1. CmapTools – Διδακηική ενόηηηα
«Νευρικό Σύζηημα»
Εξάπχου Γ., Ιγγλέση Κ., Λεπενιώτη Δ.

2. Θεςνία Γκκμημιμγηθώκ Χανηώκ
 (Βαζηζμέκμ ζημ Γνεγμνηάδμο, Γμοιή, Γόγμοιμο,2005)
Η ζεςνία ηςκ εκκμημιμγηθώκ πανηώκ λεθηκάεη από ημκ Novak θαη ζηενίδεηαη ζηε ζεςνία ηεξ
μοζηαζηηθήξ μάζεζεξ ημο Ausubel
 Γκκμημιμγηθή πανημγνάθεζε γηα ακαπανάζηαζε γκώζεξ θαη γηα ακαπανάζηαζε
ακηηιήρεςκ εθπαηδεοόμεκμο
 Δηδαθηηθή ηεπκηθή με ζηόπμ ηεκ εκίζποζε ηεξ οσζιαζηικής μάζεζεξ, πμο βνίζθεηαη
ακάμεζα ζηηξ πνμζεγγίζεηξ ηεξ μάζεζεξ ςξ μεηαβίβαζε θαη ηεξ μάζεζεξ ςξ ακαθάιορε.
Οσζιαζηική μάθηζη (meaningful learning): ε γκώζε αιιειεπηδνά θαη ζοζπεηίδεηαη με
ζπεηηθέξ έκκμηεξ θαη ακαπαναζηάζεηξ πμο πνμοπάνπμοκ ζε γκςζηηθέξ δμμέξ θαη απμθημύκ
κόεμα.
Πνμϋπμζέζεηξ γηα μοζηαζηηθή μάζεζε
(α) μ εθπαηδεοόμεκμξ δηαζέηεη έκα ζύκμιμ γκώζεξ πμο έπεη γηα ημκ ίδημ κόεμα θαη ζημ μπμίμ
είκαη δοκαηόκ κα ζοζπεηηζηεί ε κέα γκώζε, θαη
(β) ημ πενηεπόμεκμ ημο μαζήμαημξ κα έπεη μοζηαζηηθό κόεμα - κα είκαη δοκαηόκ κα
ζοζπεηηζηεί με ηε γκςζηηθή δμμή ημο εθπαηδεοόμεκμο θαηά με αοζαίνεημ θαη επηθακεηαθό
ηνόπμ.
O Novak πναγμαηώκεη ηεκ πνμζέγγηζε ημο Ausubel με ηεκ έκηαλε ηεξ πνμεγμύμεκεξ
γκώζεξ ζε εκκμημιμγηθμύξ πάνηεξ, ζε δίθηοα εκκμηώκ θαη ζπέζεςκ όπμο μπμνεί κα
εκηαπζεί κέα γκώζε

3. Θεςνία Γκκμημιμγηθώκ Χανηώκ 2
Σσζηαηικά ζηοιτεία τάρηη
 Απμηειείηαη από ηεκ θεκηνηθή έκκμηα πμο ακαιύεηαη επηπιέμκ ζε θόμβμοξ θαη
ζοκδέζμμοξ
 Kόμβοι ακαπανηζημύκ έκκμηεξ με ηε πνήζε θύθιςκ παναιιειμγνάμμςκ θαη
ειιείρεςκ.
 Σύμδεζμοι ακαπανηζημύκ ηηξ ζπέζεηξ μεηαλύ ηςκ εκκμηώκ
Οη γναμμέξ πμο ζοκδέμοκ ημοξ θόμβμοξ/έκκμηεξ μπμνμύκ κα έπμοκ ή
όπη, θαηεύζοκζε θαη πενηέπμοκ μηα εηηθέηα πμο πνμζδημνίδεη ηε ζπέζε.
Οη ζπέζεηξ μπμνεί κα δειώκμοκ
Αηηία, οπμζύκμιμ, δηαδηθαζία, ηδηόηεηα/παναθηενηζηηθό, μμμηόηεηα/δηαθμνά, πμζμη
ηθή ζπέζε
Η ζπέζε Έκκμηα-Σύκδεζε-Έκκμηα απμηειεί ηειηθά πνμηάζεηξ (propositions)
ππ (έκκμηα) Γιώζζα – (ζύκδεζε) Σπεμαηίδεηαη από (έκκμηα) Λέλεηξ

4. Θεςνία Γκκμημιμγηθώκ Χανηώκ 3
• Εμμοιολογική ταρηογράθηζη : ε δηαδηθαζία θαηαζθεοήξ ημο πάνηε
• Κακόκεξ πμο αθμιμοζεί ε ζπεμαηηθή ζύκδεζε εκκμηώκ, όπςξ πενηγνάθμκηαη από ηηξ
ζεςνίεξ μάζεζεξ
• ηενάνπεζε -hierarcical structure (από γεκηθόηενε ζε εηδηθόηενε έκκμηα)
• πνμμδεοηηθή δηαθμνμπμίεζε -progressive differentiation (ημ πενηεπόμεκμ θάζε
έκκμηαξ θαη πώξ δηαθμνμπμηείηαη από θάζε άιιε)
• μιμθιενςμέκεξ ζοκδέζεηξ μεηαλύ εκκμηώκ -integrative reconciliation (πώξ μη
έκκμηεξ ζοκδέμκηαη μεηαλύ ημοξ, ζύκζεηε ζύκδεζε)
• Χαναθηενηζηηθά πανηώκ
• ιεραρτική δμμή (ακάιμγα με ημ γκςζηηθό πεδίμ)
• ύπανλε ζύθεηωμ ζσμδέζεωμ (cross-links) – ακαπανάζηαζε εκκμηώκ από
δηαθμνεηηθά πεδία ημο πάνηε
• ύπανλε παραδειγμάηωμ – ζογθεθνημεκμπμημύκ ηεκ έκκμηα – θαηαζηάζεηξ
• Καιύηενα θαηαζθεοή πάνηε με ζηόπμ ηεκ απάκηεζε ζε μηα ενώηεζε – ερώηηζη
επικέμηρωζης (focus question)
• Μεηά ηεκ ηενάνπεζε μπμνμύκ κα πανμοζηαζημύκ θ μη ζπέζεηξ μεηαλύ εκκμηώκ ημο ίδημο
επηπέδμο ή ζε δηαθμνεηηθό πεδίμ ημο πάνηε

5. Θεςνία Γκκμημιμγηθώκ Χανηώκ 4
Βήμαηα θαηαζθεοήξ πάνηε
1. Ακαγκώνηζε ζεμακηηθόηενςκ εκκμηώκ πμο ζα ζομπενηιεθζμύκ – θεκηνηθή
έκκμηα
2. Ομαδμπμίεζε εκκμηώκ – γηα θάζε έκκμηα θιεηδί εκημπηζμόξ ηςκ εκκμηώκ
πμο ηεκ ζογθεθνημεκμπμημύκ θαη εθείκςκ πμο ηεκ ακαιύμοκ
3. Καζμνηζμόξ ζπέζεςκ μεηαλύ ηςκ εκκμηώκ – πνμζμπή ζηεκ θαηεύζοκζε
θαη ηεκ εηηθέηα
4. Χνήζε μπηηθώκ ζπεμάηςκ - θύθιμη ειιείρεηξ, εοζείεξ
5. Ακαπανάζηαζε ζογθεθνημέκςκ παναδεηγμάηςκ
6. Έιεγπμξ εκκμημιμγηθμύ πάνηε – πνόζζεζε/αθαίνεζε/δηόνζςζε/μεηάζεζε
εκκμηώκ με ζθμπό ηε βειηίςζε ημο πάνηε

6. CmapTools -Δηεπαθή

7. Screenshots

10. CmapTools – Δεμημονγία πάνηε
1)Πανάζονμ δεμημονγίαξ κέμο πάνηε
 Double-click edit text- εηζαγςγή κέαξ έκκμηαξ
 Click & drag arrow make a link – δεμημονγία ζύκδεζεξ με κέα
έκκμηα, εηηθέηα γηα ημκ πνμζδημνηζμό ηεξ ζύκδεζεξ
 Σοκήζεηξ δοκαηόηεηεξ εκόξ ιμγηζμηθμύ (new map, save, print
, select, styles)
 Γπελενγαζία γναμμαημζεηνάξ, μέγεζμξ, πνώμα, ζημίπηζε θιπ
 Γπηπιέμκ δοκαηόηεηα ελαγςγήξ ημο πάνηε ζε :
- JPEG
- XML
- HTML

11. CmapTools – Δεμημονγία πάνηε 2
2) Πανάζονμ Views
 Απμζεθεομέκμη πάνηεξ -myCMaps
 Δοκαηόηεηα εμπιμοηηζμμύ & ηνμπμπμίεζεξ
 add resources – εηζαγςγή
μέζςκ(εηθόκεξ, βίκηεμ)
 add url – εηζαγςγή ζοκδέζεςκ
 Γηζαγςγή άιιςκ πανηώκ

12. Χαναθηενηζηηθά CmapTools
 Γύθμιμ γηα πνήζηεξ όιςκ ηςκ ειηθηώκ.
 Δοκαηόηεηα ηαοηόπνμκεξ ή αζύγπνμκεξ ζοκενγαζίαξ
από απόζηαζε.
 Δεμμζίεοζε θαη πνόζβαζε από ημ δηαδίθηομ.
 Σύκδεζε πόνςκ
(θςημγναθηώκ, εηθόκςκ, βίκηεμ, πανηώκ
πηκάθςκ, θεημέκςκ).

13. Πανάδεηγμα - Γπμπέξ

14. Δηδαθηηθή Αλημπμίεζε 1
Από ημκ δηδάζθμκηα :
Μπμνεί κα αλημπμηεζεί από ημ δηδάζθμκηα (Novak, 1998):
• γηα ηε δηδαζθαιία ςξ μηα εκαιιαθηηθή δηδαθηηθή
πνμζέγγηζε, ή/θαη
• γηα ηε δηενεύκεζε ηςκ ακηηιήρεςκ ημο εθπαηδεοόμεκμο ζπεηηθά
με ημ οπό ελέηαζε ζέμα, (Gouli et al., 2003a; Gouli et
al., 2003b) ή/θαη
• γηα ηεκ αλημιόγεζε ημο εθπαηδεοόμεκμο (Mintzes et al., 2000)
ηδηαίηενα ζηε θάζε ηεξ δηαμμνθςηηθήξ αλημιόγεζεξ
απμδίδμκηαξ ζπεμαηηθά ημ επίπεδμ θαηακόεζεξ ηςκ
εκκμηώκ.
Η έκηαλε ζηε δηδαζθαιία μπμνεί κα είκαη
• ςξ μνγακόγναμμα ημο μαζήμαημξ,
• ςξ εηζαγςγηθόξ πάνηεξ μηαξ εκόηεηαξ,
• ςξ μνγακςηήξ πνμώζεζεξ

15. Δηδαθηηθή Αλημπμίεζε 2
CmapTools ςξ αλημιόγεζε
Μπμνεί κα πνεζημμπμηεζεί ςξ
• Δηαγκςζηηθή αλημιόγεζε (πνόηενςκ ακηηιήρεςκ θαη γκώζεςκ
μαζεηώκ)
• Δηαμμνθςηηθή αλημιόγεζε
• Τειηθή αλημιόγεζε
(Γμοιή, Γόγμοιμο & Γνεγμνηάδμο)
Η αλημιόγεζε μπμνεί κα γίκεη ζπεηηθά με ηεκ μνζόηεηα θαη ηεκ
πιενόηεηα ηςκ πανηώκ, ζπεηηθά με ηηξ παναιείρεηξ θαη ηε
δοκαηόηεηα ειέγπμο ηςκ μαζεηώκ γηα ηε γκώζε ημοξ.

16. Δηδαθηηθή Αλημπμίεζε 3
Από ημκ μαζεηή :
Μπμνεί κα αλημπμηεζεί από ημκ εθπαηδεοόμεκμ:
• ςξ μαζεζηαθό θαη γκςζηηθό ενγαιείμ ή/θαη
• γηα ακηαιιαγή θαη επηθμηκςκία ηδεώκ μεηαλύ ηςκ εθπαηδεομμέκςκ
Μαζεηέξ μπμνμύκ κα πνεζημμπμηήζμοκ ημ πάνηε γηα
• Καηαζθεοή
• Γπέθηαζε
• Αλημιόγεζε ή δηόνζςζε
• Σομπιήνςζε ή ζοκδοαζμό

17. Δμμή Χάνηε
Καηά ηε δηδαθηηθή αλημπμίεζε ημο εκκμημιμγηθμύ πάνηε ζηεκ
εθπαηδεοηηθή πναθηηθή, μ πάνηεξ μπμνεί κα είκαη
1. δμμεμέκμξ θαη ζπεδηαζμέκμξ από ημ δηδάζθμκηα, (εηζάγμομε ημοξ
εθπαηδεοόμεκμοξ ζε κέεξ έκκμηεξ)
2. εμηδμμεμέκμξ από ημ δηδάζθμκηα, (με ζπεδηαζμέκα ηα ηενανπηθά
επίπεδα, με μνηζμέκεξ έκκμηεξ ζηηξ ζςζηέξ ζέζεηξ αιιά θαη με θεκέξ
ζέζεηξ πνμθεημέκμο κα ζομπιενώζμοκ μη εθπαηδεοόμεκμη έκκμηεξ θαη
ζοκδέζμμοξ) ή/θαη
3. κα ζπεδηάδεηαη από ημκ ίδημ ημκ εθπαηδεοόμεκμ με ζηόπμ ηεκ
εκενγμπμίεζε θαη ηεκ έκηαλή ημο ζε μηα ακαθαιοπηηθή δηαδηθαζία
μάζεζεξ (discovery learning).
Καηά ημ ζπεδηαζμό από ημκ εθπαηδεοόμεκμ μπμνεί κα πνεζημμπμηεζεί
ζηεκ ζοκενγαηηθή μάζεζε.

18. Πιεμκεθηήμαηα πνήζεξ
 Ονγάκςζε ηεξ ζθέρεξ
 Καιύηενε αθμμμίςζε κέαξ γκώζεξ
 Γοθμιία
 Καηακόεζε εκκμηώκ θαη ζπέζεςκ μεηαλύ ημοξ
 Οπηηθή ακαπανάζηαζε γκώζεξ
 Γοκμεί ηε ζοκενγαζία
 Γκενγεηηθή μάζεζε
 Ακάπηολε θνηηηθήξ ζθέρεξ
 Έιεγπμξ θαη νύζμηζεξ ηεξ μάζεζεξ (αοημννύζμηζε)

19. Πανάδεηγμα –Δηδαζθαιία εκόηεηαξ
«κεονηθό ζύζηεμα»

21. Χάνηεξ γηα ημ κεονώκα

22. ΕΥΦΑΡΙΣΤΟΥΜΕ