Шинжилгээний
бэлтгэл
Ч.Баяржавхлан1.2, Э.Баярмаа1,2 , М.Түвшинжаргал2
1-ЭМШУИС, Биохими-лабораторийн тэнхим
1-Гурван Гал Эмнэлэг-Клиник Лаборатори
Шинжилгээний
хариу
Шинжилгээний
өмнөх үе
/ бэлтгэл /
Шинжилгээний
үе
Шинжилгээний
дараах үе
32-75 %
13-32 %
1 %
Хоногийн хэмнэл
Дасгал хөдөлгөөн
Нас
Стресс
Тамхи таталт
Хоол хүнс, архины хэрэглээ
Байрлал
Нас
Шинжилгээний хариу хувьсах
Шинжилгээний
хариу
Хүйс
Ихсэх Багасах
Кортизол • 4-6 цагт оргил
• Стресс
 Оройны 08 цаг~ шөнө
дунд хамгийн бага
 Оройны 20-с өглөөний 8
хүртэл 50% бага
ACTH • Стрессийн үед ихсэнэ  Шөнө багасана
Сийвэнгийн ренины идэвхи Хэвтээ байрлалаас босоо
байрлалд илүү өндөр
 Шөнө багасна
Өсөлтийн даавар Өдөр, орой өндөр
Хүчиллэг фосфотаза Өдөр, орой өндөр
Альдостерон  Шөнө багасна
Төмөр Өглөө эрт
Кальци Хэвтээ байрлалд -4% буурна
Хоногийн хэмнэл
Дасгал хөдөлгөөн
I. Богино хугацааны
Alanine, lactate, LD, AST,CK
T4
Fibrinolysis, platelets
II. Урт хугацааны
CK, AST, LD, aldolase
III. Архаг нөлөөлөл / Марафон гүйлт /
CK, AST, ALT, LDH
Gonadotropin
Prolactin
Lactate
Alanine
T4
LDH -20%
ALT -20%
AST -40%
CK -120%
3
хоног
Дасгал хөдөлгөөн
 Цусны дэлгэрэнгүй шинжилгээ
 Биохими:
- Өөх тосны үйл ажиллагаа,
- Glu
- AST, ALT
- ALP /2-4цаг /
- К
 Мах , загас , төмөр их агуулсан хүнс –FOB /+/
> 48 цаг – Bilirubin
ALB , Transeferrin
>72 цаг GLU - эрүүл эмэгтэйд 45mg/dl
Эрэгтэйд : TG , T-CHO
I. Хоол идсэний дараа
II. Өлсгөлөн
Шалтгаан Үзүүлэлт
Удаан хугацаанд хоол сойх LDL , Phospholipid, T-CHO , TG
B-12 дут/анеми
Уураг ихтэй хүнс Уураг, ш/хүчил, аммони, урат
Уураг их , нүүрс ус багатай хүнс Шээсний кетон, мочевин
Пурин ихтэй хүнс Урат
ªºõíèé õàíààã¿é õ¿ èë èõòýé õîîë õ¿íñ õîëåñòрол
Гадил , ханборгоцой , улаан лооль Шээс ялгаралт, өнгө
Архины хэрэглээ
ëàêòàò, óðàò, àöåòèëàëäåãèä, öóó õ¿ ëèéí äàâñ ,
триглицерид
GGT-25%, ALT-15%-р
ALTÒ, CK-2 – 3 äàõü õîíîãò 15%-р багасна
Тамхи таталт
• Карбоксигемоглобин, катехоламин, кортизол
• Эозинофил , нейтрофил, моноцит
• Архаг тамхичинд:
o HGB, RBC, MCV, WBC
o Lactate, insulin, epinephrine, GH
o Шээсний ялгаралт ихэснэ
o B12
o IgM, IgA, IgG , IgE
o Спермийн тоо, идэвхи
Стресс хүчин зүйл
ACTH, cortisol, catecholamine, GH
T-Cho , HDL
Hyperventilation: acid-base, WBC, lactate
Байрлал
• Гидростатик даралт , сийвэн багасна
• K, Ca, P, Fe
• TP, ALB, Bili, ALT, AST, ALP 5 – 15 %-р
ихэснэ
• T-CHO, TG
Зогсоо байдал
• HGBХэвтээ байдал
Нас
• Хүүхэд– HGB, Bili, Glu, ALP, Cre, UA
• Насанд хүрэгчид
o T-Cho, TG /жилд 2mg/dl /
o Цэвэршсэн үед T-Cho , estrogen
o UA / эр -20нас , эм – дунд эргэм нас /
• Хөгшин
o T3, aldosterone, cortisol
Хүйс
Эрэгтэй
Бэлгийн бойжилтын үедээ
ALP, CK, aminotranferase
> 50 нас testosteron
Эмэгтэй
Mg, Ca, ALB, ALP,
HGB, Fe, ferritin
> 50 нас gonadotropin
Шинжилгээний өмнөх үеийн
чанарын хяналт
1. Үйлчлүүлэгчийг зөв үнэлж дүгнэн шаардлагатай
шинжилгээг сонгох
2. Үйлчлүүлэгчийг шинжилгээнд зөв бэлтгэх, зөвлөх
3. Үйлчлүүлэгчийн физиологийн болон биологийн
онцлогийг тооцох
4. Шинжилгээний дүнд нөлөөлж болох ямар нэгэн
оношлогоо , эмчилгээ хийлгэсэн эсэх
5. Дээрх мэдээллийг дахин лавлана
Танин тодруулах
Зөв техник , зөв хуруу шил
Зөв хаяглах
Хангалттай хэмжээтэй авах
Зөв тээвэрлэн хугацаанд нь хүргэх
Сорьц цуглуулах
!
!

Шинжилгээний бэлтгэл

  • 1.
    Шинжилгээний бэлтгэл Ч.Баяржавхлан1.2, Э.Баярмаа1,2 ,М.Түвшинжаргал2 1-ЭМШУИС, Биохими-лабораторийн тэнхим 1-Гурван Гал Эмнэлэг-Клиник Лаборатори
  • 2.
    Шинжилгээний хариу Шинжилгээний өмнөх үе / бэлтгэл/ Шинжилгээний үе Шинжилгээний дараах үе 32-75 % 13-32 % 1 %
  • 3.
    Хоногийн хэмнэл Дасгал хөдөлгөөн Нас Стресс Тамхитаталт Хоол хүнс, архины хэрэглээ Байрлал Нас Шинжилгээний хариу хувьсах Шинжилгээний хариу Хүйс
  • 4.
    Ихсэх Багасах Кортизол •4-6 цагт оргил • Стресс  Оройны 08 цаг~ шөнө дунд хамгийн бага  Оройны 20-с өглөөний 8 хүртэл 50% бага ACTH • Стрессийн үед ихсэнэ  Шөнө багасана Сийвэнгийн ренины идэвхи Хэвтээ байрлалаас босоо байрлалд илүү өндөр  Шөнө багасна Өсөлтийн даавар Өдөр, орой өндөр Хүчиллэг фосфотаза Өдөр, орой өндөр Альдостерон  Шөнө багасна Төмөр Өглөө эрт Кальци Хэвтээ байрлалд -4% буурна Хоногийн хэмнэл
  • 5.
    Дасгал хөдөлгөөн I. Богинохугацааны Alanine, lactate, LD, AST,CK T4 Fibrinolysis, platelets II. Урт хугацааны CK, AST, LD, aldolase III. Архаг нөлөөлөл / Марафон гүйлт / CK, AST, ALT, LDH Gonadotropin Prolactin
  • 6.
    Lactate Alanine T4 LDH -20% ALT -20% AST-40% CK -120% 3 хоног Дасгал хөдөлгөөн
  • 7.
     Цусны дэлгэрэнгүйшинжилгээ  Биохими: - Өөх тосны үйл ажиллагаа, - Glu - AST, ALT - ALP /2-4цаг / - К  Мах , загас , төмөр их агуулсан хүнс –FOB /+/ > 48 цаг – Bilirubin ALB , Transeferrin >72 цаг GLU - эрүүл эмэгтэйд 45mg/dl Эрэгтэйд : TG , T-CHO I. Хоол идсэний дараа II. Өлсгөлөн
  • 8.
    Шалтгаан Үзүүлэлт Удаан хугацаандхоол сойх LDL , Phospholipid, T-CHO , TG B-12 дут/анеми Уураг ихтэй хүнс Уураг, ш/хүчил, аммони, урат Уураг их , нүүрс ус багатай хүнс Шээсний кетон, мочевин Пурин ихтэй хүнс Урат ªºõíèé õàíààã¿é õ¿ èë èõòýé õîîë õ¿íñ õîëåñòрол Гадил , ханборгоцой , улаан лооль Шээс ялгаралт, өнгө Архины хэрэглээ ëàêòàò, óðàò, àöåòèëàëäåãèä, öóó õ¿ ëèéí äàâñ , триглицерид GGT-25%, ALT-15%-р ALTÒ, CK-2 – 3 äàõü õîíîãò 15%-р багасна
  • 9.
    Тамхи таталт • Карбоксигемоглобин,катехоламин, кортизол • Эозинофил , нейтрофил, моноцит • Архаг тамхичинд: o HGB, RBC, MCV, WBC o Lactate, insulin, epinephrine, GH o Шээсний ялгаралт ихэснэ o B12 o IgM, IgA, IgG , IgE o Спермийн тоо, идэвхи
  • 10.
    Стресс хүчин зүйл ACTH,cortisol, catecholamine, GH T-Cho , HDL Hyperventilation: acid-base, WBC, lactate
  • 11.
    Байрлал • Гидростатик даралт, сийвэн багасна • K, Ca, P, Fe • TP, ALB, Bili, ALT, AST, ALP 5 – 15 %-р ихэснэ • T-CHO, TG Зогсоо байдал • HGBХэвтээ байдал
  • 12.
    Нас • Хүүхэд– HGB,Bili, Glu, ALP, Cre, UA • Насанд хүрэгчид o T-Cho, TG /жилд 2mg/dl / o Цэвэршсэн үед T-Cho , estrogen o UA / эр -20нас , эм – дунд эргэм нас / • Хөгшин o T3, aldosterone, cortisol
  • 13.
    Хүйс Эрэгтэй Бэлгийн бойжилтын үедээ ALP,CK, aminotranferase > 50 нас testosteron Эмэгтэй Mg, Ca, ALB, ALP, HGB, Fe, ferritin > 50 нас gonadotropin
  • 14.
    Шинжилгээний өмнөх үеийн чанарынхяналт 1. Үйлчлүүлэгчийг зөв үнэлж дүгнэн шаардлагатай шинжилгээг сонгох 2. Үйлчлүүлэгчийг шинжилгээнд зөв бэлтгэх, зөвлөх 3. Үйлчлүүлэгчийн физиологийн болон биологийн онцлогийг тооцох 4. Шинжилгээний дүнд нөлөөлж болох ямар нэгэн оношлогоо , эмчилгээ хийлгэсэн эсэх 5. Дээрх мэдээллийг дахин лавлана
  • 15.
    Танин тодруулах Зөв техник, зөв хуруу шил Зөв хаяглах Хангалттай хэмжээтэй авах Зөв тээвэрлэн хугацаанд нь хүргэх Сорьц цуглуулах ! !