Чингис хааныг залгамжлагч хаадын монголын түүхэнд гүйцэтгэсэн үүрэг

2.  Чингис хааныг залгамжлагч Өгэдэй, Гүюг, Мөнх ,
Хубилай хаадын үйл ажиллагааг мэдэх ,
харьцуулан үнэлэлт дүгнэлт өгөх
Зорилт
 Өгэдэй хааны түүхэнд гүйцэтгэсэн үүрэг
 Гүюг хааны гүйцэтгэсэн үүрэг
 Мөнх хааны гүйцэтгэсэн үүрэг
 Хубилай хааны гүйцэтгэсэн үүрэг
.

4. Дотоод бодлого •Гадаад бодлого
•Засгийн хэргийг ерөнхийлөн • Байлдан эзэлсэн орнуудад
захирах үйл ажиллагааг даргач нарыг томилсон.
эрхлэх яамыг байгуулж •Гадаад орнуудаас авах алба
ерөнхий сайдаар Елюй-Чуцайг татварын хэмжээг нарийвчлан
томилж байжээ. тогтоожээ.
•Худаг гаргах бэлчээр өргөтгөх •1230 онд Персийг байлдан
арга хэмжээ авсан. эзлэсэн.
•Алба татварын шинэ хууль • 1234 онд Сүн улстай хамтран
гаргав /1229 он/ Алтан улсыг эзлэн авчээ.
•Улсын өртөөг шинээр бий •1235 онд Баруун зүгийн
болгосон байна. орнуудыг байлдан эзлэх үүргийг
•Авилга хэмээх тусламжийн Батад эрхлүүлэхээр
санг бий болгосон. шийдвэрлэсэн. /ахмад
•1236 оны эхнээс цаасан хөвгүүдийн дайн/
мөнгө гаргаж эхэлсэн. •1238-13-239 онд Киев хотыг
эзлэн авсан.

6. Дотоод бодлого Дотоод бодлого
Туракина хатны явуулсан Туракина хатны явуулсан
алдаатай бодлого, үйл хэргийг алдаатай бодлого, үйл
залруулсан. хэргийг залруулсан.
•Хавчигдан огцорсон сайд •Хавчигдан огцорсон сайд
• түшмэдүүдийг хуучин албанд • түшмэдүүдийг хуучин
буцаан томилсон. албанд буцаан томилсон.
•Чингай Чинсаныг баруун •Чингай Чинсаныг баруун
этгээдийн сайдын албанд этгээдийн сайдын албанд
эргүүлэн тавьсан. эргүүлэн тавьсан.
•Хүн амын тооллого явуулах •Хүн амын тооллого
•Цэрэг татлагыг журамлах явуулах
зэрэг бодлогуудыг •Цэрэг татлагыг журамлах
хэрэгжүүлжээ. зэрэг бодлогуудыг
хэрэгжүүлжээ.

8. Дотоод бодлого Гадаад бодлого
•. Албан татварын хуулийг • Өөрийн дүү Хүлэгүд
чангатгах Багдадын халифт гүрнийг
•Нийслэл Хархорумын үүргийг эзлэх даалгавар өгч байсан.
өндөржүүлэх •Хубилайд Сүн улсыг
• Хямрал самууныг дарах байлдан дагуулах
•Өмнөх хаадын үйл •Өөрөө Сүн улсын үлдсэн
ажиллагааг үргэлжүүлэх хэсгийг эзлэн авахаар явч
байгаад 1259 онд халуун
өвчнөөр нас баржээ.

10. Дотоод бодлого
Гадаад бодлого
• Эзлэгдсэн орны бүх газар нутаг,
• Сүн улсыг 1279 онд бүр
хүн амын хөрөнгө баялаг, дайны
мөсөн байлдан эзэлсэн.
олз зэргийг өөрсдийн өмч гэж
•Японыг эзлэх бодлого
үзэж байсан.
явуулж хэд хэдэн удаа
•Эзлэгдсэн ард түмнийг олон
довтолж байсан ч далайн
зэрэг дэвд хуваасан.
шуурганаас болоод
•Худалдаачин, эрдэмтэн бичгийн
амжилтгүй болсон.
хүн шашин номлогчдын Юан
•Вьетнам улсыг маш их
гүрэнд ирэхийг ихээхэн дэмжиж
хүчээр хараат улс болгосон.
байжээ.
•1287 онд Бирм улсыг
•Буддын шашныг дэлгэрүүлж,
байлдан дагуулсан.
Пагва ламыг улсын их багшид
•1292 нд Явын арлуудыг
өргөмжилж байсан.
эзлэн авч чаджээ.

11.  Чингис хааны дараа төр барьж байсан хаад нь
улс гүрнийхээ хил хязгаарыг тэлэх, төрийн чухал
шинэчлэл бодлогуудыг баримталж байсан ч хаан
ширээний төлөө тэмцэл ,зөрчил төрсөн ах
дүүсийн хооронд маш их гарч байжээ.
 Хубилай хааны үед Хятад гүрнийг өөрийн
эрхшээлд оруулж чадсан ч түүний дараах хаад
түүний үйл хэргийг хэвээр үргэлжлүүлж чадаагүй
байдаг.