Παρουσίαση με διαφάνειες για τη διδασκαλία της έκτης ενότητας του σχολικού βιβλίου.

1. Η Βημμεπακηθή Γπακάζηαζε
Κςκ/κμξ Βαθμοθηζήξ, 1μ ΓΓΛ ΢οθεώκ, 2012-2013
Lucien Hector Jonas – Υρηθάμηκμη θαη παιοβμονγεία ημο Denain-Anzin

2. α. Από ηεκ πνμβημμεπακηθή ζηε βημμεπακηθή επμπή
• Οικονομικι κατάςταςθ Ευρώπθσ ςτισ αρχζσ του
19ου αι .
 οικονομία αγροτικι
 βιοτεχνικι παραγωγι (κατά βάςθ)
 μικρζσ πόλεισ
• Βαςικά γνωρίςματα του νζου ςυςτιματοσ:
 ειςβολι μθχανισ
 νζεσ πθγζσ ενζργειασ (ατμόσ >
γαιάνκρακασ, θλεκτριςμόσ)
 νζεσ πρώτεσ φλεσ
 αφξθςθ παραγωγικότθτασ
 πλεόναςμα προσ επζνδυςθ (κοινώσ κεφάλαιο)
Κιςζηηθή μεπακή ημο Φάνγθνεσβξ  αφξθςθ πλθκυςμοφ
(Hargreaves), «θιώζηνηα Τδέκε»  δθμιουργία μεγάλων πόλεων

3. Joseph Quentin, Η Γνγαζία ζημ μνοπείμ, 1900, Plaque de verre négative, Arras, Musée des Beaux-Arts

4. Jules Adler, Σηα μνοπεία, 1901, Dunkerque, Musée des Beaux-Arts

5. Amédée Wetter, Γνγαζία ζηε γναμμή ημο άκζναθα, 1913, Montluçon, musée des Musiques populaires

6. β. Η Βημμεπακηθή Γπακάζηαζε ζηεκ Αγγιία
• ΢ηεκ Αγγιία οπήνπακ μη θαηάιιειεξ ζοκζήθεξ :
1) ΢ηα ηέιε 18μο αη. αδοκαμία ηθακμπμηήζεςξ ηεξ αγμνάξ με
βαμβαθενά οθάζμαηα.
2) Σεπκμιμγηθέξ δοκαηόηεηεξ μεγάιεξ αολήζεςξ παναγςγήξ
θιςζηήξ θαη οθαζμάηςκ.
3) Γθεύνεζε μεπακηθήξ ακέμεξ (ηεξ «θιώζηνηαξ Σδέκεξ»),
άιιςκ εθεονέζεςκ θαη ηεπκμιμγηθώκ εθανμμγώκ ημοξ ζηεκ
παναγςγή, με απμθμνύθςμα ηεκ αημμμεπακή.
4) Τπήνπακ ηα απαναίηεηα θεθάιαηα πνμξ επέκδοζε (από
Γμπμνηθή Γπακάζηαζε),
5) Τπήνπε δηαζέζημμ ενγαηηθό δοκαμηθό από άκενγμοξ
αγνόηεξ.
6) Δηέζεηε ειεγπόμεκεξ πεγέξ πνώηςκ οιώκ θαη αγμνέξ
βημμεπακηθώκ πνμσόκηςκ ηεξ.
7) Δηέζεηε ημκ απαναίηεημ εμπμνηθό ζηόιμ γηα αζθαιή
μεηαθμνά ηςκ πνμσόκηςκ ηεξ.
8) Δηέζεηε ακεπηογμέκμ ζύζηεμα πιςηήξ θαη μδηθήξ
Ο μεπακηθόξ Σδμνηδ ΢ηίβεκζμκ (George Stephenson, ζογθμηκςκίαξ.
1781-1848) θαηαζθεύαζε ηεκ πνώηε αημάμαλα ημ 9) Δηέζεηε μεγάιεξ πμζόηεηεξ ελμνύλημμο γαηάκζναθα.
1821 γηα μεηαθμνά επηβαηώκ θαη αγαζώκ, εκώ ημ
10) Ακελέιεγθηε παναγςγή πνμσόκηςκ ιόγς παναθμήξ
1825 με ηε βειηηςμέκε αημμμεπακή Ρόθεη έπεηζε ημοξ
δηεοζοκηέξ ηςκ ζηδενμδνόμςκ ΢ηόθημκ-Νηάνιηγθημκ μεζαηςκηθώκ ζοκηεπκηώκ.
κα πνεζημμπμηήζμοκ αημό ακηί γηα ηα άιμγα. Λίγμ 11) Απνόζθμπηε ιεηημονγία αγμνάξ πάνηξ ζημ ακαπηογμέκμ
ανγόηενα θαηαζθεύαζε ηεκ πνώηε ηαθηηθή πηζηςηηθό ζύζηεμα θαη κμμμζεζία.
ζηδενμδνμμηθή γναμμή, πμο ζοκέδεε ηηξ βημμεπακηθέξ
πόιεηξ Μάκηζεζηεν θαη Λίβενπμοι Γηα πνώηε θμνά
έγηκε δοκαηή ε πενζαία μεηαθίκεζε με ηαπύηεηα πάκς
από 40 πηιηόμεηνα ηεκ ώνα.

7. André Rixens, Εργάτεσ ςτο χυτήριο, 1887, Ecomusée du Creusot Montceau-les-Mines

8. γ. Η ελάπιςζε ηεξ Βημμεπακηθήξ Γπακάζηαζεξ ζηεκ Γονώπε θαη ζηηξ ΗΠΑ
• Για ποιουσ λόγουσ κακυςτζρθςε θ
Β.Ε ςτθν Ευρώπθ;
 παρεμβάςεισ κυβερνιςεων που
δεν επζτρεπαν τθν ελεφκερθ
λειτουργία τθσ αγοράσ
 εκνικοί πόροι ςε ιδιώτεσ
ευνοοφμενουσ
 μεταφορά κεφαλαίων κι
επενδφςεισ ςε Αγγλία
Παγκόςμιο («αυτορρυκμιηόμενο»)
οικονομικό ςφςτθμα μζχρι Α΄
παγκόςμιο πόλεμο.

9. Ernest-Georges Bergès, Επίςκεψη ςτο εργοςτάςιο μετά από μια νφχτα ςτου διευθυντή, 1901, Saint-Etienne, Musée d'Art moderne

10. δ. Οη θμηκςκηθέξ ζοκέπεηεξ
• Οη ηεπκμιμγηθέξ αιιαγέξ:
 Πνμθαιμύκ μηθμκμμηθέξ θαη θμηκςκηθέξ
μεηαημπίζεηξ θαη ακαζηαηώζεηξ.
 Βιάπημοκ ζομθένμκηα μνηζμέκςκ θμηκςκηθώκ
μμάδςκ θαη εοκμμύκ ζομθένμκηα άιιςκ.
• Η ναγδαία εθβημμεπάκηζε Γονώπεξ δεμημύνγεζε:
 Βημμεπακηθέξ μεγαιμοπόιεηξ, όπμο ζοκέννεακ
αθηήμμκεξ από ύπαηζνμ γηα ενγαζία.
 Νέα θμηκςκηθή ηάλε (ενγαηηθή) ακηηθείμεκμ
εθμεηάιιεοζεξ από βημμεπάκμοξ.
 Η μεγαιμαζηηθή ηάλε (με μηθμκμμηθή ηζπύ)
απμθηά θαη πμιηηηθή επηννμή.
 ΢θιενέξ ζοκζήθεξ ενγαδμμέκςκ δηακμμύμεκμη
δηαηοπώκμοκ ζμζηαιηζηηθέξ ζεςνίεξ.
 Γμθάκηζε ζοκδηθαιηζμμύ θαη γοκαηθείμο
θηκήμαημξ.
• Κάνμιμξ Μανλ (1818-1883). Μεγάιμξ
νηδμζπάζηεξ ζημπαζηήξ: ΢ημ «Κμμμμοκηζηηθό
Μακηθέζημ» (1847) πνεζβεύεη ακαηνμπή
θμηκςκηθμύ θαζεζηώημξ από ενγάηεξ, ηεκ πημ
πνμμδεοηηθή ηάλε, πνμμνηζμέκε κα ακαηνέρεη ημκ
θαπηηαιηζμό θαη κα επηηύπεη ηεκ θμηκςκηθή
επακάζηαζε θαη ηεκ θμμμμοκηζηηθή αηαληθή
θμηκςκία.
• Ακηίζεηα μ Βνεηακόξ ζμζηαιηζηήξ Ρόμπενη
Ferdinand-Joseph Gueldry, Η δηαιμγή ημο μαιιημύ, 1913, Όμοεκ (1771-1858) οπμζηενίδεη αγαζηή
Roubaix, musée d'Art et d'Industrie ζοκενγαζία μεηαλύ ενγμδμηώκ θαη ενγαηώκ.

11. Lewis Hine, Breaker Boys, 1910

12. ε. Πεγέξ
Η παιδική εργαςία κατά τον 19ο αιώνα
«Ανάμεςα ςτα παιδιά που απαςχολοφνται ςτα
ορυχεία τθσ Αγγλίασ υπάρχουν πάντα και
παντοφ μερικά που είναι μικρότερα από ζξι
ετών. Τα παιδιά μπαίνουν ςυνικωσ ςτα
ορυχεία ςτισ τζςςερισ το πρωί μαηί με τουσ
άντρεσ και μζνουν εκεί ζντεκα με δώδεκα
ώρεσ. Αυτά τα δυςτυχιςμζνα πλάςματα
ςτεροφνται τον κακαρό αζρα, είναι
κακοντυμζνα και ζχουν κακι διατροφι. Χλωμά
πρόςωπα, κοκκινιςμζνα μάτια, πρθςμζνα
κορμιά, βακουλωμζνα μάγουλα, δερματικά
Η παηδηθή ενγαζία θάης από άζιηεξ ζοκζήθεξ εξανκιματα και άςκμα τα διακρίνουν από
ήηακ έκα πμιύ ζοκεζηζμέκμ θαηκόμεκμ, εηδηθά ηα πλευράσ υγείασ από άλλα παιδιά τθσ ίδιασ
πνώηα πνόκηα ηεξ βημμεπακηθήξ επακάζηαζεξ
κοινωνικισ τάξθσ ».
Lein Weissensteiner, Zeitbilder. Geschichte und
Sozialkunde 7 *=Εικόνεσ Εποχών. Ιςτορία και
Κοινωνιολογία 7+, Βιζννθ 1988.

13. ζη. Παναζέμαηα
Τμ ζοκδηθαιηζηηθό θίκεμα
«Η μνγάκςζε ηςκ ζοκδηθάηςκ οπήνλε ζηόπμξ ηςκ αγςκηδόμεκςκ ενγαηώκ από
ηηξ ανπέξ ημο 19μο αηώκα. Ακάμεζα ζηηξ πνώηεξ ενγαηηθέξ θηκεημπμηήζεηξ ημο
αηώκα ζομπενηιαμβάκμκηακ εθείκεξ μη ζοπκά βίαηεξ ελεγένζεηξ πμο
μνγακώζεθακ ανπηθά ζηεκ Αγγιία θαη ανγόηενα ζηεκ επεηνςηηθή Γονώπε
εκακηίμκ ηεξ εηζαγςγήξ μεπακώκ ζηα ενγμζηάζηα.
Τμ γοκαηθείμ θίκεμα
Η βημμεπακηθή θμηκςκία ζηεκ Γονώπε θαη ηεκ Αμενηθή παναθηενίζηεθε από μηα
έλανζε ηςκ ιεγόμεκςκ θεμηκηζηηθώκ θηκεμάηςκ. Σα θηκήμαηα αοηά απαηημύζακ
ηα ίδηα δηθαηώμαηα γηα ηηξ γοκαίθεξ θαη ημοξ άκδνεξ. Τπμζηήνηδακ όηη μη
γοκαίθεξ θαηαπηέδμκηακ από ημοξ άκδνεξ θαη όηη αοηή ε θαηαπίεζε έπνεπε κα
ζηαμαηήζεη. Σμ πνώημ ζεμακηηθό θεμηκηζηηθό θοιιάδημ ήηακ "Η δηεθδίθεζε ηςκ
δηθαηςμάηςκ ηςκ γοκαηθώκ" (1792), ημ μπμίμ ακέθενε όηη μη γοκαίθεξ δεκ
οπήνπακ απιώξ γηα ηεκ ακαηνμθή ηςκ παηδηώκ θαη γηα ηεκ εοπανίζηεζε ηςκ
ακδνώκ, αιιά έπνεπε κα έπμοκ ηηξ ίδηεξ εοθαηνίεξ με ημοξ άκδνεξ ζηεκ
εθπαίδεοζε, ζηεκ ενγαζία θαη ηεκ πμιηηηθή. Η Elizabeth Cady Stanton
ζογθάιεζε ηεκ πνώηε ΢οκέιεοζε γηα ηα Δηθαηώμαηα ηςκ Γοκαηθώκ ζηε Νέα
Τόνθε, ημ 1848, γηα κα δηαθενύλεη μηα ιίζηα δηθαηςμάηςκ γηα ηηξ γοκαίθεξ. Η
΢οκέιεοζε αοηή έδςζε ημ έκαοζμα γηα ημ θίκεμα πμο μκμμάζηεθε "Γζκηθή
Έκςζε γηα ημ Δηθαίςμα ρήθμο ηςκ Γοκαηθώκ" (1869). ΢ηε Βνεηακία μη
ιεγόμεκεξ "ζμοθναδέηεξ" πνμθάιεζακ ακαηαναπέξ, ζοπκά με βίαημ ηνόπμ, γηα
κα δηεθδηθήζμοκ ηεκ ρήθμ γηα ηηξ γοκαίθεξ. Πανάιιεια, μη θεμηκίζηνηεξ
ζοκέβαιακ ζεμακηηθά ζηεκ ακάπηολε θηκεμάηςκ θαηά ημο αιθμμιηζμμύ θαη οπέν
ηεξ πμημαπαγόνεοζεξ ζηηξ ΗΠΑ. Ωζηόζμ, έλς από ηηξ ΗΠΑ θαη ηε Βνεηακία,
ζηηξ Κάης Υώνεξ θαη ηε ΢θακδηκαβία ηα θεμηκηζηηθά θηκήμαηα είπακ μηθνή
επηννμή πνηκ από ημ 1945.

14. Γνςηήζεηξ
1) Να ελεγήζεηε, αθμύ ζομβμοιεοηείηε θαη ηα παναζέμαηα, γηαηί μ ζοκδηθαιηζμόξ θαη ημ γοκαηθείμ
θίκεμα εμθακίζηεθακ πανάιιεια με ηε Βημμεπακηθή Γπακάζηαζε.
2) Μπμνείηε με βάζε ηηξ παναθάης θςημγναθίεξ κα εκημπίζεηε θάπμηεξ από ηηξ ζεμακηηθέξ
θμηκςκηθέξ αιιαγέξ πμο επέθενε ε βημμεπακηθή επακάζηαζε; Πμηά ζημηπεία ηςκ θςημγναθηώκ ζαξ
βμεζμύκ πνμξ αοηήκ ηεκ θαηεύζοκζε;