Θαλάσσια ρύπανση από πλαστικά:
Επιστημονικά δεδομένα και ερωτήματα
Χριστίνα Ζέρη
chris@hcmr.gr
Χημικός-Ωκεανογράφος
Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας
ΕΛΚΕΘΕ
1736
Charles-Marie
de la Condamine
Charles Goodyear
Vulcanization of
caoutsouc
1844
1862
Alexander Parkes
Parkezine
nitro- cellulose
1907
Leo Hendrik Baekeland
Bakelite
Phenol + Formaldehyde
Polystyrene
nylon
1929
Polyester
1930
PVC
1933
1935
1940
WW -II
Pre-histolic
civilizations
12ος -15ος c.
Λίγη ιστορία…
Το μαγικό υλικό των δεκαετιών ’50 – ’60
1983 ‘Πρωτομαγιά’
Στίχοι – Μουσική: Δ. Σαββόπουλος
ΠΑΡΑΛΙΑ ΣΕΦ 22/4/2019
Κακή Διαχείριση στη Στεριά
Θαλάσσιες Δραστηριότητες
Τουρισμός, Ναυσιπλοΐα, Αλιεία
Υπερχρήση / Υπερκατανάλωση
τα ρέματα
με τον άνεμο
την απόπλυση
της γης
τα ποτάμια
Μπλέκονται και ακινητοποιούνται σε
ρηχούς βραχώδεις πυθμένες ή
καταβυθίζονται σε βαθύτερους
πυθμένες.
Περίπου 70% του συνόλου των
θαλάσσιων απορριμμάτων
καταβυθίζεται.
Μεταφέρονται κάθετα στην υδάτινη
στήλη.
Επιπλέουν και παραμένουν
στην επιφάνεια. Περίπου 90%
των επιπλεόντων είναι
πλαστικά
Όσα δεν καταβυθίζονται μπορεί να μεταφερθούν σε
ακτές μακριά από το σημείο αρχικής εναπόθεσής τους.
Ίσσος,
Κέρκυρα
Ιόνιο πέλαγος 1000m
βάθος
Η UV ακτινοβολία και η τριβή τα διασπούν σε εκατομμύρια και
δισεκατομμύρια μικρο- και νάνο-πλαστικά σωματίδια
Τα πλαστικά φωτο-διασπώνται
1000μm
1000 μm
1,000,000,000
1μm x 1 μm x 1 μm
Mικροπλαστικά δημιουργούνται λόγω φωτο-
διάσπασης μετά το τέλος της ζωής των προϊόντων
Μικροπλαστικά δημιουργούνται κατά τη διάρκεια της
χρήσης ή παρασκευής των προϊόντων
TPE Thermoplastic elastomer
EPDM Ethylene Propylenediene monomer
EVA Ethylene Vinyl Acetate
PU Polyurethane
PEHA Poly2ethylhexyl-acetate Adhesives, coatings
PVA Poly Vinyl Acetate
Ελαστομερή, αφροί, μονωτικά, συγκολλητικά,
υλικά επιστρώσεων, υφάνσιμες ίνες, λιπαντικά
PA Polyamide - Nylon
Polyester
POM Polyoxymethylene- Acetal
PMP Poly4methyl1pentene Thermoplastic, electrical insulator
PVE Polyvinyl ether Lubricant viscous oil
TVP Thermo viscosifying polymer
PVS Poly vinyl siloxane
AF-paints Antifouling silicone based paints
Οδοί μεταφοράς στη θάλασσα
•Ποτάμια
•Απόπλυση της γης
•Αστικές απορροές
•Λύματα
•Ατμόσφαιρα
•Θαλάσσιο περιβάλλον
Da Costa et al., J. Env. Sci. Health, Part A, 2018
HCMR Lab
Γήρανση των πλαστικών
Αλλοιώσεις στο φασματικό
αποτύπωμα των πολυμερών
Kaberi et al, CEMEPE Proceedings,2013
0
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
fresh slightly
degraded
heavily
degraded
fragments
peakratios
Keto-carbonyl
Ester-carbonyl
Vinyl
Ioakeimidis et al., Nat. Sci.Rep.,2016
ter Halle et al., EST, 2016
Through SEM visualization of
plastic surface alterations
Plastics weathering
https://marinedebris.noaa.gov/research/influence-environmental-
conditions-contaminants-leaching-and-sorbing-marine-microplastic
Προσρόφηση ρύπων από το περιβάλλον
Εκρόφηση χημικών ουσιών από τα σωματίδια
Καταβύθιση μικροπλαστικών
Rummel et al., ESTLett., 2017
ter Halle et al., EST, 2016
‘.. the particles either float, sink to the ocean
floor, or oscillate vertically, depending on the
size and density of the particle.’
Kooi et al., EST, 2017
Cozar et al, PlosOne,2015
Επιπλέοντα μικροπλαστικά >300 μm
0 - 0.1 m2 0.1 - 0.2 m2 0.2 - 0.5 m2 0.5 - 1 m2
Μέση Πυκνότητα
344,090 items/Km2
Adamopoulou A., Ph.D. Dissertation, unpublished data
Επιπλέοντα μικροπλαστικά
Α’ καθίζηση 213 No/m3
Συγκεντρώσεις μικροπλαστικών
4.24 ± 5.35 No/m3
Κηφισός
1.56 ± 0.27 No/m3
Πηνειός
1.63 ± 1.57 No/m3
Λύματα Αττικής
(Αδημοσίευτα στοιχεία ΕΛΚΕΘΕ)
PE
93%
HDPE
1% PP
6%
PVC
0.4% Κηφισός Π.
n=229
PE
56%
PVA
18%
PP
11%
PS
6%
POM
3%
PVC
3% PET
1%
TPE
1%
PU
1% Πηνειός Π.
n=184
(Αδημοσίευτα στοιχεία ΕΛΚΕΘΕ)
100%
77%
PE
29%
PS
30%
AF paint
21%
PP
6%
PA
3%
PVA
3%
EVA
2%
EPDM
2%
PVC
1%
PU
1%
Polyester
1%
PET
1%
Πέραμα-Φάληρο
n=419
PE
68%
PP
23%
PVA PVE
5%
PS
2%PET
1%
TPE
1%
HDPE
0.5%PVC
0.2%
nylon
0.1%
other
0.21% Ελληνικές
θάλασσες
n=1985
(Αδημοσίευτα στοιχεία ΕΛΚΕΘΕ)
67%
93%
Μικροπλαστικά και μικρο-ίνες σε στομάχια ψαριών
Ανιχνεύθηκαν στο
40% των δειγμάτων
Digka N., Tsangaris C., et al., Marine Pollution Bulletin,2018
Εξετάστηκαν 80 άτομα ψαριών
Torre et al.,2015
Επιδρούν τα μικροπλαστικά στον κύκλο του άνθρακα;
Πειράματα Μεσοκόσμων για την
διερεύνηση της επίδρασης των
πλαστικών με την ‘βιολογική αντλία’
του άνθρακα.
Επιδρούν τα μικροπλαστικά στον κύκλο του άνθρακα;
Σας Ευχαριστώ!

Zeri webinar 23_6_2020