξ, πμο είπε παναθηήνα παηνηανπηθυ.
16. Οη ζεμί επηθμηκςκμφζακ με ημοξ ζκεημφξ παίνκμκηαξ ηε μμνθή θάπμημο ζογθεθνημέκμο ακζνχπμο,
δειαδή μεηαμμνθχκμκηακ· ζηεκ πενίπηςζε αοηή ιέμε πςξ έπμομε εκακζνώπηζε. ΢πακηυηενα
πανμοζηάδμκηακ με ημ πναγμαηηθυ ημοξ (οπμηίζεηαη) πνυζςπμ, μπυηε μηιμφμε γηα ζεσθή επηθάκεηα, γηα
αοημπνυζςπε δειαδή εμθάκηζε ημο ζεμφ· ζοπκά υμςξ γίκεηαη ιυγμξ θαη γηα αζέαηε ζεσθή βμήζεηα (ςξ
ζεσθή θχηηζε ή ζομπανάζηαζε θ.η.υ.).Παναδείγμαηα:
Η εμθάκηζε ηεξ Αζεκάξ ζημκ Σειέμαπμ ςξ Μέκηε είκαη εκακζνώπηζε.
Η ακαπχνεζή ηεξ, πμο γίκεηαη γνήγμνα "ζακ ημ πμοιί πεηχκηαξ, λέθογε απυ ημ άκμηγμα ηεξ ζηέγεξ",
δήιςζε δειαδή υηη είκαη ζεά, είκαη ζεσθή επηθάκεηα.
17. Ακζνςπμθεκηνηθόξ παναθηενίδεηαη έκαξ πμιηηηζμυξ, έκα ένγμ θηι. πμο έπεη θέκηνμ ημο ημκ
άκζνςπμ· δίκεη δειαδή έμθαζε ζηηξ ζςμαηηθέξ θαη πκεομαηηθέξ ηθακυηεηέξ ημο θαη επηδμθημάδεη ηεκ
ακζνχπηκε δςή. Έηζη, μ Οδοζζέαξ πανυιμ πμο είκαη γναθηυ απυ ηε μμίνα ημο κα επηζηνέρεη ζηεκ Ιζάθε,
πανυιμ πμο μη ζεμί έπμοκ απμθαζίζεη ηεκ επηζηνμθή ημο, πανυιμ πμο ε Αζεκά ζα ημο ζομπαναζηέθεηαη
απυ ηχνα θαη ζημ ελήξ ζε θάζε ημο βήμα, εμείξ δηαβάδμομε ζημοξ ζηίπμοξ 226-228 ηεξ α' ναρ.:
πμιφκ θαηνυ αθυμε δεκ ζα μείκεη εθείκμξ μαθνηά απυ ηεκ παηνίδα ημο· έζης θη ακ ημκ θναημφκ ζηα ζίδενα,
ζα βνεη ημκ ηνόπμ κα γονίζεη, αοηόξ πμο είκαη πμιομήπακμξ.
πανμοζηάδεηαη ιμηπυκ ε επηζηνμθή ημο Οδοζζέα θονίςξ ςξ θαηυνζςμα ημο ίδημο.
18.
Υβνηζηήξ γίκεηαη μ άκζνςπμξ πμο οπενβαίκεη ηα υνηά ημο πνμζβάιιμκηαξ-αδηθχκηαξ ζεμφξ ή θαη
ακζνχπμοξ. Η οπένβαζε αοηή (ε ύβνε) πνμθαιεί ηεκ μνγή ηςκ ζεχκ (ηε κέμεζε), θαη αθμιμοζεί ε
ηημςνία (ε ηίζε).
5