5o Γυμνάσιο Περιστερίου

1. ΕΡΓΑΣΙΑ Γ’ΤΡΙΜΗΝΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ
Τρόφιμα και αναψυκτικά
Σπυριδοφλα Βερβζρθ
Αγγελικι Ηοφλια
Ιςμινθ Γρίβα
15/4/2013

2.  Το αλάτι που νοςτιμίζει τη ζωθ μασ
• Αλάτι ονομάηεται το μαγειρικό άλασ. Κυρίωσ αποτελείται από χλωριοφχο νάτριο
(χθμικόσ τφποσ NaCl) και είναι βαςικό ςυςτατικό τθσ ανκρϊπινθσ διατροφισ. Με
αυτό αλατίηουμε τα τρόφιμα και παραςκευάηουμε τα αλίπαςτα.Το αλάτι είναι
πολφ διαδεδομζνο ςτθ φφςθ. Βρίςκεται διαλυμζνο ςτο νερό τθσ κάλαςςασ και
ςτο νερό οριςμζνων λιμνϊν. Επίςθσ, βρίςκεται ςε ςτερει κατάςταςθ μζςα ςτθ γθ,
όπωσ π.χ. ςτθν Ρολωνία, ςτθν Αυςτρία, ςτθ Γερμανία κλπ (ορυκτό αλάτι ι αλίτθσ).
• Το αλάτι είναι διεγερτικό , τονωτικό και απαραίτθτο ςτθν κακθμερινι διατροφι
του ανκρϊπου. Πταν προςτίκεται ςτισ τροφζσ, ανοίγει τθν όρεξθ και τισ
νοςτιμεφει. Επίςθσ, είναι ζνα μζςο για να ςυντθρθκοφν τα τρόφιμα. Δθλαδι
διάφορα προϊόντα, όπωσ τα ψάρια, το κρζασ παςτϊνονται με αλάτι για να
διατθρθκοφν ςε καλι κατάςταςθ και για πολφ χρονικό διάςτθμα. Θ εργαςία αυτι
λζγεται αλιπάςτωςθ και τα προϊόντα αλίπαςτα. Τα προϊόντα αυτά
προφυλάςςονται ζτςι από τθ ςιψθ. Βζβαια με τθν αλιπάςτωςθ χάνουν ζνα μζροσ
από τθ κρεπτικι τουσ αξία, γιατί καταςτρζφονται οριςμζνεσ βιταμίνεσ που
περιζχουν και γίνονται δφςπεπτα. Σιμερα θ αλιπάςτωςθ τείνει να εγκαταλειφκεί,
γιατί υπάρχουν νεότερεσ μορφζσ διατιρθςθσ των τροφίμων (κονςερβοποιία,
ψφξθ κλπ.).

3.  Τα οξζα του λαδιοφ
• Το ελαιόλαδο από χθμικι άποψθ είναι μίγμα εςτζρων τθσ γλυκερίνθσ με ανϊτερα
λιπαρά οξζα , κυρίωσ ελαϊκό (ακόρεςτο) αλλά και ςτεατικό και παλμιτικό
(κορεςμζνα). Λόγω υδρόλυςθσ οι εςτζρεσ αυτοί υδρολφονται μερικϊσ και
παρζχουν ελεφκερα οξζα και γλυκερίνθ, θ παρουςία των οποίων μειϊνει τθν
ποιότθτα του λαδιοφ. Πςο μεγαλφτερθ επομζνωσ είναι θ περιεκτικότθτα του
ελαιόλαδου ςε ελεφκερα οξζα (οξφτθτα) , τόςο χαμθλότερθ είναι θ ποιότθτα του.
• Θ οξφτθτα εκφράηει τθν %(w/w) περιεκτικότθτα του ελαιόλαδου ςε ελεφκερα
οξζα.
• Θ επί τοισ 100 κατά βάροσ περιεκτικότθτα του ελαιολάδου ςε ελεφκερα οξζα
ονομάηεται οξφτθτα. Πταν ςτθν ετικζτα του ελαιολάδου που αγοράηουμε
αναγράφεται π. χ. οξφτθτα 0,5 % κ. β. (5 γραμμζσ κατά τον παραγωγό ) αυτό
ςθμαίνει ότι ςε 100 g του ελαιολάδου, περιζχονται 0,5 g ελεφκερων λιπαρϊν
οξζων.
• Ελαιόλαδο με οξφτθτα μεγαλφτερθ του 3,3% κατά βάροσ (33 γραμμζσ)
χαρακτθρίηεται ακατάλλθλο προσ βρϊςθ.
• Για τον προςδιοριςμό τθσ οξφτθτασ του λαδιοφ δεχόμαςτε ότι όλθ θ ποςότθτα
των ελεφκερων οξζων βρίςκεται αποκλειςτικά με τθ μορφι του ελαϊκοφ οξζοσ
CH3(CH2)7CH=CH(CH2)7COOH του οποίου θ ςχετικι μοριακι μάηα είναι 282.

4.  Το μεταλλικό νερό – Άλατα και
ιχνοςτοιχεία
• Φυςικό μεταλλικό νερό
Το φυςικό μεταλλικό νερό ζχει αποκλειςτικά υπόγεια προζλευςθ και εμφιαλϊνεται
επιτόπου ςτθν πθγι προζλευςισ του (ςυνικωσ γεϊτρθςθ). Οι κοινοτικζσ οδθγίεσ
απαγορεφουν οποιαδιποτε κατεργαςία ι απολφμανςθ ςτο φυςικό μεταλλικό νερό,
εν αντικζςει με το επιτραπζηιο. Θ υπόγεια προζλευςθ του φυςικοφ μεταλλικοφ
νεροφ, κακϊσ και θ απαγόρευςθ οποιαςδιποτε δραςτθριότθτασ ςε ικανοποιθτικι
απόςταςθ γφρω από τθ γεϊτρθςθ (θ απόςταςθ εξαρτάται από το είδοσ των
πετρωμάτων τθσ περιοχισ), εξαςφαλίηουν τθν προςταςία του από τυχόν μικροβιακό
φορτίο. Ρρακτικά, θ ςφςταςθ του φυςικοφ μεταλλικοφ νεροφ μπορεί να διαφζρει
από αυτιν του κοινοφ πόςιμου νεροφ (επιτραπζηιου), π.χ. να είναι πιο πλοφςια ςε
διάφορα μζταλλα και ιχνοςτοιχεία, όπωσ το μαγνιςιο, το αςβζςτιο, το κάλιο κλπ. (βλ.
πίνακα). Με απλά λόγια, ζνα φυςικό μεταλλικό νερό επιτρζπεται να μθν πλθροί
οριςμζνεσ από τισ προδιαγραφζσ του πόςιμου νεροφ (επιτραπζ­ηιου). Για κάποιεσ
παραμζτρουσ του δεν ορίηονται ανϊτατα ­επιτρεπόμενα όρια ι ορίηονται όρια
διαφορετικά από αυτά που ιςχφουν για το κοινό επιτραπζηιο νερό. Θ μόνθ
επεξεργαςία που επιτρζπεται ςτο φυςικό μεταλλικό νερό είναι θ αφαίρεςθ ι θ
προςκικθ διοξειδίου του άνκρακα, οπότε το νερό χαρακτθρίηεται «φυςικά
ανκρακοφχο», «με προςκικθ διοξειδίου του άνκρακα» ι «ενιςχυμζνο με αζριο τθσ
πθγισ», αναλόγωσ τθν περίπτωςθ.

5. Άλατα Πηγέρ Λειτοςπγίερ Έλλειτη Τοξικότητα
Αζβέζηην Γαιαθηνθνκηθά,
πξάζηλα
ιαραληθά,
όζπξηα
Γνκή νζηώλ θαη
δνληηώλ, πήμε
αίκαηνο
Ραρίηηο,
νζηενπόξσζε,
νζηενπελία
Γελ έρεη
αλαθεξζεί
Φώζθνξνο Γαιαθηνθνκηθά,
δσηθά, ςάξηα,
όζπξηα
Γνκή νζηώλ θαη
δνληηώλ, δηαηεξεί
ην αζβέζηην ζηα
νζηά,
νμεηνβαζηθή
ηζνξξνπία
Αδπλακία,
νζηενπελία
Βιάβε ζην
νζηό ηεο
θάησ
ζηαγόλαο
Κάιην Πξάζηλα
ιαραληθά,
όζπξηα,
παηάηεο, ζόγηα
Ομενβαζηθή
ηζνξξνπία,
ηζνξξνπία πγξώλ,
λεπξνκπηθή
ιεηηνπξγία
Κξάκπεο,
αξξπζκία,
πηώζε
επηπέδνπ
ζπλείδεζεο
Κακία αλ ηα
λεθξά
ιεηηνπξγνύλ
θαλνληθά
Θείν Πεξηέρεηαη ζηηο
πξσηεΐλεο
Ομεηβαζηθή
ηζνξξνπία
Απίζαλν λα
ζπκβεί
Άγλσζην
Νάηξην Σν καγεηξηθό
αιάηη
Ομενβαζηθή
ηζνξξνπία,
ηζνξξνπία πγξώλ,
λεπξνκπηθή
ιεηηνπξγία
Κξάκπεο,
πηώζε
επηπέδνπ
ζπλείδεζεο
Αξηεξηαθή
ππέξηαζε
(ζε κεγάιν
κέξνο ηνπ
πιεζπζκνύ)
Χιώξην Σν καγεηξηθό
αιάηη
΢εκαληηθό
εμσθπηηάξην ηόλ
Απίζαλν λα
ζπκβεί
Αξηεξηαθή
ππέξηαζε
(ζε κεγάιν
κέξνο ηνπ
πιεζπζκνύ)
Μαγλήζην Όζπξηα,
πξάζηλα
ιαραληθά
Δλεξγνπνηεί
έλδπκα
ζεκαληηθά γηα
ηελ
πξσηεηλνζύλζεζε
Γηαηαξαρέο
ζηελ
αλάπηπμε,
δηαηαξαρέο
ζπκπεξηθνξάο
Γηάξξνηα

6. Ισνοστοισεία
΢ίδεξνο Απγά, θαζαξό
θξέαο, όζπξηα,
πξάζηλα
ιαραληθά
΢ύλζεζε
αηκνζθαηξίλεο,
ζπληειεί ζηελ
παξαγσγή
ελέξγεηαο
΢ηδεξνπεληθή
αλαηκία
Αηκαζηδήξσζε
(θίξξσζε
ήπαηνο)
Φζόξην Πόζηκν λεξό,
ςαξηθά, ηζάη
Γνκή δνληηώλ
(θαη ίζσο
νζηώλ)
Σεξεδόλα Καηαζηξνθή
ησλ δνληηώλ
Ψεπδάξγπξνο Πνιύ
δηαδεδνκέλν
ζηηο ηξνθέο
Πεξηέρεηαη ζε
πνιιά έλδπκα
Γηαηαξαρέο
αλάπηπμεο
Ππξεηόο,
λαπηία, εκεηνί,
δηάξξνηα
Χαιθόο Εσηθά
πξντόληα,
πόζηκν λεξό
Πεξηέρεηαη ζε
έλδπκα πνπ
κεηέρνπλ ζην
κεηαβνιηζκό
ηνπ ζηδήξνπ
Αλαηκία,
δηαηαξαρέο
ησλ νζηώλ
΢ειήλην Ψαξηθά, δσηθά
πξντόληα,
όζπξηα
΢πλεξγάδεηαη
κε ηε βηηακίλε
Δ
Αλαηκία
(ζπάλην)
Γαζηξεληεξηθέο
δηαηαξαρέο
Ιώδην Ψαξηθά, ςάξηα,
γαιαθηνθνκηθά,
καγεηξηθό αιάηη
Πεξηέρεηαη
ζηηο νξκόλεο
ηνπ ζπξνεηδήο
αδέλα
Βξνγρνθήιε Καηαζηνιή ηεο
ιεηηνπξγίαο
ηνπ ζπξνεηδή
Χξώκην Όζπξηα,
δεκεηξηαθά,
ζπνξέιαηα,
δσηθά
πξντόληα,
πξντόληα
νιηθήο αιέζεσο
Πεξηέρεηαη ζε
δηάθνξα
έλδπκα,
θπξίσο ζηελ
παξαγσγή
ελέξγεηαο
Αδπλακία
ζηε
κεηαβνιηζκό
ηεο γιπθόδεο
Καηαζηνιή
ησλ ελδύκσλ

7.  Κραςιά, αναψυκτικά και οξζα
• Το κραςί (επίςθσ οίνοσ) είναι ζνα αλκοολοφχο ποτό προϊόν τθσ ηφμωςθσ των ςταφυλιϊν ι του
χυμοφ τουσ (μοφςτοσ). Ροτά παρεμφερι του κραςιοφ παράγονται επίςθσ από άλλα φροφτα ι
άνκθ ι ςπόρουσ, αλλά θ λζξθ κραςί από μόνθ τθσ ςθμαίνει πάντα κραςί από ςταφφλια.
• Το κραςί είναι ιδιαίτερου ενδιαφζροντοσ για διάφορουσ λόγουσ. Είναι αφενόσ ζνα δθμοφιλζσ
ποτό που ςυνοδεφει και ενιςχφει ζνα ευρφ φάςμα ευρωπαϊκϊν και μεςογειακϊν γεφςεων,
από τισ πιο απλζσ και παραδοςιακζσ ωσ τισ πιο ςφνκετεσ και αφετζρου αποτελεί ςθμαντικό
γεωργικό προϊόν που αντικατοπτρίηει τθν ποικιλία του εδάφουσ και το κλίμα ενόσ τόπου. Το
κραςί χρθςιμοποιείται επίςθσ ςε κρθςκευτικζσ τελετζσ ςε πολλοφσ πολιτιςμοφσ ενϊ το
εμπόριο κραςιοφ είναι ιςτορικισ ςπουδαιότθτασ για πολλζσ περιοχζσ
• Το αμπζλι, από το οποίο προζρχεται το κραςί ζχει ςφμφωνα με τουσ παλαιοντολόγουσ,
προϊςτορία πολλϊν εκατομμυρίων ετϊν. Ρριν ακόμα από τθν εποχι των παγετϊνων
ευδοκιμοφςε ςτθν πολικι ηϊνθ, κυρίωσ ςτθν Ιςλανδία, ςτθ Βόρεια Ευρϊπθ αλλά και τθ
βορειοδυτικι Αςία. Οι παγετϊνεσ περιόριςαν ςθμαντικά τθν εξάπλωςι του και επζβαλαν
κατά κάποιο τρόπο τθν γεωγραφικι απομόνωςθ πολλϊν ποικιλιϊν, μζροσ των οποίων
εξελίχκθκαν και ςε διαφορετικά είδθ. Στθν πορεία των χρόνων, διάφοροι πλθκυςμοί άγριων
αμπζλων μετακινικθκαν προσ κερμότερεσ ηϊνεσ, κυρίωσ προσ τθν ευρφτερθ περιοχι του
νοτίου Καυκάςου. Στθν περιοχι αυτι, μεταξφ Ευξείνου Ρόντου, Καςπίασ κάλαςςασ και
Μεςοποταμίασ, γεννικθκε το είδοσ Αμπελοσ θ οινοφόροσ (λατ. Vitis vinifera). Οι διαφορετικζσ
ποικιλίεσ αυτοφ του είδουσ καλλιεργοφνται και ςιμερα.
• Θ διαδικαςία τθσ αμπελουργίασ εικάηεται πωσ ζχει τισ ρίηεσ τθσ ςτθν αγροτικι επανάςταςθ
και τθ μόνιμθ εγκατάςταςθ πλθκυςμϊν με ςκοπό τθν καλλιζργεια, χρονολογείται δθλαδι
γφρω ςτο 5000 π.χ. Από τουσ πρϊτουσ γνωςτοφσ αμπελοκαλλιεργθτζσ κεωροφνται οι αρχαίοι
Ρζρςεσ, οι Σθμιτικοί λαοί και οι Αζριοι. Μεταγενζςτερα οι γνϊςεισ αμπελουργίασ και
οινοποιίασ μεταφζρκθκαν ςτουσ Αιγφπτιουσ, τουσ λαοφσ τθσ Φοινίκθσ και τουσ πλθκυςμοφσ
τθσ Μικραςίασ και του Ελλαδικοφ χϊρου.

8. • Θ Coca-Cola (Κόκα-Κόλα) είναι ζνα αναψυκτικό τφπου κόλα (ζνασ τφποσ μθ
αλκοολοφχου αναψυκτικοφ με διοξείδιο του άνκρακα) που πωλείται ςτα
καταςτιματα, τα εςτιατόρια και τισ αυτόματεσ μθχανζσ πϊλθςθσ ςε περιςςότερεσ
από 200 χϊρεσ. Ραράγεται από τθν επιχείρθςθ "The Coca Cola Company"
(ειςθγμζνθ ςτο NYSE).
• Θ Pepsi Cola (Ρζπςι Κόλα) είναι ζνα αναψυκτικό τφπου Κόλα (ζνασ τφποσ μθ
αλκοολοφχου αναψυκτικοφ με διοξείδιο του άνκρακα) που παράγεται από τθν
εταιρεία PepsiCo (ειςθγμζνθ ςτο NYSE). Ξεχωρίηει για τθ γλυκφτερθ γεφςθ του ςε
ςχζςθ με τθ μεγάλθ του αντίπαλο Κόκα Κόλα και πωλείται ςτα καταςτιματα, τα
εςτιατόρια και τισ αυτόματεσ μθχανζσ πϊλθςθσ ςε περιςςότερεσ από 200 χϊρεσ.
• Tonic water (ι Indian tonic water) είναι αναψυκτικό ποτό. Αποτελείται από νερό με
διαλυμζνο διοξείδιο του άνκρακα (ανκρακοφχο νερό), ςτο οποίο είναι διαλυμζνθ
κινίνθ. Αρχικά χρθςιμοποιοφνταν για να προςτατεφει από τθν ελονοςία. Συνικωσ
ζχει χαμθλι περιεκτικότθτα ςε κινίνθ και ςιμερα καταναλϊνεται για τθν ξεχωριςτά
πικρι γεφςθ του. Συχνά χρθςιμοποιείται ςε κοκτζιλ και ιδιαίτερα ςτο τηιν τόνικ.
• Θ Γκαηόηα , παλαιότερα και Γκαηόη, είναι αεριοφχο αναψυκτικό που πίνεται κυρίωσ
ςαν χωνευτικό ι ςε κοκτζιλ ποτϊν. Θ γκαηόηα ςε άλλεσ χϊρεσ κεωρείται ξεχωριςτό
πότο και ςε άλλεσ είναι το ίδιο με τθν λεμονάδα. Στθν Ελλάδα παραςκευάηεται από
τα ίδια ςυςτατικά ςχεδόν με τθν λεμονάδα και θ μόνθ τουσ διαφορά είναι ςτισ
χαρακτθριςτικζσ φυςαλίδεσ τθσ γκαηόηα. Είναι διάφανο ποτό που παραςκευάηεται
με νερό, ςυνικωσ χυμό λεμονιοφ με τθν προςκικθ ςόδασ ι ανκρακικοφ
δθμιουργοφνται οι χαρακτθριςτικζσ φυςαλίδεσ.

9. • H κόλα (cola) είναι αναψυκτικό ποτό, γνωςτό και ωσ κόκα-κόλα μιασ και ο μεγαλφτεροσ
διανομζασ παγκοςμίωσ είναι θ Coca-Cola. Επίςθσ μεγάλουσ όγκουσ πωλιςεων
παγκοςμίωσ ζχει θ pepsi. Τα βαςικά ςυςτατικά του ποτοφ είναι ηάχαρθ, κανζλα, βανίλια,
κιτρικό οξφ ι άλλο όξινο ενιςχυτικό γεφςθσ, εκχυλίςματα από λεμόνι και καραμελόχρωμα
για χρωματιςμό. Ρεριζχει καφεΐνθ.
• Θ λεμονάδα είναι ζνα δροςιςτικό ποτό, αναψυκτικό, από χυμό λεμονιοφ, ιδιαίτερα
διαδομζνο το καλοκαίρι κυρίωσ λόγω τθσ δροςερισ του γεφςθσ. Ραραςκευάηεται και
πωλείται από πολλζσ εταιρείεσ ωσ αναψυκτικό, ςε χάρτινθ, πλαςτικι, ι ςυςκευαςία
αλουμινίου. Μπορεί να παραςκευαςτεί και ςτο ςπίτι.
• Θ "Λουξ" Μαρλαφζκασ ΑΒΕΕ είναι μια ελλθνικι εταιρεία αναψυκτικϊν (μθ αλκοολοφχων
ποτϊν) που λειτουργεί από το 1950, με ζδρα τθν Ράτρα (Αχαΐασ). Κφρια δραςτθριότθτά
τθσ είναι θ παραγωγι αναψυκτικϊν και φυςικϊν χυμϊν και θ διάκεςι τουσ ςτθν
Ελλθνικι και Κυπριακι αγορά αλλά και ςε αγορζσ του εξωτερικοφ.
• H Μζκκα Κόλα είναι ζνα αναψυκτικό τφπου κόλα. Ραράγεται και προωκείται από τθν
εταιρεία Mecca Cola World Company ωσ εναλλακτικό των Αμερικάνικων Κόκα Κόλα και
Ρζπςι κόλα ςτοχεφοντασ κυρίωσ ςε Μουςουλμάνουσ πελάτεσ. Το όνομα του
αναψυκτικοφ κάνει ςαφι αναφορά ςτθν Μζκκα ιερι πόλθ για τουσ Μουςουλμάνουσ.
• Θ πορτοκαλάδα είναι ζνα δροςιςτικό ποτό, αναψυκτικό, από χυμό πορτοκαλιοφ. Μπορεί
να παραςκευαςτεί εφκολα και ςτο ςπίτι, πίνετε πολφ το καλοκαίρι παγωμζνο λόγω τθσ
δροςερισ του γεφςθσ, ςερβίρεται ςαν χυμόσ ακόμα ςε κοκτζιλ ποτϊν όπωσ οφηο-
πορτοκάλι. Το χρϊμα τθσ είναι ςυνικωσ αποχρϊςεισ του κίτρινου ι πορτοκαλί άλλα
βγαίνει και ςε αποχρϊςεισ του κόκκινου θ ακόμα και ροη.

10. • Θ ςόδα είναι ανκρακοφχο άχρωμο ποτό, πίνεται ωσ αναψυκτικό αλλά και ωσ χωνευτικό
κυρίωσ μετά το φαγθτό ι ςε κοκτζιλ ποτϊν. Τα κφρια ςυςτατικά του είναι νερό και
Ανκρακικό νάτριο δθλαδι μαγειρικι ςόδα γι αυτό λζγεται και «ανκρακοφχο νερό» . Στο
εμπόριο παράγεται από βιομθχανίεσ αναψυκτικϊν και πωλείται ςε πλαςτικό ι γυάλινο
μπουκάλι, με κυριότερα ςυςτατικά νερό, διοξείδιο του άνκρακα και διττανκρακικι
ςόδα.
• Θ λεγόμενθ ςουμάδα είναι ζνα λευκό αναψυκτικό ποτό, που προζρχεται από
γαλάκτωμα αμυγδάλου. Λζγεται επίςθσ αμυγδαλόπομα. Στθν αρχαιότθτα ιταν γνωςτό
ωσ κιάςιον ι κιάςον (από τα ακάςια, που είναι τα αμφγδαλα) και ςτουσ βυηαντινοφσ
χρόνουσ ωσ καςόρροφον.Για τθν παραςκευι τθσ ςουμάδασ τα ξεφλουδιςμζνα
αμφγδαλα αφοφ αλεςτοφν ι κοπανθκοφν αφινονται για κάποιο χρονικό διάςτθμα μζςα
ςε νερό το οποίο απορροφά το χυμό τουσ. Μετά τον αποςτραγγιςμό τουσ, το νερό
βράηεται με προςκικθ ηάχαρθσ μζχρι να "δζςει" το ςιρόπι. Στθ ςυνζχεια το ςιρόπι αυτό
διαλφεται ςε νερό όπωσ θ βυςςινάδα και προςφζρεται κρφο ωσ αναψυκτικό.
• Θ Φάντα (Fanta) είναι ζνα αναψυκτικό τθσ Coca Cola. Διατίκεται κυρίωσ ςε χυμό
πορτοκαλιοφ αλλά και ςε άλλεσ γεφςεισ ανάλογα με τθν πολιτικι τθσ κάκε κυγατρικισ
εταιρίασ ςε κάκε χϊρα διάκεςθσ ι παραςκευισ.
• Ο χυμόσ ροδιοφ βγαίνει από το ςτφψιμο φρζςκων ροδιϊν. Υπάρχουν πολλζσ ποικιλίεσ
ροδιϊν που κάνουν για χυμό. Ο ιδανικόσ χυμόσ γίνεται ςτφβοντασ το ρόδι μαηί με τα
κουκοφτςια και τθν ψίχα, διατθρϊντασ ζτςι όλα τα κρεπτικά ςυςτατικά του ροδιοφ.
Ανάμεςα ςτισ ιδιότθτεσ του ροδιοφ ςυμπεριλαμβάνονται, ςφμφωνα με μελζτεσ
πανεπιςτθμίων*εκκρεμεί παραπομπι+ το ότι μειϊνει το κοιλιακό λίποσ, ευνοεί τον
αιματοκρίτθ, βοθκάει ςτθν πρόλθψθ του καρκίνου του προςτάτθ, τον καρκίνο του
δζρματοσ ι του μαςτοφ, ξεμπλοκάρει τισ αρτθρίεσ ελαχιςτοποιϊντασ τισ πικανότθτεσ
καρδιακϊν ι εγκεφαλικϊν επειςοδίων, βοθκάει ςτθν καλφτερθ ροι του αίματοσ ςτα
γεννθτικά όργανα, ενϊ κεωρείται το φυςικό υποκατάςτατο του viagra χωρίσ τισ
επιπλοκζσ που ζχει το χάπι. Στθν Αγγλία ο χυμόσ ροδιοφ ανικει ςτθν κατθγορία super
food.

11. • Οξζα είναι χθμικζσ ενϊςεισ με ςφνολο κοινϊν χθμικϊν ιδιοτιτων γνωςτϊν με τον
όρο "όξινοσ χαρακτιρασ" ι "όξινθ αντίδραςθ".
• Τα οξζα μπορεί να είναι ςε ςτερει, υγρι ι αζρια μορφι ανάλογα με τθ
κερμοκραςία. Μποροφν ακόμα να υπάρξουν ςε κακαρι κατάςταςθ αλλά και ςε
διάλυμα.
Όξινος χαρακτήρας
• Τα οξζα όταν βρεκοφν ςε υδατικό διάλυμα παρουςιάηουν ζνα ςφνολο κοινϊν
ιδιοτιτων που λζγεται όξινοσ χαρακτιρασ ι όξινθ αντίδραςθ :
• Ζχουν ξινι γεφςθ.
• Αλλάηουν ομοιόμορφα το χρϊμα των δεικτϊν.
• Αντιδροφν με πολλά μζταλλα ςχθματίηοντασ άλατα με ταυτόχρονθ ζκλυςθ
υδρογόνου π.χ. 2HCl + Zn → ZnCl2 + H2 ↗. (↗ = αζριο). Δεν αντιδροφν με τα
μζταλλα που βρίςκονται μετά το υδρογόνο ςτθν θλεκτροχθμικι ςειρά των
μετάλλων (χαλκόσ, υδράργυροσ, άργυροσ, λευκόχρυςοσ, χρυςόσ).
• Αντιδροφν με βάςεισ ςφμφωνα με το γενικό ςχιμα : Οξφ + βάςθ → άλασ + νερό. Θ
αντίδραςθ αυτι λζγεται εξουδετζρωςθ και ζχει τθν αμφίδρομθ ιοντικι μορφι: :
Θ3Ο+ + ΟΘ- ⇆ 2Θ2Ο. Με μοριακι μορφι μπορεί να γραφεί : NaOH + HCl → NaCl +
H2O.
• Πταν θλεκτρολφονται εκλφεται ςτθν κάκοδο αζριο υδρογόνο.
• Αντιδροφν με ανκρακικά άλατα οπότε εκλφεται διοξείδιο του άνκρακα
• Τα υδατικά τουσ διαλφματα ζχουν 0 ≤ pH < 7 ςτουσ 25 °C.

12. Στθ Χθμεία, τρεισ είναι οι επικρατζςτερεσ κεωρίεσ για τισ
χθμικζσ ουςίεσ που λζγονται oξζα.
• Θ κεωρία για τα οξζα του Arrhenius είναι μζροσ τθσ ευρφτερθσ κεωρίασ του με
τίτλο "κεωρία θλεκτρολυτικισ διάςταςθσ". Σφμφωνα μ' αυτιν : Οξφ είναι θ
ομοιοπολικι υδρογονοφχοσ ζνωςθ του γενικοφ τφπου ΘxΑ (όπου Α = αλογόνο ι
πολυατομικό ιόν) θ οποία όταν διαλφεται ςτο νερό, ιοντίηεται και αποδίδει κατιόν
υδρογόνου (Θ+).
• Θεωρία των Brønsted και Lowry : Οξφ είναι μόριο ι ιόν που μπορεί να αποδϊςει
πρωτόνιο ς' ζνα άλλο μόριο ι ιόν που μπορεί να δεχκεί το πρωτόνιο (βάςθ).
Δθλαδι τα οξζα είναι πρωτονιοδότεσ ( και οι βάςεισ πρωτονιοδζκτεσ) ανεξάρτθτα
από το αν βρίςκονται ςε διάλυμα ι είναι ςε ςτερει, υγρι ι αζρια μορφι.
• Θεωρία του Lewis : Οξφ είναι μόριο ι ιόν που ςυμπεριφζρεται ςαν δζκτθσ
αςφηευκτου (δθλ. όχι δεςμευμζνου ςε χθμικό δεςμό) ηεφγουσ θλεκτρονίων
(θλεκτρονιοδζκτθσ). Δθλαδι τα οξζα είναι θλεκτρονιόφιλα ςϊματα. Το ηεφγοσ
αυτό κα προζλκει από ζναν θλεκτρονιοδότθ (βάςθ-πυρθνόφιλο ςϊμα)
αςφηευκτου ηεφγουσ που ενϊνεται τελικά με θμιπολικό δεςμό με το οξφ. Το προϊόν
τθσ αντίδραςθσ οξζοσ-βάςθσ λζγεται ςφμπλοκο παρά άλασ. Στθ κεωρία του Lewis,
όλα τα κατιόντα είναι οξζα και όλα τα ανιόντα είναι βάςεισ.

13.  Βιταμίνεσ ( φυλλικό οξφ - φολικό οξφ -
παντοιενικό οξφ-Β5,αςκοβικό οξφ , βιταμίνη C)
• Οι βιταμίνεσ είναι τάξθ οργανικϊν χθμικϊν ενϊςεων, οι οποίεσ είναι
απαραίτθτεσ για τθν κανονικι αφξθςθ και διατιρθςθ ενόσ ηωντανοφ οργανιςμοφ,
ο οποίοσ δεν είναι ςε κζςθ να τισ ςυνκζςει. Ανευρίςκονται ςτθν τροφι των
(ετερότροφων) οργανιςμϊν, δρουν ακόμθ και όταν ανευρίςκονται ςε πολφ
μικρζσ ποςότθτεσ, ενϊ δεν ζχουν κερμιδικι αξία. Θ δράςθ τουσ ζγκειται ςτθν
ρφκμιςθ τθσ μεταβολικισ διαδικαςίασ και των ενεργειακϊν μετατροπϊν που
ςυμβαίνουν ςτον οργανιςμό. Θ ζννοια τθσ βιταμίνθσ διατυπϊκθκε πρϊτθ φορά
από τον Ολλανδό ιατρό Κρίςτιαν Άικμαν, ο οποίοσ τιμικθκε με Βραβείο Νόμπελ
το 1896 που ανακάλυψε ότι θ αςκζνεια μπζρι-μπζρι οφειλόταν ςτθ χριςθ
αποφλοιωμζνου ρυηιοφ, ενϊ με το πλιρεσ ρφηι δεν εμφανιηόταν. Ραρουςίαςε
ζνα πείραμα με εκχφλιςμα πλιρουσ ρυηιοφ κατά τθσ νόςου και θ ιδιότθτα αυτι
αποδόκθκε ςε μία αηωτοφχο ζνωςθ. Ο Φουνκ (Funk) πρότεινε τότε τον όρο
βιταμίνθ, ο οποίοσ υιοκετικθκε, αλλά αποδείχκθκε ατυχισ, κακϊσ πολλζσ
ενϊςεισ τθσ τάξθσ των βιταμινϊν δεν περιζχουν άηωτο. Οι βιταμίνεσ
ςυμβολίςτθκαν με γράμματα ςφμφωνα με τθ λειτουργία τθσ κάκε μίασ από
αυτζσ. Στθ πορεία του χρόνου τουσ δόκθκαν κατάλλθλεσ ονομαςίεσ που ζχουν
να κάνουν με τθ χθμικι τουσ δομι. Σιμερα είναι γνωςτζσ με ζνα γράμμα του
λατινικοφ αλφαβιτου ι με τθν εμπειρικι τουσ ονομαςία. Οι βιταμίνεσ ζχουν
διαφορζσ μεταξφ τουσ ωσ προσ τθ δομι και τθ λειτουργία τουσ και διακρίνονται
ςε δφο βαςικζσ κατθγορίεσ, ςτισ υδατοδιαλυτζσ και ςτισ λιποδιαλυτζσ.

14. • Το φυλλικό οξφ ι φολικό οξφ ι παντοκενικό οξφ-Β5 είναι ζνασ πολφτιμοσ
ςφμμαχοσ τθσ καλισ υγείασ. Ιδιαίτερα όμωσ για τισ γυναίκεσ που κζλουν να
ςυλλάβουν ι εγκυμονοφν κα πρζπει να γίνει ο καλφτερόσ τουσ φίλοσ! Θ λιψθ
του φυλλικοφ οξζωσ πριν τθ ςφλλθψθ και ςτθ διάρκεια του πρϊτου τριμινου τθσ
εγκυμοςφνθσ ζχει τεκμθριωκεί επιςτθμονικά ότι προλαμβάνει τισ ανωμαλίεσ
ςφγκλειςθσ του νωτιαίου ςωλινα, δθλαδι διαταραχζσ που αφοροφν ςτθ
διάπλαςθ του νευρικοφ ςυςτιματοσ του εμβρφου ςε ποςοςτό 70%. Ωςτόςο, οι
ευεργετικζσ του ιδιότθτεσ δεν περιορίηονται μόνο ςε αυτι τθν ευεργετικι για το
ζμβρυο δράςθ. Ασ γνωρίςουμε τι είναι το φυλλικό οξφ και πϊσ μπορεί να
ςυμβάλλει ςτθν καλι μασ υγεία.
• Θ βιταμίνθ C (αςκορβικό οξφ) είναι μια βιταμίνθ υδατοδιαλυτι, ςε
μορφι λευκισ κρυςταλλικισ ςκόνθσ, που κεραπεφει το ςκορβοφτο
(αντιςκορβουτικό οξφ).
• Ο άνκρωποσ, ςε αντίκεςθ με τα περιςςότερα ηϊα, δε ςυνκζτει τθ
βιταμίνθ αυτι και τθν προςλαμβάνει από τθ διατροφι και τα
ςυμπλθρϊματα. Θ απορρόφθςι τθσ γίνεται από το λεπτό ζντερο.
• Συνιςτϊμενθ θμεριςια πρόςλθψθ
• Τουλάχιςτον 60 mg θμερθςίωσ (ενιλικεσ).

15. • Κφριεσ διατροφικζσ πθγζσ
• Ντομάτα.
• Εςπεριδοειδι.
• Βατόμουρα.
• Ρράςινα λαχανικά.
• Φράουλεσ.
• Φραγκοςτάφυλα.
• Φφτρα.
• Αλφάλφα (χοντροκομμζνο αλεφρι αραβικισ προζλευςθσ).
• Θ βιταμίνθ C είναι θ πιο αςτακισ απ’ όλεσ τισ βιταμίνεσ κατά τθν επεξεργαςία
τροφϊν, τθν αποκικευςθ και το μαγείρεμα (λιγότερεσ απϊλειεσ κατά το
μαγείρεμα ςτον ατμό).

16. Δράςθ
• Αυξάνει τθν αντίςταςθ ςτισ λοιμϊξεισ.
• Ενιςχφει τα αγγεία και μειϊνει τθ διαπερατότθτά τουσ.
• Είναι απαραίτθτθ για τθν παραγωγι κολλαγόνου.
• Ζχει ιςχυρι αντιοξειδωτικι δράςθ.
• Είναι απαραίτθτθ για τθν υγεία οςτϊν και οφλων.
• Αυξάνει τθν απορρόφθςθ ςιδιρου.
• Ελζγχει τα επίπεδα χολθςτερίνθσ ςτο αίμα.
• Ενεργοποιεί το φολικό οξφ (θ βιταμίνθ C είναι απαραίτθτθ για τθ μετατροπι του φολικοφ οξζοσ ςτθν ενεργό μορφι του,
δθλαδι ςε φολινικό οξφ).
• Επιταχφνει τθν ανάρρωςθ ζπειτα από εγχείριςθ.
• Βοθκά ςτθν εποφλωςθ ουλϊν, καψιμάτων και οφλων που αιμορραγοφν.
• Δρα ςαν φυςικό αντιιςταμινικό.
Συμπτϊματα ζλλειψθσ
· Μυϊκι αδυναμία.
· Κόπωςθ.
· Ρόνοι ςτουσ μφεσ και τισ αρκρϊςεισ, πριξιμο αρκρϊςεων.
· Μειωμζνθ αντίςταςθ ςτισ λοιμϊξεισ.
· Οφλα που αιμορραγοφν, ουλίτιδα.
· Αιμορραγίεσ ςτο δζρμα, ςτα μάτια και ςτθ μφτθ.
· Χαλάρωςθ δοντιϊν.
· Εφκολοι μωλωπιςμοί.
· Βραδεία εποφλωςθ πλθγϊν, καταγμάτων.
· Αναιμία.
· Αςκζνεια από ζλλειψθ τθσ C είναι το ςκορβοφτο.

17. Συμπτϊματα υπερβολικισ πρόςλθψθσ
• Γενικά κεωρείται αςφαλισ βιταμίνθ.
• Σε δόςεισ άνω των 3 gr θμερθςίωσ, παρατθροφνται:
· Ναυτία.
· Κράμπεσ ςτθν κοιλιά.
· Διάρροια.
· Συχνουρία.
· Νεφρολικιάςεισ (δθμιουργία πζτρασ ουρικοφ οξζοσ). Θ λιψθ μαγνθςίου, Β6 και μεγάλθσ ποςότθτασ νεροφ
επανορκϊνει τθ βλάβθ.
Μορφζσ
• Θ μορφι των διςκίων βραδείασ απορρόφθςθσ προτιμάται όπου κζλουμε υψθλότερθ ςυγκζντρωςθ C και για
περιςςότερο διάςτθμα, π.χ. καπνιςτζσ, θλικιωμζνοι, άτομα που λαμβάνουν αςπιρίνθ, αντιβιοτικά και
αντιςυλλθπτικά χάπια, διαβθτικοί.
• Συμπλθρϊματα Rosehips (αγριοτριανταφυλλιά) είναι πλοφςια ςε βιταμίνθ C και περιζχουν βιοφλαβονοειδι
και άλλα ζνηυμα που βοθκοφν ςτθν αφομοίωςθ τθσ C.
• Αποτελεςματικι φόρμουλα είναι αυτι που περιζχει ςφμπλεγμα C και βιοφλαβονοειδϊν, εςπεριδίνθσ και
ρουτίνθσ.
• Βιταμίνθ C με ψευδάργυρο: φόρμουλα που ενιςχφει το ανοςοποιθτικό ςφςτθμα. Ο ψευδάργυροσ βοθκά ςτθν
παραγωγι των Τ-λεμφοκυττάρων, που παίηουν ςθμαντικό ρόλο ςτθν αμυντικι δράςθ του οργανιςμοφ
ενάντια ςτο κρυολόγθμα.

18. Και τι είναι λοιπόν τα Ω3;
• Τα ωμζγα 3 λιπαρά οξζα ανικουν ςτθν κατθγορία των λιπαρϊν οξζων που δζν μπορεί
να παράξει φυςικά ο οργανιςμόσ και κα πρζπει να προςτίκενται ςτθν κακθμερινι μασ
διατροφι. Υπάρχουν τρία είδθ λιπαρϊν οξζων, το δεκαεξαονοικό οξφ ( DHA), το
εικοςαπεντανοικό οξφ (EPA) και τζλοσ το λινολεικό οξφ (ΑLA). Κφριεσ πθγζσ ω-3 λιπαρϊν
είναι τα ιχκυζλαια και τα λιπαρά ψάρια όπωσ το ςκουμπρί, ο ςολομόσ, θ ρζγκα, ο
φρζςκοσ τόνοσ και οι ςαρδζλεσ. Φυτικζσ πθγζσ ω-3 λιπαρϊν οξζων είναι ο
λιναρόςποροσ, τα φφκια, τα καρφδια, θ ςόγια και τα πράςινα φυλλϊδθ λαχανικά όπωσ
το καλζ και το ςπανάκι.
Ευεργετικά για τθν υγεία
• Επιςτθμονικζσ ζρευνεσ υποςτθρίηουν οτι τα ω-3 λιπαρά οξζα ςυμβάλουν ςτθν γενικι
υγεία του οργανιςμοφ επειδι βοθκοφν τόςο ςτθ ςωματικι όςο και ςτθ νοθτικι ευεξία.
• Τα ω-3 λιπαρά βοθκοφν ςτθν μείωςθ των καρδιοπακειϊν λόγω του ότι ζχουν
αντιυπερταςικζσ ιδιότθτεσ, βοθκοφν ςτθν ρφκμιςθ των καρδιακϊν αρικμιϊν, μειϊνουν
τθν δθμιουργία κρόμβϊςεων γιατί δροφν ενάντια ςτθν προςκόλλθςθ των
αιμοπεταλίων και τθν λοίμωξθ των αρτθριϊν. Τζλοσ, μια διατροφι πλοφςια ςε ω-3
λιπαρά μειϊνει τα επίπεδα των επιβλαβϊν λιπιδίων ςτον οργανιςμό όπωσ θ
χολθςτερόλθ και τα τριγλυκερίδια ενω αντικζτωσ αυξάνεται θ καλι χολθςτερόλθ (HDL).

19. • Εκτόσ απο τθν ςυμβολι τουσ ςτθν υγεία τθσ καρδιάσ, τα ω-3 λιπαρά ςυμβάλλουν
και ςτθν καλφτερθ ρφκμιςθ τθσ γλυκόηθσ του αίματοσ και ςτθ μείωςθ τθσ
αντίςταςθσ των κυττάρων ςτθ δράςθ τθσ ινςουλίνθσ, γεγονόσ ευεργετικό για άτομα
με διαβιτθ. Άτομα με οςτεοαρκρίτιδα μποροφν να επωφελθκοφν απο τθν
κατανάλωςθ ω-3 λιπαρϊν λόγω του ότι μειϊνουν τθν φλεγμονι ςτθν περιοχι τθσ
άρκρωςθσ. Επιπλζον τα ω-3 λιπαρά ςυμβάλλουν ςτθν μείωςθ του κινδφνου
οςτεοπόρωςθσ και δροφν ενάντια ςτθν ανάπτυξθ κάποιων μορφϊν καρκίνου όπωσ
τον καρκίνο του προςτάτθ και του λεπτοφ εντζρου.
• Ζρευνεσ υποςτθρίηουν ότι θ λιψθ ω-3 λιπαρϊν αυξάνει τθν μνιμθ ενϊ
κεωροφνται ιδιαίτερα ευεργετικά για τθν βελτίωςθ τθσ διάκεςισ μασ και τθν
μείωςθ τθσ κατάκλιψθσ λόγω του ότι όταν τα ω-3 λιπαρα οξζα ενςωματϊνονται
ςτισ μεμβράνεσ των νευρικϊν κυττάρων τισ κάνουν πιο ελαςτικζσ και ευκαμπτεσ και
ζτςι υπάρχει καλφτερθ επικοινωνία μεταξφ των κυττάρων του εγκεφάλου. Ζγκυεσ
που προςλαμβάνουν ω-3 λιπαρά κατά τθν διάρκεια τθσ εγκυμοςφνθσ ζχουν
μειωμζνεσ πικανότθτεσ ανάπτυξθσ κατάκλιψθσ που ζχει ςχζςθ με τθν εγκυμοςφνθ
(επιλόχεια κατακλιψθ).

20. Και κάτι για να φουςκϊνει το κζικ
• Σκόνθ ψθςίματοσ είναι ζνα ξθρό χθμικό παράγοντα φουςκϊματοσ , ζνα μίγμα
ενόσ αςκενοφσ αλκάλεωσ και ζνα αςκενζσ οξφ , και χρθςιμοποιείται για να
αυξιςει τον όγκο και να ελαφρφνει τθν υφι των ψθμζνων αγακϊν. Σκόνθ
ψθςίματοσ δουλεφει με απελευκζρωςθ διοξειδίου του άνκρακα αερίου ςε ζνα
κτφπθμα ι ηφμθσ μζςω μιασ αντίδραςθσ οξζοσ-βάςθσ, προκαλϊντασ φυςαλίδεσ
ςτο υγρό μίγμα να επεκτακεί και επομζνωσ διόγκωςθσ του μίγματοσ.
Χρθςιμοποιείται αντί τθσ ηφμθσ για τα τελικά προϊόντα, όπου αρϊματα ηφμωςθσ
κα ιταν ανεπικφμθτθ *1+, ι όταν το κτφπθμα ςτερείται τθν ελαςτικι δομι για να
κρατιςει φυςαλίδεσ αερίου για περιςςότερο από μερικά λεπτά. *2+ Επειδι το
διοξείδιο του άνκρακα απελευκερϊνεται με ταχφτερο ρυκμό μζςα από τθν
αντίδραςθ οξζοσ-βάςθσ από ό, τι μζςω τθσ ηφμωςθσ, τα ψωμιά
πραγματοποιοφνται από χθμικισ διόγκωςθσ ονομάηονται γριγορα ψωμιά .
• Τα περιςςότερα εμπορικά διακζςιμα ςκόνεσ ψθςίματοσ που αποτελείται από
ζνα αλκαλικό ςυςτατικό (τυπικά όξινο ανκρακικό νάτριο , επίςθσ γνωςτό ωσ
μαγειρικι ςόδα), ζνα ι περιςςότερα άλατα οξζων (όπωσ το τρυγικό οξφ ), και
ενόσ αδρανοφσ άμυλο ( άμυλο αραβοςίτου , ςτισ περιςςότερεσ περιπτϊςεισ, αν
και το άμυλο πατάτασ μπορεί επίςθσ να χρθςιμοποιθκοφν).

21.  Ρρόςκετα και ςυντθριτικά
• Με τον όρο προςκετικά τροφίμων, ι πρόςκετα τροφίμων, χαρακτθρίηονται γενικά διάφορεσ
ουςίεσ που προςτίκενται ςτισ τροφζσ, ςυνθκζςτερα ζτοιμεσ για κατανάλωςθ, κακϊσ και ςε ποτά -
αναψυκτικά, με ςκοπό να πετφχουν ζνα τεχνολογικό αποτζλεςμα, όπωσ ςυντθρθςθ, τροποποίθςθ
του χρϊματοσ, τθσ γεφςθσ, τθσ υφισ κτλ. Οι κυριϊτερεσ ομάδεσ προςκζτων είναι οι χρωςτικζσ, τα
ςυντθρθτικά, τα αντιοξειδωτικά, τα πθκτωματογόνα, τα ενιςχυτικά γεφςθσ κ.ά. Ρολλά
τυποποιθμζνα "ςνακσ", ηαχαρϊδθ, γλυκίςματα και αναψυκτικά, που κυκλοφοροφν ςιμερα ςτο
εμπόριο, περιζχουν μεγάλο αρικμό τζτοιων ουςιϊν, γνωςτϊν και ωσ ουςίεσ Ε όπωσ
ςυςτθματοποιικθκαν ςτθν Ευρωπαϊκι Ζνωςθ. Τα προςκετικά τροφίμων διακρίνονται, ανάλογα με
τθν προζλευςι τουσ, ςε φυςικά προςκετικά και ςε ςυνκετικά προςκετικά. Θ προςκικθ πρόςκετων
ουςιϊν με αρικμό Ε ςτα τρόφιμα είναι ζνα ηιτθμα τρζχουςασ ανθςυχίασ για τθν υγεία εδϊ και
πολλά χρόνια. Γενικά πολλά εκλαϊκευμζνα δθμοςιεφματα ενοχοποιοφν κατά καιροφσ
ςυγκεκριμζνα προςκετικά τροφίμων ότι προκαλοφν ςοβαρζσ επιπτϊςεισ ςτθ ςυμπεριφορά, τθν
πνευματικι κατάςταςθ και τθν υγεία των καταναλωτϊν, ότι ςυνδζονται με διαταραχζσ,
ςυμπεριλαμβανομζνων των αλλεργιϊν, των νευρολογικϊν διαταραχϊν, των διαταραχϊν εντζρων,
του καρκίνου, των καρδιακϊν πακιςεων και τθσ αρκρίτιδασ. Θ επιςτθμονικι ζρευνα δεν
επιβεβαιϊνει αυτοφσ τουσ φόβουσ. Ρεριπτϊςεισ αλλεργκϊν ι άλλων αντιδράςεωσ ςε πρόςκετα
παρατθροφνται ςτο ίδιο ποςοςτό όπωσ και με φυςικζσ τροφζσ, όπωσ π.χ. ξθροφσ καρποφσ,
καλαςςινά κλπ. Υπάρχουν πρόςκετα, όπωσ τα αντιοξειδωτικά, τα οποία κεωρείται ότι μπορεί και
να προςτατεφουν από τον καρκίνο.*1+.
• Μερικζσ πρόςκετεσ ουςίεσ Ε κεωροφνται ακατάλλθλεσ για κατανάλωςθ από χορτοφάγουσ ι
πιςτοφσ οριςμζνων κρθςκειϊν όπωσ το Ιςλάμ ι ο Ιουδαϊςμόσ.

22.  Θ βιομθχανία τροφίμων και ποτϊν
ςτθν Ευρϊπθ και τθν Ελλάδα
• Θ βιομθχανία Τροφίμων και Ροτϊν παραμζνει ζνασ από τουσ μεγαλφτερουσ
μεταποιθτικοφσ
κλάδουσ ςτθν Ευρωπαϊκι Ζνωςθ ςε όρουσ κφκλου εργαςιϊν, προςτικζμενθσ αξίασ,
αρικμοφ
επιχειριςεων και απαςχόλθςθσ, ςε ςχζςθ με τουσ υπόλοιπουσ μεγάλουσ κλάδουσ τθσ
ευρωπαϊκισ οικονομίασ, όπωσ θ Αυτοκινθτοβιομθχανία, θ βιομθχανία Χθμικϊν, θ
βιομθχανία
Μθχανθμάτων και Εξοπλιςμοφ και τα Μεταλλικά προϊόντα. Σε όρουσ πωλιςεων και
απαςχόλθςθσ τθσ βιομθχανίασ Τροφίμων και Ροτϊν ανά επίπεδο χωρϊν, θ ςχετικι
κατάταξθ
διαφοροποιείται οριακά ςε ςχζςθ με τα προθγοφμενα ζτθ. Συγκεκριμζνα, θ Γερμανία
διατθρεί
τθν πρωτιά, ενϊ ακολουκοφν θ Γαλλία, θ Ιταλία, το Θνωμζνο Βαςίλειο και θ Ιςπανία,
χϊρεσ οι
οποίεσ καλφπτουν ςυνολικά το 65-70% του κφκλου εργαςιϊν των χωρϊν τθσ
Ευρωπαϊκισ
Ζνωςθσ τα τελευταία ζτθ.

23. • Θ ελλθνικι βιομθχανία Τροφίμων και Ροτϊν αποτελεί ςτακερά ζνα από τα
ςθμαντικότερα
τμιματα του δευτερογενοφσ τομζα τθσ ελλθνικισ οικονομίασ και ζναν από τουσ
κυριότερουσ
κινθτιριουσ μοχλοφσ τθσ ελλθνικισ μεταποίθςθσ. Ο κλάδοσ των τροφίμων και ποτϊν είναι
ζνασ κλάδοσ δυναμικόσ, ανταγωνιςτικόσ και εξωςτρεφισ, με ζντονθ επενδυτικι και
εμπορικι
δραςτθριότθτα ςτθν Ελλάδα, τα Βαλκάνια και ςε όλθ τθν Ευρϊπθ, ενϊ τα περικϊρια
ανάπτυξισ του είναι ακόμθ μεγαλφτερα και μπορεί να παίξει ςθμαντικό ρόλο ςτθν τόνωςθ
τθσ
ανάπτυξθσ τθσ ελλθνικισ οικονομίασ ςτθ δφςκολθ αυτι περίοδο τθν οποία διανφει. Το
2009,
όταν και ξεκίνθςε θ υφεςιακι πορεία τθσ εγχϊριασ οικονομίασ, ο κλάδοσ δζχκθκε ιςχυρό
πλιγμα ςε όρουσ απαςχόλθςθσ, προςτικζμενθσ αξίασ, πωλιςεων, ακακάριςτθσ αξίασ
παραγωγισ και επενδφςεων, καταγράφοντασ ςθμαντικι πτϊςθ ςτα μεγζκθ αυτά. cςτόςο, θ
πτϊςθ αυτι, εκπορεφεται όχι τόςο από τισ μεγαλφτερεσ επιχειριςεισ (άνω των 10 ατόμων),
αλλά κυρίωσ από τισ μικρότερεσ επιχειριςεισ (κάτω των 10 ατόμων), οι οποίεσ άλλωςτε
αποτελοφν και τθ ςυντριπτικι πλειονότθτα τόςο ςτον κλάδο των τροφίμων (95%), όςο και
ςτον κλάδο των ποτϊν (90%).

24. Βιβλιογραφία
• https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%BB%CE%AC%CF%84%CE%B9
• http://www.chemview.gr/index.php?option=com_k2&view=item&id=226:%CE%BC%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%B7%CF%8
3%CE%B7-%CF%84%CE%B7%CF%83-%CE%BF%CE%BE%CF%85%CF%84%CE%B7%CF%84%CE%B1%CF%83-
%CF%84%CE%BF%CF%85-
%CE%B5%CE%BB%CE%B1%CE%B9%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%B4%CE%BF%CF%85&tmpl=component&print=1
• http://www.chemview.gr/index.php?option=com_k2&view=item&id=468:%CE%B4%CE%B95-
%CF%85%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%B6%CE%BF%CF%85%CE%BC%CE%B5-
%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%BF%CE%BE%CF%85%CF%84%CE%B7%CF%84%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-
%CE%B5%CE%BB%CE%B1%CE%B9%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%B4%CE%BF%CF%85
• http://holistic-greece.com/page/0/92/alata-kai-ikhnostoikheia-peges-leitourgies-elleipseis-kai-toxikoteta/#.UWqC3l_Ro_4
• http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CF%81%CE%B1%CF%83%CE%AF
• http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CE%B3%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1:%CE%91%CE%BD
%CE%B1%CF%88%CF%85%CE%BA%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC
• http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9F%CE%BE%CF%8D
• http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%92%CE%B9%CF%84%CE%B1%CE%BC%CE%AF%CE%BD%CE%B7
• http://kids.in.gr/pregnancy/nutrition/article/?aid=5467416
• http://www.farmakeutikoskosmos.gr/article-k/bitaminh-c-askorbiko-oxy/5708
• http://www.clickatlife.gr/story.aspx?id=2236251
• http://translate.google.gr/translate?hl=el&sl=en&u=http://en.wikipedia.org/wiki/Cake&prev=/search%3Fq%3D%25CE%25B
A%25CE%25B5%25CE%25B9%25CE%25BA%2Bwiki%26sa%3DX%26biw%3D1360%26bih%3D607&sa=X&ei=IppqUY6lOKLU0
QXEnYCgCA&ved=0CDQQ7gEwAA
• http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CF%81%CE%BF%CF%83%CE%B8%CE%B5%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC_%CF%8
4%CF%81%CE%BF%CF%86%CE%AF%CE%BC%CF%89%CE%BD
• http://www.iobe.gr/media/sebt/sebt11.pdf
ΤΕΛΟΣ