1. Соёлын үүсэл

2. Зорилго:
Оюутнуудад соѐлын үүслийн
талаар онолын мэдлэг олгох

3. Агуулга:
Соѐл гэж юу вэ ,соѐлын талаарх эрдэмтдийн
үзэл баримтлал
Соѐл хэрхэн үүссэн бэ?
Соѐлын үүслийн талаар эрдэмтдийн үзэл
баримтлал
Дүгнэлт
Ном зүй

4. Соёл гэдэг нь:
Хятад хэлний “жень “
Энэтхэгийн “жарма”,грекийн
“пайдейя” ,монгол хэлний
“соёо,соёолох “ гэсэн үгтэй утга
дүйцдэг байна.

5. Соёлын талаарх эрдэмтдийн үзэл баримтлал
Н.А.Бердяев “соѐл бол өвөг дээдсээ шүтэхүй ,хууч яриа
болон уламжлалтай холбоотой гэж үзсэн байна.
К.Уислер “нийтлэг буюу овог аймаг мөрдвөл зохих
амьдралын арга “
Ц.Гомбосүрэн “соѐл бол байгалийн зүйлсийг нийгмийн
зүйл болгодог ,мөн нэгэнт бий болгосон зүйлийг улам бүр
боловсронгуй болгодог зохистой арга мөн “хэмээн үзсэн
байдаг.

6. Хүн үүссэн цагаас соёл үүссэн гэдэг тэгвэл:

7. Археологийн олдвор түүхэн баримтуудад
тулгуурлан орчин үеийн хүн буюу “homo
sapiens” нь одоогоос 40,000 жилийн тэртээд
үүссэн
одоогоос 150,000 жилийн тэртээ неандерталь
хүн үүссэн гал гаргаж ,багаж зэвсэг хийж
эхэлсэн үеийг хамааруулдаг байна

8. Орчин үеийн шинжлэх ухаанд соѐлын үүслийн
талаар дараах онол үзэл баримтлалууд байдаг.
Хөдөлмөрийн
Түүхэн хувьсах хөгжлийн
Тоглоомын
Психоаналитик
Шашны

9. 1. Хөдөлмөр хүнийг бий болгосон .
Ф.Энгельс/ хүн багаж зэвсэг хийж хөдөлмөрлөх
чадвартай болсноор соѐл үүссэн гэж үздэг.

10. 2.Түүхэн хувьсах хөгжлийн онол
Э.Тайлор, Дж.Фрезер, Г.Спенсер
Амьд биеийн давшингуй хөгжих хөгжлийн
явцад соѐл нь энгийнээс нарийсан хөгжсөн.

11. 3. Й.Хейзинга
Хүний тоглох жам ёсны чадвараас
соёлын эх сурвалжийг олно.

12. 5. Психоаналитик / З.Фройд соѐлын үүслийг хүй
нэгдлийн соѐлын судалгаанд тулгуурлан авч үздэг
ба табу буюу хорио цээрийн тогтолцоонд ач
холбогдол өгдөг.

13. 6. Шашны үзэл баримтлал
 соѐлын үүслийг бурхан тэнгэр шүтэхтэй холбогдуулан
авч үздэг.
Хүн нүгэлээс ангижрах замаар өөрийгөө
төгөлдөржүүлж бурхан тэнгэрт итгэн биширснээр хүн
өөрийгөө захиран дийлж амьдралаа ѐс суртахууны утга
учиртай болгох юм хэмээн үздэг байна.

15. Дүгнэлт
Хүн байгаль соѐл гурав хоорондоо салшгүй
холбоотой.Хүн өөрөө соѐлыг бүтээдэг
боловч ,соѐл хөгжлийнхөө явцад байгалийг
хүнийг хөнөөх аюултай энэ бол гашуун
үнэн юм.

16. Ном зүй
1. Соѐл судлалын үндэс /Т.Төмөрбаатар
УБ 2001 он хуудас 30-33
2.соѐл судлал / Т.Дорждагва УБ 2011он
хуудас 40-43,60-63
www.gogo.mn

17. Гэрийн даалгавар
Соѐлын талаарх өөрийн гэсэн нэг
оновчтой үнэн зөв тодорхойлолт
зохиож ирэх.