ใบงานที 1

      คําชี แจง ให้นกเรี ยนเติมคําตอบลงในช่องว่างแต่ละข้อต่อไปนีให้ถูกต้องสมบูรณ์
                    ั


ข้ อที                  ลําดับ                     อนุกรม                 ประเภทของอนุกรม
                                                                      อนุกรมจํากัด อนุกรมอนันต์
  1      1, 8, 15, 22, 29, 36             1 + 8 + 15 + 22 + 29 + 36        /            -
  2      1 1 1
          , ,   ,... ,
                       1
                          ,...
                                          1 1
                                           + +
                                               1
                                                 +... +
                                                         1
                                                           +...            -            /
         3 9 27        3n                 3 9 27        3n
  3      4, 7, 10, 13, 16, 19
  4      8, 6, 4, 2, 0, -2, -4
  5      2, 3, 4, . . . , n + 1, . . .
  6      1, 3, 5, . . . , 2n – 1, . . .
  7      -2, -4, -6, . . . , -2n, . . .
  8      10, 13, 16, 19, 22, 25

  สรุ ป อนุกรมจํากัด คือ ……………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
        อนุกรมอนันต์ คือ ……………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
ใบงานที 2
คําชี แจง        ให้นกเรี ยนเติมคําตอบลงในช่องว่าแต่ละข้อต่อไปนีให้ถูกต้องสมบูรณ์
                     ั

ข้ อที                     ลําดับเลขคณิต                     ผลต่ างร่ วม        อนุกรมเลขคณิต
   1        10, 14, 18, . . ., 4n + 6, (4n + 10), . . .
   2        2, 7, 12, 17, 22
   3        6, 9, 12, . . ., 3n + 3
   4        7, 3, -1, . . ., 11 – 4n, -4n + 7, . . .
   5        4, 9, 14, 19, 24
   6        3, 7 , 4, . . .
               2
   7        3, 10, 17, . . ., 7n – 11, 7n – 4, . . .
   8        5, 10, 15, 20, 25, 30
   9        5, 1, -3, . . ., 13 – 4n, 9 – 4n, . . .
  10        6, 18, 30, 42, 54, 66




         คะแนนที:ได้ = …………………………
         ผูตรวจ …………………………………..
           ้
         วันที: ……. เดือน ………….. พ.ศ. ………                               เยาวชนทุกคนชอบคณิตศาสตร์
                                                                        ชาติย่อมพัฒนา
ใบความรู้ ที 1
                                           เรือง อนุกรมเลขคณิต
อนุกรมเลขคณิต คือ
       ผลบวก n พจน์แรกของอนุ กรมเลขคณิ ต คือ Sn =               n
                                                                2
                                                                  [2a 1 + (n - 1)d]

                                                   หรื อ Sn =   n
                                                                2
                                                                   (a 1 + a n )



การหาสู ตรผลบวก n พจน์ แรกของอนุกรมเลขคณิต
        ผลบวกของพจน์ของลําดับเลขคณิ ต เรี ยกว่า อนุกรมเลขคณิ ต ในการหาผลบวก n พจน์แรกของ
อนุกรมเลขคณิ ต ทําได้ดงนี
                      ั
    ให้     Sn = a1 + a2 + a3 + . . . + an (เมื:อ a1, a2, a3, . . ., an เป็ นลําดับเลขคณิ ต)
                  = a1 + (a1 + d) + (a1 + 2d) + . . . + [a1 + (n – 1)d]
                  = a 1 4414 a 144441 + d + 2d + 3d 2.44441)d
                        1
                          +a +
                              4 2
                                   +... + a
                                           3      14444       4
                                                                + . . + (n -
                                                                             4
                                                                             3
                                   n ตัว                        n - 1 ตัว
                   = na1 + [1 + 2 + 3 + . . . + (n – 1)]d
                   = na 1 + n 2 1 [1 + (n - 1)]d
                              -


                   =     na 1 +
                                (n - 1)
                                   2
                                        nd

                         2na 1 + (n - 1) nd
                   =              2
                         n [2a 1 + (n - 1)d]
                   =              2



       ∴ Sn        =     n
                         2
                           [2a 1 + (n - 1)d]             ………………..


       หรื อ       Sn =           n
                                  2
                                    [a 1 + a 1 + (n - 1)d]



                   Sn =           n
                                  2
                                    (a 1 + a n )                       ………………….



   สู ตร       ใช้เมื:อทราบ a1 , d และ n
               ใช้เมื:อทราบ a1 , an และ n
สรุ ป         สู ตรการหาผลบวก n พจน์แรกของอนุกรมเลขคณิ ต คือ
                       Sn =    n
                               2
                                 [2a 1 + (n - 1)d]

           หรื อ       Sn =    n
                               2
                                 (a 1 + a n )

         เมื:อ Sn แทน ผลบวก n พจน์แรกของอนุกรมเลขคณิ ต
               a1 แทน พจน์ที: 1 ของอนุ กรมเลขคณิ ต
               d แทน ผลต่างร่ วมของอนุ กรมเลขคณิ ต
               an แทน พจน์ที: n ของอนุ กรมเลขคณิ ต



ตัวอย่ างที 1      จากอนุกรมเลขคณิ ต 100 + 95 + 90 + . . . จงหา S15
วิธีทา
     ํ   จากสู ตร        Sn   =     n
                                    2
                                      [2a 1 + (n - 1)d]

         จากโจทย์ จะได้ a1 = 100 , d = 5 , n = 15
         แทนค่า     S15 = 15 [2(100) + (15 - 1)(5) ]
                                2
                              =     15
                                     2
                                       [ 200 - 70 ]

                              =     15
                                     2
                                       (130)

                              =     975



ตัวอย่ างที 2 จงหาผลบวกของอนุกรมเลขคณิ ต 1 + 2 + 3 + . . . + 300
วิธีทา จากอนุกรมเลขคณิ ต 1 + 2 + 3 + . . . + 300 จะได้
     ํ
                 a1 = 1 , n = 300 , an = 300
          จากสู ตร       Sn = n (a 1 + a n )
                                   2
         แทนค่า           S300 =    300
                                     2
                                        (1 + 300)

                              = 150(301)
                              = 45,150
ใบงานที 3

                                                                 ออมยังไงให้ พอเพียง ?

   คําชี แจง ให้นกเรี ยนแสดงวิธีทาทุกข้อโดยละเอียด
                           ั                          ํ
1. ณเดชทํางานครังแรกได้รับเงินเดือนครังแรก 6,000 บาท เมือทํางานครบ 3 เดือน ณเดชจะได้รับ
   เงินเดือนเพิมขึนเดือนละ 300 บาท ณเดชจึงเริ มนําเงินเดือนทีเพิมขึนทุกเดือนนันเป็ นเงินออม อยาก
   ทราบว่าเมือครบหนึงปี ณเดชจะมีเงินออมเท่าไร
    ..................................................................................................................................................................
    ..................................................................................................................................................................
    ..................................................................................................................................................................
    ..................................................................................................................................................................
    ..................................................................................................................................................................
    ..................................................................................................................................................................
    ..................................................................................................................................................................
    ..................................................................................................................................................................
    ..................................................................................................................................................................
    ..................................................................................................................................................................

2. ณ โรงเรี ยนแห่งหนึงครู สมชายได้สอนนักเรี ยนเกียวกับการนําปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้
   กับชีวตประจําวัน โดยครู สมชายสอนให้นกเรี ยนรู ้จกการประหยัดและการออมเงิน ซึ งวันแรกมี
             ิ                                                         ั              ั
   นักเรี ยนมาออมเงินกับครู สมชาย 20 คน ดังนี 1, 3, 5, 7, …, 39 อยากทราบว่าวันนีมีนกเรี ยนมาออม                                                ั
   เงินกับครู สมชายเท่าไร
   ....................................................................................................................................................................
   ....................................................................................................................................................................
   ....................................................................................................................................................................
   ....................................................................................................................................................................
   ....................................................................................................................................................................
   ....................................................................................................................................................................
   ....................................................................................................................................................................
   ...................................................................................................................................................................
ใบความรู้ ที 2
                                   เรือง อนุกรมเลขคณิต (ต่ อ)

การหาผลบวก n พจน์ แรกของอนุกรมเลขคณิต (ต่ อ)
      ในการหาผลบวก n พจน์แรกของอนุกรมเลขคณิ ต จะใช้สูตร
   Sn = n [2a 1 + (n - 1)d]
          2
                             หรื อ Sn = n (a 1 + a n ) ดังตัวอย่างต่อไปนี
                                             2


   ตัวอย่ างที 1 ให้ลาดับเลขคณิ ตลําดับหนึ:งมีผลต่างร่ วมเท่ากับ 4 และพจน์ที: 13 คือ 51
                      ํ
                 จงหาผลบวก 13 พจน์แรก
       วิธีทา จาก an = a1 + (n – 1)d
            ํ
              จากโจทย์ จะได้ d = 4 และ a13 = 51
              แทนค่า         51 = a1 + 12(4)
                               a1 = 3
              จากสู ตร          Sn = n (a 1 + a n )
                                           2
                           ∴       S13 =      13
                                               2
                                                  [a 1 + a 13 ]

                                        =     13
                                               2
                                                  [3 + 51]

                                        =      13
                                                2
                                                   (54)

                                     = 351
                   ∴ ผลบวก 13 พจน์แรก มีค่าเท่ากับ 351

       ตัวอย่ างที 2       ให้อนุกรมเลขคณิ ตชุ ดหนึ:ง มีผลบวก 11 พจน์แรกเท่ากับ 77 และ
                           ผลต่างร่ วมเท่ากับ 3 จงหาพจน์แรกและพจน์ที: 11
       วิธีทา จากโจทย์ จะได้ d = 3 และ S11 = 77
            ํ
                 จาก           an = a1 + (n – 1)d
                      ∴ a11 = a1 + 0(3)
                    a11 – a1 – 30 = 0              …………………….
              จากสู ตร        Sn = n (a 1 + a n )
                                         2
                     ∴     S11 =    11
                                     2
                                        [a 1 + a 11 ]

                           77 =      11
                                      2
                                         [a 1 + a 11 ]
154 = 11a1 + 11a11
             11a11 – 11a1 – 154 = 0 ……………………
   × 11      11a11 – 11a1 – 330 = 0 ……………………
   +               22a11 – 484 = 0
                         22a11 = 484
                            a11 = 22
        แทนค่า a11 ใน
                  22 – a1 – 30 = 0
                     – a1 – 8   = 0
             ∴             a1   = –8

   ∴ พจน์แรก มีค่าเท่ากับ – 8         
                                      
                                            Ans
     พจน์ที: 11 มีค่าเท่ากับ 22       
                                      


ตัวอย่ างที 3 จงหาผลบวกของทุกจํานวนคี:จาก 61 ถึง 121
วิธีทา จากโจทย์ จะได้ a1 = 61 , d = 2 และ an = 121
     ํ
          จากสู ตร  an = a1 + (n – 1)d
          แทนค่า 121 = 61 + (n – 1)(2)
                   121 = 61 + 2n – 2
                    2n = 62
                 ∴ n = 31
          จากสู ตร Sn = n (a 1 + a n )
                               2
       แทนค่า      S31   =        31
                                   2
                                     [61 + 121]

                         =        31
                                   2
                                     (182)

                     = 2,821
   ∴ ผลบวกของทุกจํานวนคี:จาก 61 ถึง 121 คือ 2,821      Ans

Sheet arithmetic series

  • 1.
    ใบงานที 1 คําชี แจง ให้นกเรี ยนเติมคําตอบลงในช่องว่างแต่ละข้อต่อไปนีให้ถูกต้องสมบูรณ์ ั ข้ อที ลําดับ อนุกรม ประเภทของอนุกรม อนุกรมจํากัด อนุกรมอนันต์ 1 1, 8, 15, 22, 29, 36 1 + 8 + 15 + 22 + 29 + 36 / - 2 1 1 1 , , ,... , 1 ,... 1 1 + + 1 +... + 1 +... - / 3 9 27 3n 3 9 27 3n 3 4, 7, 10, 13, 16, 19 4 8, 6, 4, 2, 0, -2, -4 5 2, 3, 4, . . . , n + 1, . . . 6 1, 3, 5, . . . , 2n – 1, . . . 7 -2, -4, -6, . . . , -2n, . . . 8 10, 13, 16, 19, 22, 25 สรุ ป อนุกรมจํากัด คือ …………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………. อนุกรมอนันต์ คือ …………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………….
  • 2.
    ใบงานที 2 คําชี แจง ให้นกเรี ยนเติมคําตอบลงในช่องว่าแต่ละข้อต่อไปนีให้ถูกต้องสมบูรณ์ ั ข้ อที ลําดับเลขคณิต ผลต่ างร่ วม อนุกรมเลขคณิต 1 10, 14, 18, . . ., 4n + 6, (4n + 10), . . . 2 2, 7, 12, 17, 22 3 6, 9, 12, . . ., 3n + 3 4 7, 3, -1, . . ., 11 – 4n, -4n + 7, . . . 5 4, 9, 14, 19, 24 6 3, 7 , 4, . . . 2 7 3, 10, 17, . . ., 7n – 11, 7n – 4, . . . 8 5, 10, 15, 20, 25, 30 9 5, 1, -3, . . ., 13 – 4n, 9 – 4n, . . . 10 6, 18, 30, 42, 54, 66 คะแนนที:ได้ = ………………………… ผูตรวจ ………………………………….. ้ วันที: ……. เดือน ………….. พ.ศ. ……… เยาวชนทุกคนชอบคณิตศาสตร์ ชาติย่อมพัฒนา
  • 3.
    ใบความรู้ ที 1 เรือง อนุกรมเลขคณิต อนุกรมเลขคณิต คือ ผลบวก n พจน์แรกของอนุ กรมเลขคณิ ต คือ Sn = n 2 [2a 1 + (n - 1)d] หรื อ Sn = n 2 (a 1 + a n ) การหาสู ตรผลบวก n พจน์ แรกของอนุกรมเลขคณิต ผลบวกของพจน์ของลําดับเลขคณิ ต เรี ยกว่า อนุกรมเลขคณิ ต ในการหาผลบวก n พจน์แรกของ อนุกรมเลขคณิ ต ทําได้ดงนี ั ให้ Sn = a1 + a2 + a3 + . . . + an (เมื:อ a1, a2, a3, . . ., an เป็ นลําดับเลขคณิ ต) = a1 + (a1 + d) + (a1 + 2d) + . . . + [a1 + (n – 1)d] = a 1 4414 a 144441 + d + 2d + 3d 2.44441)d 1 +a + 4 2 +... + a 3 14444 4 + . . + (n - 4 3 n ตัว n - 1 ตัว = na1 + [1 + 2 + 3 + . . . + (n – 1)]d = na 1 + n 2 1 [1 + (n - 1)]d - = na 1 + (n - 1) 2 nd 2na 1 + (n - 1) nd = 2 n [2a 1 + (n - 1)d] = 2 ∴ Sn = n 2 [2a 1 + (n - 1)d] ……………….. หรื อ Sn = n 2 [a 1 + a 1 + (n - 1)d] Sn = n 2 (a 1 + a n ) …………………. สู ตร ใช้เมื:อทราบ a1 , d และ n ใช้เมื:อทราบ a1 , an และ n
  • 4.
    สรุ ป สู ตรการหาผลบวก n พจน์แรกของอนุกรมเลขคณิ ต คือ Sn = n 2 [2a 1 + (n - 1)d] หรื อ Sn = n 2 (a 1 + a n ) เมื:อ Sn แทน ผลบวก n พจน์แรกของอนุกรมเลขคณิ ต a1 แทน พจน์ที: 1 ของอนุ กรมเลขคณิ ต d แทน ผลต่างร่ วมของอนุ กรมเลขคณิ ต an แทน พจน์ที: n ของอนุ กรมเลขคณิ ต ตัวอย่ างที 1 จากอนุกรมเลขคณิ ต 100 + 95 + 90 + . . . จงหา S15 วิธีทา ํ จากสู ตร Sn = n 2 [2a 1 + (n - 1)d] จากโจทย์ จะได้ a1 = 100 , d = 5 , n = 15 แทนค่า S15 = 15 [2(100) + (15 - 1)(5) ] 2 = 15 2 [ 200 - 70 ] = 15 2 (130) = 975 ตัวอย่ างที 2 จงหาผลบวกของอนุกรมเลขคณิ ต 1 + 2 + 3 + . . . + 300 วิธีทา จากอนุกรมเลขคณิ ต 1 + 2 + 3 + . . . + 300 จะได้ ํ a1 = 1 , n = 300 , an = 300 จากสู ตร Sn = n (a 1 + a n ) 2 แทนค่า S300 = 300 2 (1 + 300) = 150(301) = 45,150
  • 5.
    ใบงานที 3 ออมยังไงให้ พอเพียง ? คําชี แจง ให้นกเรี ยนแสดงวิธีทาทุกข้อโดยละเอียด ั ํ 1. ณเดชทํางานครังแรกได้รับเงินเดือนครังแรก 6,000 บาท เมือทํางานครบ 3 เดือน ณเดชจะได้รับ เงินเดือนเพิมขึนเดือนละ 300 บาท ณเดชจึงเริ มนําเงินเดือนทีเพิมขึนทุกเดือนนันเป็ นเงินออม อยาก ทราบว่าเมือครบหนึงปี ณเดชจะมีเงินออมเท่าไร .................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................. 2. ณ โรงเรี ยนแห่งหนึงครู สมชายได้สอนนักเรี ยนเกียวกับการนําปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ กับชีวตประจําวัน โดยครู สมชายสอนให้นกเรี ยนรู ้จกการประหยัดและการออมเงิน ซึ งวันแรกมี ิ ั ั นักเรี ยนมาออมเงินกับครู สมชาย 20 คน ดังนี 1, 3, 5, 7, …, 39 อยากทราบว่าวันนีมีนกเรี ยนมาออม ั เงินกับครู สมชายเท่าไร .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................
  • 6.
    ใบความรู้ ที 2 เรือง อนุกรมเลขคณิต (ต่ อ) การหาผลบวก n พจน์ แรกของอนุกรมเลขคณิต (ต่ อ) ในการหาผลบวก n พจน์แรกของอนุกรมเลขคณิ ต จะใช้สูตร Sn = n [2a 1 + (n - 1)d] 2 หรื อ Sn = n (a 1 + a n ) ดังตัวอย่างต่อไปนี 2 ตัวอย่ างที 1 ให้ลาดับเลขคณิ ตลําดับหนึ:งมีผลต่างร่ วมเท่ากับ 4 และพจน์ที: 13 คือ 51 ํ จงหาผลบวก 13 พจน์แรก วิธีทา จาก an = a1 + (n – 1)d ํ จากโจทย์ จะได้ d = 4 และ a13 = 51 แทนค่า 51 = a1 + 12(4) a1 = 3 จากสู ตร Sn = n (a 1 + a n ) 2 ∴ S13 = 13 2 [a 1 + a 13 ] = 13 2 [3 + 51] = 13 2 (54) = 351 ∴ ผลบวก 13 พจน์แรก มีค่าเท่ากับ 351 ตัวอย่ างที 2 ให้อนุกรมเลขคณิ ตชุ ดหนึ:ง มีผลบวก 11 พจน์แรกเท่ากับ 77 และ ผลต่างร่ วมเท่ากับ 3 จงหาพจน์แรกและพจน์ที: 11 วิธีทา จากโจทย์ จะได้ d = 3 และ S11 = 77 ํ จาก an = a1 + (n – 1)d ∴ a11 = a1 + 0(3) a11 – a1 – 30 = 0 ……………………. จากสู ตร Sn = n (a 1 + a n ) 2 ∴ S11 = 11 2 [a 1 + a 11 ] 77 = 11 2 [a 1 + a 11 ]
  • 7.
    154 = 11a1+ 11a11 11a11 – 11a1 – 154 = 0 …………………… × 11 11a11 – 11a1 – 330 = 0 …………………… + 22a11 – 484 = 0 22a11 = 484 a11 = 22 แทนค่า a11 ใน 22 – a1 – 30 = 0 – a1 – 8 = 0 ∴ a1 = –8 ∴ พจน์แรก มีค่าเท่ากับ – 8    Ans พจน์ที: 11 มีค่าเท่ากับ 22   ตัวอย่ างที 3 จงหาผลบวกของทุกจํานวนคี:จาก 61 ถึง 121 วิธีทา จากโจทย์ จะได้ a1 = 61 , d = 2 และ an = 121 ํ จากสู ตร an = a1 + (n – 1)d แทนค่า 121 = 61 + (n – 1)(2) 121 = 61 + 2n – 2 2n = 62 ∴ n = 31 จากสู ตร Sn = n (a 1 + a n ) 2 แทนค่า S31 = 31 2 [61 + 121] = 31 2 (182) = 2,821 ∴ ผลบวกของทุกจํานวนคี:จาก 61 ถึง 121 คือ 2,821 Ans