Παρουσίαση με διαφάνειες για τη διδασκαλία της τέταρτης ενότητας του σχολικού βιβλίου

1. ΣΟ ΓΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΣΟ΢ ΚΑΙ Η ΓΞΓΛΙΞΗ ΣΟΤ (1830-1881)
Κςκ/κμξ Βαθμοθηζήξ, 1μ ΓΓΛ ΢οθεώκ, 2012-2013
Ulrich Halbreiter - Μηα άπμρε ηεξ πόιεξ ηεξ Αζήκαξ από ημ Βαζηιηθό Παιάηη πνμξ ηεκ πιαηεία
΢οκηάγμαημξ, πενίπμο 1845

2. Αζεκασθό θαθεκείμ, με πνμζςπηθόηεηεξ ηεξ πόιεξ, 1837 (οδαημγναθία, Γζκηθό Ιζημνηθό Μμοζείμ)

3. Η εδαθηθή επηθνάηεηα θαη ημ πμιίηεομα ημο κεμζύζηαημο θνάημοξ
• Οη ζθιενμί αγώκεξ
εκακηίμκ ηςκ Οζςμακώκ
• Σα ζομθένμκηα ηςκ παοάγξμηεπ πμο
Μ. Δοκάμεςκ (εγγρηηοιώμ θαζόνηζακ ηεκ ηύπε
δρμάμεωμ) -Αγγιίαξ, ημο ειιεκηθμύ
Γαιιίαξ, Ρςζίαξ θνάημοξ: ηα ζύμξοα,
• Γζςηενηθέξ ημ πξλίηερμα, ημ
ελειίλεηξ θαη ελςηενηθέξ βαθμό αμεναοηηζίαπ
ζπέζεηξ μέπνη ημ 1881
• Σμ μξμαοςικό καθεζηώπ
επηβιήζεθε ζημ κέμ θνάημξ
με απμηέιεζμα κα
δεμημονγεζμύκ θηιειεύζενα
θηκήμαηα.
• Σα πενημνηζμέκα ζύκμνα
μδεγμύκ ζηεκ ακάπηολε ηεξ
Μεγάληπ Ιδέαπ θαη ηςκ
αιοηνςηηθώκ αγώκςκ γηα ηεκ
απειεοζένςζε ηςκ
ζθιαβςμέκςκ Γιιήκςκ
΢ηε γειμημγναθία ημο ζαηηνηθμύ πενημδηθμύ
«Νέμξ Ανηζημθάκεξ» γειμημπμηείηαη ε Μεγάιε
Ιδέα, ηεκ επμπή, πμο ε ηδεμιμγηθή θονηανπία
ηεξ δεκ επέηνεπε κα γίκεη ακηηιεπηό ημ
ακεδαθηθό ηεξ ακαβίςζεξ ημο Βοδακηίμο.

4. Ο αιοηνςηηζμόξ
• Αλυτρωτισμός :η εθνική πολιτική για την απελευθζρωςη των ςκλαβωμζνων
Ελλήνων και την υλοποίηςη τησ Μεγάλης Ιδζας (δηλ. η διεφρυνςη των
ελληνικών ςυνόρων). Πρώτοσ χρηςιμοποίηςε τον όρο «Μεγάλη Ιδζα» ο
πολιτικόσ Ιωάννησ Κωλζττησ (1844).
• Πολφ λίγοι πολιτικοί (Μαυροκορδάτοσ) και δημοςιογράφοι (Ροΐδησ)
διαφώνηςαν με αυτή την πολιτική.

5. Οη πνώηεξ πνμζπάζεηεξ ζογθνόηεζεξ θνάημοξ
• Τξ 1830 η Γλλάπ είςε:
1) 750.000 θαημίθμοξ,
2) θαηεζηναμμέκεξ ηηξ παναγςγηθέξ οπμδμμέξ
ηεξ,
3) ειάπηζηεξ αλίεξ ιόγμο πόιεηξ
4) πμιιά πςνηά αθακηζμέκα εκηειώξ
5) μένμξ πιεζοζμμύ ηεξ μεηακάζηεξ ζε άιιεξ
πώνεξ,
6) εύπμνμοξ μμμγεκείξ Δηαζπμνάξ πςνίξ
δηάζεζε γηα εγθαηάζηαζε θαη επέκδοζε ζ’ αοηή.
• Βνηζθόηακ ζε μηθμκμμηθή θαη θμηκςκηθή
οπακάπηολε με πμιιέξ ελανηήζεηξ.
• Μαδί με βαζηιηά ΋ζςκα έιεοζε πιήζμοξ
εθιεθηώκ ζομβμύιςκ θαη άνηζηςκ επηζηεμόκςκ
θαη θαιιηηεπκώκ γηα μηθμδόμεζε κέμο θνάημοξ.
• Γμπόδηδακ ηεκ ακάπηολε ηεξ πώναξ:
1) Η έιιεηρε δηαζέζημςκ θεθαιαίςκ,
2) Η αδοκαμία δηακμμήξ ηςκ εζκηθώκ γαηώκ
ζημοξ αγνόηεξ (ήηακ οπμζεθεομέκεξ
γηα ηε ζύκαρε ηςκ εζκηθώκ δακείςκ ημο
Νηθεθόνμξ Λύηναξ - Οιόζςμμ Αγώκα),
πμνηναίημ ημο Βαζηιηά ΋ζςκα 3) Η ιεζηεία
με θμοζηακέια 4) ακαιθαβεηηζμόξ

6. Peter von Hess - Η άθηλε ημο ΋ζςκα ζημ Ναύπιημ, 1835

7. Η Γπακάζηαζε ηεξ 3εξ ΢επηεμβνίμο 1843
• Κύνημ αίηεμα ε παοαςώοηζη
Σρμηάγμαηξπ.
• Δοζανέζθεηα θαηά ημο ΋ζςκα
ανπόκηςκ πνμεπακαζηαηηθήξ πενηόδμο
ιόγς παναγθςκηζμμύ ημοξ από δεμόζηα
πνάγμαηα, θαζώξ θαη ζοκηενεηηθώκ
εθθιεζηαζηηθώκ θύθιςκ ιόγς
ακαθενύλεςξ αοημθεθάιμο Γθθιεζίαξ
ηεξ Γιιάδαξ.
• Σύμηαγμα 1844 θηιειεύζενμ, αιιά δεκ
θαημπύνςκε ιασθή θονηανπία ιόγς
ειιείρεςξ ζηαζενώκ πμιηηηθώκ
ζπεμαηηζμώκ.
• Γπάκμδμξ ζηα πνάγμαηα παιαηώκ
ανπόκηςκ με θμηκμβμοιεοηηθό μακδύα
• Δηαηήνεζε θηώπεηαξ θαη οπακάπηολεξ.
• 1854. Κνημασθόξ πόιεμμξ, Αιοηνςηηθέξ
ελεγένζεηξ ζε Θεζζαιία, Ήπεηνμ θαη
Μαθεδμκία. Κίκδοκμξ πμιέμμο με
Σε κύπηα ηεξ 2αξ πνμξ ηεκ 3ε ΢επηεμβνίμο 1843 επακαζηαηεμέκεξ Σμονθία.
μμκάδεξ ζηναημύ με ανπεγό ημκ δημηθεηή ημο ηππηθμύ ηςκ Αζεκώκ, • 1862. Έλςζε ΋ζςκα ιόγς αδοκαμίαξ
ζοκηαγμαηάνπε Δεμήηνημ Καιιένγε, μαδί με πιήζμξ ιαμύ
πενηθοθιώκμοκ ηα ακάθημνα θαη οπμβάιιμοκ ζημκ ΋ζςκα ημο κα επηιύζεη πηεζηηθά εζςηενηθά
(δηαθνίκεηαη ζημ πανάζονμ δεληά) ηα αηηήμαηα ηςκ επακαζηαηώκ γηα πνμβιήμαηα θαη κα δηθαηώζεη εζκηθμύξ
παναπώνεζε ΢οκηάγμαημξ. ΢οιιμγή Λάμπνμο Γοηαλία, Αζήκα. πόζμοξ, θαζώξ θαη αδοκαμίαξ ημο κα
δώζεη ζηε πώνα Ονζόδμλμ δηάδμπμ ημο
ζνόκμο.

8. Η αδοκαμία ημο βαζηιηά ΋ζςκα κα οιμπμηήζεη ηε Μεγάιε Ιδέα οπήνλε έκαξ από ημοξ πανάγμκηεξ πμο
μδήγεζακ ζηεκ έλςζε ημο από ηεκ Γιιάδα. ΢ηεκ εηθόκα ειαημγναθία πμο πανηζηάκεη ημκ ΋ζςκα θαηά
ηεκ απμπώνεζή ημο (Αζήκα, Γζκηθό Ιζημνηθό Μμοζείμ)

9. Η θαημπύνςζε ηεξ ιασθήξ θονηανπίαξ
• Έιεοζε ημο κέμο εγεμόκα ηεξ πώναξ, ημο Γεωογίξρ Ά
ηςκ Γιολβμύνγςκ ηεξ Δακίαξ,
• 1864. Έμωζη Γπηαμήζωμ με Γιιάδα (παναπώνεζε από
Αγγιία οπό ηεκ πίεζε ηςκ αγώκςκ ηςκ Γπηακεζίςκ
Παηνηςηώκ).
• 1864. Φήθηζε κέμο ΢οκηάγμαημξ - Θέζπηζε
πμιηηεύμαημξ «Βαζιλερόμεμηπ Δημξκοαηίαπ» ακηί
«΢οκηαγμαηηθήξ Μμκανπίαξ».
• Πμιηηηθμί αγώκεξ Υαν. Σνηθμύπε. Αοςή ηηπ
«Δεδηλωμέμηπ» (1875).
• Βάζεηξ γηα δεμημονγία πμιηηηθώκ θμμμάηςκ με ζηαζενέξ
ανπέξ θαη πνμγνάμμαηα.
• Νέα γεκηά πμιηηηθώκ (Γπ. Δειεγεώνγεξ, Αι.
Κμομμοκδμύνμξ, Υ. Σνηθμύπεξ, Θ. Δειηγηάκκεξ).
• Τπμηοπώδεηξ δμμέξ μηθμκμμηθήξ θαη θμηκςκηθήξ
ακάπηολεξ.
• 1871. Δηακμμή εζκηθώκ θηεμάηςκ.
• Πνμζπάζεηεξ μνζμιμγηθήξ μνγάκςζεξ ηεξ Δεμόζηαξ
Δημίθεζεξ θαη ημο ΢ηναημύ.
• Κονίανπμ εθμικό ποόβλημα: έκςζε Κνήηεξ με μεηένα
παηνίδα.
• 1878. Γιιεκηθέξ ελεγένζεηξ ζε Θεζζαιία, Ήπεηνμ θαη
Μαθεδμκία. Οη εγγοήηνηεξ δοκάμεηξ απέηνερακ πόιεμμ
Γιιάδμξ με Σμονθία.
• 1878. Σρμέδοιξ Βεοξλίμξρ. Τπόζπεζε παναπώνεζεξ
O Υανίιαμξ Σνηθμύπεξ (11 Ιμοιίμο 1832- 30 Θεζζαιίαξ θαη ημεμ. Ηπείνμο ζηεκ Γιιάδα.
Μανηίμο 1896) • 1881. Γμζωμάηωζη Θεζζαλίαπ και πεοιξςήπ Άοηαπ
ζηεκ Γιιάδα.

10. Ν. Ονιόθ - ΢οκεδνίαζε ηεξ Βμοιήξ ηςκ Γιιήκςκ. ΢ημ βήμα μ Υ. Σνηθμύπεξ

11. Γειμημγναθηθή απόδμζε ηεξ ειιεκηθήξ Βμοιήξ ζηα πνόκηα ηεξ ΢οκηαγμαηηθήξ βαζηιείαξ ημο Γεςνγίμο Α΄, μπόηε μη
ακηηζέζεηξ ηςκ θμμμάηςκ μεηέηνεπακ ημ εζκηθό Κμηκμβμύιημ ζε … «ηζίνθμ» με ημοξ πμιηηηθμύξ ςξ αθεκηαζμέκα άιμγα
θαη ηε Βμοιή ςξ ειέθακηα κα …πμνεύεη ζημ νοζμό ηςκ θμμμαηανπώκ!

12. Παναηενήζηε ηηξ παναθάης γειμημγναθίεξ πμο πανμοζηάδμοκ ημκ Υανίιαμ Σνηθμύπε θαη
ζπμιηάζηε ηα ακηίζημηπα μεκύμαηα ηςκ γειμημγνάθςκ
Ο Υανίιαμξ Σνηθμύπεξ ςξ πνςζοπμονγόξ ηεξ
Γιιάδαξ πνμζπαζεί κα ζοκενγαζηεί με ηηξ Γονςπασθέξ
Μεγάιεξ Δοκάμεηξ, από ηηξ μπμίεξ, εθηόξ από ηεκ
ηεπκμγκςζία ημοξ, πμο ηεκ εθμεηαιιεύεηαη γηα ηεκ ακάπηολε
ηεξ πώναξ μεηαθαιώκηαξ θονίςξ Γάιιμοξ εηδηθμύξ γηα ηεκ
εθπαίδεοζε ημο ζηναημύ ή γηα μεγάια ηεπκηθά ένγα (δηάκμηλε
ηεξ δηώνογαξ ηεξ Κμνίκζμο, ίδνοζε «΢ηδενμδνόμςκ
Πεηναηώξ-Αζεκώκ-Πειμπμκκήζμο»-΢.Π.Α.Π. θαη Αζεκώκ-
Λάνηζαξ), δεηά θαη ηεκ μηθμκμμηθή εκίζποζή ημοξ. Σα δάκεηα
ηεξ Γιιάδαξ από ηηξ Γονςπασθέξ Δοκάμεηξ ζπμιηάδεη μ
γειμημγνάθμξ με ημκ Σνηθμύπε κα πνμζπαζεί κα ανπάλεη όζα
εθαημμμύνηα θαηαζηεί δοκαηό, ζακ κα έπεη πηζηέρεη πςξ, αθμύ
ημκ εμπηζηεύμκηαη, έπεη βνεη ηεκ …«θόηα με ηα πνοζά αογά»!
Η Γονώπε, όμςξ, όπςξ μπμνεί κα δεη θαζέκαξ, δεκ είκαη
δηαηεζεημέκε κα ημο παναπςνεί αθεηδώξ ηα …πνοζά αογά ηεξ,
αιιά, όπςξ ε θιώζζα, πνμζηαηεύεη ημ πνήμα ηεξ από ηε
δακεημιήπηνηα Γιιάδα με ηεκ θαηαννέμοζα μηθμκμμία. Σα
μεγαιεπήβμια ακαπηοληαθά ένγα ηςκ θοβενκήζεςκ ημο
Σνηθμύπε ζε ζοκδοαζμό με ηηξ ανκεηηθέξ εζκηθέξ, θμηκςκηθέξ
θαη πμιηηηθέξ ζογθονίεξ (γηα πανάδεηγμα ε θαηαζπαηάιεζε ημο
δεμμζίμο πνήμαημξ από ημ ακηίπαιμ θόμμα ημο Δειηγηάκκε,
όηακ ακαιάμβακε ηεκ θοβένκεζε ηεκ επμπή εθείκε), ζα
μδεγήζμοκ ηε πώνα ζηεκ εζκηθή πνεμθμπία ημο 1893. Αξ
παναηενήζμομε επηπιέμκ πςξ μ Σνηθμύπεξ πιεζηάδεη ηηξ
ηζπονέξ πώνεξ έπμκηαξ βγάιεη ημ θαπέιμ ημο δείπκμκηαξ
ζεβαζμό πνμξ αοηέξ θαη ακαγκςνίδμκηαξ ηεκ ακςηενόηεηά
ημοξ.

13. Υαναθηενηζηηθή θαη ηδηαίηενα ζθςπηηθή θαη ε
δεύηενε γειμημγναθία ηεξ ακηηπμιίηεοζεξ,
πμο ζπμιηάδεη ηεκ θαηάζηαζε ηεξ πώναξ μεηά
ηε γκςζηή θνάζε πμο λεζηόμηζε μ ίδημξ μ
Πνςζοπμονγόξ Υανίιαμξ Σνηθμύπεξ ζηε
Βμοιή: «Δοζηοπώξ επηςπεύζαμεκ» θαη ε
μπμία ζεμεηώκεηαη ζημ θάης μένμξ ηεξ
γειμημγναθίαξ θαη ηεξ δςγναθηζμέκεξ
θοθιηθήξ θμνκίδαξ με ηεκ μπμία πενηβάιιεηαη
ε θηγμύνα ημο Σνηθμύπε. Μπμνμύμε κα
παναηενήζμομε δςγναθηζμέκα ζημηπεία ηεξ
θμηκςκηθήξ πναγμαηηθόηεηαξ: ηα ζπίνηα πμο ε
εμπμνία ημοξ ακήθε ζημ «Γιιεκηθό Κναηηθό
Μμκμπώιημ» ςξ έμμεζμξ θόνμξ γηα ηεκ
απμπιενςμή ηςκ εζκηθώκ δακείςκ, ζεζμόξ
πμο ηενήζεθε μέπνη ηηξ ηειεοηαίεξ δεθαεηίεξ
ημο 20μο αηώκα – άδεηα κημοιάπηα (ενμάνηα)
ζηα μπμία θοθιμθμνμύκ μόκμ πμκηηθμί! –
δεηηάκμξ – ελακηιεμέκμξ από ηεκ πείκα
άκζνςπμξ, «ζύμα ηεξ πείκαξ» ακαγνάθεηαη –
θαπεθηηθμί άκζνςπμη (ρειόιηγκμξ με θμηκό
θαπέιμ θαη γναμμςηό ακζνςπάθη με εμίρειμ
θαπέιμ πμο ίζςξ δείπκεη ηε μείςζε ηεξ
δύκαμεξ ηεξ αζηηθήξ ηάλεξ) θαη λέκμ κόμηζμα,
«Ναπμιεόκη», γηα κα ζομίδεη ηα επαπζή
δάκεηα. Η ιέλε «Ακάζεμα» επακαιαμβάκεηαη…
«ζημιίδμκηαξ» θαηάιιεια, θαηά ημοξ
πμιηηηθμύξ ημο ακηηπάιμοξ, ημκ μεγάιμ
πμιηηηθό ημο 19μο αηώκα.

14. Πνόζζεηα παναζέμαηα / πεγέξ
ΠΗΓΗ 1: Η ποώηη επίζημη αμαθξοά ηξρ όοξρ Μεγάλη Ιδέα
[...] "Φνίηης, εκζομμύμεκμξ ηεκ εμένακ εθείκεκ θαζ' εκ εδώθαμεκ ημκ οπέν ηεξ ειεοζενίαξ ηεξ
παηνίδμξ όνθμκ, θαζ' εκ ςνθίζζεμεκ ηα πάκηα, θαη αοηήκ ηεκ δςήκ μαξ κα πνμζθένςμεκ εηξ ημκ βςμό
ηεξ παηνίδμξ. Πόζμκ πνέπεη κα ζοκαηζζακζώμεκ ημ βάνμξ ημο όνθμο ημύημο θαηά ηεκ πενίζηαζηκ
ηαύηεκ, θαζ' εκ ζοκήιζμμεκ ίκα ζοκηάλςμεκ ημ ζύκηαγμα, ημ εοαγγέιημκ ημύημ ηεξ πμιηηηθήξ εμώκ
οπάνλεςξ. Δηά ηεκ γεςγναθηθήκ αοηήξ ζέζηκ ε Γιιάξ είκαη ημ θέκηνμ ηεξ Γονώπεξ. Ιζηαμέκε θαη
έπμοζα εθ μεκ δεληώκ ηεκ Ακαημιήκ, ελ ανηζηενώκ δε ηεκ Δύζηκ πνμώνηζηαη κα θςηίζε δηα ηεξ
ακαγεκκήζεςξ αοηήξ ηεκ Ακαημιήκ ςξ δηα ηεξ πηώζεςξ αοηήξ εθώηηζε ηεκ Δύζηκ. Γκ ης πκεύμαηη ημο
όνθμο ημύημο θαη ηεξ μεγάιεξ ηαύηεξ ηδέαξ είδμκ πάκημηε ημοξ πιενελμοζίμοξ ημο Έζκμοξ κα
ζοκένπςκηαη δηά κα απμθαζίζςζηκ μοπί πιέμκ πενί ηεξ ηύπεξ ηεξ Γιιάδμξ, αιι' όιμθιήνμο ημο
Γιιεκηθμύ έζκμοξ. Πόζμκ επεζύμμοκ κα ήζακ πανόκηεξ ζήμενμκ μη Γενμακμί, μη Zαΐμαη, μη
Kμιμθμηνώκαη, μη ηςκ άιιμηε εζκηθώκ ζοκειέοζεςκ πιενελμύζημη θαη αοημί μη δναλάμεκμη ηα όπια έηη
επί ης γεκηθώ ημύης ζθμπώ δηά κα ζοκμμμιμγήζςζη μεη' εμμύ πόζμκ εμαθνύκζεμεκ ηεξ μεγάιεξ
εθείκεξ θαη εονοηάηεξ ηεξ παηνίδμξ ηδέαξ, ηεκ μπμίακ εηξ αοηό ημο Pήγα ημ ηναγμύδη είδμμεκ θαηά
πνώημκ εθπεθναζμέκεκ. Eκ εκί θαη μόκς ηόηε πκεύμαηη εκςμέκμη, εδειθςμέκμη δηά ημο ηενμύ εθείκμο
όνθμο, όζμη είπμμεκ ημ επώκομμκ Έιιεκεξ εθενδήζαμεκ μένμξ ημο όιμο ζθμπμύ· κοκ δε εκαζπμιμύμεζα
εηξ μαηαίαξ δηαθνίζεηξ Eιιήκςκ θαη Eιιήκςκ, πνηζηηακώκ θαη πνηζηηακώκ, εμείξ, μίηηκεξ θένμκηεξ εηξ
ηεκ μία πείνα ηεκ ζεμαίακ ηεξ ζνεζθείαξ, θαη εηξ ηεκ άιιεκ ηεκ ηεξ ειεοζενίαξ εθμπηάζαμεκ επί
πμιοεηίακ δηά ηεκ απειεοζένςζηκ όιςκ εκ γέκεη ηςκ μμμδόλςκ πνηζηηακώκ [...].
Ιςάκκεξ Κςιέηηεξ, μμηιία ζηεκ Γζκμζοκέιεοζε, 14 Ιακμοανίμο 1844.
[Πεγή: Γπαμεηκώκδαξ Κονηαθίδεξ, Ιζημνία ημο ζύγπνμκμο ειιεκηζμμύ 1832-1892, εθδ. Ιγγιέζε, Αζήκα
1892, ζει. 494-500, όπμο δεμμζηεύεηαη θαη ε πιήνεξ μμηιία ημο Ιςάκκε Κςιέηηε.]

15. Πνόζζεηα παναζέμαηα / πεγέξ
ΠΗΓΗ 2: Ψήθιζμα ηηπ Ιξμίξρ Βξρλήπ απαιηεί ηημ έμωζη με ηημ
Γλλάδα
ΦΗΦΙ΢ΜΑ ΣΗ΢ ΒΟΤΛΗ΢ ΣΩΝ ΑΝΣΙΠΡΟ΢ΩΠΩΝ
Eπεηδή ε ακελανηεζία, ε θονηανπία θαη ε εζκηθόηεξ εθάζημο ιαμύ
είκαη δηθαηώμαηα θοζηθά θαη απανάγναπηα• Eπεηδή μ ιαόξ ηεξ
Eπηακήζμο, απανηίδςκ μένμξ ακαπόζπαζημκ ηεξ Eιιεκηθήξ θοιήξ,
ζηενείηαη ζήμενμκ ηεξ πναγμαηηθήξ απμιαοήξ θαη ελαζθήζεςξ ηςκ
ημημύηςκ δηθαηςμάηςκ• Eπεηδή πνμξ ημηξ άιιμηξ ελέιεηρακ πιέμκ αη
αθμνμαί, έκεθα ηςκ μπμίςκ εηέζε οπό ηεκ Aγγιηθήκ Πνμζηαζίακ,
δοκάμεη ζοκζήθεξ εηξ ηεκ μπμίακ μοδεμίακ πμηέ έδςθε ζογθαηάζεζηκ•
Eπεηδή ηέιμξ μενίξ ηηξ ηεξ Eιιεκηθήξ θοιήξ, εηξ ηεκ μπμίακ ακήθεη,
δειαδή ε απειεοζενςμέκε Eιιάξ, ακέθηεζε ηα θονηανπηθά θαη εζκηθά
αοηήξ δηθαηώμαηα• Δη' όια ηαύηα ε πνώηε ειεοζένα Bμοιή ηςκ
ακηηπνμζώπςκ ηεξ Eπηακήζμο δηαθενύηηεη: ΋ηη ε μμόζομμξ ζηενεά
θαη αμεηάηνεπημξ ζέιεζηξ ημο Eπηακεζηαθμύ ιαμύ, είκαη ε ακάθηεζηξ
ηεξ ακελανηεζίαξ ημο θαη ε έκςζηξ αοημύ με ημ ιμηπόκ έζκμξ ημο, ηεκ
απειεοζενςμέκεκ Eιιάδα. H πανμύζα δηαθήνοληξ ζέιεη δηαβηβαζζή
δηά Δηαγγέιμαημξ ηεξ Bμοιήξ πνμξ ηεκ Πνμζηάηηδα Δύκαμηκ, όπςξ
δηά ηςκ ανμμδίςκ μέζςκ δηαθμηκώζε αοηήκ θαη εηξ ηαξ ιμηπάξ ηεξ
Eονώπεξ Δοκάμεηξ, δηά κα εκενγήζςζηκ μμμύ πνμξ ηαπείακ αοηήξ
πναγμαημπμίεζηκ. Eκ ηε Bμοιή ηςκ ακηηπνμζώπςκ ηε 26 Nμεμβνίμο
1850.
Φήθηζμα ημο Ιόκημο Κμηκμβμοιίμο
ηεξ 26εξ Νμεμβνίμο 1850 με ημ [Πεγή: Iζημνία ημο Eιιεκηθμύ Έζκμοξ, Γθδμηηθή Αζεκώκ, Αζήκα
μπμίμ εθθνάδεηαη ε ζέιεζε ημο 1977, ηόμμξ IΓ΄, ζει. 210.]
επηακεζηαθμύ ιαμύ γηα έκςζε με ηεκ
Γιιάδα (Αζήκα, Γζκηθό Ιζημνηθό
Μμοζείμ).

16. Πνόζζεηα παναζέμαηα / πεγέξ
ΠΗΓΗ 3: Οι λόγξι πξρ έκαμαμ ηημ Αγγλία μα παοαςωοήζει ηα Γπηάμηζα ζηημ Γλλάδα
Η βνεηακηθή θοβένκεζε βαζμηαία θαηέιελε ζημ ζομπέναζμα όηη ε μόκε εκαιιαθηηθή ιύζε πμο
πνμζθενόηακ ακηί γηα ηεκ έκςζε ήηακ ε επηβμιή ημο ζηναηηςηηθμύ κόμμο, θαη όηη δεκ ήηακ μόκμ
μηθμκμμηθά επηδήμημ αιιά θαη μηα ζοκεπήξ εκόπιεζε κα δημηθεί αοημύξ ημοξ ακήζοπμοξ κεζηώηεξ με
ζηδενέκηα πογμή. Σα κεζηά δεκ είπακ μοζηαζηηθή ζεμαζία• ζηεκ πναγμαηηθόηεηα ήηακ άπνεζηα ςξ καοηηθή
βάζε γηα μηα Δύκαμε πμο είπε ζημκ έιεγπό ηεξ ηε Μάιηα θαη είπε ακαπηύλεη ηηξ δοκαηόηεηεξ πμο
πνόζθενε. Γοζύξ ελανπήξ ε βνεηακηθή πανμοζία είπε οπαγμνεοζεί θονίςξ από ηεκ επηζομία κα μεκ
πέζμοκ ηα κεζηά ζηα πένηα θάπμηαξ άιιεξ Δύκαμεξ. Ακ οπήνπε ε δοκαηόηεηα κα θαζηενςζεί ζ' αοηά ημ
θαζεζηώξ ηεξ μοδεηενόηεηαξ με βάζε θάπμηα δηεζκή ζομθςκία, ηόηε δεκ οπήνπε θακέκαξ βάζημμξ ιόγμξ
κα με δμζμύκ ζηεκ Γιιάδα. Γηα ηε Βνεηακία ήηακ ζεμακηηθόηενμ κα δηαπκέεηαη ε Γιιάδα από δηάζεζε
θαιήξ ζέιεζεξ, ή ημοιάπηζημκ ε ίδηα κα έπεη ηε μεγαιύηενε επηννμή από όιμοξ ζηεκ Γιιάδα, πανά κα
δηαηενεί ηα κεζηά αοηά, πμο ζε μηα επμπή αθμήξ ημο εζκηθηζμμύ ζεςνμύκηακ ακαμθηζβήηεηα ειιεκηθά.
[Douglas Dakin, Η εκμπμίεζε ηεξ Γιιάδαξ (1770-1923), μεηάθναζε Α. Ξακζόπμοιμξ, Μμνθςηηθό
Ίδνομα Γζκηθήξ Σναπέδεξ, β΄ έθδμζε, Αζήκα 1984, ζει. 160-161.]
ΠΗΓΗ 4: Ο Άγγλξπ διπλωμάηηπ Πάλμεοζηξμ ενηγεί ζηη βαζίλιζζα ηηπ Αγγλίαπ Βικηξοία ηξρπ
λόγξρπ παοαςώοηζηπ ηωμ Γπηαμήζωμ ζηημ Γλλάδα
"΋ζμκ θαηνό μ ΋ζςκ θοβενκμύζε άζπεμα ηεκ Γιιάδα ζα απμηειμύζε πνμζβμιή γηα ηα κεζηά κα ηα
οπαγάγμομε ζηεκ θαθή ημο δηαθοβένκεζε. Σώνα πμο δηαγνάθμκηαη ιαμπνόηενεξ πνμμπηηθέξ γηα ηεκ
Γιιάδα, ε πνμζάνηεζε ηςκ Γπηακήζςκ ζα ήηακ ςθέιημε θαη γηα ηα ίδηα ηα κεζηά θαη γηα ημ ειιεκηθό
βαζίιεημ".
Απόζπαζμα από επηζημιή ημο οπμονγμύ Γλςηενηθώκ ηεξ Αγγιίαξ ιόνδμο Πάιμενζημκ ζηε βαζίιηζζα ηεξ
Αγγιίαξ Βηθημνία
[Πεγή: Douglas Dakin, Η εκμπμίεζε ηεξ Γιιάδαξ (1770-1923), μεηάθναζε Α. Ξακζόπμοιμξ, Μμνθςηηθό
Ίδνομα Γζκηθήξ Σναπέδεξ, β΄ έθδμζε, Αζήκα 1984, ζει. 161-162.]

17. Πνόζζεηα παναζέμαηα / πεγέξ
ΠΗΓΗ 5: Οι ηοειπ κύοιεπ καηερθύμζειπ αμαθξοικά με ηημ ρλξπξίηζη ηηπ
Μεγάληπ Ιδέαπ
Ιδηαίηενα μεηά ημ ηέιμξ επακάζηαζεξ ημο 1821 δηαμμνθώζεθακ ηνεηξ θονίςξ
θαηεοζύκζεηξ (εκκ. ακαθμνηθά με ημοξ εζκηθμύξ ζηόπμοξ ηςκ Γιιήκςκ). Κμηκή
θαη ζηηξ ηνεηξ ήηακ ε επηδίςλε ηεξ θονηανπίαξ ημο ειιεκηζμμύ ζηα ηζημνηθά
όνηά ημο πμο έγηκε γκςζηή, μεηά ηα 1844, ςξ Μεγάιε Ιδέα. ΢ύμθςκα με ηεκ
πνώηε θαηεύζοκζε, μη εζκηθμί ζηόπμη ζα έπνεπε κα πναγμαημπμηεζμύκ
δοκαμηθά με ελεγένζεηξ γηα ηεκ απειεοζένςζε ηςκ οπόδμοιςκ πενημπώκ θαη
πμιεμηθή νήλε με ηεκ Σμονθία. […]
Η δεύηενε θαηεύζοκζε πνμέθορε από ηηξ απμηοπίεξ θαη ηεκ αδοκαμία
πναγμαημπμίεζεξ ηεξ πνώηεξ. Οη Έιιεκεξ ζα έπνεπε κα πενημέκμοκ ηε ζηηγμή
πμο μη εονςπασθέξ δοκάμεηξ ζα δηαμέιηδακ ηεκ Οζςμακηθή Αοημθναημνία. […]
Σέιμξ, ζύμθςκα με ηεκ ηνίηε θαηεύζοκζε, μ ειιεκηζμόξ ζα θονηανπμύζε
εηνεκηθά ζηεκ αοημθναημνία πςνίξ μία δηαθμπή ζηεκ θναηηθή ηεξ ζοκέπεηα.
[Πεγή: Ακηώκεξ Ληάθμξ, Η ηηαιηθή εκμπμίεζε θαη ε Μεγάιε Ιδέα, εθδ.
Θεμέιημ, Αζήκα 1985, ζει. 93-94.]

18. Αζθήζεηξ αλημπμίεζεξ γναπηώκ πεγώκ
1. Να μειεηήζεηε ηεκ Πηγή 1 θαη ζηε
ζοκέπεηα κα πανμοζηάζεηε ζοκμπηηθά ημ
πενηεπόμεκμ ημο όνμο Μεγάιε Ιδέα.
2. Να μειεηήζεηε ηηξ Πηγέπ 2, 3 και 4.
Καηόπηκ κα ζοκζέζεηε ζύκημμμ θείμεκμ
πμο κα ακαθένεηαη ζημοξ ιόγμοξ πμο
έθακακ ηεκ Αγγιία κα παναπςνήζεη ηα
Γπηάκεζα ζηεκ Γιιάδα.
3. Να μειεηήζεηε ηεκ Πηγή 5 θαη ζηε
ζοκέπεηα κα απακηήζεηε ζηηξ ελήξ
ενςηήζεηξ:
α. Πμηεξ ήηακ μη θύνηεξ απόρεηξ ζπεηηθά
με ημοξ ηνόπμοξ οιμπμίεζεξ ηεξ Μεγάιεξ
Λάβανμ από ηεκ επακάζηαζε ηεξ 3εξ ΢επηεμβνίμο
1843 (Αζήκα, Γζκηθό Ιζημνηθό Μμοζείμ) Ιδέαξ;
β. Πμημξ από αοημύξ ημοξ ηνόπμοξ,
θονίςξ, εθανμόζηεθε από ηεκ Γιιάδα θαηά
ημκ 19μ αη.; Τπήνλε απμηειεζμαηηθόξ;

19. Αζθήζεηξ αλημιόγεζεξ
Σμ πνώημ ειιεκηθό θνάημξ
πενηιαμβάκεη
.................................................
............................
Ανγόηενα μη Άγγιμη
παναπςνμύκ ηα
..................................
Η ..................... θενδίδεηαη
ημ ..........
Πμηεξ μεηαβμιέξ γκώνηζακ ηα
ζύκμνα ηεξ Γιιάδαξ από ημ 1830
έςξ ημ 1881; Να ακαθενζείηε ζε
αοηέξ ζοκμπηηθά πανμοζηάδμκηαξ
ημοξ πανάγμκηεξ πμο ηηξ
πνμθάιεζακ.