Документ обсуждает сложность и многогранность культуры, определяя ее как неотъемлемую часть человеческой деятельности и ценностей. Исследуются различные подходы к изучению культуры, включая социологический, аксиологический, семиотический и эмпирический. Также подчеркивается эволюция культурологии как научной дисциплины, включая ее методы и категории.

1. Ш.ГАНБАТ- ТЕХНОЛОГИЙН СУРГУУЛИЙН
ПРОФЕССОР

2.  СОЁЛ БОЛ ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА МӨН
 СОЁЛ БОЛ ҮНЭЛЭМЖ МӨН
 СОЁЛ НЬ ХҮНИЙ ҮЙЛДЛИЙН АЛИВАА ТӨРӨЛД ХАМААТАЙ
 СОЁЛ НЬ ХҮНИЙ ҮЙЛ ХЭРЭГЖИХ ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТ,
АРГА МӨН.
 “ СОЁЛ БОЛ ТУХАЙН СУБЪЕКТ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНДАА ЗОХИХ
УТГА ХОЛБОГДОЛТОЙ ТАНИН МЭДЭХҮЙН БОЛОН
ҮНЭЛЭМЖИЙН ХАРИЛЦАН УЯЛДААТ ТОДОРХОЙ БАЙР
СУУРИНААС БАЙГАЛИЙН ЗҮЙЛИЙГ НИЙГМИЙН ЗҮЙЛ
БОЛГОДОГ, МӨН НЭГЭНТ БИЙ БОЛГОСОН НИЙГМИЙН
ЗҮЙЛИЙГ ТУХАЙН НӨХЦӨЛД ЗОХИЦУУЛАН ӨӨРЧИЛЖ
БАЙДАГ АРГА МӨН. Ц. ГОМБОСҮРЭН

3.  “СОЁЛ БОЛ ХҮНИЙ САЛШГҮЙ ШИНЖ, ХҮМҮҮС ӨӨРИЙГӨӨ
БОЛОН НИЙГМИЙН АЛИВАА ЗОХИСТОЙ ЗҮЙЛСИЙГ БҮТЭЭГЧ
ХҮЧИН ЗҮЙЛ, ХҮНИЙ БҮТЭЭСЭН БҮХЭНД ҮНЭЛЭМЖ ӨГӨХ
ОНЦГОЙ ХЭМЖҮҮР, ХҮНИЙ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНЫ
ДЭВШИЛТЭТ ТОХИРУУЛГА МӨН В.С. БАРУЛИН ОХУ
 “ СОЁЛ БОЛ ХҮНИЙ АМЬДРАЛЫН ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТ МӨН”
Н. СМЕЛЗЕР АНУ

4.  СОЁЛ СУДЛАЛЫН СУДЛАХ ЗҮЙЛ,
СУДАЛГААНЫ ОБЪЕКТ
 МЭДЛЭГИЙН ТОГТОЛЦООНД СОЁЛ
СУДЛАЛЫН ЭЗЛЭХ БАЙР СУУРЬ
 СОЁЛЫГ СУДЛАХ ХАНДЛАГУУД
 СОЁЛЫН ЗАГВАР
 СОЁЛ СУДЛАЛЫН КАТЕГОРИУД
 СОЁЛ СУДЛАЛЫН СУДАЛГААНЫ АРГУУД

5.  “ХҮНИЙ ЗОРИЛГО ЧИГЛЭЛТЭЙ ПРАКТИКИЙН БҮХ
ТӨРӨЛ,ХЭЛБЭР БОЛОН НИЙГЭМ СОЁЛЫН ТУРШЛАГА
ХЭРЭГЖИХ ТЕХНОЛОГИ, ДИНАМИК, БҮТЭЦ, АГУУЛГЫН
СУДАЛГАА”
 “- ДЭЛХИЙ ДАХИНЫ БОЛООД ҮНДЭСТНИЙ ЧАНАРТАЙ
СОЁЛЫН ҮЙЛ ЯВЦЫН ОБЪЕКТИВ ЗҮЙ ТОГТОЛ ,
- МАТЕРИАЛЛАГ БА ОЮУНЫ СОЁЛЫН ҮЗЭГДЭЛ, ДУРСГАЛ,
- ХҮМҮҮСИЙН СОЁЛЫН ХЭРЭГЦЭЭ БОЛОН АШИГ
СОНИРХОЛЫН ҮҮСЭЛ ХӨГЖИЛ, СОЁЛЫН ҮНЭЛЭМЖ”
 “ ХҮНИЙ АМЬДРАХ АРГА БОЛСОН СОЁЛЫН ҮҮСЭЛ, ҮЙЛ,
ХӨГЖИЛ, СОЁЛЫН ЭЛЕМЕНТҮҮДИЙН ХАРИЛЦАН ҮЙЛЧЛЭЛ,
ХҮНИЙ ОРШИХУЙН УХААЛАГ ХЭЛБЭР” СТОЛЯРЕНКО.Р.Д

6.  “ СОЁЛЫН ҮҮСЭЛ ХӨГЖЛИЙН ЕРӨНХИЙ ЗҮЙ ТОГТОЛ,
СОЁЛУУДЫН ХАРИЛЦАН ҮЙЛЧЛЭЛ, СОЁЛЫН ҮЗЭГДЭЛ, ҮЙЛ
ЯВЦ, СОЁЛЫН ХЭВ МАЯГ ТЭДГЭЭРИЙН ӨӨРЧЛӨЛТИЙГ
СУДАЛДАГ” КОВАЛЕВА. О.В ОХУ
 “ СОЁЛЫН ҮҮСЭЛ ХӨГЖИЛ, ТҮҮНИЙ БҮТЭЦ,
ЭЛЕМЕНТҮҮДИЙН ХАРИЛЦАН ҮЙЛЧЛЭЛ, ДИНАМИК, ТҮҮНД
НӨЛӨӨЛДӨГ ХҮЧИН ЗҮЙЛСИЙГ СУДАЛДАГ” Т.ДОРЖДАГВА

7.  ХҮМҮҮСИЙН СОЁЛЫН ҮНЭЛЭМЖ, ХЭМ ХЭМЖЭЭ, СОЁЛЫН
УЛАМЖЛАЛ ШИНЭЧЛЭЛ
 НИЙГМИЙН АМЬДРАЛЫН ЯНЗ БҮРИЙН САЛБАРЫН СОЁЛЫН
АСПЕКТУУД ТАЛУУД , СОЁЛ-ТҮҮХИЙН ХЭВ МАЯГУУДЫН
ОЛОЛТ, ОНЦЛОГ
 НИЙГЭМ-СОЁЛЫН ОРЧИН ДАХЬ ЧИГ ХАНДЛАГА, ҮЙЛ ЯВЦ

8.  ГЕРМАНЫ ФИЛОСОФИЧ ОСВАЛЬД 1909 ОНД СОЁЛЫГ
СУДАЛДАГ БИЕ ДААСАН ШИНЖЛЭХ УХААН БАЙХ ЁСТОЙ
ГЭЖ ҮЗЭЭД KULTUROLOGIE ХЭМЭЭН АНХ НЭРЛЭСЭН
 АНУ-ЫН ПРОФЕССОР Л.О.УАЙТ 1931 ОНООС ЭХЛЭН СОЁЛ
СУДЛАЛЫН ЛЕКЦ УНШИЖ ЭХЭЛСЭНЭЭР ЖИНХЭНЭ БИЕ
ДААСАН ШИНЖЛЭХ УХААНЫ ХЭМЖЭЭНД ХҮРСЭН.
 СОЁЛ СУДЛАЛ ШИНЖЛЭХ УХААНЫ МЭДЛЭГИЙН САЛБАР
БОЛЖ ХӨГЖИХӨД ТОДОРХОЙ ШАЛТГААН, НӨХЦӨЛ
НӨЛӨӨЛСӨН. ТУХАЙЛБАЛ:
- СОЁЛЫН ОНОЛЫГ ХҮНИЙ ПРАКТИК АМЬДРАЛТАЙ ХОЛБОХ
ОЙЛГОЛТЫГ БИЙ БОЛГОХ ХЭРЭГЦЭЭ
- СОЁЛЫН ТУХАЙ ШУ-НУУДЫГ НЭГДМЭЛ АРГА ЗҮЙГЭЭР
ХАНГАХ

9. - ЯНЗ БҮРИЙН СОЁЛЫН НӨХЦӨЛД ТЭДГЭЭРИЙГ ОЙЛГОХ
НЭГДМЭЛ ТҮЛХҮҮРИЙГ БОЛОВСРУУЛАХ
- СОЁЛЫН ТӨРӨЛ, ХЭЛБЭРИЙГ ЭРЭМБЭЛЭХ, ХАРЬЦУУЛАХ
АСУУДАЛ ЧУХАЛ БОЛСОН
- ТӨР, УЛС ТӨРИЙН БОДЛОГЫН ХҮРЭЭНД СОЁЛЫГ
ТОГТОЛЦООТ БАЙДЛААР НЬ ШИНЖЛЭХ ШААРДЛАГААР
- НИЙГМИЙН СОЁЛЫН ХЭРЭГЦЭЭГ ӨРГӨЖҮҮЛЭХ ЕРТӨНЦИЙГ
ЮУ АВРАХ ВЭ?
- ХҮНИЙ ОРШИХУЙН ТОГТВОРТОЙ БАЙДЛЫГ ХАНГАХАД
ХҮМҮҮНЛЭГИЙН ТЭНЦВЭРЖҮҮЛЭЛТ ЗАЙЛШГҮЙ БОЛСОН
- ХЭТ ЯВЦУУ МЭРГЭЖИЛТЭНЖҮҮЛЭЛТИЙГ СОЁЛЫН УУР
АМЬСГАЛААР ТЭГШИТГЭХ
-ХҮН БАЙГАЛИЙН ХАРИЛЦААГ “СОЁЛЖУУЛАХ” ШААРДЛАГА

10.  СОЁЛ НЬ НАРИЙН НИЙЛМЭЛ, ӨРГӨН ЦАР ХҮРЭЭТЭЙ, ОЛОН
ТАЛТ АСУУДАЛ УЧРААС ТҮҮНИЙГ НЭГ ХАНДЛАГАААР
СУДЛАХ БОЛОМЖГҮЙ ЮМ.
 СОЁЛЫН ҮЗЭГДЛИЙГ СУДЛАХ ЗАРИМ ХАНДЛАГЫГ ТОВЧ
ҮЗЬЕ.
 СОЦИОЛОГИЙН ХАНДЛАГА ЭНЭ ХАНДЛАГЫН ҮҮДНЭЭС
СОЁЛ НЬ НИЙГМИЙН ТОГТВОРТОЙ БАЙДЛЫГ ХАНГАХ,
ХҮМҮҮСИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААГ ЗОХИОН БАЙГУУЛАХ
СОЦИАЛЬ ИНСТИТУТ МӨН.
 АКСИОЛОГИЙН ХАНДЛАГА ЭНЭ ХАНДЛАГЫН ҮҮДНЭЭС
СОЁЛ БОЛ ҮНЭЛЭМЖИЙН ЕРТӨНЦ ЮМ. ЕР НЬ АЛЬ Ч ҮЕД
СОЁЛЫГ ЯНЗ БҮРИЙН ТҮВШНЭЭР НЬ ҮНЭЛЭХ ШААРДЛАГА
ГАРДАГ.

11.  СЕМИОТИК ХАНДЛАГА ЭНЭ ХАНДЛАГА НЬ СОЁЛ БОЛ
ТЭМДЭГИЙН ТОГТОЛЦОО МӨН ГЭЖ ҮЗДЭГ. ХҮНИЙ
БҮТЭЭСЭН ЗҮЙЛ НЬ ХЭЛНЭЭС ГАДНА СОЁЛЫН БҮТЭЭЛЭЭР
ДАМЖДАГИЙГ ИЛҮҮ ОНЦОЛЖ ҮЗДЭГ.
 ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНЫ ХАНДЛАГА ЭНЭ ХАНДЛАГААР СОЁЛ
НЬ ХҮНИЙ ЗОРИЛГОДОО ХҮРЭХЭД АШИГЛАДАГ ТЕХНОЛОГИ,
УР ЧАДВАР ЮМ.
 ЭМПИРИК ХАНДЛАГА НЬ СОЁЛЫГ ХҮНИЙ БҮХИЙ Л ҮЙЛ
АЖИЛЛАГААНЫ ҮР ДҮН ГЭЖ ТАЙЛБАРЛАДАГ. МАТЕРИАЛЛАГ
БА ОЮУНЫ СОЁЛЫГ ХАТУУ ЗААГЛАДАГ ДУТАГДАЛТАЙ.

12. СОЁЛ СУДЛАЛД СОЁЛЫН ОНОЛЫН ДОР ДУРДСАН ҮНДСЭН
ЗАГВАРУУДЫГ ЯЛГАЖ ҮЗДЭГ. ҮҮНД:
1) НАТУРАЛЬ ЗАГВАР ЭНЭ ЗАГВАР НЬ СОЁЛЫГ БОДИСЛОГ,
БОДИТ ХЭЛБЭРТ ОРУУЛЖ, БАЙГАЛИЙН ХУВЬСЛЫН НЭГ
ГЭЖ ҮЗСЭН. ВОЛЬТЕР, РУССО, ГОЛЬБАХ
2) СОНГОДОГ ЗАГВАР ЭНЭ ЗАГВАРААР ХҮН ОЮУНЫ
ЧАДАВХИА ХӨГЖҮҮЛЭГЧ, СОЁЛЫГ БҮТЭЭГЧ МӨН.
3) СОНГОДОГ БУС ЗАГВАР НЬ ХҮНИЙ ӨДӨР ТУТМЫН
АМЬДРАЛЫГ ИЛҮҮ ЧУХАЛЧИЛЖ СОЁЛЫГ СЭТГЭЛ,
МЭДРЭМЖЭЭР ДАМЖУУЛЖ ОЙЛГОХ ЁСТОЙ ГЭЖ ҮЗДЭГ.
4) ПОСТМОДЕРНИСТ ЗАГВАРЫГ БАРИМТЛАГЧИД ХҮН
ҮЙЛДЭЛ, ОНОЛ ГЭХ ЗЭРЭГ ЯМАР НЭГЭН
ЗОХИЦУУЛАГЧААС АНГИД БАЙХ ЁСТОЙ ГЭЖ ҮЗЭЖ
СОЁЛД ХАНДДАГ.

13.  СОЁЛЫН ОБЪЕКТ ШИНЖ ТӨРХ, ИЛРЭЛ, ТОГТОЛЦОО Г М
 СОЁЛЫН ҮЙЛ ЯВЦ ҮҮСЭЛ, ТӨЛӨВШИЛ, ТАРХАЛТ Г М
 СОЁЛЫН ШИНЖ ТЭМДЭГ, БЭЛГЭДЭЛ, ХЭРЭГЛЭЭ, Г М
 СОЁЛЫН ФУНКЦИ ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТ, ДАМЖУУЛАХ Г М
 СОЁЛЫН ДИНАМИК ЧАНАР ШИНЭЧЛЭЛ, ДОРОЙТОЛ Г М
 СОЁЛЫН ХЭМ ХЭМЖЭЭ ДҮРЭМ, ЗАГВАР, ГОО ЗҮЙ Г М
 СОЁЛЫН ОРЧИН ГАЗАР НУТАГ, БҮТЭЭГДЭХҮҮН ГЭХ МЭТ
 СОЁЛЫН СУБЪЕКТ БИЕ ХҮН, ГЭР БҮЛ, БАЙГУУЛЛАГА Г М
 СОЁЛЫН ИНСТИТУТ БОДЛОГО ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА ЭРХЭЛСЭН
БАЙГУУЛЛАГА, ОЛОН НИЙТИЙН РАДИО,ТВ Г М
 СОЁЛЫН ХЭВ МАЯГЧЛАЛ АРДЫН БА НИЙТИЙН СОЁЛ Г М

14. 1) ДИАХРОН АРГА. СОЁЛЫН ҮЗЭГДЭЛ,НӨЛӨӨЛӨХ ХҮЧИН ЗҮЙЛ,
ҮЙЛ ЯВДЛЫГ ТЭДГЭЭРИЙН ҮҮСЧ ӨРНӨХ ЦАГ ХУГАЦААНЫ
ДАРААЛЛААР НЬ СУДЛАХ АРГА
2) СИНХРОН АРГА. ХОЁР БУЮУ ХЭД ХЭДЭН СОЁЛЫГ ТОДОРХОЙ
ЦАГ ХУГАЦААНЫ ХҮРЭЭНД ХООРОНДЫН ХАРИЛЦААГ СУДЛАХ
АРГА
3) ТҮҮХЭН ХАРЬЦУУЛАЛТЫН АРГА. СОЁЛЫН ОНЦГОЙ СОНИН
БАЙДАЛ, ӨВӨРМӨЦ ҮЗЭГДЛИЙГ ТҮҮХЭН БАЙР СУУРИНААС
ЗЭРЭГЦҮҮЛЭН ХАРЬЦУУЛЖ МӨН ЧАНАРТ НЬ НЭВТРЭХ АРГА
4) БҮТЭЦ-ҮҮРГИЙН АРГА. СОЁЛЫН ОБЪЕКТИЙГ БҮРЭЛДЭХҮҮН
ХЭСГҮҮДЭЭР НЬ ЗАДЛАН ҮЗЭЖ, ТЭДГЭЭРИЙН ХОЛБОО,
ХАРИЛЦААГ НЬ ИЛРҮҮЛЭХ АРГА
5) ХЭВ МАЯГЧЛАХ АРГА. СОЁЛЫН ТОГТОЛЦООНЫ БҮТЦИЙГ
ХИЙСВЭРЛЭЛЭЭС ТОДОРХОЙД ШИЛЖҮҮЛЭН ЭЛЕМЕНТҮҮДИЙН
АДИЛ БА ЯЛГААТАЙ ТАЛЫГ ОЛОХ АРГА

15. АНХААРАЛ ТАВЬСАНД БАЯРЛАЛАА