1. Εισαγωγή στην εφαρμογή
προγράμματος στην ΠΕ &
στις βιωματικές πρακτικές
μάθησης
Σχεδιασμός –Υλοποίηση- Αξιολόγηση
Ιωάννα Ντίνου
Υπεύθυνη ΠΕ Γ ΔΙΔΕ Αθήνας

2. Οι εκπαιδευτικοί που έχουν σκοπό να
οργανώσουν πρόγραμμα ΠΕ:
αλό είναι να γνωρίζουν :
ι Υπεύθυνοι ΠΕ είναι στη διάθεσή τους σχετικά με την επιλογή
θέματος ,τον σχεδιασμό και την εφαρμογή του προγράμματος.
οηθούν με την οργάνωση επιμορφωτικών σεμιναρίων και την
επίσκεψη στα σχολεία όποτε τους ζητηθεί.
υνεργάζονται στενά με τα ΚΠΕ, οργανώνουν κοινά επιμορφωτικά
σεμινάρια και προωθούν τις αιτήσεις των Σχολείων και των
εκπαιδευτικών για συμμετοχή σε επισκέψεις και σεμινάρια.
Ι.Ντίνου 19/11/2012

3. Επίσης :
ο Γραφείο ΠΕ στεγάζεται στο 13ο Γ/σιο Περιστερίου, είναι σε
ανασύσταση και ήδη υπάρχουν μερικά εκπαιδευτικά πακέτα και
έτοιμο εκπαιδευτικό υλικό με παιδαγωγικές δραστηριότητες που
αφορούν πολλά θέματα.
ι εκπαιδευτικοί μπορούν να δανειστούν το υλικό αυτό ή να το
συμβουλευτούν επί τόπου.
πίσης να ενημερώνονται τακτικά από την ηλεκτρονική
αλληλογραφία ή τα έγγραφα που έρχονται στο σχολείο για την
διεξαγωγή σεμιναρίων κλπ.
Ι.Ντίνου 19/11/2012

4. Κατά τη σχολική χρονιά 2012-13
ιατίθεται εβδομαδιαίως ένα δίωρο το οποίο ορίζεται συγκεκριμένα
και αναγράφεται στο πρακτικό του Συλλόγου καθηγητών του
σχολείου που εγκρίνει το πρόγραμμα. Το πρακτικό αυτό συνοδεύει
το «Σχέδιο υποβολής προγράμματος.»
άθε εκπαιδευτικός μπορεί να αναλαμβάνει ένα (1) πρόγραμμα και
να συμμετέχει μέχρι και σε δύο (2) ενώ κάθε μαθητής μπορεί να
συμμετέχει μέχρι και σε δύο (2) προγράμματα.
αταληκτική ημερομηνία κατάθεσης του προγράμματος (στην Γ’ Δ
/νση) 30 Νοεμβρίου 2012.
Ι.Ντίνου 19/11/2012

5. Βασικές αρχές στην ΠΕ
Διεπιστημονική προσέγγιση με ολιστική αντίληψη.
Άνοιγμα του σχολείου στη ζωή.
Εστίαση της προσοχής στην παρούσα αλλά και μελλοντική
κατάσταση του περιβάλλοντος.
Άμεση δράση σε τοπικό επίπεδο με στόχο μακροχρόνια
αποτελέσματα σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο.
Ανάδειξη αξιών, δημιουργία προτύπων , στάσεων και συμπεριφορών
και η αναγκαιότητα της συνεργασίας ατόμων ομάδων και κοινωνίας
απέναντι στο περιβάλλον.
Ισες ευκαιρίες για απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων για την
προστασία και βελτίωση του περιβάλλοντος.
Ο προσανατολισμός στην αειφόρο διαχείριση και ανάπτυξη.
Ι.Ντίνου 19/11/2012

6. UNESCO 2005 – 2014: Δεκαετία της Εκπαίδευσης
για την Αειφορία
006 Νερό – Γαλάζιος Πλανήτης
007 Καταναλωτισμός & Περιβάλλον
008 Δάσος – Πράσινος Πλανήτης
009 Γεωργία, Διατροφή & Ποιότητα Ζωής
010 Ενέργεια- Ανανεώσιμες Πηγές & Τοπικές
Κοινωνίες
011 Εκπαίδευση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα
Ι.Ντίνου 19/11/2012

7. UNESCO – Θεματικό έτος
Στο πλαίσιο αυτό, τα σχολικά προγράμματα ΠΕ
ενθαρρύνονται να εργαστούν πάνω σε γνωστικές
περιοχές σχετικές με το Θεματικό Έτος και
ταυτόχρονα, να καταλήγουν μέσα από διαδικασίες
επίλυσης προβλημάτων, θεωρητικές και
βιωματικές προσεγγίσεις σε προτεινόμενες
πρωτοβουλίες και δράσεις της μαθητικής
κοινότητας, με πολλαπλασιαστική δυνατότητα για
την τοπική κοινωνία ή την πολιτεία.
Βασικοί στόχοι της Δεκαετίας είναι να ενσωματώσει
τις αξίες της αειφορίας σε όλες τις μορφές μάθησης,
ώστε να ενθαρρύνει αλλαγές στη συμπεριφορά προς
την κατεύθυνση μιας περισσότερο αειφόρου και
δίκαιης κοινωνίας για όλους, να διευκολύνει τις
επαφές και τη δικτύωση, τις ανταλλαγές και τις
αλληλεπιδράσεις ανάμεσα σε όσους εμπλέκονται
στην ΠΕ/ΕΑΑ και να καλλιεργήσει μια αυξανόμενη
ποιότητα διδασκαλίας και μάθησης στην εκπαίδευση
για την αειφόρο ανάπτυξη.
Ι.Ντίνου 19/11/2012

8. To Θεματικό έτος και οι άλλοι άξονες
ενδιαφέροντος
 Ο εθελοντισμός
 Τα δικαιώματα του παιδιού
 Η καταπολέμηση της ενδοσχολικής βίας,
 Συμμετοχικές διαδικασίες-ενδυνάμωση
δημοκρατικών θεσμών
μπορούν να εντάσσονται ως ειδικοί στόχοι σε όλες τις σχολικές
δραστηριότητες ανεξαρτήτως της θεματικής τους.
Ι.Ντίνου 19/11/2012

9. Τοπικό Δίκτυο ΠΕ (1/3)
Τίτλος
«Σχολικοί λαχανόκηποι: Καλλιεργώ μέρος της
τροφής μου»
Σκοπός
Να αποτελέσει πεδίο για γόνιμο προβληματισμό και
ανταλλαγή ιδεών και η διαμόρφωση
συνειδητοποιημένων μαθητών και εκπαιδευτικών
οι οποίοι:
Ι.Ντίνου 19/11/2012

10. α αντιληφθούν ότι η ποιότητα της τροφής που
καταναλώνουν είναι πολλές φορές προϊόν εντατικής
καλλιέργειας, εξαρτώμενη όλο και περισσότερο από πάσης
φύσης εισροές.
α σέβονται την τροφή και το περιβάλλον.
α παράγουν οι ίδιοι την τροφή τους, που σύμφωνα με τον
Ιπποκράτη είναι το φάρμακο του ανθρώπου
α διδαχθούν την περιβαλλοντική, διατροφική και
οικονομική αξία καλλιέργειας τοπικών προϊόντων.
Ι.Ντίνου 19/11/2012
α στηρίζουν μεθόδους παραγωγής , εμπορίας και διανομής

11. Επίσης στόχος του δικτύου είναι:
α παραχθεί εκπαιδευτικό και άλλο υλικό σε μορφή έντυπη ή
ηλεκτρονική.
α πραγματοποιηθεί ενημέρωση και εμπλοκή της σχολικής
κοινότητας.
α γίνει πληροφόρηση της τοπικής κοινωνίας για θέματα
Αστικής Αυτάρκειας και για τα αποτελέσματα των δράσεων
του Σχολείου.
α γίνει αξιολόγηση και δημοσιοποίηση των δράσεων του
δικτύου στην εκπαιδευτική κοινότητα.
Ι.Ντίνου 19/11/2012

12. Π.Ε και Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών
(ΔΕΠΠΣ)
(ΦΕΚ 303/13-3-2003/τεύχ. β΄, σελ.3734 -3736)
Η ευαισθητοποίηση και η αναγκαιότητα προστασίας του
φυσικού περιβάλλοντος και η υιοθέτηση ανάλογων
προτύπων συμπεριφοράς.
ευαισθητοποίηση σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων,
παγκόσμιας ειρήνης και η διασφάλιση της ανθρώπινης
αξιοπρέπειας.
εταξύ των ενδεικτικών θεμελιωδών εννοιών διαθεματικής
προσέγγισης της γνώσης περιλαμβάνεται η αειφορία (ΦΕΚ
304/13-3-2003, τεύχος β΄ σελ. 4360),
Ι.Ντίνου 19/11/2012

13. Θεματικοί άξονες Προγραμμάτων Π. Ε.
Διαχείριση Φυσικών Πόρων
•Δάση, αποδάσωση, διάβρωση εδαφών
•Υδάτινοι Πόροι
•Ενέργεια: Ανανεώσιμες πηγές
• Κίνδυνοι από τη χρήση πυρηνικής ενέργειας
• Γεωργία, κτηνοτροφία, μέθοδοι,
υπερεκμετάλλευση
• Εντατικές μορφές εκμετάλλευσης φυσικών
πόρων
Ι.Ντίνου 19/11/2012

14. Φυσικό Περιβάλλον, σχεδιασμός του διαθέσιμου
χώρου, αγροτική ανάπτυξη, τουρισμός,
εναλλακτικός και οικολογικός τουρισμός, υιοθεσίες
περιοχών
εριβάλλον και Μνημεία, αρχαιολογικοί χώροι και
ιστορικοί τόποι
οπίο και κατοίκηση, υποβάθμιση του τοπίου
εωλογικά μνημεία και μνημεία της φύσης
Ι.Ντίνου 19/11/2012

15. ιατήρηση του Φυσικού Περιβάλλοντος
ικοσυστήματα: Δομή και λειτουργία χερσαίων και υδατικών
οικοσυστημάτων
Βιοποικιλότητα: απειλούμενα είδη – προστατευόμενες
περιοχές
ποβάθμιση του Περιβάλλοντος
τμόσφαιρα - Ρύπανση του αέρα φαινόμενο θερμοκηπίου,
τρύπα όζοντος
Ρύπανση υδάτων
Ι.Ντίνου 19/11/2012

16. Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι
Κλιματικές Αλλαγές
Φυσικές καταστροφές και ανθρώπινη παρέμβαση
Περιβάλλον και πόλεμος
Χώρος, Οργάνωση και Χρήση
Αστικά περιβάλλοντα: αστική ανάπτυξη, χρήσεις,
Ι.Ντίνου 19/11/2012

17. Ανθρωπογενές Περιβάλλον – Παράμετροι &
Υποβάθμιση
εριβάλλον και Επικοινωνία: Μονοπάτια- φυσικές διαδρομές,
μεταφορές, συγκοινωνίες
Περιβάλλον και Ιστορία: τοπική ιστορία, ιστορία μετακινήσεων,
φυσική ιστορία, ιστορία πόλεων και αγροτικών εγκαταστάσεων
υσικά Στοιχεία: Μυθολογία, Λαογραφία
ο Περιβάλλον ως πηγή έμπνευσης και πεδίο διαλόγου: Περιβάλλον
και Τέχνη
ο περιβάλλον ως έκθεμα: Μουσεία φυσικών επιστημών και
τεχνολογίας, φυσικής ιστορίας, συλλογές εκθέματα,
περιβαλλοντικά στοιχεία σε συλλογές / μόνιμες και περιοδικές
Ι.Ντίνου 19/11/2012

18. Περιβάλλον, Αντιλήψεις και Ιδέες
ύση και Θρησκεία
εριβαλλοντική Ηθική
ημοκρατία, περιβαλλοντικές δράσεις και
περιβαλλοντική συνείδηση
αταναλωτισμός και Περιβάλλον
Ι.Ντίνου 19/11/2012

19. Ποιότητα Ζωής
Περιβάλλον και υγεία: άσκηση, διατροφή,
βότανα, θεραπείες, φυσική ζωή, περιβαλ-
λοντική υγιεινή.
Ανθρώπινα δικαιώματα και περιβάλλον
Υγεία και παραγωγικές διαδικασίες
Ι.Ντίνου 19/11/2012

20. Το μυστικό είναι ο ΤΡΟΠΟΣ με τον οποίο θα
‘’τρέξει’’ ένα πρόγραμμα:
οριοθέτηση των προγραμμάτων ΠΕ δεν γίνεται από
το θέμα τους αλλά από τον τρόπο που προσεγγίζεται
ένα θέμα , την παιδαγωγική διαδικασία που
ακολουθείται
ημασία δεν έχει τι θα διδάξω, αλλά το πώς θα το
διδάξω.
Ι.Ντίνου 19/11/2012

21. Σκοπός ενός προγράμματος Π.Ε
Αντίληψη και κατανόηση του περιβάλλοντος
στο σύνολό του.
• Συνειδητοποίηση και ευαισθητοποίηση των
προβλημάτων του περιβάλλοντος.
Απόκτηση κοινωνικών αξιών και
ενδιαφέροντος για το περιβάλλον.
Ενεργή συμμετοχή στην προστασία και τη
Ι.Ντίνου 19/11/2012

22. Η σαφής διατύπωση των στόχων:
ροϋπόθεση της αποτελεσματικότητας κάθε εκπαιδευτικής
διεργασίας
ιατύπωση με χρήση κατάλληλων ρημάτων έτσι ώστε τα
αποτελέσματα να είναι, κατά το δυνατόν, μετρήσιμα:
το γνωστικό επίπεδο: αναγνωρίζω, διακρίνω, ερμηνεύω, περιγράφω,
ορίζω, απαριθμώ, επιλέγω, κατατάσσω, ταξινομώ, κατηγοριοποιώ,
συντάσσω, συγκρίνω, συσχετίζω, συνθέτω, αναλύω…
το επίπεδο ικανοτήτων: επιδεικνύω, κατασκευάζω, μετατρέπω,
μετρώ, συντάσσω, οργανώνω, σχεδιάζω, υπολογίζω, διορθώνω,
ελέγχω, επαληθεύω, επιλύω, εφαρμόζω, χρησιμοποιώ, επιλέγω…
τα επίπεδο στάσεων: αποδέχομαι, εκτιμώ, απορρίπτω, αμφισβητώ,
διερωτώμαι, προτιμώ, υποστηρίζω, ενθαρρύνω, παροτρύνω, υιοθετώ,
Ι.Ντίνου 19/11/2012

23. Η επίτευξη των στόχων
Επιδιώκεται με διάφορες δραστηριότητες.
κάθε δραστηριότητα εναρμονίζεται με την επιδίωξη
ενός ή περισσότερων συγκεκριμένων μαθησιακών
αποτελεσμάτων, που έχουν τεθεί ως στόχοι.
Ι.Ντίνου 19/11/2012

24. Οι παιδαγωγικές δραστηριότητες
ρέπει να ανταποκρίνονται στους στόχους που θέσαμε :
.χ. στο στόχο «οι μαθητές να ευαισθητοποιηθούν σχετικά
με το πρόβλημα των σκουπιδιών» αντιστοιχούν ενδεικτικά
οι δραστηριότητες:
Ι.Ντίνου 19/11/2012

25. ) Οι μαθητές να καταγράψουν τον όγκο και το είδος
των σκουπιδιών που παράγονται σε καθημερινή
βάση στο σπίτι τους.
) Να αναζητήσουν πληροφορίες αν αυτό ισχύει και σε
άλλες περιοχές της Ελλάδας ή του κόσμου και να
προσπαθήσουν να δώσουν απαντήσεις με τι είδους
καταναλωτικές συνήθειες σχετίζεται αυτό.
Ι.Ντίνου 19/11/2012

26. ) Να προτείνουν ιδέες για την μείωση των
σκουπιδιών
) Να συνειδητοποιήσουν την πολυπλοκότητα κάθε
προβλήματος
) Να προχωρήσουν σε προτάσεις αντιμετώπισης του
προβλήματος .
Ι.Ντίνου 19/11/2012

27. Μεθοδολογικό πλαίσιο ανάπτυξης
προγράμματος
Επιλογή του θέματος
Η παιδαγωγική ομάδα μαζί με τους μαθητές επιλέγουν το θέμα
του προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης.
ριτήρια επιλογής θέματος:
Να εμπίπτει στα ενδιαφέροντα των μαθητών και να έχει σχέση
με το άμεσο περιβάλλον τους.
Να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές να αντλούν
πληροφορίες από το περιβάλλον όπου ζουν.
Να δίνει στους μαθητές την ευκαιρία να αποκτήσουν ποικίλες
Ι.Ντίνου 19/11/2012

28. Πιθανά ζητήματα σχετικά με:
ην βελτίωση του σχολείου στην κατεύθυνση του
αειφόρου σχολείου
ην βελτίωση των περιβαλλοντικών και κοινωνικών
συνθηκών στην κοινότητα που ανήκει το σχολείο
ην διατροφή ( μοντέλο αγροτικής παραγωγής –
χρήση της γης, διακίνηση τροφίμων, τρόπος
παραγωγής τους)
ην ενέργεια
Ι.Ντίνου 19/11/2012

29. Μεθοδολογία στην ΠΕ
ι μεθοδολογικές προσεγγίσεις που κυρίως
εφαρμόζονται στην Π.Ε. έχουν χαρακτήρα
βιωματικό, ενεργητικό, ανακαλυπτικό, συμμετοχικό,
συλλογικό. Κυριότερες θεωρούνται
ο Project (σχέδιο εργασίας),
η Επίλυση προβλήματος,
η Έρευνα Δράσης.
Ι.Ντίνου 19/11/2012

30. Το Project (σχέδιο εργασίας)
ποτελεί μια ανοικτή διεργασία μάθησης, χωρίς αυστηρά καθορισμένα
όρια και διαδικασίες, εξελισσόμενο σε συνάρτηση με την εκάστοτε
κατάσταση και με τα ενδιαφέροντα των συμμετεχόντων (Frey, 1986:11).
ασικά χαρακτηριστικά του είναι η ελευθερία των μελών να προτείνουν
ένα θέμα, η από κοινού διαμόρφωσή του και διεξαγωγή του
δομή του έχει ως εξής:
) πρωτοβουλία – πρόταση για την ενασχόληση με κάποιο
θέμα/ζήτημα/πρόβλημα, (μπορεί να προκύψει από οποιοδήποτε ερέθισμα)
) κριτική ανταλλαγή απόψεων στην ολομέλεια σχετικά με την
«πρωτοβουλία» και συλλογική λήψη απόφασης για ενασχόληση με το
θέμα – [πιθανή περάτωση]
) συνεργατική διαμόρφωση των πλαισίων δράσης (στόχοι,
δραστηριότητες, συγκρότηση ομάδων, ανάληψη αρμοδιοτήτων και
εργασιών) – [πιθανή περάτωση]
Ι.Ντίνου 19/11/2012

31. Η επίλυση προβλήματος :συνήθως όταν δεν
μπορούμε να προσεγγίσουμε βιωματικά το προς
μελέτη πρόβλημα.
ντοπισμός και διερεύνηση του
προβλήματος/ζητήματος. Καθορισμός στόχων για
την επίλυση (ή συμμετοχή στην επίλυση) του
προβλήματος. Διερεύνηση εναλλακτικών λύσεων.
ύνταξη κριτηρίων για την επιλογή της
πιθανής/ρεαλιστικής λύσης (ή λύσεων). Επιλογή τη
κατάλληλης λύσης (ή λύσεων) σύμφωνα με τις αρχές
της αειφορίας.
Συγκρότηση σχεδίου δράσης.
Ι.Ντίνου 19/11/2012

32. Η Έρευνα Δράσης (αφορά κυρίως τον
εκπαιδευτικό – ερευνητή).
ίναι η μελέτη μιας κοινωνικής κατάστασης με στόχο την βελτίωση
της ποιότητας της δράσης στα πλαίσια αυτής της κατάστασης .
( Elliot και Adelman 1976)
Στάδια των διαδικασιών της έρευνας δράσης:
. Εντοπισμός μια αφετηρίας
. Αποσαφήνιση της κατάστασης
. Ανάπτυξη και εφαρμογή στρατηγικών δράσης
. Δημοσιοποίηση της γνώσης των εκπαιδευτικών
Ι.Ντίνου 19/11/2012

33. Στρατηγικές τεχνικές: Στη μελέτη πεδίου οι
μαθητές:
Παρατηρούν, φωτογραφίζουν, βιντεοσκοπούν,
καταγράφουν, συλλέγουν, πειραματίζονται,
συμπληρώνουν σχετικά ερευνητικά φύλλα εργασίας
επί τόπου παίρνουν δείγματα (π.χ. αξιολογούν
δειγματοληπτικά την ποιότητα του νερού σε διάφορα
σημεία ενός ποταμού).
Ι.Ντίνου 19/11/2012

34. Στρατηγικές τεχνικές
Μελέτη στο πεδίο.
Η μέθοδος απαιτεί προετοιμασία της Παιδαγωγικής
Ομάδας με επίσκεψή της στο πεδίο πριν την έναρξη
του προγράμματος, ενημέρωση και προετοιμασία
της μαθητικής ομάδας στο γνωστικό τομέα.
μελέτη πεδίου καταλήγει στην επεξεργασία και
σύνθεση των συλλεχθέντων στοιχείων στην τάξη,
στην εξαγωγή συμπερασμάτων αλλά και σε πιθανή
διατύπωση προτάσεων.
Ι.Ντίνου 19/11/2012

35. Περιβαλλοντικό μονοπάτι:
υγκεκριμένη διαδρομή στο φυσικό ή/και
ανθρωπογενές περιβάλλον κατά την οποία γίνεται
παρατήρηση και μελέτη χαρακτηριστικών του
φυσικού ή/και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος.
εριλαμβάνει την προετοιμασία ενός χάρτη της
περιοχής στον οποίο να επισημαίνεται το μονοπάτι
καθώς και πληροφορίες και ερωτήσεις ώστε να
διεγερθεί το ενδιαφέρον των μαθητικών ομάδων.
Ι.Ντίνου 19/11/2012

36. Δραστηριότητες σε κάποιο αστικό
περιβαλλοντικό μονοπάτι:
Οι μαθητές παρατηρούν και καταγράφουν:
πολυκατοικίες, αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά,
μονοκατοικίες, υψηλοί συντελεστές δόμησης και κάλυψης,
πυκνότητα δόμησης, η καταγραφή
τη συχνότητας κίνησης των διερχόμενων αυτοκινήτων με
έναν επιβάτη, με πολλούς επιβάτες, των διερχόμενων
ποδηλάτων,
των διαβάσεων για ΑΜΕΑ και αν είναι ελεύθερες ή
κατειλημμένες από παρκαρισμένα αυτοκίνητα, η δυνατότητα
πρόσβασης σε πεζοδρόμους και άλλα σημεία της πόλης των
Ι.Ντίνου 19/11/2012

37. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Ι.Ντίνου 19/11/2012

38. Εκπαιδευτικές τεχνικές
εργασία σε ομάδες
τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming).
χάρτης εννοιών (concept map).
α Buzz Activity
ανάλυση και διασαφήνιση αξιών
Τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων, αντιπαράθεσης απόψεων.
ο Δίλημμα.
μελέτη περίπτωσης (case stydy).
ιστοριογραμμή.
Ι.Ντίνου 19/11/2012
αφήγηση.

39. Συζήτηση στην τάξη
-Δυάδες
-Ανά ομάδες
-Ολόκληρη τάξη
-Αποσαφήνιση εννοιών
-Διατήρηση πληροφορίας
-Κριτική σκέψη
Ι.Ντίνου 19/11/2012

40. Παιχνίδι ρόλων
Οι μαθητές υποδύονται
χαρακτήρες με
προσωπικότητες,
κίνητρα και υπόβαθρο
διαφορετικό από το δικό
τους
-κατανόηση του άλλου
-ενσυναίσθηση
Ι.Ντίνου 19/11/2012

41. Μελέτη περίπτωσης
Διερεύνηση ενός προβλήματος υπό
πραγματικές
συνθήκες
-κριτική σκέψη,
-διεύρυνση γνώσης,
-πρωτοβουλία
Ι.Ντίνου 19/11/2012

42. διατροφή
Υγεία
Συγκοινωνίες
ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ
ΡΥΠΑΝΣΗ
ρύποι
φυτοφάρμακα
απόβλητα βιομηχανίες
Ι.Ντίνου 19/11/2012

43. Ερωτηματολόγια- συνεντεύξεις
.Διερεύνηση στάσεων
.Διασαφήνιση αξιών
Ι.Ντίνου 19/11/2012

44. ΚΟΛΛΑΖ: Ρύπανση της τροφικής αλυσίδας
Ηλιος
Αέρας
Νερό
έδαφος
Δευτερογενής
καταναλωτής
Πρωτογενής
παραγωγός καταναλωτής
σαρκοφάγα
σαπροφάγα
Ι.Ντίνου 19/11/2012

45. Αξιολόγηση της όλης προσπάθειας ως εσωτερική διαδικασία
της σχολικής μονάδας:
ίνεται από τους εμπλεκόμενους μαθητές και εκπαιδευτικούς και
διακρίνεται σε αρχική, διαμορφωτική και τελική ή διαπιστωτική.
αρχική αξιολόγηση γίνεται για να ανιχνευτεί το σχετικό με το θέμα
υπόβαθρο γνώσεων, στάσεων, δεξιοτήτων των παιδιών
διαμορφωτική αξιολόγηση γίνεται κατά τη διάρκεια υλοποίησης,
για να διαπιστωθεί ο βαθμός απόκλισης των αποτελεσμάτων από
τους αρχικούς μας στόχους, ώστε να υπάρξει ενδεχομένως κάποιου
είδους ανατροφοδότηση ή ακόμη και αύξηση ή μείωση της
στοχοθεσίας.
τελική αξιολόγηση αναφέρεται στην διαπίστωση του βαθμού
επίτευξης του συνόλου τωνΙ.Ντίνου 19/11/2012
στόχων.

46. Συμπερασματικά :
Ι.Ντίνου 19/11/2012

47. Βασικοί άξονες της ΠΕ/ΕΑΑ
υνεκτικό και επαρκές σώμα
γνώσεων
αλλιέργεια αξιών, υιοθέτηση
στάσεων και επίδειξη
συμπεριφορών που
απαρτίζουν την σύγχρονη
δημοκρατική πολιτότητα.
αλλιέργεια ιδιοτήτων,
δεξιοτήτων , που απαιτούντα
στην κοινωνία του 21ου αιώνα.
Ι.Ντίνου 19/11/2012

48. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ
ύνδεση με προηγούμενες γνώσεις
ύνδεση με τα καθημερινά ενδιαφέροντα των
μαθητών
ύνδεση με επικαιρότητα
ρήση μέσων και τεχνικών που ενεργοποιούν
πολλές περιοχές του εγκεφάλου (οπτικά,
ακουστικά, απτικά ερεθίσματα)
Ι.Ντίνου 19/11/2012

49. Περίγραμμα εκπαιδευτικής διαδικασίας
ιαμόρφωση ευχάριστου μαθησιακού περιβάλλοντος
(δραστηριότητες γνωριμίας-ανοίγματος στην ομάδα)
ροσδιορισμός θέματος- επί μέρους θεμάτων
τοχοθεσία
πιλογή τεχνικών
φαρμογή δραστηριοτήτων
Ι.Ντίνου 19/11/2012

50. Λέξεις κλειδιά
λιστική και διαθεματική νάδειξη εναλλακτικών λύσεων
διερεύνηση του θέματος
ριτική αποτίμησή τους στο πλαίσιο
μπλοκή μαθητών, εκπαιδευτικών, της αειφορίας
τοπικής κοινότητας
άθηση της επικοινωνίας και της
ριτική ανάλυση, διασαφήνιση διαπραγμάτευσης,
κατανόηση : θέσεων, στάσεων, αλληλεπίδραση, συνεργασία
ιδεολογιών, συμφερόντων,
πολιτικών, πολιτισμικών, ήψη αποφάσεων δίκαιη,
αντιπαραθέσεων που διαπλέκοντα συλλογική και συμμετοχική
συστημικά
ΡΑΣΗ
Ι.Ντίνου 19/11/2012

51. Στάδια υλοποίησης:
νημέρωση των μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας για το περιεχόμενο
και την αξία υλοποίησης περιβαλλοντικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων
υγκρότηση της Περιβαλλοντικής Ομάδας
πιλογή του θέματος, ανάλυση του περιεχομένου και καθορισμός του
τίτλου και των στόχων του.
αθορισμός των ομάδων εργασίας, επιμερισμός αρμοδιοτήτων,
χρονοδιάγραμμα εργασιών
ργασία πεδίου, συγκέντρωση και επεξεργασία των πληροφοριών
λληλοενημέρωση των ομάδων
ύνθεση και διαμόρφωση των τελικών συμπερασμάτων
πιμορφωτικές επισκέψεις σε κέντρα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, σε
ερευνητικά κέντρα, σε πανεπιστήμια σε μη κυβερνητικές οργανώσεις
Ι.Ντίνου 19/11/2012

52. Πριν το τέλος
ίνουμε στο πρόγραμμα έναν τίτλο ευφάνταστο, παιγνιώδη, ή
ερωτηματικό:
χ ‘’Θα πούμε το νερό νεράκι;’’ ‘’FOR-rest”
χουμε αναλάβει να λύσουμε ένα πρόβλημα στο οποίο είναι
δεδομένο ότι δεν υπάρχει μόνο μια απάντηση.
κοπός μας είναι να βοηθήσουμε στην διαμόρφωση ενός
ενήμερου, ευαισθητοποιημένου και ενεργού πολίτη.
Ι.Ντίνου 19/11/2012

53. άνουμε ένα χρονοδιάγραμμα των συναντήσεων και
των δραστηριοτήτων που οργανώνουμε
ριν πάμε με τους μαθητές κάπου καλό είναι να
έχουμε πάει οι ίδιοι ή να έχουμε πάρει επαρκείς
πληροφορίες.
α δώσουμε επαρκή χρόνο στην παρουσίαση του
προγράμματος.
Ι.Ντίνου 19/11/2012

54. Τελική παρουσίαση- διάχυση
αποτελεσμάτων
εατρικό
ιντεάκι
ντυπο
φίσα
ατασκευή
ωγραφική έκθεση
Ι.Ντίνου 19/11/2012

55. ρατάμε όλες τις σημειώσεις από τα σεμινάρια σε ένα
dossier καθώς κάποια στιγμή ίσως χρειαστεί να
ανατρέξουμε σε αυτές.
Ι.Ντίνου 19/11/2012

56.
Ένα οργισμένο νεαρό αγόρι κατηγορεί τους
ενήλικες κοιτώντας τους στα μάτια,
λέγοντας τους ότι με την δικιά τους
αδιαφορία του στερούν το δικό του μέλλον…
και όταν τα παιδιά θυμώνουν, οι μεγάλοι
πρέπει να τα ακούν...
Ο πλανήτης πρέπει να σωθεί,
διότι δεν υπάρχει καμιά άλλη λύση για το
μέλλον μας.
Ευχαριστώ για την προσοχή σας.