Próby reformy samorządowej29 lipca 1989 r. – Senat podjął uchwałę o konieczności istnienia autentycznego samorządu miast i gmin wiejskich jako niezbędnego elementu przebudowy polityczno – prawnego ustroju Polski. Prace nad pakietem ustaw zwanych „planem Balcerowicza” uniemożliwiły parlamentowi rozważenie problemów samorządowych.
4.
Reforma samorządowa 19.01.1990r. - na forum parlamentu przedstawiony został projekt ustawy o samorządzie terytorialnym 08.03.1990 r. – Sejm przyjął ustawę o samorządzie terytorialnym 27 maja 1990 r. – wybory
5.
Przyjęta decyzją Sejmuustawa wprowadzała następujące instytucje: radę gminy (miasta), z liczbą od 15 do 100 radnych wybieraną na czteroletnią kadencję zarząd gminy, jako organ wykonawczy rady i przez nią wybierany Wybierani przez radnych: - wójt (w gminach) - burmistrz (w miastach do 40 tys. mieszkańców) - prezydent miasta (w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców)
6.
Ordynacja większościowa Ordynacja większościowa obowiązywała w gminach i miastach do 40 tys. mieszkańców Okręgi jednomandatowe Aby uzyskać mandat radnego kandydat musiał zdobyć największą liczbę głosów (niekoniecznie bezwzględną większość) W przypadku jednakowej liczby zarządzano głosowanie kandydat mógł obok swojego nazwiska postawić znak partii Na liście obowiązywała kolejność alfabetyczna W przypadku wygaśnięcia mandatu radnego przeprowadzano wybory uzupełniające
7.
Ordynacja proporcjonalna Stosowana w miastach powyżej 40 tys. mieszkańców, z okręgami od 5 do 10 mandatów Do ostatecznego podziału mandatów wykorzystano metodę przeliczeniową Sainte Lague Oprócz wyboru listy głosujący musiał jeszcze wskazać na niej konkretnego kandydata Kolejność na liście ustalał komitet W przypadku wygaśnięcia mandatu radnego rada podejmowała uchwałę przyznającą mandat kandydatowi z tej samej listy, który w wyborach uzyskał kolejną największą liczbę głosów
8.
Ordynacja wyborcza c.d.Zaplanowano tylko jedną turę wyborów Pozytywny charakter głosowania 12 kwietnia – data końcowa rejestracji kandydatów na radnych ! Do rejestracji wymagano: - 15 podpisów dla kandydata – wybory większościowe - 150 podpisów dla listy – wybory proporcjonalne Od 17 do 30.04 – obowiązywał równy czas antenowy dla wszystkich ugrupowań Od 01 do 26.05 – czas antenowy był proporcjonalny do liczby zgłoszonych kandydatów
9.
Kampania wyborcza 1990c.d. Kampania była różnorodna. Próbowano wykorzystać doświadczenie uzyskane podczas czerwcowej kampanii wyborczej (dot. gł. wyborów w miastach): ~ indywidualne spotkania z wyborcami ~ nalepki na tablicach osiedlowych, klatkach schodowych, sklepach ~ akcja informacyjna w Kościołach i współpraca z księżmi ~ tworzenie własnych ogniw informacyjnych (gł. prasowych) ~ zaangażowanie aktorów i innych „znanych twarzy” ~ ściągi z instrukcją głosowania ~ wykorzystywanie szyldu „Solidarności” ~ niewielka ilość przedwyborczych zebrań i mityngów
10.
Programy wyborcze Różnicew programach komitetów wyborczych dotyczyły przede wszystkim spraw inwestycyjnych poszczególnych osiedli oraz wsi. Programy kandydatów: miały charakter konfrontacyjny; opierały się na krytyce dotychczasowych rządów komunistycznych oraz władz lokalnych; poruszały problemy nakładów finansowych na działalność gmin; ogniskowały się wokół haseł odrzucenia starego ładu, przy jednoczesnej niezdolności tworzenia pozytywnych programów ładu lokalnego; rodowód solidarnościowy kandydatów na radnych niejednokrotnie wystarczał do przekonania wyborców do oddania na nich głosu.
11.
Programy wyborcze Socjaldemokracja- kwestie kluczowe m.in.: bezrobocie, konieczność samoorganizacji społeczeństwa. Polskie Stronnictwo Ludowe chcąc zatrzeć niekorzystny wizerunek, eksponowało radykalne postulaty rolnicze, odnosiło się do historycznych tradycji, a w swoich hasłach artykułowało finansową niezależność. Stronnictwo Demokratyczne w swoich działaniach przedwyborczych próbowało, aczkolwiek z marnym skutkiem, odnieść się do wartości historycznych i nawiązać do tradycji Konstytucji 3 Maja (święta SD). Cel ten ugrupowanie to chciało osiągnąć poprzez przywoływanie takich pojęć jak: własność, godność, ojczyzna, wolność, rodzina czy naród.
12.
Hasła wyborcze 1990Mając na uwadze dość napięte nastroje społeczne, konstruując hasła wyborcze, większość ugrupowań starała się unikać tzw. wielkiej polityki. Jedynie KPN uczyniło ją narzędziem swej kampanii wyborczej, sięgając nawet po antykomunizm. „ Dosyć socjalizmu towarzysze” „ Zachodźże czerwone słoneczko” „ Jeśli zawiodłeś się na Solidarności nie bojkotuj wyborów – głosu na KPN” (hasła z plakatów KPN)
13.
Hasła wyborcze c.d.Kampania prowadzona przez SdRP była odzwierciedleniem słabości i niecierpliwości tej partii „ Nie bój się – głosuj na SdPR” ( hasło z plakatu SdPR)
Rezultaty Frekwencja –42,27% uprawnionych Najmniejsza: - w miastach powyżej 40 tys. mieszkańców – 40,5% Największa: - w małych miastach – 44,4%
16.
Do pójścia dourn wyborczych nie nakłoniła wyborców nawet, w sumie dotąd nie spotkana, reklama wyświetlana w telewizji z wygłaszanym przez znanego aktora Jana Kobuszewskiego wierszykiem: „ Chcesz mieć sitwę byłych bossów? To siedź w domu i nie głosuj!
17.
Kampania wyborcza 1990„ Smutne ale prawdziwe: Zainteresowanie wyborami na olsztyńskiej wsi prawie żadne. Dla większości jej mieszkańców pojęcie samorządu to czysta abstrakcja. Co prawda listy zgłoszeń kandydatów na radnych podpisali (bo jak tu sąsiadowi odmówić?) lecz teraz chcą mieć święty spokój i pieniądze za mleko. Nie interesują ich żadne programy wyborcze, nie wierzą, że coś w ich życiu może się zmienić”. cytat z „Gazety Olsztyńskiej” nr 95/1990
18.
Przyczyny niskiej frekwencji:Lokalne konflikty Umyślne bojkotowanie wyborów Postępujące rozczarowanie rządami „Solidarności” Twarda polityka ekonomiczna Mało wyrazista kampania wyborcza Niewielkie zrozumienie dla roli samorządu Niewielka liczba kandydatów w okręgach jednomandatowych Przewaga kandydatów niezrzeszonych w stosunku do kandydatów ugrupowań partyjnych
19.
20.
Geografia polityczna Ruchsolidarnościowo-obywatelski uzyskał: najwyższe poparcie w: Bielsku-Białej, Częstochowie, Gdańsku, Krakowie, Łodzi, Płocku, Przemyślu, Rzeszowie, Skierniewicach, Wałbrzychu, Warszawie, Wrocławiu, najniższe poparcie w: Łomży, Pile, Ciechanowie, Koninie, Włocławku, Lublinie, Sieradzu, Koszalinie, Siedlcach, Piotrkowie
21.
Geografia polityczna c.d.Stronnictwo Demokratyczne najwyższe poparcie uzyskało w: Elblągu i Suwałkach Konfederacja Polski Niepodległej najwyższe poparcie uzyskała w: Krakowie Socjaldemokracja RP najwyższe poparcie uzyskała w: dzielnicy Warszawa – Mokotów
22.
Zmiany wśród elitWybory 1990 r. doprowadziły do dużych zmian wśród elit lokalnych i regionalnych. Zastosowanie demokratycznych procedur oraz ciągle rosnące poparcie dla „Solidarności” spowodowało kolosalną zmianę na stanowiskach. Aż 74 proc. radnych sprawowało swój urząd po raz pierwszy. Chociaż nowi radni niejednokrotnie byli młodsi i słabiej wykształceni, to brak ograniczeń związanych z wcześniejszą władzą pozwolił na dokonanie istotnych zmian, szczególnie personalnych
Zmiany prawne: W 1992 r. weszła w życie ustawa o odwołaniu Rady w drodze referendum . Wprowadzenie tej instytucji w praktykę życia społecznego uczyniło z niej skuteczne narzędzie wyrażania społecznej krytyki dla władzy samorządowej. W latach 1992 – 1994 przeprowadzono 48 referendów, z tego odwołano 3 Rady.
25.
Sytuacja na polskiejscenie politycznej Na wiosnę na polskiej scenie politycznej panowała stagnacja. Partie rządzące utrzymywały w sondażach poparcie zbliżone do tego z jesieni 1993 r. W kwietniu 1994 r. powstała Unia Wolności , a jej przewodniczącym został T. Mazowiecki UD + KLD = UW
26.
Kampania wyborcza 1994 Kampania wyborcza wiosną 1994 r. przebiegała wyjątkowo anemicznie: Zbieranie podpisów Sąsiedzkie pogawędki Akcja plakatowa Mało atrakcyjne programy wyborcze emitowane w TV
27.
Powody braku zainteresowaniawyborami: brak funduszy, specyfika wyborów. Drugie wolne wybory samorządowe uznano za „najnormalniejsze” z tych, które miały miejsce dotychczas, bowiem radni poprzedniej kadencji pełnili swoje funkcje przez cały przewidziany okres. Ponadto nie zmieniła się ordynacja wyborcza i przez prawie rok rządziła w miarę stabilna koalicja SLD-PSL. Nie spodziewano się rychłych wyborów parlamentarnych ani prezydenckich.
28.
Kampania wyborcza 1994Interesującym aspektem kampanii ’94 było organizowanie w wielu miastach festynów połączonych z prawyborami. Ich organizatorami były najczęściej redakcje lokalnych środków przekazu. Prawybory odbyły się m.in. w: Izbicy Kujawskiej, Szczecinie, Gdańsku
Wyniki wyborów samorządowychw pięciu dużych miastach 80 60 70 75 68 Razem 4 7 8 8 14 Inne 23 X X X X ŁPO „Nowa Łódź” X X 9 X X Nasz Wrocław X X X 12 X Samorządny Kraków X 10 X X X Zjednoczenie Ziemi Gdańskiej X 2 X 5 X BBWR X X X X 2 UP X 7 X 10 13 ZChN, UPR i koalicje 17 20 35 26 18 UW i koalicje 36 14 18 18 21 SLD Łódź Gdańsk Wrocław Kraków Warszawa Partie/koalicje
31.
Prasa lokalna owyborach Rysunek satyryczny do artykułu Kto burmistrzem? – „Kurek Mazurski” 16 lipca 1994 r.
Reforma administracji W1993 r. rząd Suchockiej przymierzał się do przeprowadzenia reformy samorządowej. Jednak z powodu konfliktów społecznych zrezygnowano z prac nad reformą. W 1998 r. rząd Buzka powrócił do prac nad reformą administracji kraju. Największe kontrowersje budziła zmiana podziału administracyjnego kraju.
34.
Spór wokół reformyProjekt rządowy, odrzucony przez Sejm: - 12 województw - powiaty - gminy Projekt rządowy, poprawiony przez Senat, przyjęty przez Sejm, lecz zawetowany przez prezydenta: - 15 województw - powiaty - gminy Propozycja prezydenta: - 17 województw - powiaty - gminy
35.
Nowy podział administracyjnykraju Kompromis: - 16 województw - 308 powiaty ziemskie + 65 powiaty grodzkie - gminy
36.
Ordynacja wyborcza 199816.07.1998 r. – uchwalenie ordynacji wyborczej 11.10.1998 r. – data wyborów samorządowych Upartyjnienie wyborów samorządowych: Metoda d’Hondta 5%- próg wyborczy w wyborach proporcjonalnych
37.
Ordynacja wyborcza dorad gmin Obniżono próg proporcjonalnego podziału mandatów, z 40 tys. do 20 tys. mieszkańców W gminach i miastach do 20 tys. obowiązywał system większościowy, oprócz okręgów jednomandatowych wprowadzono także okręgi wielomandatowe (do 5 radnych) Do zgłoszenia kandydatury na radnego konieczne było zebranie 25 podpisów wyborców Na grupy wyborców zamierzających zgłosić kandydatów nałożono obowiązek utworzenia komitetu (min. 5 osób) i wyznaczenia jego pełnomocnika. Komitet mógł zgłosić jednego kandydata lub listę kandydatów w okręgu wielomandatowym.
38.
Ordynacja wyborcza dorad powiatów i sejmików Wybory proporcjonalne, podobne do wyborów do Sejmu. 5 % próg, wielomandatowe okręgi wyborcze Metoda przeliczeniowa d’Hondta, 300 podpisów pod listą Obowiązek utworzenia komitetu (min. 5 osób) i wyznaczenia jego pełnomocnika. Komitet mógł zgłosić jednego kandydata lub listę kandydatów w okręgu wielomandatowym.
39.
Kampania wyborcza UW położyła nacisk na efekty wizualne kampanii wyborczej: - zorganizowano I Wielkie regaty o tytuł przewodniczącego UW, paradę rowerową, koncerty - rozdawano baloniki, koszulki, parasolki i inne gadżety - prasa zwracała uwagę na rzeczowy charakter programu unitów Główne hasła UW: „ Nas wybierasz - od nas wymagasz” „ Pieniądze i decyzje bliżej ludzi ”
40.
Kampania wyborcza AWS- Kampanię telewizyjną AWS przygotowała ekipa tworząca: „Klan”, oprawą muzyczną zaś zajął się Czesław Niemen - Główny plakat reklamowy przedstawiał trzypokoleniową rodzinę - „Awuesiak” – polski self-made man, facet radzący sobie w każdej sytuacji Główne hasło AWS: „ Rodzina, Wspólnota, Ojczyzna”
41.
Kampania wyborcza SLD- Sojusz wystawił 49 tys. Kandydatów, w tym aż 55 parlamentarzystów - kandydowały znane postacie życia publicznego: Wojciech Siemion (aktor), Andrzej Huszcza (żużlowiec), Marian Woronin (sprinter) Główne hasło wyborcze: „ Mądrze, Zdrowo, Bezpiecznie”
Kampania wyborcza „Ojczyzna” - skromna kampania wyborcza Hasła wyborcze: „ Ojczyzna. Czy jest inny wybór” „ Ojczyzna spraw ludzkich” „ Tyle Ojczyzny – ile własności i sprawiedliwości”
44.
Kampania wyborcza -podsumowanie spokojna, umiarkowana, nieagresywna, niekonstruktywna, nie wniosła żadnych nowych rozwiązań w zakresie marketingu politycznego.
45.
Rezultaty Ogółem zgłoszono 275 tys. kandydatów. W wyborach kandydowała rekordowa liczba parlamentarzystów – ponad 100.
46.
Rezultaty – c.d.Frekwencja wyborcza: Do rad gmin: 45% Do rad powiatów: 47% Do sejmików wojewódzkich: 45% W 6 województwach zwyciężyła AWS (koalicja) W 9 województwach zwyciężyło SLD (koalicja) W 1 województwie - remis
OGÓLNA LICZBA ZDOBYTYCHMANADATÓW 38 176 Inne 151 Rodzina Polska 256 Ojczyzna 1 146 UW 4 584 PS 8 837 SLD 11 615 AWS
49.
Specyfika wyborów 1998r. Wysoki procent głosów nieważnych w wyborach do sejmików woj. (10 proc.) Sukces AWS w miastach: Białystok, Gdańsk, Katowice, Krosno, Lublin, Łomża, Nowy Sącz, Przemyśl, Rzeszów, Tarnów, Toruń, Wrocław, Zamość. Sukces SLD: Sosnowiec, Bydgoszcz, Elbląg, Gorzów W., Jelenia G., Kielce, Włocławek, Wałbrzych, Zielona G., Sieradz, Radom, Płock, Konin, Koszalin, Legnica. Sukces UW: Wrocław Słabość lokalnych komitetów
Kwiecień 2001 r.– nowelizacja ustawy samorządowej Nowe zapisy: pomniejszały rolę zarządów (poprzez ich liczbowe ograniczenie); redukowały liczbę radnych; zabraniały łączenia stanowisk parlamentarnych (oraz rządowych i samorządowych) przepisy antykorupcyjne
52.
53.
Ordynacja wyborcza 2002Obowiązywała ordynacja wyborcza do rad gmin i sejmików przyjęta w 1998 r. z niewielkimi zmianami Zaakceptowano metodę d’Hondta Zmianie uległa liczba mandatów (od 5 do 8) w okręgach wyborczych w gminach powyżej 20 tys. mieszkańców Zmiany dotyczące sposobu korzystania z techniki elektronicznej przy ustalaniu wyników w obwodzie Poprawki objęły również funkcjonowanie komisarzy wyborczych, których liczba w każdym województwie miała wynosić od 2 do 6 Uszczegółowiono przepisy co do składu komisji obwodowych (nie mogli nimi być członkowie rodziny kandydata)
54.
10. rozdział ordynacjiwyborczej do rad i sejmików Określono w nim, że komitet wyborczy mogą tworzyć: partie, koalicje, stowarzyszenia, organizacje społeczne oraz pięcioosobowe grupy obywateli posiadających czynne prawo wyborcze Komitet w gminach do 20 tys. mieszkańców informuje o swym utworzeniu organ wykonawczy (PKW albo komisarza) wraz ze zgłoszeniem listy kandydatów. Pełnomocnik komitetu w tych gminach jest zarazem pełnomocnikiem finansowym W gminach większych, w powiatach i województwach komitet musi zebrać 20 podpisów osób popierających, powołać pełnomocnika finansowego i zawiadomić o swym powstaniu organ wykonawczy
55.
Ordynacja wyborcza c.d. Komitetom zakazano przekupywania wyborców alkoholem, przeprowadzania zbiórek publicznych, emisji cegiełek i przyjmowania pieniędzy od anonimowych darczyńców, a także podmiotów gospodarczych Precyzyjnie określono źródła finansowania kampanii wyborczej: fundusze partii ( w przypadku partii politycznych) wpłaty obywateli polskich zamieszkałych w kraju (dla komitetów partii i koalicji), pod warunkiem że ich łączna suma nie przekroczy 15-krotności najniższego wynagrodzenia miesięcznego za pracę Komitety zobowiązane zostały do gromadzenia funduszy wyborczych na rachunku bankowym, przez który muszą przepływać wszystkie wpłaty na wybory
56.
Ordynacja wyborcza c.d.Ustalono limity wydatków na kampanię wyborczą. W wyborach: - do rady gminy do 20 tys. mieszkańców kwota ta wynosiła 750 zł na jeden mandat, do rady gminy pow. 20 tys. mieszkańców - 1.000 zł, do rady powiatu – 2.000 zł , do rady miasta na prawach powiatu – 3.000 zł , do sejmiku – 5.000 zł Utrzymano zasadę jawności finansowania kampanii i konieczność złożenia sprawozdania w trzy miesiące po wyborach. Za naruszenie przepisów dotyczących finansowania kampanii wyborczej groziła grzywna do 100 tys. zł.
57.
Ustawa o bezpośrednichwyborach wójtów burmistrzów i prezydentów Kandydata mogą zgłaszać partie polityczne, stowarzyszenia i organizacje społeczne, grupy wyborców (w zależności od wielkości gminy od 150 do 3 tys. podpisów); Kandydata mogą wybierać tylko te komitety wyborcze, które do rady zarejestrują pełne listy radnych w co najmniej połowie okręgów wyborczych w danej gminie; Kandydować może tylko obywatel polski, który ukończył 25 lat; Kandydat nie musi być mieszkańcem gminy, w której ubiega się o to stanowisko; Kandydat na wójta nie może jednocześnie kandydować na wójta w innej gminie (ale może ubiegać się o mandat radnego) Druga tura wyborów odbywa się w przypadku, gdy żaden kandydat nie uzyska więcej niż połowy głosów Odwołanie wójta może nastąpić tylko w przypadku, wygaśnięcia mandatu
58.
21 sierpnia premierLeszek Miller ogłosił, iż czwarte wybory samorządowe odbędą się 27 Października (druga tura 10 listopada) Kampania wyborcza rozpoczęła się dużo wcześniej niż przewidywał to kalendarz wyborczy. Miała personalny charakter.
59.
Kampania wyborcza 2002r. SLD Na SLD ciążyła współodpowiedzialność braku pozytywnych efektów rządów. Próbą uporania się z tendencją spadkową notowań koalicji, premier Miller dokonał spektakularnej zmiany w rządzie. Nowym wicepremierem i ministrem finansów został Grzegorz Kołodko . Sojuszem targały wewnętrzne rozłamy i konflikty ( jak w Białymstoku, Bydgoszczy, Częstochowie, Dębicy, Jaworznie, Koszalinie, Łęczycy, Międzyrzeczu, Olsztynie, Ostrowcu Świętokrzyskim, Poznaniu, Przemyślu) Główne hasło SLD brzmiało: „ Edukacja, rozwój, praca”
60.
Kampania wyborcza 2002r. c. d. Koalicja PO-PiS Koalicja miała stanowić największą konkurencję dla lewicy. Ostatecznie wspólnych kandydatów wystawiono w kilkunastu dużych i średnich miastach (Łódź, Wrocław, Rzeszów, Opole, Kielce, Toruń, Gorzów Wlkp., Koszalin, Częstochowa, Sosnowiec, Konin) Najpopularniejsze hasła zaprezentowali kandydaci PiS: Lech Kaczyński: „Warszawa czeka na zmiany”, Zbigniew Ziobro: „Kraków potrzebuje prawa i sprawiedliwości”
61.
Hasła wyborcze pozostałychugrupowań: Samoobrona: „ Oni już byli, oni oszukali, oni muszą odejść” LPR: „ Wygrajmy samorząd dla Polski” PSL: „ Polska – nasza wspólna sprawa”
62.
Komitety wyborcze 2002r.: Unia Samorządowa Był to wyborczy komitet Unii Wolności. Jego liderem był Władysław Frasyniuk. Unia Polityki Realnej Alternatywna Partia Pracy
63.
Lokalne komitety wyborcze:Pszczyńscy Idealiści w Opozycji, Młodzi Górą, Kontra Klikom i Biurokracji, Komitet Wyborczy Optymalni, Rzeczpospolita Babska (Warszawa), Gwiazdy we Włosach (Wrocław)
64.
Kandydaci w wybranychmiastach Warszawa: Andrzej Olechowski Lech Kaczyński Zbigniew Bujak Jan Maria Jackowski Antoni Macierewicz Janusz Piechociński Gdańsk: Bogdan Borusewicz Jacek Kurski Kraków: Jan Maria Rokita Łódź: Jerzy Kropiwnicki Marek Markiewicz Poznań: Aldona Kamela-Sowińska Wrocław: Ryszard Czarnecki Władysław Frasyniuk
65.
Ta ulotka jestjedną z tysięcy, które jesienią 2002 r. trafiały bezpośrednio do domów wyborców
66.
Łącznie o 2478 stanowisk wójtów, burmistrzów i prezydentów ubiegało się 10.313 osób . Trzydziestokrotnie większa była liczba kandydatów na radnych ( 300.900, tj. średnio 6,4 na jeden mandat )
67.
I tura Frekwencja– 44% Wysoki odsetek głosów nieważnych w wyborach: na radnych powiatów: 8,5% na radnych sejmików: 14,4% na prezydentów, wójtów, burmistrzów oraz radnych gmin i miast poniżej 5% W 13 województwach zwyciężyła koalicja SLD-UP W 3 województwach – PO-PiS
68.
II tura Frekwencja– 35% Najwięcej mandatów wójtów zdobyły ugrupowania: PSL SLD-UP Samoobrona, LPR Burmistrzów: SLD-UP PSL Samoobrona LPR PO Prezydentów miast: SLD-UP PO PiS
69.
Wyniki w miastach Sukces prawicy – Warszawa, Białystok Gdańsk, Poznań Sukces lokalnych komitetów – Katowice, Zamość. Rady i prezydenci z różnych ugrupowań – Kraków, Zielona Góra, Bydgoszcz, Toruń, Rzeszów, Łódź. Porażka polityków krajowych: Kraków, Wrocław Sukcesy wójtów w pierwszej turze
70.
Wyniki wyborów dosejmików 13 – zwycięstwo koalicji SLD – UP 3 – PO-PiS Procentowo wygrała koalicja SLD-UP - 25, Samoobrona-16, PO-PiS - 15,6),LPR – 14,4, PSL - 11
Tło polityczne DymisjaKazimierza Marcinkiewicza (4 lipca) Kryzys koalicji PiS, Samoobrony i LPR Spadek popularność ,,przystawek’’. Pierwsza dymisja Leppera, ,,taśmy prawdy’’ R. Beger. ,,Szafa Lesiaka’’ Powstanie koalicji Lewica i Demokraci: SLD + UP + SdPl + PD-demokraci.pl
73.
Ordynacja wyborcza Przyśpieszonytryb wprowadzenia nowelizacji (bez 14-dniowego vacatio legis ) Do wyborów partie mogły startować na trzy sposoby: Samodzielnie. Z własnym komitetem wyborczym. Próg 5 proc. Koalicja . Wspólna lista i podział miejsc na niej. Próg 5 proc. Blok . Każde z ugrupowań bloku wystawiło własną listę i prowadziło kampanię wyborczą na własny rachunek (dlatego blok mógł wydać na kampanię więcej niż koalicja). Głosy oddane na blokujące się ugrupowania były sumowane i razem brały udział w podziale mandatów. Nie zobowiązywało to członków bloku do zawiązania koalicji po wyborach. Blok musiał przekroczyć 10 proc. w gminach i powiatach oraz 15 proc. w sejmikach województw. Jeśli nie przekroczył - każdego z uczestników bloku traktowano, jakby startował w wyborach samodzielnie, czyli musiał przekroczyć 5-proc. próg. Głosy na mandaty były przeliczane dwa razy: najpierw proporcjonalnie metodą d'Hondta, między wszystkie listy lub bloki list, startujące w danym okręgu wyborczym. Wewnątrz bloku głosy na mandaty były przeliczane metodą Sainte-Lague, nieco korzystniejszą dla mniejszych ugrupowań.
TK wobec ordynacjiwyborczej Ordynacja zgodna z Konstytucją Blokowanie list jest dobrowolne Trybunał nie podzielił argumentacji, że instytucja blokowania list w wersji zapisanej w ustawie wprowadza niepewność, gdyż wyborca nie będzie mógł przewidzieć efektu swojego udziału w wyborach. Siedmiodniowe vacatio legis wystarczające – choć jest to okres ,,rażąco krótki’’. Dlatego w przyszłości nowelizacje ordynacji powinny się odbywać przynajmniej na pół roku przed wyborami.
76.
Kampania wyborcza PiS– hasła i bilbordy: ,,Polska w Twoich rękach’’, ,,Bliżej ludzi’’, Zmieniamy Polskę na lepsze’’, ,,Obywatel IV RP’’ (billboardy ,,zwykłych ludzi’’). Replika reklamowa (spot: ,,Prosimy nie przeszkadzać’’) PO – hasła ,,Przyszłość – Praca- Edukacja’’ i ,,By żyło się lepiej’’ ,,Razem’’. Elementy kampanii negatywnej wobec rządzącej koalicji (spoty: Uczciwość PiS”, ,,Oszukali ’’). „Edukacja i rozwój. Żeby nasze dzieci chciały żyć we własnym kraju”, „W trosce o niższe ceny i więcej pieniędzy w każdym portfelu”, „Mniej biurokracji to mniej korupcji i więcej miejsc pracy”. LiD – hasło ,,Dobry samorząd. Żadnych popisów!’’, spot: ,,Łże-politycy PiS’’. LPR – ,,Silna rodzina to silna Polska’’. Zmiany w polskich szkołach reklamowane przez Giertycha. PSL – ,,Do samorządów wybieramy najlepszych, PSL to nr 1!’’. Plakat PSL = NORMALNIE. Samoobrona – ,,Wybierzmy biało-czerwonych’’
77.
Kampania wyborcza PiSpozytywne przekazy, Pierwsze plakaty w lipcu -„Obywatel IV Rzeczpospolitej” oraz adres strony internetowej www.blizejludzi.pl. Ogólnopolskie hasło „Polska w Twoich rękach” miało także swoje odpowiedniki regionalne. Zdarzały się również „ciosy” w kierunku PO, a przykładem może być hasło: „Czyny, nie słowa” lub „Prosimy nie przeszkadzać”, który ukazywał głównego konkurenta jako intruza, przeszkadzającego w naprawie kraju
78.
Kampania wyborcza POWykorzystanie wszystkich dostępnych technik marketingowych (ulotki, plakaty, billboardy, broszury z programem. Reklamy w prasie radiu, telewizji, w Internecie- sporadycznie blogi). Na niekorzystny obraz PO wśród elektoratu wpłynął widoczny brak silnego przywódcy, co uwidocznił spór między J. Rokitą a D. Tuskiem. Nieudany billboard D. Tuska, który łudząco przypominał ten z kampanii 2005 r. Można było nawet odnieść wrażenie, że to ten sam banner wiszący od jesieni ubiegłego roku. Ciekawe hasła wyborcze, czasami niekonwencjonalne- kandydatka do Rady Miasta z Lublina, której slogan brzmiał: „ Nie mam pomysłu na hasło, mam pomysł na miasto”.
79.
Kampania wyborcza POLider Platformy w swoich wystąpieniach najczęściej wykorzystywał elementy kampanii negatywnej, przejawiającej się przede wszystkim w krytykowaniu kompetencji przedstawicieli partii konkurencyjnych, najczęściej PiS-u przy równoczesnym zachwalaniu swoich atutów - „ ja zmienię, bo mam kompetencje i wiem jak to uczynić”. Pozytywny charakter takich przekazów w 2006 r. okazał się jednak pozorny, bowiem poniekąd winą za dotychczasowe zaniedbania obarczał wyborców.
80.
Kampania wyborcza LiD= (SLD + SdPl + UP + PD) Początek kampanii – 24 września Łódź Raczej negatywna, ale wesoła (kolorowe plakaty, w których bohaterami były zwierzęta, rzucały się w oczy). szereg skutecznych technik marketingowych, głównie prezentacje wizualne i audiowizualne, plakaty, billboardy. Brak strony internetowej LiD. Wiadomości na temat inicjatyw podejmowanych przez kandydatów znajdowały się na stronach poszczególnych podmiotów koalicji. Wykorzystanie marketingu partyzanckiego (guerilla marketingu). Lewica w spocie wyborczym informowała, że rezygnuje z reklamowania się w telewizji publicznej, gdyż uważa ją za stronniczą i jednocześnie zapraszała widzów do stacji komercyjnych. TVP odmówiła emisji spotu, a wówczas sekretarz generalny SLD Grzegorz Napieralski publicznie zarzucił jej „brak obiektywizmu i dyskryminowanie opozycji”. W ten sposób lewica przebiła się do mediów, zapewniła sobie bezpłatną reklamę i doprowadziła do sytuacji, w której to TVP musiała tłumaczyć się ze swojej decyzji.
81.
Kampania wyborcza LPRkampania pozytywna. Spoty wyborcze promujące hasła: „Silna rodzina, to silna Polska”, czy „Gospodarny powiat- bezpieczna rodzina – mądra edukacja” opatrzone były miłą i rodzinną atmosferą. kilka tygodni przed wyborami LPR zdecydowała się na rebranding logo, prezentując je w nowym kształcie na billboardach. Symbolizujący dotychczas LPR wizerunek orła na tle biało czerwonej szachownicy został zastąpiony niebieskim znakiem, na którym znalazł się biały napis LPR, a nad nim znak przypominający flagę
82.
Kampania wyborcza PSLBrak nowości w kwestii marketingowej, Kampania bogata w biało- zielone plakaty i billboardy, na których umieszczano hasło „PSL = NORMALNIE”, bądź też zdjęcia poszczególnych kandydatów z numerami listy. W przeciwieństwie do innych ugrupowań skupiło się na kwestiach lokalnych, co przełożyło się na wynik wyborczy zwłaszcza w wyborach do rad powiatów (13,8 proc.) i gmin (9,74 proc. zdobytych mandatów). Ludowcy wyrazili swoje przesłanie zarówno w swoim głównym spocie: „Nasz dom jest tu w samorządnej Polsce”, jak i w apelach do wyborców, w których nawoływano, by elektorat wybrał „dobrych gospodarzy”, „..którzy dbać będą o dobro lokalnych społeczności... bez kłótni i awantur”.
83.
Kampania wyborcza SamoobronyRP W zasadzie brak kampanii. Ogólne hasło „Człowiek, praca, rodzina” Duża aktywność widoczna była w powiecie tczewskim, gdzie hasłami o minimum socjalnym starała się dotrzeć ze swoim programem do ludzi bezdomnych, bezrobotnych i korzystających z pomocy społecznej.
84.
Wyniki wyborów * 20 % mniej kandydatów na radnych, mniejsza liczba kandydatów na wójtów (w 300 okręgach po jednym kandydacie). Frekwencja 46 proc. (40 w drugiej turze) Sejmiki województw : PO – 27%, PiS – 25 %, LiD – 14 %, PSL – 13 %, Samoobrona – 5,6%, LPR – 4,7% Umocnienie pozycji PSL w gminach – razem 3.890 mandatów. Sukces Hanny Gronkiewicz-Waltz w Warszawie Porażka PiS w Krakowie ,,Wspólny’’ kandydat we Wrocławiu. Sukces dotychczasowych wójtów i lokalnych komitetów. Rozstrzygnięcia w I turze.
