Saengdhamma Magazine Vol.36 No.424 August, 2010 Wat Thai Washington, D.C. 13440 Layhill Rd., Silver Spring, MD 20906

1. ฉบับวันแม่
ทุกชีวิตมีปัญหา พระพุทธศาสนามีทางแก้
แสงธรรม
วารสารธรรมะรายเดือนที่เก่าแก่ที่สุดในอเมริกา
Saeng Dhamma ปี ๒๕๕๓
รักของแม่...คือรักแท้บริสุทธิ์
ปีที่ ๓๖ ฉบับที่ ๔๒๔ ประจำาเดือนสิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๓
Vol.36 No.424 August 2010

2. ศีลธรรมกลับมาเถิด
¾Ø·¸·ÒÊÀÔ¡¢Ø
 กลับมาเถิด ศีลธรรมกลับมาเถิด
กำลังเกิด ภัยร้าย อันใหญ่หลวง
แก่สตว์โลก ทั่วถิ่น จักรวาลปวง
ั
น่าเป็นห่วง ความพินาศ ฉกาจเกิน
 กลับมาเถิด ศีลธรรมกลับมาเถิด
ในโลกเกิด กลียค อย่างฉุกเฉิน
ุ
หลงวัตถุ บ้าคลัง เกินบังเอิญ
่
มัวเพลิดเพลิน สิงกาลี มีกำลัง
่
 กลับมาเถิด ศีลธรรม กลับมาเถิด
ความเลวร้าย ลามเตลิด จวนหมดหวัง
รีบกลับมา ทันเวลา พาพลัง
มายับยัง
้ โลกไว้ ให้ทนกาลฯ
ั

บทกลอนอันนี้
เป็นอุดมการณ์ในการเผยแพร่ธรรมของหลวงพ่อชีวานันทะ

3. สื่อส่องทาง สว่างอ�าไพ
แสงธรรม
ทุกชีวิตมีปัญหำ พระพุทธศำสนำมีทำงแก้
วำรสำรธรรมะรำยเดือนที่เก่ำแก่ที่สุดในอเมริกำ
ปีที่ 36 ฉบับที่ 424 ประจ�ำเดือนสิงหำคม พ.ศ. 2553 Vol.36 No.424 August, 2010
Objectives :
�To promote Buddhist activities. สำรบัญ
�To foster Thai culture and tradition.
�To inform the public of the temple’s activities.
Contents
�To promide a public relations center for
Buddhists living in the United States. The Buddha’s Words................................................ 1
THE THINGS WE CLING TO Ven. Buddhadasa......... 3
เจ้าของ : วัดไทยกรุงวอชิงตัน, ดี.ซี. SAMADHI IN BUDDHISM Ven. Prayudh Payutto............ 8
ที่ปรึกษา : พระวิเทศธรรมรังษี WHY ARE WE HERE Ven. Ajanh Chah..................... 11
กองบรรณาธิการ : ความส�าคัญของพระไตรปิฎก โดย..พระพรหมคุณาภรณ์...19
ดร.พระมหำถนัด อตฺถจำรี ปฏิบัติธรรมประจ�ำเดือนสิงหำคม................................. 22
พระสมุห์ณัฐิวุฒิ ปภำกโร เสียงธรรม...จากวัดไทย...........................หลวงตาชี 23
พระจรินทร์ อำภสฺสโร ประมวลภาพกิจกรรมต่างๆ เดือนกรกฎาคม............. 30
พระมหำเรืองฤทธิ์ สมิทฺธิญำโณ เสียงธรรม... จากหลวงตาชี........................................ 32
พระสุริยำ เตชวโร ท่องแดนพระพุทธศำสนำ ๒,๓๐๐ ปี ดร.พระมหำถนัด 39
พระมหำสรำวุธ สรำวุโธ Thai Temple’s News....................โดย Handy 43
พระมหำประดู่ชัย ภทฺทธมฺโม อนุโมทนำพิเศษ / Special Thanks........................... 47
พระมหำศรีสุพรณ์ อตฺตทีโป รำยนำมผู้บริจำคเดือนกรกฎำคม........Ven. Sarawut 48
พระอนันต์ภิวัฒน์ พุทฺธรกฺขิโต รำยนำมผู้บริจำคออมบุญประจ�ำปีและเจ้ำภำพภัตตำหำรเช้ำ... 53
รำยนำมเจ้ำภำพถวำยเพล / Lunch............................ 54
และอุบำสก-อุบำสิกำวัดไทยกรุงวอชิงตัน, ดี.ซี. ก�ำหนดกำรท�ำบุญวันแม่ ............................................. 62
SAENG DHAMMA Magazine
is published monthly by
Wat Thai Washington, D.C. Temple
At 13440 Layhill Rd., Photos taken by
Silver Spring, MD 20906 Mr. Sam & Bank, Ms. Golf,
Tel. (301) 871-8660, 871-8661 Ven. Pradoochai,
Fax : 301-871-5007 Mr. Yuttachat,
E-mail : watthaidc@hotmail.com Ven. Ananphiwat, Mr. Kevin,
Homepage : www.watthaidc.org
Radio Network : www.watthai.iirt.net
2,500 Copies

4. ถ้อยแถลง
ผ่ำนพ้นงำนวันอำสำฬหบูชำ วันเข้ำพรรษำ เดือนสิงหำคมก็เป็นช่วงของวันแม่ แต่ละวัดก็ต่ำงมีงำนเพือให้ลกหลำนได้ไหว้
่ ู
แม่ บูชำแม่กัน คิดถึงพระคุณแม่ผู้เป็นเสมือนมำรดำแห่งโลกก็ว่ำได้ รักแม่ คิดถึงพระคุณแม่ก็ขอจงด�ำรงตนเป็นคนดี มีควำม
กตัญญูกตเวทีซึ่งไม่น่ำจะยำกอะไรมำกมำย ส�ำหรับวัดไทย,ดี.ซี. ก็เช่นเดียวกันได้ก�ำหนดจัดกิจกรรมวันแม่ขึ้นในวันอำทิตย์ที่
๘ สิงหำคม นี้ ก็ขอเชิญชวนทุกท่ำนร่วมงำนวันแม่โดยทั่วหน้ำกัน
ส�ำหรับของฝำกจำกอินเตอร์เน็ต “แสงธรรม” ฉบับนีขอน�ำธรรมะดีๆ จำกท่ำนพระอำจำรย์ มิตซูโอะ คเวสโก ซึงเป็นพระ
้ ่
ลูกศิษย์ของหลวงพ่อชำ แห่งวัดหนองป่ำพง เรื่อง “พระอาจารย์สอนคนชอบยุ่งกับเรื่องของคนอื่น” ใจควำมเป็นอย่ำงไร ขอ
ให้ทุกท่ำนได้ศึกษำเพื่อน้อมน�ำมำปฏิบัติในช่วงสำมเดือนเข้ำพรรษำก็แล้วกัน
“อย่ำยุ่งกับเรื่องของคนอื่น ภำวนำมำกๆ ดูตัวเองมำกๆ หลวงพ่อชำ (พระโพธิญำณเถระ) บอกว่ำ “ธรรมดำเรำดูแต่คน
อื่น ๙๐ % ดู ตัวเองแค่ ๑๐ %” คือคอยดูแต่ควำมผิดของคนอื่น เพ่งโทษคนอื่น คิดแต่จะแก้ไขคนอื่น กลับเสียใหม่นะ ดูคน
อื่นเหลือไว้ ๑๐ % ดูเพื่อศึกษำว่ำ เมื่อเขำท�ำอย่ำงนั้น คนอื่นจะรู้สึกอย่ำงไร เพื่อเอำมำสอนตัวเองนั่นแหละ ดูตัวเองพิจำรณำ
ตัวเอง ๙๐ % จึงเรียกว่ำปฏิบัติธรรมอยู่
ธรรมชำติของจิต ใจมันเข้ำข้ำงตัวเอง โบรำณพูดว่ำ เรำมักจะเห็นควำมผิดของคนอื่นเท่ำภูเขำ ควำมผิดของตนเองเท่ำรู
เข็ม มันเป็นควำมจริงอย่ำงนันด้วย เรำจึงต้องระวังควำมรูสกนึกคิดของตัวเองให้มำกๆ เห็นควำมผิดของคนอืนให้หำรด้วย ๑๐
้ ้ึ ่
เห็นควำมผิดตัวเองให้คูณด้วย ๑๐ จึงจะใกล้เคียงกับควำมจริงและยุติธรรม เพรำะเหตุนี้เรำจะต้องพยำยำมมองแง่ดีของคน
อืนมำกๆ และต�ำหนิตเิ ตียนตัวเองมำกๆ แต่ถงอย่ำงไรเรำก็ยงเข้ำข้ำงตัวเองนันแหละ พยำยำมอย่ำสนใจกำรกระท�ำ กำรปฏิบติ
่ ึ ั ่ ั
ของคนอื่น ดูตัวเองสนใจแก้ไขตัวเองนั่นแหละมำกๆ เช่น เข้ำครัวเห็นเด็กท�ำอะไรไม่ถูกใจ แล้วก็เกิดอำรมณ์ร้อนใจ ยังไม่ต้อง
บอกให้เขำแก้ไขอะไรหรอก รีบแก้ไข ระงับอำรมณ์ร้อนใจของตัวเองเสียก่อน เห็นอะไร คิดอะไร รู้สึกอย่ำงไร ก็สักแต่ว่ำ ใจ
เย็นๆ ไว้ก่อน
ควำมเห็น ควำมคิด ควำมรู้สึกก็ไม่แน่...ไม่แน่ อำจจะถูกก็ได้ อำจจะผิดก็ได้ เรำอำจจะเปลี่ยนควำมเห็นก็ได้ สักแต่ว่ำ...
สักแต่ว่ำ...ใจเย็นๆ ไว้ก่อน ยังไม่ต้องพูด ดูใจเรำก่อน สอนใจเรำก่อน หัดปล่อยวำงก่อน เมื่อจิตสงบแล้ว เมื่อจิตปกติแล้ว จึง
ค่อยพูด จึงค่อยออกควำมเห็น พูดด้วยเหตุ ด้วยผล ประกอบด้วยจิตเมตตำกรุณำ ขณะมีอำรมณ์ อย่ำเพิ่งพูด ท�ำให้เสียควำม
รู้สึกของผู้อื่น ท�ำให้เสียควำมรู้สึกของตัวเอง ไม่เกิดประโยชน์เท่ำที่ควร มักจะเสียประโยชน์ซ�้ำไป เพรำะฉะนั้น อยู่ที่ไหน อยู่
ที่วัด อยู่ที่บ้ำน ก็สงบๆๆ ไม่ต้องดูคนอื่นว่ำเขำท�ำผิดๆๆ ดูแต่ตัวเรำ ระวังควำมรู้สึก ระวังอำรมณ์ของเรำเองให้มำกๆ พยำยำม
แก้ไข พัฒนำตัวเรำ...นั่นแหละ เห็นอะไรชอบ ไม่ชอบ ปล่อยไว้ก่อน เรื่องของคนอื่น พยำยำมอย่ำให้เข้ำมำที่จิตใจเรำ ถ้ำไม่
ระวัง ก็จะยุ่งกับเรื่องของคนอื่นไปเรื่อยๆ หำเรื่องอยู่อย่ำงนั้น เอำเรื่องโน้นเรื่องนี้มำเป็นเรื่องของเรำหมด มีแต่ยินดี ยินร้ำย
พอใจ ไม่พอใจ ทั้งวัน อำรมณ์มำก จิตไม่ปกติ ไม่สบำยทั้งวันๆ ก็หมดแรง
ระวังนะ พยำยำม ตำมดูจิตของเรำ ! รักษำจิตของเรำให้เป็นปกติให้มำก ใครจะเป็นอะไร ใครจะท�ำอะไร ดีหรือไม่ดี เรื่อง
ของเขำ แม้เขำจะท�ำกับเรำ ว่ำเรำ...ก็เรื่องของเขำ อย่ำเอำมำเป็นอำรมณ์ อย่ำเอำมำเป็นเรื่องของเรำ ดูใจเรำนั่นแหละ พัฒนำ
ตัวเองนั่นแหละ ท�ำใจเรำให้ปกติ สบำยๆ หัด - ฝึก ปล่อยวำง นั่นเอง ไม่มีอะไรหรอก ไม่มีอะไรส�ำคัญกว่ำกำรตำมรักษำจิต
ของเรำ คิดดี พูดดี ท�ำดี มีควำมสุข”
ขอช่วยอ่ำนกันหลำยๆ รอบ รอบแล้วรอบเล่ำ ถ้ำเห็นดีแล้ว ขอจงตั้งจิตปฏิญำณตนปฏิบัติตำมหลักกำรนี้ ชีวิตของท่ำนมี
ควำมก้ำวหน้ำเป็นแน่
คณะผู้จัดท�า

5. แสงธรรม 1 Saeng Dhamma
The Buddha’s Words
พุทธสุภาษิต
อจริตฺวา พฺรหฺมจริยํ อลทฺธา โยพฺพเน ธนํ
ชิณฺณโกญฺจา ว ฌายนฺติ ขีณมจฺเฉว ปลฺลเล ฯ (๑๕๕)
เมือยังอยูในวัยหนุมสาว ไม่ทาตัวให้ดและไม่หาทรัพย์ไว้ พอถึงวัยแก่เฒ่า
่ ่ ่ ํ ี
พวกเขาย่อมนังซบเซา เหมือนนกกระเรียนแก่ จับเจ่าอยูรมสระทีไร้ปลาฉะนัน
่ ่ิ ่ ้
Having led neither a good life, nor acquired riches while young,
they pine away as aged herons around a fishless pond.

6. แสงธรรม 2 Saeng Dhamma
กตัญญูบูชาพระคุณแม่
���������������
รัก ของแม่ ยิ่งใหญ่ หาใดเท่า
แม่ นั้นเฝ้า คอยวัน อันมีค่า
ทุก โมงยาม เฝ้ารอ ลูกลืมตา
วัน ลูกคลอด ออกมา แม่ปลื้มใจ
ลูกอ้อแอ้ แม่ก็ยิ้ม อย่างอิ่มสุข
ลืมความทุกข์ เหนื่อยล้า โลกสดใส
แม่โอบอุ้ม คุ้มครอง ปกป้องภัย
แม่ห่วงใย ห่วงหา เอื้ออาทร
ลูกเติบโต แม่ต่อเติม เพิ่มความรัก
แม่ทอถัก สายใย ใส่คำาสอน
ยึดหลักธรรม ทำาให้เห็น เป็นขั้นตอน
กลิ่นขจร หอมความดี ที่ผูกพัน
แม่คือพระ ผู้ให้ ใจสว่าง
แม่นำาทาง นำาชีวิต จิตสร้างสรรค์
แม่คือพรหม ของลูก ทุกคืนวัน
นิจนิรันดร์ กตัญญู บูชาคุณ
ครูยุพา มาตยะขันธ์ : ประพันธ์
ครูอาสาภาคฤดูร้อน วัดไทยกรุงวอชิงตัน, ดี.ซี. ปี ๒๕๕๓

7. แสงธรรม 3 Saeng Dhamma
THE THINGS
WE CLING TO
by Buddhadasa Bhikkhu
http://www.viet.net/~anson/ebud/budasa-handbook/budasa03.htm
THE THINGS WE CLING TO the world we shall concentrate on the world of living
W hat are we clinging to? What is our handhold?
What we are clinging to is the world itself. In
Buddhism the word “world” has a broader connotation
creatures, in particular man, because it is man that hap-
pens to be the problem. In man these five components
are all present together: his physical body is the mate-
than it has in ordinary usage. It refers to all things, to rial aggregate; his mental aspect is divisible into four
the totality. It does not refer just to human beings, or aggregates, which we shall now describe.
celestial beings, or gods, or beasts, or the denizens of The first of the mental aggregates is feeling (vedana),
hell, or demons, or hungry ghosts, or titans, or any par- which is of three kinds, namely pleasure or gratification,
ticular realm of existence at all. What the word “world” displeasure or suffering, and a neutral kind, which is nei-
refers to here is the whole lot taken together. To know ther pleasure nor displeasure, but which is a kind of feeling
the world is difficult because certain levels of the world nevertheless. Under normal conditions feelings are always
are concealed. Most of us are familiar with only the present in us. Every day we are filled with feelings. The
outermost layer or level, the level of relative truth, the Buddha, then, pointed out feeling as one of the compo-
level corresponding to the intellect of the average man. nents which together go to make up the man.
For this reason Buddhism teaches us about the world The second component of mind is perception (san-
at various levels. na). This is the process of becoming aware, similar to
The Buddha had a method of instruction based on a waking up as opposed to being sound asleep or uncon-
division of the world into a material or physical aspect scious, or dead. It refers to memory as well as aware-
and non-material or mental aspect. He further divided ness of sense impressions, covering both the primary
up the mental world or mind into four parts. Counting sensation resulting from contact with an object by way
the physical and the mental together makes a total of of eye, ear, nose, tongue, or body, and the recall of pre-
five components, called by the Buddha the Five Ag- vious impressions. Thus one may be directly aware of
gregates, which together go to make up the world, in an object as black or white, long or short, man or beast,
particular living creatures and man himself. In looking at and so on, or one may be similarly aware in retrospect

8. แสงธรรม 4 Saeng Dhamma
by way of memory. feeling as being a self, because there is no one who does
The third mental aggregate is the actively thinking not like delightful sensations, especially tactile sensations
component (sankhara) in an individual-thinking of doing by way of the skin. Ignorance or delusion blinds a person
some thing, thinking of saying something, good thought to all else. He sees only the delightful object and grasps at
and bad thought, willed thinking, active thinking-this is it as being a self; he regards that object as “mine.” Feel-
the third mental aggregate. ing, whether of pleasure or displeasure, is truly a site of
The fourth component of mind is consciousness suffering. Spiritually speaking, these feelings of pleasure
(vinnana). It is the function of knowing the objects per- and displeasure may be considered as synonymous with
ceived by way of eye, ear, nose, tongue and the general suffering, because they give rise to nothing but mental
body sense, and also by way of the mind itself. torment. Pleasure renders the mind buoyant; displeasure
These five aggregates constitute the site of the four deflates it. Gain and loss, happiness and sorrow, amount
kinds of clinging explained in the fourth chapter. Turn in effect to mental restlessness or instability; they set the
back and read it again, and think it over so that you un- mind spinning. This is what is meant by grasping at feeling
derstand it properly. You will then realize that it is these as being a self. We should all do well to have a closer
five aggregates that are the object and handhold for our look at this process of grasping at feeling as being a self,
grasping and clinging. A person may grasp at any one of as being “ours,” and try to gain a proper understanding
these groups as being a self according to the extent of of it. Understanding feeling as an object of clinging, the
his ignorance. For instance, a boy who carelessly bumps mind will be rendered independently of it. Feeling nor-
into a door and hurts himself feels he has to give the mally has control over the mind, luring us into situations
door a kick in order to relieve his anger and pain. In that we regret later on. In his practical path to perfection
other words, he is grasping at a purely material object, or arahantship, the Buddha teaches us repeatedly to give
namely the door, which is nothing but wood, as being a particular attention to the examination of feeling. Many
self. This is attachment at the lowest level of all. A man have become arahants and broken free from suffering by
who be comes angry with his body to the point of strik- means of restricting feeling to simply an object of study.
ing it or hitting himself on the head is grasping and cling- Feeling is more likely than any of the other aggre-
ing in the same way. He is taking those body parts to gates to serve as a handhold for us to cling to because
be selves. If he is rather more intelligent than that, he feeling is the primary objective of all our striving and
may seize on feeling, or perception or active thinking, activity. We study industriously and work at our jobs in
or consciousness, at any one of these groups as being a order to get money. Then we go and buy things: uten-
self. If he is unable to distinguish them individually, he sils, food, amusements, things covering the whole range
may grasp at the whole lot collectively as being a self, from gastronomy to sex. And then we partake of these
that is, take all five groups together to be “his self.” things with one single objective, namely pleasurable
After the physical body, the group next most likely to feeling, in other words delightful stimulation of eye,
be clung to as being a self is feeling pleasurable, painful, ear, nose, tongue and body. We invest all our resourc-
or neutral. Let us consider the situation in which we find es, monetary, physical, mental, simply in the expecta-
ourselves, entranced with sensual pleasures, in particular tion of pleasurable feeling. And everyone knows well
delectable sensations, caught up heart and soul in the enough in his own mind that if it weren’t for the lure of
various colors and shapes, sound, scents, tastes and tactile pleasurable feeling, he would never invest study, work
objects that we perceive. Here feeling is the pleasure and and physical energy in the search for money. We can
delight experienced, and it is to that very feeling of pleas- see, then, that feeling is no small matter. A knowledge
ure and delight that we cling. Almost everyone clings to and understanding of it puts us in a position to keep it

9. แสงธรรม 5 Saeng Dhamma
under control, makes us sufficiently high-minded to re- of pleasurable feeling in much cruder ways than we do.
main above feelings, and enables us to carry out all our To know the nature of feeling, in particular to know that
activities far better than we otherwise could. In similar feeling is not a self at all and not something to be clung
fashion even the problems that arise in a social group to, is, then, of very great use in life.
have their origins in pleasurable feeling. And when we Perception, too, can easily be seized on as being a self
analyze closely the clashes between nations, or be- or “one’s self.” The average villager likes to say that
tween opposing blocs, we discover that there too, both when we fall asleep, something, which he calls the
sides are just slaves to pleasurable feeling. A war is not “soul,” departs from the body. The body is then like a
fought because of adherence to a doctrine or an ideal log of wood, receiving no sensation by way of eye, ear,
or anything of the sort. In point of fact, the motiva- nose, tongue or body. As soon as that something has re-
tion is the anticipation of pleasurable feeling. Each side turned to the body, awareness and wakefulness are re-
sees itself making all sorts of gains, scooping up benefits stored. A great many people have this naive belief that
for itself. The doctrine is just camouflage, or at best a perception is “the self.” But, as the Buddha taught, per-
purely secondary motive. The most deep- seated cause ception is not a self. Perception is simply sensation and
of all strife is really subservience to pleasurable feel- memory, that is, knowing, and is bound to be present
ing. To know feeling is, then, as long as the body contin-
to know an important root ues to function normally. As
cause responsible for our soon as the bodily functions
falling slaves to the mental become disrupted, that thing
defilements, to evil, to suf- we call perception changes
fering. If this is how things or ceases to function. For
are in the case of human be- this reason true Buddhists
ings, the celestial beings are refuse to accept perception
no better off. They are sub- as a self, though the aver-
servient to pleasurable feel- age person does choose to
ing just as are humans, and accept it as such, clinging to
more so, though they may suppose it to be something it as “myself.” Close examination along Buddhist lines
better and finer, more subject to free will than is the reveals that quite the opposite is the case. Perception
human variety. But even they are not free from crav- is nobody’s self at all; it is simply a result of natural
ing and attachment, from the fascination of delectable processes and nothing more.
sensations received by way of eye, ear, nose, tongue, The next possible point of attachment is active think-
body and mind. Still higher up at the level of the gods, ing, intending to do this or that, intending to get this or
sensual delights necessarily have been discarded com- that, mental action good or bad. This is once again a
pletely; but even this does not bring liberation from manifestation of the arising of strong ideas of selfhood.
another kind of delight, the pleasure associated with Everyone feels that if any thing at all is to be identified
deep concentration practice. When the mind is deeply as his self, then it is more likely to be this thinking ele-
concentrated, it experiences pleasure, a delightful sen- ment than any other. For instance, one philosopher in
sation to which it then becomes attached. Although recent centuries had a naive philosophy on the basis
this has nothing to do with sensuality, it is pleasurable of which he proclaimed: “I think, therefore I am.” Even
feeling nevertheless. Animals lower down the scale philosophers in this scientific age have the same ideas
than human beings are bound to fall under the power about “the self” as people have had for thousands of

10. แสงธรรม 6 Saeng Dhamma
years, maintaining that the thinking element is the self. way is a mechanical process which happens of its own
They regard as the self that which they understand to accord, automatically. There are some who maintain
be “the thinker.” We have said that the Buddha denied that this is the “soul,” the “spirit,” which moves into
that either feeling or perception might be a self. He also and out of the mind and receives stimuli by way of
rejected thinking, the thinking aspect of the mind as a the eye, ear, nose, tongue and body, and consider it
self, because the activity which manifests as thought is to be “the self.” Buddhists recognize it as just nature.
a purely natural event. Thought arises as a result of the If a visual object and an eye complete with optic nerve
interaction of a variety of prior events. It is just one of make contact, seeing will take place and there will arise
the aggregation of assorted components that makes up visual consciousness. And there is once again no need
“the individual,” and no “I” or “self” entity is involved. for any self whatsoever. When we have analyzed the
Hence we maintain that this thinking component is de- “being” into its components, namely body, feeling,
void of selfhood, just as are the other aggregates we perception, thinking and consciousness, we find no part
have mentioned. which might be a self or belong to a self. Thus we can
The difficulty in understanding this lies in our inad- completely reject the false self idea and conclude that
equate knowledge of the mental element or mind. We nobody is or has a self at all. When one ceases to cling
are familiar only with the body, the material element, to things, no longer liking or disliking them, this indicates
and know almost nothing about the other, the mental, that one has perceived that those things are not selves.
nonmaterial element. As a result, we have difficulty un- Rational thinking is sufficient to convince one that they
derstanding it. Here it can only be said that the Buddha cannot be selves; but the result is only belief, not clear
taught that “the individual” is a combination of the five insight of the sort that can completely cut out cling-
aggregates, physical and mental. Now, when the event ing to them as selves. For this very reason we have to
we call thinking takes place, we jump to the conclusion study and examine the five aggregates on the basis of
that there is “someone” there who is “the thinker.” the threefold training and develop sufficient insight to
We believe there is a thinker, a soul, which is master be able to give up clinging to this self idea. This practice
of the body or something of the sort. But the Buddha with respect to the five aggregates serves to develop
rejected such entities completely. When we analyze clear insight and eliminate ignorance. When we have
“the individual” into these five components, there is completely eliminated ignorance, we shall be able to
nothing left over, proving that he consists of just these see for ourselves that none of the aggregates is a self,
components and that there is nothing that might be none is worth clinging to. All clinging, even the kind that
“his self.” Not even thinking is a self as the average man has existed since birth, will then cease completely. It is
commonly supposes. essential, then, that we study thoroughly the five ag-
Now the last group, consciousness (vinnana) is sim- gregates, which are the objects of the self conceit. The
ply the function of becoming fully aware of objects Buddha stressed this aspect of his teaching more than
perceived by way of eye, ear, nose, tongue and body. any other. It may be summed up very briefly by saying:
It is no self either. The organs simply take in the color “None of the five aggregates is a self.” This should be
and shapes, sounds, odors, tastes and tactile objects considered a key point in Buddhism, whether one looks
that impinge on them, and as a result consciousness of at it as philosophy, as science, or as religion. When we
those objects arises in three stages. In the case of the know this truth, ignorance-based grasping and clinging
eye there arises clear consciousness of the shape of the vanish, desire of any sort has no means of arising, and
visual object, whether it is man or beast, long or short, suffering ceases.
black or white. The arising of clear consciousness in this Why is it, then, that we normally don’t see these five

11. แสงธรรม 7 Saeng Dhamma
aggregates as they really are? When we were born, we had tion, thinking and consciousness. On examining these
no understanding of things. We acquired knowledge on the closely we find they all have one property in common,
basis of what people taught us. The way they taught us namely emptiness. Each is empty of what we refer to
led us to understand that all things are selves. The power as “its self.” Earth, water, wind and fire, looked at prop-
of the primal instinctive belief in selfhood, which is present erly, are seen to be empty of selfhood. It is possible for
right from birth, becomes very strong in the course of time. each one of us to see anything and everything as empty
In speaking we use the words “I, you, he, she,” which only in this sense. This done, grasping and clinging will have
serve to consolidate the self idea. We say: “This is Mr. X; no means of arising and any already arisen will have
that is Mr. Y. He is Mr. A’s son and Mr. B’s grandson. This is no means of remaining. They will dissolve, pass away,
So - and - so’s husband; that is So - and - so’s wife.” This vanish entirely, not a trace remaining. So there are no
way of speaking serves simply to identify people as selves. animals, no people, no elements, no aggregates. There
The result is that we are, none of us, conscious of our are no things at all; there is only emptiness, emptiness
clinging to selfhood, which increases daily. When we cling of selfhood. When we don’t grasp and cling, there is
to something as being a self, the result is selfishness, and no way suffering can arise. One who sees all things as
our actions are biased accordingly. If we were to develop empty is quite unmoved when people call him good
sufficient insight to see this idea as a deception, we would or bad, happy or miserable, or anything. This is the fruit
stop clinging to the ideas of “Mr. A and Mr. B, high class of knowledge, understanding, and clear insight into the
and low class, beast and human being,” and would see true nature of the five aggregates which makes it pos-
that these are nothing more than terms which man has sible to give up completely those four kinds of unskill-
devised for use in social intercourse. When we have come ful clinging. In summary, everything in the whole world
to understand this, we can be said to have dispensed with is included within the five aggregates, namely matter,
one sort of social deception. When we examine the whole feeling, perception, thinking and consciousness. Each of
of what goes to make up Mr. A, we find that Mr. A is sim- these groups is a deception, each is quite devoid of
ply an aggregation of body, feeling, perception, thinking selfhood, but has the seductive power to induce grasp-
and consciousness. This is a rather more intelligent way of ing and clinging. As a result, the ordinary person desires
looking at things. Doing this, one is not deluded by worldly to possess, desires to be, desires not to possess, desires
relative truth. not to be, all of which only serves to produce suffer-
It is possible to carry the process of analysis further ing, suffering which is not obvious, but concealed. It
than this. For instance the physical body can be divided behooves every one to utilize the threefold training in
up rather crudely into the elements of earth, water, morality, concentration and insight, and eliminate delu-
wind and fire; or it can be analyzed scientifically into sion with respect to the five aggregates completely and
carbon, hydrogen, oxygen and so on. The deeper we utterly. A person who has done this will not fall under
look, the less we are deceived. Penetrating below the the power of the five aggregates and will be free of suf-
surface, we find that in fact there is no person; there fering. For him life will be unblemished bliss. His mind
are only elements, physical and mental. Looked at in will be above all things for as long as he lives. This is the
this light, the “person” disappears. The idea of “Mr. fruit of clear and perfect insight into the five aggregates.
A and Mr. B, high - class and low - class” dissolves.
The idea of “my child, my husband, my wife” vanishes
away. When we look at things in the light of absolute The End
truth, we find only elements: earth, water, wind and
fire; oxygen, hydrogen and so on; body, feeling, percep-

12. แสงธรรม 8 Saeng Dhamma
Samadhi
in Buddhism
by Ven. Prayudh Payutto
Lecture delivered at Wat Dhammaram, Chicago, U.S.A. on May 6, 1996
A s I have learned from different sources,
people in the West have shown an in-
creasing interest in Buddhism and particularly in
likely be the one of the Quakers. When the Quak-
ers come to a meeting, they sit quietly, calmly,
and if someone experiences some thoughts, he
samadhi. For this reason I feel it necessary for us will stand up and tell the people at the meet-
to have a clear comprehension of the subject and ing what his thoughts were. Still, this cannot be
would like to talk about samadhi in a general way compared to our practice in Buddhism because
today. Let us start by taking a look at the vocabu- the two are far different. When the scholars who
lary related to the subject. The Pali terms have studied Buddhist scriptures through English trans-
been loosely translated as follows: lations and those of other English speaking Bud-
bhavana: meditation or, more faithfully, de- dhist communities decided to use a word more
velopment precise than meditation, they came up with the
samadhi: concentration word concentration. When we use the English
kammatthana: subjects of meditation; medi- word concentration, we have a clearer concep-
tation exercises tion. In whatever we do, like when we study, our
We frequently hear the word meditation be- mind has to concentrate. When we say concen-
ing used for samadhi. But it does not really con- trate, we mean the mind has to focus on one
vey the actual meaning. People use it out of lack point. 1f we do not concentrate, it will be difficult
of understanding and habit. I have talked with to understand the subject. The meaning of the
an American professor who taught Buddhism in word concentration is closer to that of the Pali
America. He said that there was no practice of term samadhi. Bhavana means development in
samadhi in the West in the same sense as in Bud- reference to the mind. When translated literally,
dhism. The closest kind of such a practice would it has the meaning of growth, cultivation. When

13. แสงธรรม 9 Saeng Dhamma
our mind does not have a wholesome quality, we when it is tranquil, smooth, and strong, when it is
develop it; this is called bhavana. The develop- focused on one point. When the mind is centered
ment of anything of a wholesome nature is called on one object, it stays with the object-stable,
bhavana, like developing faith, loving-kindness, at ease, not distracted, not agitated; it is firmly
samadhi, wisdom, understanding, and so forth. grounded. When it contemplates, it stays with the
The word meditation is loosely used to stand for object and no other thoughts can arise. If we put
bhavana. But it has to be understood that these it in a general term, it is when the mind is at the
are simply words that we use to explain. When place where we want it to be. When put in a
we talk about bhavana or development of the technical term, it is when the mind is one-point-
aspects of the mind and wisdom, it is sometimes ed. That is to say when the mind is anchored
also called kammatthana. There are two main on one point, it stays with the object and is not
kinds of meditation: distracted or lost. When the mind can stay with
1. Tranquillity meditation (Samatha-bha- the object of its choice, it is called samadhi. If we
vana) and want to really understand samadhi well, I sug-
2. Insight meditation ( Vipassana-bhavana). gest that we do not spend too much time on the
Tranquillity meditation is aimed at developing in- meaning, but rather, we will place emphasis on
ner peace which calms the mind in order to attain the benefits. When we look at the benefits, we
samadhi. Insight .meditation cultivates wisdom will see the meaning more clearly as well. There
which will enable us to see the true nature of life are three important, beneficial characteristics of a
and the world, to see that all compounded things concentrated mind. We shall look at these major
are impermanent-they appear, proceed, and dis- benefits as outlined in Buddhism:
solve. They cannot remain static in their original 1. A concentrated mind is a mind that has
form; they have to follow the metamorphic proc- power; it has a lot of energy.
ess and evolve according to cause and condition. 2. A concentrated mind is lucid-like clear wa-
The knowing of this truth is called insight. ter. As it is calm, it enables us to see things with
clarity. This second point is conducive to wisdom.
The Correct Way of Practicing Meditation 3. The third benefit follows as a result of
Now, let us take a closer look at samadhi the first and second benefits. When the mind
which means-when interpreted in a simple way is calm with nothing to disturb it, to confuse
the state of a steadfast mind. We remember it, the mind is at ease, stable, not agitated. It
well Samma Samadhi in the Noble Eightfold is in a peaceful state. Such a mind is happy.
Path (Ariya-atthangika-magga). A Samma Samadhi Therefore, people with a concentrated mind
means Right Concentration. The mind is steadfast are calm and so they are happy. This is also a

14. แสงธรรม 10 Saeng Dhamma
desirable quality. “0 Bhikkhus, the development of Sama-
These are the three main characteristics of a dhi, when well-cultivated and regularly prac-
concentrated mind. We can see here the purpos- ticed, will conduce to a happy life here and
es of practicing samadhi. Let us examine more now. What does this mean? 0 Bhikkhus, when
closely each beneficial characteristic to deter- free from desires, free from all unwholesome
mine which one has the benefits that the Buddha states, one enters the First Absorption.. ., the
wants us to pursue. Second Absorption.. ., the Third Absorption.. .,
1. Mental Energy The following is an analogy and the Fourth Absorption..”
by the Buddha:
“Like a river springing from the mountain
in a long stream, its swift current drifts away
anything that it can carry along. If we close
up the openings on both sides of the river,
the current in the middle will not spread out,
wobble, or go off its course. It will flow speed-
ily and will carry along with it whatever it can
sweep away . . .”
This saying of the Buddha is aimed at show-
ing the benefits of using mental energy to fortify
the strength of wisdom. But generally people like This benefit is also sought after by many peo-
to use mental energy to perform miracles only. ple especially in the present day societies where
When meant for this use, mental energy can be emotional problems prevail. In a society which
developed to be very strong. Some people in the has its structure based on competition, strug-
West find interest in parapsychology. They per- gles for benefits cause stress to people. People’s
form experiments in psychokinesis to show that minds become tense and in time suffering arises.
a concentrated mind can influence the motion It is true that the more a society is materially de-
of a remote object. It can also make the person veloped, the more people in that society suffer.
look at one point far away and have clairvoyance, When people suffer, they want to find release
or hear remote sounds and have clairaudience. and they find the way of Samadhi from Buddhism,
Some people are interested in this kind of benefit Hinduism, and yoga in the East. They turn to Sa-
that is derived from Samadhi. madhi as a means to happiness and tranquility, a
2. Happiness and Tranquility The Buddha solution to the troubled mind.
exhorted the monks (bhikkhus): 3. Clear mind and Development of wisdom

15. แสงธรรม 11 Saeng Dhamma
Here is another analogy by the Buddha: obtain in Buddhism. Now that we have reached
“0 Bhikkhus, like a water reservoir that is some understanding, let us investigate the sub-
clear, not muddy, a person with good eye sight ject further to see the underlying purposes of the
standing on the shore will see snails, mollusks, practice.
stones, and pebbles, even fish that are swim- 1. Samadhi for Mental Energy
ming or lying still in the reservoir. Why is this Many people are interested in the mental
so? It is because the water is not muddy. Like- energy aspect of Samadhi, in psychic power and
wise for the Bhikkhus, with a mind that is not marvels. If Samadhi were good for these only,
muddy, they will know what is beneficial for Buddhism would not have been born. In India,
themselves, beneficial for other people, and they had a long history of experience in this; the
beneficial for both parties. They will be able to practice of yoga existed before Buddhism. The
realize a superior intuitive attainment beyond Buddha went to different yoga masters before
a normal person’s capability. This is nanadas- his Enlightenment; he practiced Samadhi and at-
sana (vision through wisdom) which can lead a tained the highest realm of jhana (absorption).
person to become a noble being...”
The foremost benefit of Samadhi is a clear To be Continued
mind. When the mind is lucid, it sees what it
wants to see with clarity. This is related to wis-
dom-a mental phenomenon. Samadhi is a quality
of the mind. We practice Samadhi to bring seren-
ity to the mind. When the mind is serene, it is
clear. When it is clear, it is conducive to wisdom.
Wisdom can be put to full use and this will ena-
ble us to see things with clarity. Many people can
remember well what the Buddha said: “Samadhi
to yathabhutam pajanati.” This means that he
who has a steadfast mind will see things clearly
as they are. When Samadhi is developed, insight-
the ability to see the truth-will follow. Samadhi โรงเรียนวัดไทยฯ ดีซี ภาคฤดูรอน โดยคณะครู
้
is a foundation, an aid, a supporting factor, a tool อาสาฯ จากจุฬาฯ และน้องๆ นักเรียน ร่วมอนุรกษ์
ั
to develop and increase wisdom. This benefit is ประเพณีไทย จัดงานแห่เทียนเข้าพรรษา ประจำาปี
sometimes overlooked and precisely, this is the ๒๕๕๓ เมือวันที่ 25 กรกฎาคม 2553 ทีผานมา
่ ่่
most important goal, the benefit that we aim to

16. แสงธรรม 12 Saeng Dhamma
Why Are We Here?
By Ajahn Chah
http://what-buddha-taught.net/Books/Ajahn_Chah_Why_are_we_here.htm
T his Rains Retreat I don’t have much strength,
I’m not well, so I’ve come up to this moun-
tain here to get some fresh air. People come to visit
it. At birth we bring old age, sickness and death along
with us.
So this is why the Buddha said khaya vayam, the
but I can’t really receive them like I used to because decline and dissolution of all compounded things. All
my voice is just about had it, my breath is just about of us sitting here in this hall now, monks, novices, lay-
gone. You can count it a blessing that there is still this men and laywomen, are without exception “lumps of
body sitting here for you all to see now. This is a bless- deterioration.” Right now the lump is hard, just like the
ing in itself. Soon you won’t see it. The breath will be lump of ice. It starts out as water, becomes ice for a
finished, the voice will be gone. They will fare in ac- while and then melts again. Can you see this decline in
cordance with supporting factors, like all compounded yourself? Look at this body. It’s aging every day ... hair
things. The Lord Buddha called it khaya vayam, the de- is aging, nails are aging...everything is aging!
cline and dissolution of all conditioned phenomena. You weren’t like this before, were you? You were
How do they decline? Consider a lump of ice. probably much smaller than this. Now you’ve grown
Originally it was simply water...they freeze it and it be- up and matured. From now on you will decline, fol-
comes ice. But it doesn’t take long before it’s melted. lowing the way of nature. The body declines just like
Take a big lump of ice, say as big as this tape recorder the lump of ice. Soon, just like the lump of ice, it’s all
here, and leave it out in the sun. You can see how it gone. All bodies are composed of the four elements of
declines, much the same as the body. It will gradually earth, water, wind and fire. A body is the confluence of
disintegrate. In not many hours or minutes all that’s earth, water, wind, and fire, which we proceed to call a
left is a puddle of water. This is called khaya vayam, person. Originally it’s hard to say what you could call
the decline and dissolution of all compounded things. it, but now we call it a “person.” We get infatuated
It’s been this way for a long time now, ever since the with it, saying it’s a male, a female, giving it names,
beginning of time. When we are born we bring this Mr., Mrs., and so on, so that we can identify each other
inherent nature into the world with us, we can’t avoid more easily. But actually there isn’t anybody there.

17. แสงธรรม 13 Saeng Dhamma
There’s earth, water, wind and fire. When they come everything with it... and yet they’re scared of it.
together in this known form we call the result a “per- This shows how out of touch people are with them-
son.” Now don’t get excited over it. If you really look selves. How pitiful! They’re always looking outwards,
into it there isn’t anyone there. at trees, at other people, at external objects, saying
That which is solid in the body, the flesh, skin, “this one is big,” “that’s small,” “that’s short,” “that’s
bones and so on, are called the earth element. Those long.” They’re so busy looking at other things they
aspects of the body which are liquid are the water never see themselves. To be honest, people are really
element. The faculty of warmth in the body is the fire pitiful. They have no refuge.
element, while the winds coursing through the body In the ordination ceremonies the ordinees must
are the wind element. learn the five basic meditation themes: kesa, head
At Wat Ba Pong we have a body which is neither male hair; loma, body hair; nakha, nails; danta, teeth; taco,
or female. It’s the skeleton hanging in the main hall. Look- skin. Some of the students and educated people snig-
ing at it you don’t get the feeling that it’s a man or a ger to themselves when they hear this part of the or-
woman. People ask each other whether it’s a man or a dination ceremony...”What’s the Ajahn trying to teach
woman and all they can do is look blankly at each other. us here? Teaching us about hair when we’ve had it
It’s only a skeleton, all the skin and flesh are gone. for ages. He doesn’t have to teach us about this, we
People are ignorant of these things. Some go to know it already. Why bother teaching us something we
Wat Ba Pong, into the main hall, see the skeletons... already know?” Dim people are like this, they think
and then come running right out again! They can’t bear they can see the hair already. I tell them that when
to look. They’re afraid, afraid of the skeletons. I fig- I say to “see the hair” I mean to see it as it really is.
ure these people have never seen themselves before. See body hair as it really is, see nails, teeth and skin as
Afraid of the skeletons... they don’t reflect on the great they really are. That’s what I call “seeing” -- not seeing
value of a skeleton. To get to the monastery they had in a superficial way, but seeing in accordance with the
to ride in a car or walk... if they didn’t have bones how truth. We wouldn’t be so sunk up to the ears in things
would they be? Would they be able to walk about like if we could see things as they really are. Hair, nails,
that? But they ride their cars to Wat Ba Pong, go into teeth, skin ... what are they really like? Are they pretty?
the main hall, see the skeletons and run straight back Are they clean? Do they have any real substance? Are
out again! They’ve never seen such a thing before. they stable? No... there’s nothing to them. They’re not
They’re born with it and yet they’ve never seen it. It’s pretty but we imagine them to be so. They’re not sub-
very fortunate that they have a chance to see it now. stantial but we imagine them to be so.
Even older people see the skeletons and get scared... Hair, nails, teeth, skin... people are really hooked
What’s all the fuss about? This shows that they’re not on these things. The Buddha established these things
at all in touch with themselves, they don’t really know as the basic themes for meditation, he taught us to
themselves. Maybe they go home and still can’t sleep know these things. They are Transient, Imperfect and
for three or four days... and yet they’re sleeping with a Ownerless; they are not “me” or “them.” We are born
skeleton! They get dressed with it, eat food with it, do with and deluded by these things, but really they are

18. แสงธรรม 14 Saeng Dhamma
foul. Suppose we didn’t bathe for a week, could we They don’t examine suffering. The heart is the impor-
bear to be close to each other? We’d really smell bad. tant thing. The Buddha taught to find a refuge within
When people sweat a lot, such as when a lot of peo- your own heart: Attahi attano natho -- “Make yourself
ple are working hard together, the smell is awful. We a refuge unto yourself.” Who else can be your refuge?
go back home and rub ourselves down with soap and The true refuge is the heart, nothing else. You may try to
water and the smell abates somewhat, the fragrance depend on other things but they aren’t a sure thing. You
of the soap replaces it. Rubbing soap on the body may can only really depend on other things if you already
make it seem fragrant, but actually the bad smell of have a refuge within yourself. You must have your own
the body is still there, temporarily suppressed. When refuge first before you can depend on anything else, be
the smell of the soap is gone the smell of the body it a teacher, family, friends or relatives.
comes back again. So all of you, both laypeople and homeless ones
Now we tend to think these bodies are pretty, de- who have come to visit today, please consider this
lightful, long lasting and strong. We tend to think that teaching. Ask yourselves, “Who am I? Why am I here?”
we will never age, get sick or die. We are charmed and Ask yourselves, “Why was I born?” Some people don’t
fooled by the body, and so we are ignorant of the true know. They want to be happy but the suffering never
refuge within ourselves. The true place of refuge is the stops. Rich or poor, young or old, they suffer just the
mind. The mind is our true refuge. This hall here may same. It’s all suffering. And why? Because they have
be pretty big but it can’t be a true refuge. Pigeons no wisdom. The poor are unhappy because they don’t
take shelter here, geckos take shelter here, lizards take have enough, and the rich are unhappy because they
shelter here...We may think the hall belongs to us but have too much to look after.
it doesn’t. We live here together with everything else. In the past, as a young novice, I gave a Dhamma
This is only a temporary shelter, soon we must leave discourse. I talked about the happiness of wealth and
it. People take these shelters for refuge. possessions, having servants and so on... A hundred
So the Buddha said to find your refuge. That male servants, a hundred female servants, a hundred
means to find your real heart. This heart is very im- elephants, a hundred cows, a hundred buffaloes...a
portant. People don’t usually look at important things, hundred of everything! The laypeople really lapped it
they spend most of their time looking at unimportant up. But can you imagine looking after a hundred buf-
things. For example, when they do the house cleaning faloes? Or a hundred cows, a hundred male and fe-
they may be bent on cleaning up the house, washing male servants...can you imagine having to look after
the dishes and so on, but they fail to notice their own all of that? Would that be fun? People don’t consider
hearts. Their heart may be rotten, they may be feeling this side of things. They have the desire to possess...to
angry, washing the dishes with a sour expression on have the cows, the buffaloes, the servants... hundreds
their face. That their own hearts are not very clean of them. But I say fifty buffaloes would be too much.
they fail to see. This is what I call “taking a temporary Just twining the rope for all those brutes would be too
shelter for a refuge.” They beautify house and home much already! But people don’t consider this, they
but they don’t think of beautifying their own hearts. only think of the pleasure of acquiring. They don’t

19. แสงธรรม 15 Saeng Dhamma
consider the trouble involved. you know it, night falls.” Just because of this “Beats
If we don’t have wisdom everything round us will me!” They’re neither here nor there, content with just
be a source of suffering. If we are wise these things a “beats me”... sitting among the branches of the ber-
will lead us out of suffering. Eyes, ears, nose, tongue, ry tree, gorging themselves with berries... “Beats me,
body and mind...Eyes aren’t necessarily good things, beats me...”
you know. If you are in a bad mood just seeing other When you’re still young you think that being single
people can make you angry and make you lose sleep. is not so good, you feel a bit lonely. So you find a part-
Or you can fall in love with others. Love is suffering, ner to live with. Put two together and there’s friction!
too, if you don’t get what you want. Love and hate Living alone is too quiet, but living with others there’s
are both suffering, because of desire. Wanting is suf- friction.
fering, wanting not to When children are small
have is suffering. Wanting the parents think, “When
to acquire things... even they get bigger we’ll be
if you get them it’s still better off.” They raise
suffering because you’re their children, three, four,
afraid you’ll lose them. or five of them, thinking
There’s only suffering. that when the children
How are you going to live are grown up their bur-
with that? You may have den will be lighter. But
a large, luxurious house, when the children grow
but if your heart isn’t up they get even heavier.
good it never really works out as you expected. Like two pieces of wood, one big and one small. You
Therefore, you should all take a look at yourselves. throw away the small one and take the bigger one,
Why were we born? Do we ever really attain anything thinking it will be lighter, but of course it’s not. When
in this life? In the countryside here people start plant- children are small they don’t bother you very much,
ing rice right from childhood. When they reach seven- just a ball of rice and a banana now and then. When
teen or eighteen they rush off and get married, afraid they grow up they want a motorcycle or a car! Well,
they won’t have enough time to make their fortunes. you love your children, you can’t refuse. So you try to
They start working from an early age thinking they’ll give them what they want. Problems...Sometimes the
get rich that way. They plant rice until they’re sev- parents get into arguments over it...”Don’t go and buy
enty or eighty or even ninety years old. I ask them. him a car, we haven’t got enough money!” But when
“From the day you were born you’ve been working. you love your children you’ve got to borrow the mon-
Now it’s almost time to go, what are you going to take ey from somewhere. Maybe the parents even have to
with you?” They don’t know what to say. All they can go without to get the things their children want. Then
say is, “Beats me!” We have a saying in these parts, there’s education. “When they’ve finished their studies,
“Don’t tarry picking berries along the way ... before we’ll be right.” There’s no end to the studying! What

20. แสงธรรม 16 Saeng Dhamma
are they going to finish? Only in the science of Buddhism with you later on.
is there a point of completion, all the other sciences Now I’m just letting you know about these things...
just go round in circles. In the end it’s real headache. If the suffering that arises from within, that arises with-
there’s a house with four or five children in it the par- in our own bodies. There’s nothing within the body
ents argue every day. you can depend on. It’s not too bad when you’re still
The suffering that is waiting in the future we fail to young, but as you get older things begin to break down.
see, we think it will never happen. When it happens, Everything begins to fall apart. Conditions go their nat-
then we know. that kind of suffering, the suffering inher- ural way. Whether we laugh or cry over them they just
ent in our bodies, is hard to foresee. When I was a child go on their way. It makes no difference how we live
minding the buffaloes I’d take charcoal and rub it on my or die, makes no difference to them. And there’s no
teeth to make them white. I’d go back home and look in knowledge or science which can prevent this natural
the mirror and see them so nice and white...I was getting course of things. You may get a dentist to look at your
fooled by my own bones, that’s all. When I reached fifty teeth, but even if he can fix them they still eventually
or sixty my teeth started to get loose. When the teeth go their natural way. Eventually even the dentist has
start falling out it hurts so much, when you eat it feels as the same trouble. Everything falls apart in the end.
if you’ve been kicked in the mouth. It really hurts. I’ve These are things which we should contemplate while
been through this one already. So I just got the dentist we still have some vigor, we should practice while
to take them all out. Now I’ve got false teeth. My real we’re young. If you want to make merit then hurry
teeth were giving me so much trouble I just had them all up and do so, don’t just leave it up to the oldies.
taken out, sixteen in one go. The dentist was reluctant Most people just wait until they get old before they
to take out sixteen teeth at once, but I said to him, “Just will go to a monastery and try to practice Dhamma.
take them out, I’ll take the consequences.” So he took Women and men say the same thing...”Wait till I get
them all out at once. Some were still good, too, at least old first.” I don’t know why they say that, does an old
five of them. Took them all out. But it was really touch person have much vigor? Let them try racing with a
and go. After having them out I couldn’t eat any food for young person and see what the difference is. Why do
two or three days. they leave it till they get old? Just like they’re never
Before, as a young child minding the buffaloes, I going to die. When they get to fifty or sixty years old
used to think that polishing the teeth was a great thing or more...”Hey, Grandma! Let’s go to the monastery!”
to do. I loved my teeth, I thought they were good “You go ahead, my ears aren’t so good any more.”
things. But in the end they had to go. The pain almost You see what I mean? When her ears were good what
killed me. I suffered from toothache for months, years. was she listening to? “Beats me!” ... just dallying with
Sometimes both my gums were swollen at once. the berries. Finally when her ears are gone she goes
Some of you may get a chance to experience this to the temple. It’s hopeless. She listens to the sermon
for yourselves someday. If your teeth are still good but she hasn’t got a clue what they’re saying. Peo-
and you’re brushing them everyday to keep them nice ple wait till they’re all used up before they’ll think of
and white...watch out! They may start playing tricks practicing the Dhamma.

21. แสงธรรม 17 Saeng Dhamma
Today’s talk may be useful for those of you who young and healthy? Now with the breaths coming fit-
can understand it. These are things which you should fully you go up and say, “Mother...Buddho, Buddho!”
begin to observe, they are our inheritance. They will Why waste your time? You’ll only confuse her, let her
gradually get heavier and heavier, a burden for each go peacefully.
of us to bear. In the past my legs were strong, I could People don’t know how to solve problems within
run. Now just walking around they feel heavy. Before, their own hearts, they don’t have a refuge. They get
my legs carried me. Now, I have to carry them. When angry easily and have a lot of desires. Why is this? Be-
I was a child I’d see old people getting up from their cause they have no refuge.
seat...”Oh!” Getting up they groan, “Oh!” There’s al- When people are newly married they can get on to-
ways this “Oh!” But they don’t know what it is that gether all right, but after age fifty or so they can’t under-
makes them groan like that. stand each other. Whatever the wife says the husband
Even when it gets to this extent people don’t see finds intolerable. Whatever the husband says the wife
the bane of the body. You never know when you’re won’t listen. They turn their backs on each other.
going to be parted from it. what’s causing all the pain Now I’m just talking because I’ve never had a fam-
is simply conditions going about their natural way. ily before. Why haven’t I had a family? Just looking at
People call it arthritis, rheumatism, gout and so on, the this word “household” [4] I knew what it was all about.
doctor prescribes medicines, but it never completely What is a “household”? This is a “hold”: If somebody
heals. In the end it falls apart, even the doctor! This is were to get some rope and tie us up while we were
conditions faring along their natural course. This is their sitting here, what would that be like? That’s called
way, their nature. “being held.” Whatever that’s like, “being held” is like
Now take a look at this. If you see it in advance that. There is a circle of confinement. The man lives
you’ll be better off, like seeing a poisonous snake on the within his circle of confinement, and the woman lives
path ahead of you. If you see it there you can get out of within her circle of confinement.
its way and not get bitten. If you don’t see it you may When I read this word “household” ... this is a
keep on walking and step on it. And then it bites. heavy one. This word is no trifling matter, it’s a real
If suffering arises people don’t know what to do. killer. The word “hold” is a symbol of suffering. You
Where to go to treat it? They want to avoid suffering, can’t go anywhere, you’ve got to stay within your cir-
they want to be free of it but they don’t know how to cle of confinement.
treat it when it arises. And they live on like this until Now we come to the word “house.” This means
they get old...and sick...and die... “that which hassles.” Have you ever toasted chilies?
In olden times it was said that if someone was The whole house chokes and sneezes. This word
mortally ill one of the next of kin should whisper “household” spells confusion, it’s not worth the trou-
“Bud-dho, Bud-dho” in their ear. What are they go- ble. Because of this word I was able to ordain and not
ing to do with Buddho? what good is Buddho going disrobe. “Household” is frightening. You’re stuck and
to be for them when they’re almost on the funeral can’t go anywhere. Problems with the children, with
pyre? Why didn’t they learn Buddho when they were money and all the rest. But where can you go? You’re

22. แสงธรรม 18 Saeng Dhamma
tied down. There are sons and daughters, arguments ing in the city, take these words and consider them...
in profusion until your dying day, and there’s nowhere “Why was I born? What can I take with me?” Ask your-
else to go to no matter how much suffering it is. The selves over and over. If you ask yourself these ques-
tears pour out and they keep pouring. The tears will tions often you’ll become wise. If you don’t reflect
never be finished with his “household,” you know. If on these things you will remain ignorant. Listening to
there’s no household you might be able to finish with today’s talk, you may get some understanding, if not
the tears but not otherwise. now, then maybe when you get home. Perhaps this
Consider this matter. If you haven’t come across it evening. When you’re listening to the talk everything
yet you may later on. Some people have experienced is subdued, but maybe things are waiting for you in the
it already to a certain extent. Some are already at the car. When you get in the car it may get in with you.
end of their tether...”Will I stay or will I go?” At Wat When you get home it may all become clear...”Oh,
Ba Pong there are about seventy or eighty huts (kuti). that’s what Luang Por meant. I couldn’t see it before.”
when they’re almost full I tell the monk in charge to I think that’s enough for today. If I talk too long this old
keep a few empty, just in case somebody has an ar- body gets tired.
gument with their spouse...Sure enough, in no long ________________________________________
time a lady will arrive with her bags...”I’m fed up with Notes:
the world, Luang Por.” “Whoa! Don’t say that. Those 4. There is a play on words in the Thai language
words are really heavy.” Then the husband comes and here based on the word for family -- Krorp krua --
says he’s fed up too. After two or three days in the which literally means “kitchen-frame” or “roasting
monastery their world-weariness disappears. circle.” In the English translation we have opted for
They say they’re fed up but they’re just fooling them- a corresponding English word rather than attempt a
selves. When they go off to a kuti and sit in the quiet by literal translation of the Thai.
themselves, after a while the thoughts come...”When’s
the wife going to come and ask me to go home?” They The End
don’t really know what’s going on. What is this “world-
weariness” of theirs? They get upset over something
and come running to the monastery. At home every-
thing looked wrong...the husband was wrong, the wife
was wrong...after three days’ quiet thinking...”Hmmm,
the wife was right after all, it was I who was wrong.”
“Hubby was right, I shouldn’t have got so upset.” They
change sides. This is how it is, that’s why I don’t take
the world too seriously. I know its ins and outs already,
that’s why I’ve chosen to live as a monk.
I would like to present today’s talk to all of you
for homework. Whether you’re in the fields or work- อนุโมทนาบุญกับคณะจัดดอกไม้ คุณพวงทอง-คุณตุ๊ก-คุณอู๊ด

23. แสงธรรม 19 Saeng Dhamma
Saeng Dhamma
ความสําคัญของ
พระไตรปิฎก
โดย..พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต)
พระไตรปิ ฎ ก คื อ คั ม ภี ร ์ ท ี ่ บ รรจุ ค � ำ สั ่ ง สอนของ มำตรฐำนหรือเกณฑ์ตัดสินว่ำค�ำสอนหรือวิธีปฏิบัติอย่ำงหนึ่ง
พระพุ ท ธเจ้ ำ หรือพระธรรมวินัย สถิตอยู่ ค�ำว่ำ ติปิฏก ใน อย่ำงใดเป็นของพระพุทธศำสนำจริงหรือไม่ ดังนั้นจึงเป็น
ภำษำบำลีแปลว่ำ “ตะกร้า ๓ ใบ [ที่บรรจุค�าสอน]” หมำย หน้ำที่และควำมรับผิดชอบของชำวพุทธทุกคนที่จะรักษำ
ถึงหลักค�ำสอนหมวดใหญ่ ๓ หมวด เนื่องจำกพระพุทธเจ้ำ ปกป้องพระไตรปิฎก ซึ่งมีควำมส�ำคัญอย่ำงยิ่งยวดต่อกำรอยู่
ตรัสไว้อย่ำงชัดเจนว่ำ พระธรรมวินัยจะเป็นศำสดำแทน รอดของพระพุทธศำสนำ และดังนั้นจึงหมำยถึงต่อประโยชน์
พระองค์ภำยหลังที่พระองค์ล่วงลับไปแล้ว พระไตรปิฎก สุขของชำวโลกด้วย
จึ ง เป็ น ที่ ที่ ช ำวพุ ท ธยั ง สำมำรถเข้ ำ เฝ้ ำ พระศำสดำของตน
และศึกษำพระปริยัติศำสน์ แม้พระองค์จะเสด็จปรินิพพำน
ไปกว่ำ ๒,๕๐๐ ปีแล้วก็ตำม กำรสังคำยนำครั้งแรก ซึ่งมี
วัตถุประสงค์ในกำรรวบรวมและจัดหมวดหมู่พุทธพจน์ ได้จัด
ขึ้นภำยหลังจำกพุทธปรินิพพำน ๓ เดือน เนื่องจำกเป็นกำร
ด�ำเนินกำรโดยที่ประชุมพระอรหันตเถระ ๕๐๐ องค์ กำร
สังคำยนำครั้งนี้จึงเป็นจุดเริ่มต้นของพระพุทธศำสนำฝ่ำย
เถรวำทดังที่เรำรู้จักกันในปัจจุบัน ในระหว่ำงกำรสังคำยนำ
เมื่อมีกำรลงมติยอมรับค�ำสอนส่วนใดแล้ว ที่ประชุมก็จะสวด
พร้อมๆ กัน เนื้อหำที่สวดนี้จึงถือเป็นกำรรับรองว่ำให้ใช้เป็น
แบบแผนที่จะต้องทรงจ�ำชนิดค�ำต่อค�ำเพื่อถ่ำยทอดแก่ผู้อื่น
และสืบทอดแก่อนุชน ค�ำสอนดังที่สืบทอดกันมำด้วยปำก
เปล่ำเช่นนี้ได้จำรึกเป็นลำยลักษณ์อักษรเป็นครั้งแรกในครำว
�พระพุทธพจน์: แก่นแท้ของพระพุทธศาสนา
สังคำยนำครั้งที่ ๔ ที่จัดขึ้นในประเทศศรีลังกำ เมื่อรำวปี
พ.ศ. ๔๖๐ หลังจำกเวลำผ่ำนไป ๒,๕๐๐ ปีและภำยหลังกำร ค�ำว่ำ พระพุทธศาสนา ว่ำโดยทั่วไป มีควำมหมำยกว้ำง
สังคำยนำครั้งส�ำคัญ ๖ ครั้ง พระไตรปิฎกบำลีของพระพุทธ มำกรวมตั้งแต่หลักธรรม พระสงฆ์ องค์กร สถำบัน กิจกำร
ศำสนำฝ่ำยเถรวำทเป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไปว่ำเป็นบันทึก ไปจนถึงศำสนสถำน และศำสนวัตถุ ทุกอย่ำง แต่ถ้ำจะเจำะ
ค�ำสอนของพระพุทธเจ้ำที่เก่ำแก่ที่สุด ดั้งเดิมที่สุด สมบูรณ์ ลงไปให้ถงควำมหมำยแท้ทเ่ี ป็นตัวจริง พระพุทธศำสนำก็มี
ึ
ที่สุด และถูกต้องแม่นย�ำที่สุด ที่ยังคงมีอยู่ในปัจจุบันใน ควำมหมำยตรงไปตรงมำตำมค�ำแปลโดยพยัญชนะของค�ำว่ำ
ฐำนะที่เป็นแหล่งอ้ำงอิงขั้นสุดท้ำยสูงสุด พระไตรปิฎกใช้เป็น พระพุทธศำสนำนันเองว่ำ “ค�าสังสอนของพระพุทธเจ้า” นี้
้ ่

24. แสงธรรม 20 Saeng Dhamma
คือตัวแท้ตวจริงของพระพุทธศำสนำ สิงอืนนอกจำกนีเ้ ป็นส่วน
ั ่ ่ (=Buddhist) และข้อควำมในคัมภีร์นี้บันทึกด้วยภำษำบำลี
ขยำยออกหรืองอกขึนมำจำกค�ำสอนของพระพุทธเจ้ำนัน เมือ
้ ้ ่ (=Pali) แต่ค�ำบำลีที่เรียก พระไตรปิฎก ก็คือ ติปิฏก จากค�า
จับควำมหมำยทีเ่ ป็นตัวแท้ได้แล้ว ก็จะมองเห็นว่ำ ควำมด�ำรง ว่า ติ “สาม” + ปิฏก “ต�ารา, คัมภีร์, หรือ กระจาด (อัน
อยูของพระพุทธศำสนำ หมำยถึงควำมคงอยูแห่งค�ำสอนของ
่ ่ เป็นภาชนะบรรจุของ)” ซึ่งตำมตัวอักษรใช้หมำยถึงค�ำสอน
พระพุทธเจ้ำ หำกค�ำสังสอนของพระพุทธเจ้ำเลือนลำงหำย
่ หมวดใหญ่ ๓ หมวด คือ
ไป แม้จะมีบคคล กิจกำร ศำสนสถำน และศำสนวัตถุใหญ่โต
ุ พระวินยปิฎก ได้แก่ประมวลระเบียบข้อบังคับของบรรพชิต
ั
มโหฬำรมำกมำยเท่ำใด ก็ไม่อำจถือว่ำมีพระพุทธศำสนำ แต่ ที่พระพุทธเจ้ำทรงบัญญัติไว้ส�ำหรับภิกษุและภิกษุณี
ในทำงตรงข้ำม แม้วำสิงทีเ่ ป็นรูปธรรมภำยนอกดังกล่ำวจะ
่ ่ พระสุ ต ตั น ตปิ ฎ ก ได้ แ ก่ ป ระมวลพระสู ต รหรื อ ค� ำ
สูญหำย ถ้ำค�ำสังสอนของพระพุทธเจ้ำยังด�ำรงอยู่ คนก็ยงรูจก
่ ั ้ั สอนที ่ พระพุทธเจ้ำทรงแสดงยักเยื้องไปต่ำงๆ ให้เหมำะกับ
พระพุทธศำสนำได้ ด้วยเหตุน้ี กำรด�ำรงรักษำพระพุทธศำสนำ บุคคลสถำนที่เหตุกำรณ์มีเรื่องรำวประกอบ
ทีแท้จริง จึงหมำยถึงกำรด�ำรงรักษำค�ำสังสอนของพระพุทธเจ้ำ
่ ่ พระอภิธรรมปิฎก ได้แก่ประมวลค�ำสอนที่เป็นเนื้อหำ
กล่ำวให้เฉพำะลงไปอีก ค�ำสังสอนของพระพุทธเจ้ำนัน ก็ได้แก่
่ ้ หรือหลักวิชำล้วนๆ ไม่เกี่ยวด้วยบุคคลหรือเหตุกำรณ์ไม่มี
พุทธพจน์ หรือพระด�ำรัสของพระพุทธเจ้ำนันเอง ดังนัน ว่ำโดย
่ ้ เรื่องรำวประกอบ
สำระ กำรด�ำรงรักษำพระพุทธศำสนำ จึงหมำยถึงกำรด�ำรง อันที่จริง พระไตรปิฎกมิใช่คัมภีร์เพียงเล่มเดียว แต่
รักษำพระพุทธพจน์ อนึง พระพุทธพจน์นน เป็นพระด�ำรัส
่ ้ั เป็นคัมภีร์ชุดใหญ่ที่มีเนื้อหำถึง ๘๔,๐๐๐ พระธรรมขันธ์
ทีพระพุทธเจ้ำตรัสแสดงธรรมและบัญญัตวนยไว้ ก่อนพุทธ
่ ิิ ั ฉบับพิมพ์ด้วยอักษรไทยนิยมจัดแยกเป็น ๔๕ เล่ม เพื่อ
ปรินพพำนไม่นำน พระพุทธเจ้ำตรัสไว้เองว่ำจะไม่ทรงตังพระ
ิ ้ หมำยถึงระยะเวลำ ๔๕ พรรษำแห่งพุทธกิจ นับรวมได้ถึง
ภิกษุองค์ใดเป็นศำสดำแทนพระองค์ เมือพระองค์ปรินพพำน
่ ิ ๒๒,๓๗๙ หน้ำ (ฉบับสยำมรัฐ) หรือเป็นตัวอักษรประมำณ
ล่วงลับไป แต่ได้ทรงมอบหมำยให้ชำวพุทธได้รกนว่ำ พระธรรม ู้ ั ๒๔,๓๐๐,๐๐๐ ตัว แต่ละปิฎกมีกำรจัดแบ่งหมวดหมู่บท
วินยนันแหละเป็นพระศำสดำแทนพระองค์ ชำวพุทธจ�ำนวน
ั ้ ตอน ซอยออกไปมำกมำยซับซ้อน
มำกถึงกับจ�ำพุทธพจน์ภำษำบำลีได้วำ ่
โย โว อานนฺท มยา ธมฺโม จ วินโย จ เทสิโต ปญฺญตฺโต �ความส�าคัญของพระไตรปิฎก
โส โว มมจฺจเยน สตฺถา ควำมส� ำ คั ญ ของพระไตรปิ ฎ กต่ อ กำรธ� ำ รงรั ก ษำพระ
“ดูก่อนอานนท์! ธรรมและวินัยใด ที่เราได้แสดงแล้ว ศำสนำนั้น เรำจะเข้ำใจได้ชัดยิ่งขึ้นเมื่อมองเห็นควำมสัมพันธ์
และบัญญัติแล้ว แก่เธอทั้งหลาย ธรรมและวินัยนั้น จัก ของพระไตรปิฎกกับส่วนอื่นๆ ของพระพุทธศำสนำ
เป็นศาสดาของเธอทั้งหลาย โดยกาลที่เราล่วงลับไป”
�พระไตรปิฎกกับพระรัตนตรัย
โดยนัยนี้ พระพุทธพจน์ จึงเป็นทั้งพระพุทธศำสนำคือค�ำ
เหตุผลหลักที่พระไตรปิฎกมีควำมส�ำคัญอย่ำงยิ่งยวดก็
ตรัสสอนของพระพุทธเจ้ำ และที่ธ�ำรงสถิตพระศำสดำ โดย
คือ เป็นที่รักษำพระรัตนตรัย ซึ่งเป็นไตรสรณะของชำวพุทธ
ทรงไว้และประกำศพระธรรมวินัยแทนพระพุทธองค์
ทุกคนเช่นกันดังนี้
� พระไตรปิฎก ข้อควรรู้เบื้องต้น (๑) พระไตรปิฎกเป็นที่สถิตของพระพุทธเจ้า อย่ำง
คัมภีร์ที่บรรจุพุทธพจน์ คือพระธรรมวินัย มีชื่อที่ชำว ที่ได้บอกตั้งแต่ต้นแล้วว่ำ ธรรมวินัยจะเป็นศำสดำแทน
ตะวันตกรู้จักกันโดยทั่วไปว่ำ Pali Canon หรือ Buddhist พระองค์ เมื่อพระองค์ปรินิพพำนไปแล้ว ในแง่นี้ ชำวพุทธ
Canon ทั้งนี้ก็เพรำะว่ำ เป็นที่ประมวลหลักกำรพื้นฐำน จึงยังคงสำมำรถเข้ำเฝ้ำพระศำสดำในพระไตรปิฎกได้แม้
ของศำสนำ (=canon) ซึ่งในที่นี้เกี่ยวกับพระพุทธศำสนำ พระองค์จะล่วงลับไปกว่ำ ๒,๕๐๐ ปีแล้วก็ตำม

25. แสงธรรม 21 Saeng Dhamma
(๒) พระไตรปิฎกท�าหน้าที่ของพระธรรม เรำรู้จักพระ สามารถบอกกล่าวแนะน�าสั่งสอนผู้อื่นได้ด้วย
ธรรมวินัย คือค�ำสั่งสอนของพระพุทธเจ้ำจำกพระไตรปิฎก (๓) เมื่อมีปรัปวาทเกิดขึ้น คือ ค�าจ้วงจาบสอนคลาด
พระธรรมวินัยนั้น เรำเรียกสั้นๆ ว่ำ พระธรรม เวลำเรำจะ เคลื่อนผิดเพี้ยนจากพระธรรมวินัย ก็สามารถชี้แจงแก้ไข
แสดงอะไรเป็นสัญลักษณ์แทนพระธรรม เรำก็มักใช้พระ ได้ด้วย
ไตรปิฎกเป็นเครื่องหมำยของพระธรรม ตอนที่พระองค์จะปรินิพพำนนั้น มำรก็มำกรำบทูลว่ำ
(๓) พระไตรปิฎกเป็นที่รองรับพระสงฆ์ พระสงฆ์นั้น เวลำนี้พุทธบริษัท ๔ มีคุณสมบัติพร้อมอย่ำงที่พระองค์ได้
เกิดจำกพุทธบัญญัติในพระไตรปิฎก หมำยควำมว่ำ พระ ตรัสเหมือนกับเป็นเงื่อนไขไว้แล้ว พระพุทธเจ้ำทรงพิจำรณำ
ภิกษุทั้งหลำยที่รวมเป็นภิกขุสังฆะคือภิกษุสงฆ์นั้น บวชขึ้น เห็นว่ำเป็นอย่ำงนั้น จึงทรงรับที่จะปรินิพพำน โดยทรงปลง
มำและอยู่ ไ ด้ ด้ ว ยพระวิ นั ย พระชนมำยุสังขำร พุทธด�ำรัส
วินัยปิฎกเป็นที่บรรจุไว้ซึ่งกฎ นี้ ก็เหมือนกับว่ำพระพุทธเจ้ำ
เกณฑ์ กติกำ ที่รักษำไว้ซึ่งภิกขุ ทรงฝำกพระพุ ท ธศำสนำไว้
สังฆะ ส่วนสังฆะนั้นก็ท�ำหน้ำที่ กับพุทธบริษัททั้ง ๔ แต่ต้อง
เป็ น ผู้ ที่ จ ะรั ก ษำสื บ ทอดพระ มองให้ตลอดด้วยว่ำ ทรงฝำก
ศำสนำสังฆะจึงผูกพันเนื่องอยู่ พระพุ ท ธศำสนำไว้ กั บ พุ ท ธ
ด้วยกันกับพระไตรปิฎก บริษัทที่เป็นอย่ำงไร ชำวพุทธ
รวมควำมว่ำ พระรัตนตรัย จะเป็ น ผู้ มี คุ ณ สมบั ติ ถู ก ต้ อ ง
ต้องอำศัยพระไตรปิฎกเป็นที่ ที่จรรโลงพระศำสนำไว้ ก็
ปรำกฏตั ว แก่ ป ระชำชนชำว เริ่มด้วยมีคัมภีร์ที่จะให้เรียน
โลก เริ่มตั้งแต่พุทธศำสนิกชน รู้เข้ำใจพระธรรมวินัยอันเป็น
เป็นต้นไป พระไตรปิฎก จึง ของแท้ก่อนเป็นอันว่ำ ในแง่
มีควำมส�ำคัญในฐำนะเป็นที่ปรำกฏของพระรัตนตรัย ดังนั้น นี้พระไตรปิฎกก็เป็นหลักของ
กำรธ�ำรงพระไตรปิฎกจึงเป็นกำรธ�ำรงไว้ซึ่งพระรัตนตรัย ซึ่ง พุทธบริษัท ต้องอยู่คู่กับพุทธบริษัท โดยเป็นฐำนให้แก่พุทธ
ก็คือกำรธ�ำรงรักษำพระพุทธศำสนำ บริษัท ซึ่งจะท�ำให้ชำวพุทธเป็นผู้มีคุณสมบัติที่จะรักษำพระ
ศำสนำไว้ได้สองฝ่ำยนี้ คือ ตัวคนที่จะรักษำพระศำสนำ กับ
�พระไตรปิฎกกับพุทธบริษัท ๔ ตัวพระศำสนำที่จะต้องรักษำ ต้องอำศัยซึ่งกันและกัน พระ
พระพุทธเจ้ำเคยตรัสว่ำ พระองค์จะปรินิพพำนต่อเมื่อ ศำสนำจะด�ำรงอยู่และจะเกิดผลเป็นประโยชน์ ก็ต้องมำ
พุทธบริษัท ๔ คือ ภิกษุ ภิกษุณี อุบำสก อุบำสิกำ ทั้งหลำย ปรำกฏที่ตัวพุทธบริษัท ๔ ต้องอำศัยพุทธบริษัท ๔ เป็นที่
รักษำไว้ พร้อมกันนั้นในเวลำเดียวกัน พุทธบริษัท ๔ จะมี
ทั้งปวง คือ พระภิกษุ ทั้งเถระ ทั้งมัชฌิมะ ทั้งนวกะ ภิกษุณี
ควำมหมำยเป็นพุทธบริษัทขึ้นมำได้ และจะได้ประโยชน์
ก็เช่นเดียวกัน พร้อมทั้งอุบำสก อุบำสิกำ ทั้งที่ถือพรหมจรรย์
จำกพระพุทธศำสนำก็เพรำะมีธรรมวินัยที่รักษำไว้ในพระ
และที่เป็นผู้ครองเรือนทั้งหมด ต้องเป็นผู้มีคุณสมบัติที่จะ
ไตรปิฎกเป็นหลักอยู่
รักษำพระศำสนำได้ คือ
(๑) ต้องเป็นผูมความรู เข้าใจหลักธรรมค�าสอนของ
้ี ้
พระพุทธเจ้าได้ด และประพฤติปฏิบตได้ถกต้องตามค�าสอน
ี ัิ ู
(๒) นอกจากรู้เข้าใจเอง และปฏิบัติได้ดีแล้ว ยัง

26. แสงธรรม 22 Saeng Dhamma
ขอเชิญทุกท่านร่วมนมัสการพระสารีรกธาตุ ณ อุโบสถ วัดไทยฯ ดี.ซี.
ิ
Those who are interested in Thai Theravada Buddhism and mem-
bers of the general public are cordially invited to Wat Thai, D.C.,
Temple to pay their respect to or simply view the Buddha relics on
display in the chanting hall.
ปฏิบัติธรรมเดือนสิงหาคม
ณ วัดไทยกรุงวอชิงตัน,ดี.ซี.
28 สิงหาคม 2553
น�าปฏิบัติโดย...หลวงตาชี
พระมหาถนัด อตฺถจารี และคณะ
All are welcome to participate in the
next retreat which will be held on
August 28, 2010

27. แสงธรรม 23 Saeng Dhamma
เสียงธรรม.. จากวัดไทย
พระวิเทศธรรมรังษี (หลวงตาชี)
ผู้น�ำมิจฉำทิฏฐิ
อสาเร สารมติโน สาเร จาสารทสฺสิโน
เต สารํ นาธิคจฺฉนฺติ มิจฺฉาสงฺกปฺปโคจรา.
ผู้เข้าใจสิ่งที่ไม่เป็นสาระว่าเป็นสาระ และเห็นสิ่งที่เป็นสาระว่าไม่เป็นสาระ
เขามีความดําริผิดเป็นโคจร จึงไม่ประสบสิ่งที่เป็นสาระ
มิจฉาทิฏฐิ ความเห็นผิดมีอยู่ ๓ ความเห็นคือ :- ให้บ�าเหน็จรางวัลต่างหาก จึงจะจัดเป็นความดีให้คุณ
๑. อกิริยทิฏฐิ ความเห็นว่าไม่เป็นอันท�า แก่ผู้ท�า นี่แหละคือ “อกิริยทิฏฐิ” ท�าแล้วไม่เป็นอันท�า
๒. อเหตุกทิฏฐิ ความเห็นว่า หาเหตุมิได้ ความเห็นของคนบางคนว่า อันคนเราจะได้ด ได้ชว หรือ
ี ั่
๓. นัตถิกทิฏฐิ ความเห็นว่าไม่มี ได้รายอะไร ก็ขนอยูกบคราวเคราะห์ด เคราะห์ราย คือ
้ ึ้ ่ ั ี ้
อธิบายว่า ความเห็นของคนบางคน บางพวก บาง ถึงคราวเคราะห์ดีก็ดีเอง ท�าอะไรก็มีแต่คนยกย่อง
เหล่าว่า การท�าอย่างใดอย่างหนึ่ง ซึ่งจัดว่าเป็นความ ชมเชยสรรเสริญ สนับสนุนชุบเลี้ยง ลาภยศสรรเสริญ
ชัว ถ้าไม่มคนรู ไม่มคนเห็น ไม่มคนจับได้ไล่ทน ไม่มคน
่ ี ้ ี ี ั ี ความสุขก็ตามมา แต่ถึงคราวเคราะห์ร้ายสิ ท�าอะไรก็
ลงโทษ ก็เปล่าทั้งนั้น ต่อเมื่อมีคนรู้ มีคนเห็น มีคนจับ มีแต่คนต�าหนิตเตียน เข้าขัดขวางตัดรอนถูกถอดยศลด
ิ
ได้ไล่ทัน และลงโทษต่างหาก จึงจะให้โทษ (ท�าชั่วก็ไม่ ต�าแหน่ง ถูกกลั่นแกล้งสารพัด นี้จัดเป็นพวก “อเหตุก
เป็นอันท�าชัว) ส่วนทีจดว่าเป็นความดี ถ้าไม่มคนรู ไม่มี
่ ่ั ี ้ ทิฏฐิ” ความเห็นว่าหาเหตุมิได้
คนเห็น ไม่มีคนยกย่องสรรเสริญชมเชย ไม่มีคนให้ ความเห็นของคนบางคนว่า สัตว์บคคลไม่ม คือไม่มี
ุ ี
บ�าเหน็จรางวัลก็เปล่าทังนัน ไม่จดว่าเป็นความดีเหมือน
้ ้ ั สัตว์ ไม่มีบุคคล ต่างเป็นแต่ธาตุต่างๆมาประชุมกันเข้า
กัน ต่อเมื่อไร มีคนรู้ มีคนเห็น มีคนยกย่องชมเชย และ การเกื้อกูลกันหรือการท�าร้ายกัน มันก็ไม่เป็นบุญ หรือ

28. แสงธรรม 24 Saeng Dhamma
ไม่เป็นบาป มันเป็นธาตุอย่างหนึ่งกระทบกับธาตุอีก ถึงกระนั้นก็ตาม เรื่องนั้นๆก็คงเกิดจากเหตุอยู่นั้นเอง
อย่างหนึ่งต่างหาก เช่นฝนตกลงมาท�าให้ต้นไม้สดชื่น เป็นแต่เหตุนั้นยังไม่ปรากฏ ที่ท่านจับต้นเค้าเรียกว่า
ผลิดอกออกผล จะจัดว่าฝนได้บุญอย่างนั้นหรือ ไฟป่า อวิชชา ความไม่รู้
เผาต้นไม้ในป่าตายราบไปจะจัดว่าไฟได้บาปอย่างนั้น นัตถิกทิฏฐิ ปฏิเสธโดยประการทั้งปวง ซึ่งสมมติ
หรือ ความเห็นเช่นนี้ จัดเป็น “นัตถิกทิฏฐิ” ความเห็น สัจจะและคติแห่งธรรมดาอันเนื่องด้วยเหตุและผลย่น
ว่าไม่มี เรียกว่า “กัมมัสสกตา” มีกรรมเป็นของตน ตนท�าอะไร
ลงไปสิ่งนั้นก็ต้องเป็นของตน จะยกผลให้คนอื่นไม่ได้
เพราะผิดหลักความจริงทางพระพุทธศาสนาทีรบสมมติ ่ั
สัจจะจริงโดยสมมติ และคติแห่งธรรมดา ท�าอะไรก็ได้
รับสิ่งนั้นเป็นธรรมดา หลีกเลี่ยงไม่ได้ ปฏิเสธไม่ได้ แม้
จะรั บ รู ้ อ ยู ่ ว ่ า สั ต ว์ บุ ค คลโดยสมมติ นั้ น เป็นแต่ธาตุ
ประชุมกันเข้าก็จริง แต่ตกอยู่ในคติแห่งธรรมดา กรรม
เป็นของๆ ตน ทิฏฐิทง ๓ ทีกล่าวมานีจดเป็นมิจฉาทิฏฐิ
ั้ ่ ้ั
ความเห็นผิด จัดเป็นนิยตทิฏฐิ ความเห็นอันดิ่งลงยาก
ทีจะถอนออกได้ รวมเรียกว่า นิยตมิจฉาทิฏฐิ ความเห็น
่
อกิ ริ ย ทิ ฏ ฐิ ปฏิเสธล�าพังการกระท�าถือปัจจัย ผิดที่ดิ่งลงลึก ยากที่จะถอนออกได้
ภายนอกคือบุคคลเป็นผู้อ�านวย ผิดคติทางพระพุทธ เรื่องของ “มิจฉาทิฏฐิ” ทั้ง ๓ ตามที่กล่าวมาข้าง
ศาสนาทีถอว่าการกระท�านันเองเป็นเหตุเป็นปัจจัย เช่น
่ื ้ ต้นทั้งหมดนี้ เป็นค�าอธิบายของโบราณาจารย์ ที่ท่าน
คนปล้นเอาทรัพย์ของเขา แม้เขายังจับไม่ได้ คนท�าก็ได้ ได้แปลถอดความมาจากภาษาบาลี ส�านวนภาษาก็เป็น
รับความร้อนใจ และเที่ยวหนีซุกซ่อน หัวซุกหัวซุน นี้ ภาษาทีแปลงออกมาตามพยัญชนะ ไม่ใช่แปลโดยอรรถ
่
ในฝ่ายไม่ด ส่วนในฝ่ายดี การบริจาคทรัพย์ของตนช่วย
ี ฟังแล้วอาจจะขัดกับความรู้สึกของคนรุ่นใหม่ ในยุค
เหลือเกื้อกูลคนอื่น แม้จะไม่ได้รับผลภายนอก คือคน ปัจจุบันอยู่บ้าง แต่ก็คงจะไม่เหลือวิสัยของคนยุคใหม่
ยกย่องชมเชยสรรเสริญ แต่ก็ยังได้รับความชื่นใจ เบิก มากนัก ถ้ารู้จักใช้ความรู้ความเข้าใจของคนรุ่นใหม่ที่
บานใจ ร่าเริงบรรเทิงใจ ในความดีที่ตนได้ท�าแล้ว และ พวกตนมีอยู่ น�ามาสู่ขบวนการใช้ปัญญาเพื่อพิจารณา
การกระท�านั้นย่อมให้ผลในคราวต่างกัน ด้วยอ�านาจ ใคร่ครวญอย่างรอบคอบ ก็จะชอบส�านวนของคนยุค
แห่งประโยคสมบัติ ก่อนทีทานสอนกันได้ไม่ยากจนเกินไป เพราะคนยุคใหม่
่ ่
อเหตุกทิฏฐิ ปฏิเสธเหตุอันไม่ปรากฏ คือปัจจัย ก็ได้รบการถ่ายทอดในด้านส�านวนโวหารมาจากคนยุค
ั
ภายนอก คือคราว เวลาเป็นผู้อ�านวย ผิดหลักทาง โบราณนั้นเอง เพราะเป็นธรรมชาติของการเรียนรู้ของ
พระพุทธศาสนา ที่ถือว่าสรรพสิ่งทั้งปวงเกิดจากเหตุ คนในสังคมเดียวกัน ไม่ว่าจะเป็นคนยุคเก่า ยุคใหม่ ก็
จากปัจจัย แม้ไปปรากฏว่าอะไรเป็นเหตุแห่งเรื่องนั้นๆ ต้องอาศัยการเรียนรู้ซึ่งกันและกันอยู่แล้ว นี่คือความ

29. แสงธรรม 25 Saeng Dhamma
จริงซึงใครๆ ก็จะปฏิเสธไม่ได้ เอาละ เพือเป็นการสนอง
่ ่ ไม่มคนเห็น ไม่มใครจับได้ไล่ทน ไม่มคนลงโทษลงทัณฑ์
ี ี ั ี
ความต้องการของคนยุคใหม่ให้เข้าใจมิจฉาทิฏฐิทั้ง ๓ พันธนาการ จองจ�า ก็ไม่จัดว่าเป็นความชั่ว ความเลว
ข้อ ก็ขออธิบายความตามภาษาชาวบ้านทั่วไป ดังนี้ :- ทราม ต�่าช้าอะไรทั้งนั้น ต่อมีคนรู้ มีคนเห็น คนลงโทษ
อกิริยทิฏฐิ ความเห็นว่าไม่เป็นอันท�า มิจฉาทิฏฐิ จองจ�าพันธนาการต่างๆนานา จึงจะจัดว่าเป็นความชัว ่
พวกนี้ มีความเห็นกันว่า การท�าความดีต่างๆ มีการให้ เป็นบาปเป็นกรรม เป็นความระย�าต�าช้า นีคอความเห็น
่ ่ื
ทาน การรักษาศีล การเจริญสมาธิภาวนา การประพฤติ ผิดปฏิเสธการกระท�าฝ่ายความชั่ว ความผิดของพวก
ชอบทางกาย เว้นจากการฆ่าสัตว์ ไม่ลักทรัพย์ ไม่ ปฏิเสธการกระท�า คือท�าลงไปแล้ว ก็ไม่เป็นอันท�า
ประพฤติผิดในกาม การประพฤติชอบทางวาจา เว้น
จากการพูดเท็จ เว้นจากการพูดส่อเสียด เว้นจากการ
พูดค�าหยาบ เว้นจากการพูดเพ้อเจ้อ เหลวไหล ไร้สาระ
การประพฤติชอบทางใจ ไม่คิดโลภอยากได้ของเขา ไม่
คิดพยาบาทปองร้ายเขา ไม่มีความเห็นผิด จากท�านอง
ครองธรรม พฤติกรรมเหล่านี้ พวกอถิริยทิฏฐิ ปฏิเสธ
ว่า ท�าไปแล้วก็ไม่เป็นอันท�า ไม่จัดว่าการท�าความดี
เหล่านี้ จัดว่าเป็นบุญเป็นกุศล เป็นคุณความดีอะไรทั้ง
นั้น ถ้าหากการท�าดีนั้นๆ ไม่มีคนรู้ ไม่มีคนเห็น ไม่มีคน
ยกย่องสรรเสริญชมเชย และไม่มีคนให้บ�าเหน็จรางวัล อเหตุ ก ทิ ฏ ฐิ ความเห็น ว่า ไม่ มี เหตุ ไม่มีปัจจัย
ก็ไม่เป็นอันท�าดี แม้จะท�าดีอย่างไรก็ไม่มีความหมาย ปฏิเสธเหตุ ปฏิเสธปัจจัย ทุกอย่างเกิดขึ้นเองไม่มีเหตุ
กลายเป็นเรื่องสูญเปล่า เหมือนไม่ท�าดีอะไรเลย นี่คือ ไม่มปจจัย มันเกิดขึนมาเองโดยปราศจากเหตุ ปราศจาก
ี ั ้
ความเห็นปฏิเสธการท�าฝ่ายดี ปัจจัย ถึงคราวเกิดมันก็เกิดเอง ถึงคราวดับมันดับเอง
ส่วนในด้านฝ่ายชั่ว ฝ่ายไม่ดีนั้น พวกมิจฉาทิฏฐิ ไม่มีเหตุ ไม่มีปัจจัยอะไรให้เกิดขึ้นมาได้ คนเรานี้ก็
เหล่านี ก็ปฏิเสธว่า ไม่เป็นอันท�า คนทีทาความชัว ความ
้ ่ � ่ เหมือนกัน จะดีจะชั่ว จะสุข จะทุกข์อะไร มันก็เกิดมัน
ไม่ดีต่างๆ เช่นประพฤติชั่วทางกาย ฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ เอง ถึงคราวดีก็ดีเอง มีคนยกย่องสรรเสริญ เจริญด้วย
ประพฤติผิดในกาม ประพฤติเลวทรามทางวาจา พูด ลาภยศสรรเสริญสุข ทุกประการ จะท�าอะไรลงไปก็มี
เท็จ พูดส่อเสียด พูดค�าหยาบ พูดเพ้อเจ้อเหลวไหล ไร้ คนคอยช่วยเหลือเกือกูลสมบูรณ์ดวยทรัพย์สมบัตแต่ถา
้ ้ ิ ้
สาระ การประพฤติชั่วทางใจ คิดโลภอยากได้ของเขา ถึงคราวเคราะห์ร้าย ก็กลายเป็นคนชั่ว คนเลว ถูกถอด
การคิดพยาบาทปองร้ายเขา คิดผิดจากท�านองครอง ยศลดต�าแหน่ง มีคนแกล้งคนอิจฉา นินทา ว่าร้าย กลาย
ธรรม พฤติกรรมชั่วๆ ทั้งหลายเหล่านี้ พวกมิจฉาทิฏฐิ เป็นคนต�าต้อยด้อยโอกาส ไม่สามารถด�ารงชีวตอยูอย่าง
่ ิ ่
เหล่านี ก็ปฏิเสธหน้าตาเฉย ไม่เป็นอันท�า คือท�าไปแล้ว
้ ปกติสขได้...ร้ายไหมละโยม...? นีแหละคือพวก “อเหตุก
ุ ่
ก็ไม่เป็นอันท�า ถ้าหากพฤติกรรมชั่วๆ เหล่านี้ ไม่มีคนรู้ ทิฏฐิ” ปฏิเสธเหตุ ปฏิเสธปัจจัย ก็เลยพากันตั้งใจนั่ง

30. แสงธรรม 26 Saeng Dhamma
คอย นอนคอย ให้สิ่งที่ตนปรารถนาลอยมาเองจาก สังคมใด ประเทศชาติใด ขาดผู้น�า หมู่นั้น คณะนั้น
อากาศ ประหลาดจริงๆ สังคมนั้น ประเทศชาตินั้น ก็จะเป็นง่อยขึ้นมาทันที มี
นัตถิกทิฏฐิ ความเห็นว่าไม่มี มิจฉาทิฏฐิพวกนี้ อุปมาเหมือนรถไฟขาดหัวจักรแล้วจะน�าขบวนรถพ่วง
ปฏิเสธว่าไม่มี อะไรก็ไม่มีทั้งนั้น ความดีก็ไม่มี ความชั่ว ให้วิ่งไปสู่จุดหมายปลายทางได้อย่างไร
ก็ไม่ม บาป บุญ คุณ โทษก็ไม่ม คุณพ่อ คุณแม่ คุณครูบา
ี ี ผู้น�า : ตามทัศนะทางพระพุทธศาสนานั้นท่าน
อาจารย์ ก็ไม่มี นรก สวรรค์ นิพพานไม่มี พวกนี้ปฏิเสธ กล่าวไว้ว่าในหมู่มนุษย์ ผู้ใดได้รับสมมติให้เป็นผู้น�า
ทุกอย่าง โดยประการทั้งปวง อะไรก็ไม่มี เป็นของสูญ ประพฤติธรรม คือความดี ประชาชนพวกนี้ ก็ย่อม
เปล่า ท�าบาปก็ไม่มีบาป ท�าบุญก็ไม่มีบุญ ท�าคุณก็ไม่มี ประพฤติธรรม คือความดีเหมือนผู้น�า ท�าให้บ้านเมือง
คุณ ท�าผิดก็ไม่มีโทษ นี่แหละคือเรื่องของมิจฉาทิฏฐิ เจริญรุ่งเรือง ได้รับแต่ความร่มเย็นเป็นสุข เป็นเพราะ
ความเห็นผิดทัง ๓ ประการ ความเห็น
้ ผู้น�าตั้งอยู่ในธรรม
ผิดทั้ง ๓ ประการนี้ จัดเป็น “นิยต ผู้น�าเป็นหัวใจส�าคัญของสังคม
มิจฉาทิฏฐิ” ความเห็นผิดทีดงลงไปใน ่ ิ่ มนุษย์ พระพุทธเจ้าของเรา พระองค์
จิตใจ ยากที่จะถอนออกได้...เอาละ ทรงมองปัญหาเรื่องนี้อย่างเด่นชัด จึง
เรื่องของ “มิจฉาทิฏฐิ” ความเห็นผิด ทรงวางหลักปฏิบตแห่งการอยูรวมกัน
ัิ ่่
ทัง ๓ ประการ ได้อธิบายมาพอสมควร
้ ในสังคมด้วยการให้ผู้น�ายึดหลักธรรม
แล้ว ต่อไป ก็ขอเข้าสู่ประเด็น “ผู้น�า เป็นใหญ่ (ธรรมาธิปไตย) การปกครอง
มิจฉาทิฏฐิ” เพือท่านทังหลายจะได้พา
่ ้ ด้วยระบอบธรรมาธิปไตย เป็นการ
กันศึกษาหาความรู้กันต่อไป ปกครองทีดสาหรับมนุษย์ทอยูรวมกัน
่ี� ี่ ่ ่
ค�าว่า “ผู้น�า” ในหัวข้อนี้ก็ขอ ในสังคม ด้วยการยึดหลักธรรม ความ
ท� า ความเข้ า ใจกั บ ท่ า นทั้ ง หลายว่ า ดี ความถูกต้อง ความสัตย์จริง ซึงเรียก ่
หมายถึงผูนาของสังคมในทุกระดับขัน นับแต่สงคมส่วน
้ � ้ ั ว่า ถือธรรมเป็นใหญ่ (ธรรมาธิปไตย) การปกครองที่
ย่อย จนถึงสังคมส่วนรวม และสังคมโลก สังคมส่วนย่อย ผูนายึดหลักธรรมเป็นใหญ่นแหละดีทสด เป็นประโยชน์
้ � ี้ ี่ ุ
เช่นสังคมครอบครัว ก็ตองมีผนาครอบครัว ถ้าครอบครัว
้ ู้ � แก่คนในสังคมมากทีสด และก็มความปลอดภัยทีสดใน
ุ่ ี ุ่
ขาดผู้น�า ก็เกิดความระส�่าระสาย ไม่รู้จะบ่ายหน้าไป การครองชีวิตอยู่ในโลก แต่แล้วคนส่วนใหญ่ไม่พากัน
ทางทิศไหน เพราะขาดผูนาดังนัน ผูนาจึงมีความจ�าเป็น
้ � ้ ้ � สนใจในหลั ก ธรรมาธิ ป ไตย กลั บ สนใจแต่ ใ นเรื่ อ ง
มี ค วามส� า คั ญ ต่ อ สั ง คมทุ ก ระดั บ ขั้ น ตั้ ง แต่ ผู ้ น� า ใน อัตตาธิปไตย คณาธิปไตย และประชาธิปไตย โดย
หมู่บ้าน ผู้น�าต�าบล ผู้น�าอ�าเภอ ผู้น�าจังหวัด ผู้น�า เฉพาะเรื่องอัตตาธิปไตย คณาธิปไตย ถือตนเป็นใหญ่
ประเทศชาติ ตลอดผู้น�าโลก ไม่ว่าจะเป็นหมู่ เป็นคณะ คือพรรคพวกตนเป็นใหญ่ ใช้กันทั่วไป เลียนแบบกัน
เป็นสังคม เป็นประเทศชาติ จนถึงสังคมโลก จ�าเป็นต้อง เกือบทัวโลก ดังนัน ในสังคมมนุษย์ทวโลก จึงครองชีวต
่ ้ ั่ ิ
มีผู้น�า ขาดผู้น�าไม่ได้เป็นอันขาด ถ้าหมู่ใด คณะใด กันอยูแบบโลกๆ ไม่มความเป็นธรรม ไม่มความยุตธรรม
่ ี ี ิ

31. แสงธรรม 27 Saeng Dhamma
ไม่มีความเสมอภาค ความอดอยากหิวโหย จึงมีให้เห็น ระดั บ โลก ถ้ า ผู ้ น� า ทุ ก คนสนใจในหลั ก ธรรมน� า ไป
กันอยูโดยทัวไปเพราะผูนาไม่ยดหลักธรรมเป็นใหญ่นน
่ ่ ้ � ึ ั้ ประยุกต์ใช้ให้สอดคล้องกับหลักรัฐศาสตร์การปกครอง
เอง รับรองสังคมมนุษย์ทั่วโลก จะพากันมุ่งหน้าตรงไปหา
สังคมมนุษย์เราส�าคัญที่ผู้นา และผู้น�าจะเป็นผู้น�า
� จุดหมายปลายทางอันเดียวกัน นันคือความสงบสุข อัน
่
ที่ดีได้ ก็ต้องอาศัยหลักธรรมเป็นคู่มือในการปกครอง
หรือในการน�าคน แม้จะมีความรูจบหลักสูตรรัฐศาสตร์
้
แต่ถาขาดหลักธรรมเป็นเรือนใจ ก็ไม่แปลกอะไรกับคน
้
พาลได้อ�านาจ สร้างแต่ความพินาศแก่ตนเองและคน
อืน มีกนอยูอย่างดาษดืนในสังคมทัวๆ ไป มนุษย์พากัน
่ ั ่ ่ ่
หลงใหลแต่ในวิชาความรู้ด้านเทคโนโลยีอย่างเดียว ไม่
เหลี ย วแลถึ ง ความประพฤติ อั น เป็ น หลั ก ศี ล ธรรม
คุณธรรมและจริยธรรม ทางศาสนากันเลย การทีคนเรา ่
พากันเอาใจใส่แต่ในเรื่องวิชาความรู้เทคโนโลยีอย่าง
เดียว โดยไม่เหลียวแลถึงหลักธรรมทางศาสนานีเอง จึง ้
ท� า ให้ ข าดหลั ก ในการเป็ น ผู ้ น� า ที่ เ ป็ น สั ม มาทิ ฏ ฐิ ไ ป เป็นยอดปรารถนาของบรรดาหมูมนุษย์ทงหลายทังปวง
่ ั้ ้
อุปไมยเหมือนคนมีนัยน์ตาสองข้าง ถ้าสว่างทั้งสองก็ เพราะมีผู้น�าที่เป็นสัมมาทิฎฐิ ความเห็นชอบถูกต้อง
มองเห็นอะไรได้ถนัดชัดเจนกว่าสว่างข้างเดียว คนที่มี ตามหลักธรรม
แต่ความรู้เทคโนโลยีอย่างเดียว แต่ขาดหลักธรรม ก็ ได้พดถึงผูน�าสัมมาทิฎฐิ ตามหลักพระพุทธศาสนา
ู ้
เหมือนคนที่มีนัยน์ตาสองข้าง แต่สว่างข้างเดียว ส่วน มาพอสมควรแล้ว ก็ขอน�าท่านทังหลายเข้าสูหวข้อทีตง
้ ่ ั ่ ั้
คนที่ มี ค วามรู ้ เ ทคโนโลยี ด ้ ว ย มี ศี ล ธรรมคุ ณ ธรรม ไว้ขางต้นว่า “ผูนามิจฉาทิฎฐิ” เพือท่านทังหลายจะได้
้ ้ � ่ ้
จริยธรรมด้วย ก็เหมือนคนมีนยน์ตาสองข้าง และก็สว่าง
ั ศึกษาหาความรู้กันต่อไป เรื่องของ “มิจฉาทิฏฐิ” ได้
ทั้งสองดวง จึงมีคุณค่ามหาศาลในด้านเป็นผู้น�า อธิบายขยายความให้ท่านทั้งหลายได้รับฟังในแง่มุม
ด้วยเหตุนี้ ผูนาสัมมาทิฏฐิตามทัศนะของพระพุทธ
้ � ต่างๆ มาพอสมควรแล้ว หวังว่าท่านทั้งหลายคงเข้าใจ
ศาสนา นอกจากจะมีความรู้เทคโนโลยีในเรื่องของ ตามที่ได้อธิบายมาแล้วนั้น ไม่จ�าเป็นต้องน�ามาอธิบาย
ความเป็นผูนาแล้ว จะต้องเป็นผูมจตใจสูงด้วยคุณธรรม
้ � ้ีิ อีก จึงขอพูดถึงเรือง “ผูนามิจฉาทิฏฐิ” ต่อไป ผูนาตังแต่
่ ้ � ้ � ้
อีกด้วย จึงจะช่วยให้เป็นผู้น� าที่สมบูรณ์ ตามหลัก ระดับหมูบาน ต�าบล อ�าเภอ จังหวัด ประเทศชาติ ตลอด
่ ้
พุทธคุณบทว่า “วิชชาจรณะสัมปันโน” เป็นผูถงพร้อม ้ึ ถึงผู้น�าระดับโลก ถ้าหากผู้น�าแต่ละระดับชั้น ตามที่
ด้วยวิชาความรู้ และความประพฤติ ให้ยึดหลักนี้เป็น กล่าวมานั้น เป็นพวกมิจฉาทิฏฐิ มีความเห็นผิด คือคิด
คุณสมบัติส�าหรับผู้น�าทุกระดับชั้นตั้งแต่ผู้นาส่วนย่อย � ผิด พูดผิด ท�าผิด ท่านทั้งหลายลองคิดดูซิว่า พวกผู้น�า
ภายในครอบครัว เรื่อยไปจนถึงผู้น�าระดับประเทศ มิจฉาทิฏฐิเหล่านี จะน�าสังคมไปในทางทิศไหนแน่นอน
้

32. แสงธรรม 28 Saeng Dhamma
ความคิ ด ของผู ้ น� า มิ จ ฉาทิ ฏ ฐิ ข้ อ ที่ ส อง คื อ คิ ด
พยาบาทปองร้ายเขา เราจะสังเกตเห็นผู้นาประเภทนี้ �
แทนทีจะมีเมตตากรุณาแก่หมูคณะ สังคม ประเทศชาติ
่ ่
ประหลาดแท้ๆ กลับมีแต่การประทุษร้าย คิดปองร้าย
หาทางท�าลายคนในสังคมทีตนเป็นผูนาอยู เหมือนศัตรู
่ ้ � ่
หมูปจจามิตร คิดปองร้ายด้วยอุบายต่างๆ นานา ท�าให้
่ ั
ประชาชนได้รับความทุกข์ทรมาน ความเดือดร้อน
นานาประการด้วยการให้อ�านาจที่ตนมีอยู่ เข่นฆ่า
พวกผู้น�ามิจฉาทิฏฐิเหล่านี้ก็ย่อม น�าสังคมไปสู่ความ ประชาชนเป็นผักเป็นปลาน่าสังเวชสลดใจ เห็นไหมละ
พินาศฉิบหายโดยถ่ายเดียว ไม่ว่าในด้านการเมือง พฤติกรรมของผู้น�ามิจฉาทิฏฐิ มีความด�าริโหดร้าย
เศรษฐกิจ ทหาร การปกครอง การศึกษา สังคม สิ่ง ทารุณ ผิดมนุษย์ธรรมดาสามัญเขาคิดกัน ปัจจุบันนี้
แวดล้อม วัฒนธรรม ประเพณีอันดีงามของชาติก็ล้วน คนในสั ง คมก� า ลั ง ถู ก ผู ้ น� า มิ จ ฉาทิ ฏ ฐิ ด� า ริ ผิ ด คิ ด
พินาศเสียหาย กลายเป็นสังคมสัตว์ป่า เพราะว่าผู้น�า ประทุษร้ายท�าลายเข่นฆ่าประชาชนตายกันอย่างน่า
เป็น “มิจฉาทิฏฐิ” มีความเห็นผิด ไม่ผิดอะไรกับพวก อนาถ....ประหลาดไหมละ โยม?
สัตว์ดิรัจฉาน ต้องการฆ่าใครก็ฆ่าได้ ท�าลายใครก็ พวกผู้น�าประเภท “มิจฉาทิฏฐิ” เห็นผิด คิดผิด
ท�าลายได้ ที่เขาไม่เห็นด้วยกับการท�าผิดๆ ของตนท�า จากท�านองครองธรรม พวกนี้ท�าอันตรายมากเหมือน
ไปแล้วก็ปฏิเสธหน้าตาเฉยว่าการกระท�าเช่นนันพวกตน ้ กั น หรื อ อาจจะอั น ตรายมากยิ่ ง กว่ า ประเภทอื่ น ๆ
ไม่ได้ท�า นี่แหละคือพวกผู้น�ามิจฉาทิฏฐิ มันน่าต�าหนิ เพราะคนเราลงได้มีความคิดผิด ด�าริผิด ส�าคัญผิด เห็น
ไหมละ คุณโยม!!! ผิดแล้ว มันก็ท�าความชั่วได้ทุกอย่าง ทั้งในที่ลับ ทั้งใน
ถ้าหาก หมู่ใด คณะใด สังคมใด ประเทศชาติใด ที่แจ้ง ต่อหน้าและลับหลัง ท�าได้ทั้งนั้น เพราะความ
มีผู้น�ามิจฉาทิฏฐิ ความด�าริ หรือความคิดของพวก คิดผิด ด�าริผิด ส�าคัญผิด เห็นผิด ปิดดวงปัญญาไม่ให้
เขาก็ย่อมเป็น “มิจฉาสังกัปปะ” ด�าริไปแต่ในทางที่ รู้อรรถ ไม่ให้เห็นธรรม ความคิดผิด ด�าริผิด ส�าคัญผิด
ผิด คือด�าริโลภอยากได้ของคนอื่นมาเป็นของตน มี เห็นผิด ครอบง�า นรชนเมื่อไร ความมืดมิดปิดดวง
ความโลภมากเห็นแก่ตัว ท�าความชั่วเพราะเหตุแห่ง ปัญญาก็มีเมื่อนั้น
ความอยาก ได้มากเท่าไรก็ไม่พอ คอร์รัปชั่น คดโกง เพราะฉะนั้น พวกผู้น�ามิจฉาทิฏฐิประเภทเห็นผิด
ทุ จ ริ ต ปล้ น สะดม ท� า ได้ ทั้ ง นั้ น ขอให้ ไ ด้ ม าสนอง จากท�านองครองธรรม จึงพากันท�าบาปกรรมสารพัด
ความอยากของเขา น� า มาพอเป็ น ตั ว อย่ า ง ผู ้ น� า อย่าง ไม่ต่างอะไรกับพวกโจรพวกเพชฌฆาต บังอาจ
ประเทศนี้ น� า แต่ ค วามอั ป รี ย ์ จั ญ ไรมาให้ ห มู ่ ค ณะ ฆ่าได้ ท�าลายได้แม้แต่ลูกน้องผู้ใต้บังคับบัญชา และ
สังคมประเทศชาติที่ตนเป็นผู้น�า นี้คือความคิดของ ประชาชนพลเมืองของตนซึ่งไม่มีความผิดอะไร แต่ถ้า
ผู้น�ามิจฉาทิฏฐิ ข้อที่หนึ่ง ไม่พอใจเมื่อไร ก็สั่งให้ฆ่าให้ท�าร้ายได้ทุกเมื่อ ไม่เชื่อก็

33. แสงธรรม 29 Saeng Dhamma
ดูในประเทศที่เผด็จการก็แล้วกัน มิฉะนั้นก็สังเกตดูใน พวกผู้น�า มิจฉา ทิฏฐินี้
สังคมไทยก็ใกล้เข้าไปทุกที นี่คือพิษสงของพวกผู้น�า เป็นกาลี ไม่สรรค์สร้าง ปิดทางเดิน
มิจฉาทิฏฐิ หมู่ใด คณะใด สังคมใด ประเทศชาติใด มี ไม่มีทาง ก้าวหน้า พาเจริญ
ผู้น�ามิจฉาทิฏฐิ ก็เป็นกรรมของหมู่นั้น คณะนั้น สังคม เพราะว่าเดิน ไม่ถูกต้อง ตามครองธรรม
นั้น ประเทศชาตินั้น อย่างน่าอนาถใจ...อนิจจา!!! เมื่อผู้น�า เห็นผิด คิดมิชอบ
ผู้น�านี้ มีด้วยกัน สองประเภท ก็ประกอบ กรรมชั่ว มั่วบาปกรรม
คือประเภท สัมมา และมิจฉา ท�า พูด คิด ก็ผิด จากครองธรรม
ประเภทที่ มีปัญญา เรียกสัมมา แล้วก็น�า ลงเหว เลวสิ้นดี
พวกมิจฉา ขาดปัญญา พาหลงทาง ด้วยเหตุนี้ ปราชญ์เมธี จึงเตือนตัก
พวกผู้น�า ขาดปัญญา พาให้ผิด ให้รู้จัก เลือกผู้น�า ท�าความดี
ให้เห็นผิด สร้างปัญหา มาขัดขวาง หมู่คณะ สังคม อุดมดี
ท�า พูด คิด ทุกอย่าง ไม่ถูกทาง เพราะว่ามี ผู้น�า ช�านาญทาง
มีแต่สร้าง ปัญหา สาระพัน ถ้าสังคม มีผู้น�า ท�านองนี้
นี่แหละคือ ผู้น�า มิจฉาทิฏฐิ ก็เป็นศรี ท�าให้ ใจสว่าง
ปราชญ์ต�าหนิ เป็นผู้น�า ไม่สร้างสรรค์ ท�า พูด คิด อะไร ไม่ผิดทาง
เพราะจะน�า สังคม สู่ทางตัน ทุกทุกอย่าง ก็ก้าวหน้า พารุ่งเรือง
ถูกปิดกั้น ทุกอย่าง ทางเจริญ
คุณแซม-คุณตู-น้องกีตาร์-น้องแอนนา ทำาบุญครบ 2 ปี ให้คณพ่อกอง จันใด และทำาบุญ
่ ้ ุ
100 วัน อุทศให้คณแม่ขน จันใด เมือวันที่ 11 ก.ค. 53 จึงกราบขอบพระคุณพระเดชพระคุณ
ิ ุ ั ่
หลวงตาชี พระสงฆ์วดไทยฯ ดี.ซี. และแขกผูมเกียรติทกท่านทีมาร่วมงานเป็นอย่างสูง
ั ้ ี ุ ่

34. แสงธรรม 30 Saeng Dhamma
พระเดชพระคุณพระวิเทศธรรมรังษี (หลวงตาชี) เป็นประธานฝ่ายสงฆ์
รับพานพุ่มผ้าอาบน้ำาฝน ในวันทำาบุญเข้าพรรษา วันที่ ๒๕ กรกฎาคม ๒๕๕๓
คณะครูอาสาฯ จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พร้อมคณะผู้ปกครองนักเรียน
จัดงานวันไหว้ครู ในวันที่ 11 กรกฎาคม 2553 เพื่อให้เด็กนักเรียนได้ซึมซับวัฒนธรรมไทยอย่างรู้ค่า
กิจกรรมพิเศษในวันไหว้ครู มีบายศรีสู่ขวัญ ผูกแขนให้เด็กนักเรียน สร้างความผูกพันระหว่างครูกับนักเรียน

35. แสงธรรม 31 Saeng Dhamma
พระเดชพระคุณพระวิเทศธรรมรังษี (หลวงตาชี) นำาบูชาพระรัตนตรัย และหล่อเทียนพรรษา
คณะครู นักเรียน ผูปกครอง และพุทธศาสนิกชน ร่วมพิธแห่เทียนเข้าพรรษาด้วยความเบิกบานใจ
้ ี
ขบวนแห่เทียนพรรษา โดยน้องๆ ผู้มีจิตอาสา และน้องๆ นักเรียน พร้อมคณะผู้ปกครอง
พุทธศาสนิกชน ถือพานพุ่มดอกไม้ร่วมขบวน เพื่อนำาไปถวายแด่พระสงฆ์ผู้จำาพรรษา
คณะอุบาสกอุบาสิกาวัดไทยฯ ดี.ซี. ตีกลองยาวและฟ้อนรำานำาขบวนแห่เทียนพรรษา
อย่างสนุกสนานสำาราญใจ ก่อนนำาต้นเทียนไปถวายพระสงฆ์

36. แสงธรรม 32 Saeng Dhamma
เสียงธรรม.. จากหลวงตาชี
พระวิเทศธรรมรังษี (หลวงตาชี)
ครูสี-หลวงตาสอน
ครูสี : หลวงตา ขอรับ ! เรือง “ภิมเสนชาดก” ว่าด้วย
่ หลวงตา : ครูสี ! คราวนี้ หลวงตาจะน�าเสนอ “สุรา
ค�าแรก ค�าหลังไม่เสมอกัน ทีหลวงตาน�าเสนอคราวทีแล้ว
่ ่ ปานชาดก” ว่าด้วยการดืมสุรา ชาดกเรืองนีมใจความว่า
่ ่ ้ี
นัน นับเป็นชาดกทีมคติเตือนใจ ส�าหรับคนทีมกพูดตระบัด
้ ่ี ่ั พระศาสดาทรงอาศัยพระนครโกสัมพี ประทับอยู่ ณ
สัตย์ได้ดมากทีเดียว เพราะคนประเภทนีมกนมากในสังคม
ี ้ีั โฆสิตาราม ทรงปรารภพระสาคตเถระ ตรัสพระธรรม
โดยเฉพาะในสังคมปัจจุบนนีแล้ว มีบคคลประเภท “พูดค�า
ั ้ ุ เทศนานี้ มีค�าเริ่มต้นว่า “อปายิมฺห อนจฺจิมฺห” ดังนี้
แรก-ค�าหลัง” ไม่ตรงกันมากขึนอย่างผิดสังเกต ซึงเป็นเหตุ
้ ่ ความพิสดารว่า เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จจ�า
ก่อให้เกิดปัญหานานาประการขึน ในสังคมแห่งการอยูรวม
้ ่่ พรรษา ณ กรุงสาวัตถีแล้ว ได้เสด็จจาริกไปจนถึงนิคม ชือ ่
กันอย่างน่าเวียนหัว เพราะคนมัวแต่เอาตัวรอดด้วยการพูด ภัททวติกา พวกคนเลี้ยงโค เลี้ยงสัตว์ ชาวนา และพวก
ตระบัดสัตย์ ปฏิบัติตนเป็นคนประเภท “หน้าไหว้-หลัง เดินทาง เห็นพระศาสดาเสด็จมาแล้ว พากันถวายบังคม
หลอก” เอาละ ขอรับ หลวงตา ชาดกเรืองนีผานไปได้ ขอ
่ ้่ พลางกราบทูลห้ามว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอพระผู้มี
นิมนต์หลวงตาน�าเสนอชาดกเรืองอืนต่อไป ขอรับ
่ ่ พระภาคเจ้าอย่าได้เสด็จไปสูทาอัมพะเลย พระเจ้าข้า นาค
่ ่

37. แสงธรรม 33 Saeng Dhamma
ชื่ออัมพติฏฐกะ ที่อาศรมของชฎิล ณ ท่าอัมพะ มีพิษร้าย ด้วย ถ้าพวกท่านทังหลายศรัทธา และเลือมใสในพระเถระ
้ ่
จะเบียดเบียนพระองค์ได้ พระผู้มีพระภาคเจ้าท�าเป็น ละก็จัดสุราสีแดงดังสีเท้านกพิราบมาถวายท่านเถิด พวก
เหมือนไม่ทรงได้ยนถ้อยค�าของคนเหล่านัน ถึงแม้พวกนัน
ิ ้ ้ นันก็รบค�าว่า ดีละ เจ้าข้า พากันกราบทูลพระศาสดา เพือ
้ ั ่
กราบทูลห้ามอยู่ถึง ๓ ครั้ง ก็คงเสด็จไปจนได้ เล่ากันว่า ทรงฉันในวันพรุงแล้ว พากันเข้าสูพระนคร ต่างคนต่างจัด
่ ่
ทีนนพระผูมพระภาคเจ้าเสด็จประทับ ณ ไพรสณฑ์ต�าบล
่ ั้ ้ี เตรียมสุราใส ที่มีสีแดงดังสีเท้านกพิราบ ไว้ที่เรือนของ
หนึ่ง ไม่ห่างนิคมภัททวติกา ครั้งนั้น พระสาคตเถระเป็น ตนๆ ด้วยหวังว่า จักถวายแด่พระเถระ นิมนต์พระเถระ
พุทธอุปฏฐาก ประกอบด้วยฤทธิอนเป็นของปุถชน เข้าไป
ั ์ั ุ ไปแล้ว พากันถวายสุราในทุกๆ เรือน พระเถระดื่มแล้ว
ใกล้อาศรมนั้น ปูเครื่องลาดที่ท�าด้วยหญ้า ณ ที่อยู่ของ เมาสุราเดินออกจากพระนคร ล้มลงระหว่างประตู นอน
พญานาคนั้น แล้วนั่งขัดสมาธิ นาคทนดูความลบหลู่มิได้ บ่นร�่าไป พระศาสดาทรงกระท�าภัตตกิจแล้ว เมื่อเสด็จ
ก็บังหวนควัน พระเถระก็ ออกจากพระนคร ทอด
บั ง หวนควั น บ้ า ง นาค พระเนตรเห็นพระเถระนอน
ท�าให้ไฟลุก พระเถระก็ ด้ ว ยท่ า ทางอย่ า งนั้ น มี
ท�าให้ไฟลุกบ้าง เดชของ พระพุทธด�ารัสว่า :-
นาคข่มขู่พระเถระไม่ได้ ดู ก ่ อ นภิ ก ษุ ทั้ ง หลาย
เดชของพระเถระข่ ม ขู ่ พวกเธอจงช่วยประคองพระ
นาคได้ ท่ า นก� า หราบ สาคตะไป ให้ พ วกภิ ก ษุ
พญานาคนั้นพักเดียว ก็ ประคองไปสู ่ อ าราม พวก
ให้ด�ารงในสรณะ อยู่ใน ภิกษุทั้งหลายวางศีรษะของ
ศีลได้แล้ว ได้ไปสู่ส�านัก พระสาคตเถระ ณ บาทมูล
ของพระศาสดา ด้ ว ย ของพระตถาคต แล้วให้ทาน ่
ประการฉะนี้ ฝ่ายพระบรมศาสดาประทับอยู่ ณ นิคม นอน พระสาคตะกลับหันนอนเหยียดเท้าไปเฉพาะพระ
ภัททวติกา ตามพระพุทธอัธยาศัยแล้ว ได้เสด็จไปสู่พระ พักตร์พระตถาคต พระศาสดาตรัสถามพวกภิกษุวา ดูกอน ่ ่
นครโกสัมพี เรื่องราวที่พระสาคตเถระก�าหราบพญานาค ภิกษุทั้งหลาย ความเคารพในเราตถาคต ที่สาคตะเคยมี
แผ่ไปทั่วชนบท ในกาลก่อนนั้น บัดนี้ยังมีอยู่หรือไร? พวกภิกษุพากัน
ฝูงชนชาวพระนครโกสัมพี กระท�าการต้อนรับพระ กราบทูลว่า ไม่มี เลย พระเจ้าข้า ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้ง
ศาสดา พากันถวายบังคมพระองค์แล้ว ก็เลยไปส�านักพระ หลาย ภิกษุใดเล่าก�าหราบพญานาคชื่ออัมพติฏฐกะ พวก
สาคตเถระ ไหว้แล้วยืนอยู่ ณ ส่วนข้างหนึ่ง พากันกล่าว ภิกษุกราบทูลว่า พระสาคตเถระ พระเจ้าข้า ตรัสถามว่า
อย่างนี้ว่า “ข้าแต่พระคุณเจ้าผู้เจริญ สิ่งใดที่พระคุณเจ้า ก็บัดนี้ สาคตะยังจะอาจเพื่อปราบ-ก�าหราบงูปลาได้หรือ
ได้ด้วยยาก นิมนต์บอกสิ่งนั้น พวกกระผมจะจัดถวายสิ่ง ไม่? กราบทูลว่า เรื่องนั้นไม่ได้แน่นอน พระเจ้าข้า ตรัสว่า
นั้นจงได้” พระเถระก็นิ่งเสีย แต่ภิกษุฉัพพัคคีย์ พากันพูด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ดื่มสิ่งใดแล้ว ปราศจากความจ�าได้
ว่า ผู้มีอายุทั้งหลาย สุราสีแดงดังสีเท้านกพิราบ พวก หมายรู้อย่างนี้ สิ่งนั้นควรที่ภิกษุจะดื่มถึงเพียงนี้หรือไม่
บรรพชิตหาได้ยากนัก และก็เป็นของชอบใจของบรรพชิต เล่า? กราบทูลว่า ไม่ควรเลย พระเจ้าข้า พระผู้มีพระภาค

38. แสงธรรม 34 Saeng Dhamma
เจ้าทรงต�าหนิพระเถระแล้ว ทรงเรียกพวกภิกษุมา ทรง สู่อุทยาน ทรงนมัสการแล้วกระท�าการปฏิสันถาร เผดียง
บัญญัติสิกขาบทว่า เป็นปาจิตตีย์ ในเพราะดื่มสุราเมรัย ให้อยู่ในพระอุทยานนั้นแหละตลอด ๔ เดือนฤดูฝน นับ
แล้วเสด็จจากอาสน์ เข้าพระคันธกุฎี ภิกษุทั้งหลาย แต่นั้น ฤๅษีเหล่านั้นก็พากันฉันในพระราชวังแห่งเดียว
ประชุมกันในธรรมสภา พูดถึงโทษของการดื่มสุราว่า ผู้ พ�านักอยู่ ณ พระราชอุทยาน
มีอายุทั้งหลาย ขึ้นชื่อว่า การดื่มสุรามีโทษใหญ่หลวง ถึง อยู่มาวันหนึ่ง ในพระนครได้มีงานนักขัตฤกษ์ชื่อว่า
กับกระท�าให้พระสาคตะผู้ได้นามว่า สมบูรณ์ด้วยปัญญา สุรานักษัตร พระราชาทรงพระด�าริว่าสุรา พวกบรรพชิต
มีฤทธิ์ ไม่รู้แม้แต่คุณของพระศาสดา จึงได้กระท�าอย่าง หาได้ยาก จึงรับสั่งให้ถวายสุราอย่างดี เป็นอันมาก พวก
นั้น พระศาสดาเสด็จมาตรัสถามว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ดาบสพากันดื่มสุราแล้ว พากันกลับไปอุทยาน ต่างก็เมา
บัดนี้ พวกเธอประชุมสนทนากันด้วยเรื่องอะไรเล่า? เมื่อ สุรา บางพวกลุกขึ้นฟ้อนร�า บางพวกขับร้อง ครั้นฟ้อนร�า
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลให้ทรงทราบแล้วตรัสว่า ดูก่อน ขับร้องแล้ว พากันนอนหลับทับบริขาร มีไม้คานเป็นต้น
ภิกษุทงหลาย พวกบรรพชิตดืมสุราแล้ว พากันสลบไสล มิใช่
ั้ ่ พอสร่างเมาพากันตืน เห็นอาการอันวิปริตของตนนัน ต่าง
่ ้
แต่ในบัดนีเ้ ท่านัน แม้ในกาลก่อน ก็ได้เป็นแล้วเหมือนกัน
้ ก็ร้องไห้คร�่าครวญว่า พวกเรามิได้กระท�าการอันสมควร
ดังนีแล้ว ทรงน�าเอาเรืองในอดีตมาสาธก ดังต่อไปนี :-
้ ่ ้ แก่ความเป็นบรรพชิตเลย กล่าวกันว่า พวกเราจากท่าน
ในอดีตกาล ครังพระเจ้าพรหมทัตเสวยราชสมบัต อยู่
้ ิ อาจารย์มา พากันกระท�ากรรมอันเลวถึงเพียงนี้ ทันใดนัน ้
ในกรุงพาราณสี พระโพธิสัตว์บังเกิดในตระกูลอุทิจจ เอง ก็พากันทิ้งอุทยานกลับไปป่าหิมพานต์ เก็บบริขารไว้
พราหมณ์ ในแคว้นกาสี เจริญวัยแล้วบวชเป็นฤๅษี ได้ เรียบร้อยแล้ว พากันไหว้อาจารย์นั่งอยู่แล้ว อันท่าน
อภิญญาและสมาบัต ประลองฌาน พ�านักอยู่ในหิมวันต
ิ อาจารย์ถามว่า พ่อคุณทังหลาย พวกท่านมิได้ล�าบากด้วย
้
ประเทศ แวดล้อมด้วยอันเตวาสิกประมาณ ๕๐๐ ครั้นถึง ภิกษา พากันอยู่สุขสบายในถิ่นของมนุษย์หรือไฉน อนึ่ง
ฤดูฝน พวกอันเตวาสิกพากันเรียนท่านว่า ท่านอาจารย์ พวกเธอยังจะอยู่กันด้วยความสมัครสมานสามัคคีอยู่ พา
ขอรับ พวกเราพากันไปแดนมนุษย์ บริโภคของเปรี้ยวๆ กันกราบเรียนว่า ท่านอาจารย์ขอรับ ! พวกกระผมอยู่กัน
เค็มๆ แล้วค่อยพามากันเถิด ฤๅษีโพธิสัตว์กล่าวว่า อาวุโส อย่างสบาย ก็แต่ว่า พวกกระผมพากันดื่มในสิ่งที่ไม่ควร
เราจะคอยอยูในทีนแหละ พวกเธอพากันไปบ�ารุงร่างกาย
่ ่ ี้ ดืม สลบไสลไปตามๆ กัน ไม่อาจด�ารงสติได้ พากันขับร้อง
่
จนฤดูฝนผ่านไป แล้วจึงพากันกลับมาเถิด อันเตวาสิก ฟ้อนร�าตามเรื่อง เมื่อแจ้งเรื่องนั้นแล้ว ก็พากันยกคาถานี้
เหล่านั้นรับค�าว่า ดีแล้วขอรับ พากันกราบลาอาจารย์ไป เรียนอาจารย์ว่า :-
สู่พระนครพาราณสี พักอยู่ในพระราชอุทยาน ครั้นวันรุ่ง “พวกกระผมได้พากันดืม ได้ชวนกันฟ้อน พากันขับ
่
ขึ้ น ก็ พ ากั น ไปเที่ ย วภิ ก ษาจารในบ้ า นภายนอกประตู ร้อง แล้วก็พากันร้องไห้ เพราะดื่มสุรา ที่ท�าให้สัญญา
พระนคร ได้รับความเกื้อกูลอย่างดี รุ่งขึ้นอีกวันหนึ่ง จึง วิปริต เห็นดีแต่ที่มิได้กลายเป็นลิงไปเสียเลย” ดังนี้
พากันเข้าไปสู่พระนคร พวกมนุษย์พากันชื่นชมถวาย พวกกระผมพากันดื่มสุรา ครั้นดื่มสุราแล้ว ก็คะนอง
ภิกษา ล่วงมา ๒-๓ วัน ก็พากันกราบทูลพระราชาว่า มือ คะนองเท้า พากันฟ้อนร�า เปิดปากร้องเพลงด้วยเสียง
ขอเดชะ ฤๅษี ๕๐๐ ตน พากันมาจากป่าหิมพานต์ พักอยู่ อันยืดยาว กลับมีวิปฏิสาร พากันร้องไห้ว่า พวกเรา
ในพระราชอุทยาน มีตบะกล้า มีอนทรียอนชนะแล้วอย่าง
ิ ์ั ท�ากรรมไม่สมควรเห็นปานนี้ เหตุเพราะดื่มสุรา ที่ชื่อว่า
เยี่ยม มีศีล พระราชาทรงสดับคุณของฤๅษีเหล่านั้น เสด็จ กระท�าให้สญญาวิปริต เพราะท�าลายสัญญาเสียได้ถงเพียง
ั ึ

39. แสงธรรม 35 Saeng Dhamma
นี้ ข้อนั้นยังดี ที่พวกข้าพเจ้าไม่กลายเป็นลิงไปเสียหมด หลวงตา: เอาละ ! ครูส ถ้าต้องการฟังประวัตของท่าน
ี ิ
พวกอันเตวาสิกเหล่านั้น พากันกล่าวโทษของตน ด้วย พระสาคตเถระ หลวงตาก็จะเล่าให้ฟัง ตั้งใจฟังให้ดีก็จะ
ประการฉะนี้ ได้ปัญญาหายข้อกังขา พระสาคตเถระ ภิกษุผู้เลิศด้าน
พระโพธิสัตว์กล่าวว่า ขึ้นชื่อว่า นรชนที่เหินห่างจาก ฉลาดในเตโชกสิณ ในสมัยพระพุทธเจ้าปทุมตตระ พระเถระ
ุ
การอยู่ร่วมกับครู ย่อมเป็นเช่นนี้ได้ทั้งนั้น ต�าหนิดาบส นีเ้ กิดในตระกูลพราหมณ์ กรุงหังสะวดี มีชอว่า “โสภิตะ”
ื่
เหล่านั้น แล้วให้โอวาทว่า พวกท่านอย่ากระท�ากรรมเห็น เมือเจริญวัยแล้วได้เรียนศิลปะทังหลาย ทังจบไตรเพท วัน
่ ้ ้
ปานนีตอไปอีก มีฌานไม่เสือม ได้ไปเกิดในพรหมโลกแล้ว
้่ ่ หนึ่ง ท่านเห็นพระพุทธเจ้าปทุมุตตระงดงามด้วยมหา
ปุรสลักษณะ ๓๒ ประการ เสด็จไปทางประตูพระอุทยาน
ิ
ท่านมีจตเลือมใสยิง ได้กราบทูลชมเชยสรรเสริญพระองค์
ิ ่ ่
เป็นอันมาก พระพุทธเจ้าทรงสดับแล้วทรงพยากรณ์ว่า
ในอนาคตพราหมณ์นี้จักเป็นสาวกชื่อ “สาคตะ” ในพระ
ศาสนาพระพุทธเจ้าโคตมะ
พระสาคตเถระ เล่าไว้ภายหลังบรรลุพระอรหันต์แล้ว
ว่า ในกาลนั้น เราเป็นพราหมณ์ชื่อ “โสภิตะ” มีบริวาร
พร้อมศิษย์แวดล้อมเข้าไปในอาราม ขณะนัน พระผูมพระ ้ ้ี
ภาคเจ้ามีภิกษุสงฆ์แวดล้อมเสด็จจากประตูอารามแล้ว
ประทับยืนอยู่ เราได้เห็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์
นั้นแล้ว เกิดจิตเลื่อมใส กล่าวชมเชยพระผู้น�าของโลกว่า
พระศาสดาทรงน�าพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว ทรง ต้นไม้ทุกชนิดงอกงามบนแผ่นดิน ฉันใด สัตว์ผู้มีความรู้ ก็
ประชุมชาดกว่า คณะฤๅษีในครังนัน ได้มาเป็นพุทธบริษท
้ ้ ั ฉันนั้น ย่อมงอกงามในศาสนาของพระชินเจ้า องค์พระ
ในบัดนี ส่วนศาสดาของคณะ ได้มาเป็น เราตถาคต ฉะนีแล
้ ้ สัมพัญญูผู้ทรงน�าหมู่แสวงหาคุณธรรมอันยิ่งใหญ่ ทรงน�า
เนื้อหาสาระใน “สุราปานชาดก” ก็จบลงเพียงเท่านี้ คนเป็นอันมากออกจากทางผิดแล้วตรัสบอกทางทีถก พระ ู่
ครูสีฟังชาดกเรื่องนี้แล้ว คงไม่มีประเด็นไหนสงสัยนะ ศาสดาพระนามว่าปทุมุตตระ ประทับยืนท่ามกลางภิกษุ
เพราะทุกประเด็นก็มีความชัดเจนอยู่แล้ว หรือครูสีติด สงฆ์ ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า “พราหมณ์ใด ยังความ
นิสยขีสงสัย ไม่เข้าใจประเด็นไหนก็บอกมา หลวงตาจะได้
ั ้ ส�าเร็จให้เกิดขึนแล้วสรรเสริญเรา พราหมณ์นนจักรืนรมย์
้ ั้ ่
วินิจฉัยให้เข้าใจต่อไป อยู่ในโลก ตลอดแสนกัป อันกุศลมูลตักเตือนแล้วจัก
ครูสี: กราบเท้าหลวงตาที่เมตตาผมตลอดมาขอรับ เคลือนจากสวรรค์ชนดุสต แล้วจักบวชในศาสนาของพระ
่ ั้ ิ
ประเด็นอื่นๆ ผมก็พอจะเข้าใจได้ ไม่มีอะไรที่สงสัย ขอรับ ผูมพระภาคเจ้าพระนามว่าโคตมะ ครันบวชในศาสนาแล้ว
้ี ้
หลวงตา แต่ว่า ผมขอนิมนต์หลวงตาเล่าประวัติของท่าน จักได้ความยินดี และความร่าเริง จักเป็นสาวกของพระ
พระสาคตเถระ เพื่อเป็นเครื่องประเทืองปัญญาแก่ผมผู้มี ศาสดามีชื่อว่า “สาคตะ” พระอรรถกถาจารย์เล่าว่า วัน
ปัญญาน้อยด้อยในภูมิปัญญาด้วย ก็จะเป็นพระคุณอย่าง หนึ่งท่านเข้าเฝ้าฟังธรรม ได้เห็นพระศาสดาทรงสถาปนา
สูง ขอรับ หลวงตา ภิกษุรปหนึงในต�าแหน่งเอตทัคคะ เป็นยอดของภิกษุสาวก
ู ่

40. แสงธรรม 36 Saeng Dhamma
ผูฉลาดเตโชธาตุ ท่านปรารถนาต�าแหน่งนันในอนาคต จึง
้ ้ นั้นไม่มีหรอก ท่านจงถึงพระพุทธเจ้าเป็นสรณะเถิด”
ท�ากุศลธรรมอย่างมากตลอดชีวต ตายแล้วเวียนว่ายอยูใน
ิ ่ นาคราชรับค�าว่า “ดีละ” แล้วถึงพระพุทธเจ้าเป็นสรณะ
เทวดาและมนุษย์ ชาติสุดท้าย ได้ความช�านาญในสมาบัติ หลังจากนั้น นาคราชก็เลิกการเบียดเบียนใครต่อใครให้
๘ ก่อนเป็นพระอรหันต์ ในสมัยพระพุทธเจ้าโคตมะของ ฟ้าฝนตกต้องตามฤดูกาล ข้าวกล้าทังหลายก็อดมสมบูรณ์
้ ุ
พวกเรา พระเถระนี้เกิดในตระกูลพราหมณ์ กรุงสาวัตถี ครั้งนั้นชาวกรุงโกสัมพีได้ยินข่าวว่า “เขาว่าพระคุณเจ้า
บิดามารดาตั้งชื่อว่า “สาคตะมาณพ” เจริญวัยแล้ว ท่าน สาคตะปราบอัมพติฏฐนาค (พญานาคผู้อาศัยอยู่ที่ท่า
ได้ฟงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้าแล้วเกิดศรัทธา จึง
ั มะม่วง) ได้แล้ว พวกเขารอคอยการเสด็จมาของพระ
บวชแล้วท�าสมาบัต ๘ ให้บงเกิดขึน ท่านช�านาญในสมาบัติ
ิ ั ้ ศาสดา จัดเตรียมสักการะไว้คอยถวาย และชาวเมืองก็ได้
นั้นมาก ถวายสักการะเหล่านั้น
ปราบพญานาค จัดที่ประทับให้พระพุทธเจ้า วันหนึ่ง ในพระวินยเล่าว่า พระพุทธเจ้าเสด็จจาริกอยูในเจติย
ั ่
พระพุทธเจ้าเสด็จจาริกไปถึงทีใกล้กรุงโกสัมพี (เรืองนีเ้ กิด
่ ่ ชนบท ทรงพระด�าเนินไปทางต�าบลภัททวติกา (บ้านรั้ว
ก่อนพระสาคตะเป็นพระอรหันต์) สมัยนั้น มีนายเรือคน งามใกล้กับกรุงโกสัมพี) พวกคนเลี้ยงโค คนเลี้ยงสัตว์
หนึ่งถูกคนที่เป็นศัตรูตีตาย ก่อนตายนายเรือมีความ ชาวนาและคนเดินทาง เห็นพระองค์แล้ว ห้ามปรามไม่ให้
เคียดแค้น ตายแล้วบังเกิดเป็นนาคราชที่มีอานุภาพมาก เสด็จไปยังท่ามะม่วง เพราะมีนาคราชอาศัยในอาศรมชฎิล
อยูทบริเวณท่าเรือนันแหละ นาคราชมีอานุภาพมาก ท�าให้
่ ี่ ้ (นาคราชคืออัมพติฏฐกะ) เป็นสัตว์มีฤทธิ์ มีพิษร้าย แต่
ฝนตกในเวลาทีไม่ใช่หน้าฝน และไม่ให้ฝนตกในฤดูฝน ข้าว
่ พระองค์ก็ยังเสด็จเข้าไปยังต�าบลรั้วงามนั้น ครั้งนั้น ท่าน
กล้าจึงไม่สมบูรณ์ ชาวแว่นแคว้นต้องเซ่นสรวงสังเวย พระสาคตะผ่านไปทางท่ามะม่วง ถึงอาศรมชฎิลแล้ว
พญานาคทุกปี เพื่อให้นาคราชสงบ ไม่เกรี้ยวกราดพวก เข้าไปในโรงบูชาไฟ (ซึงเป็นทีอยูของนาคราช) ปูทนงด้วย
่ ่ ่ ี่ ั่
เขา ได้สร้างเรือนหลังหนึ่งให้นาคราชอยู่ หญ้าแล้วนั่งคู้บัลลังก์ ตั้งกายตรง ด�ารงสติไว้เฉพาะหน้า
พระพุทธเจ้าเสด็จข้ามทางท่าเรือนั้น ทรงมีภิกษุสงฆ์ นาคราชเห็นท่านแล้วเกิดความขุนเคือง จึงบังหวลควันขึน
่ ้
แวดล้อม และทรงประสงค์จะประทับอยูทนนคืนหนึง ครัง
่ ี่ ั้ ่ ้ ทันที แม้ท่านพระสาคตะก็บังหวลควันขึ้น มันทนความ
นัน พระสาคตะทราบว่ามีนาคราชดุรายอาศัยอยู ท่านคิด
้ ้ ่ ลบหลูไม่ได้ จึงพ่นไฟสู้ แม้พระสาคตะก็เข้าเตโชธาตุกสิณ
่
ว่าเราควรจะปราบนาคราชให้หายพยศแล้วจัดที่ประทับ สมาบัติ แล้วบันดาลไฟต้านทานไว้ ท่านครอบง�าไฟของ
ถวายพระศาสดาเข้าพ�านัก ท่านเข้าไปในทีอยูของนาคราช
่ ่ นาคราชด้วยเตโชกสิณ แล้วเดินผ่านไปทางต�าบลบ้านรั้ว
นันแล้วนังขัดสมาธิ ท�าให้นาคราชโกรธว่า สมณะโล้นนีชอ
้ ่ ้ ื่ งาม (ท่านปราบพญานาค เพื่อให้พระศาสดาเข้าไปพัก)
อะไรนะ ช่างบังอาจเข้ามานั่งในที่อยู่ของเรา แล้วบังหวล พระพุทธเจ้าประทับอยูทตาบลบ้านรัวงาม ตามพุทธาภิรมย์
่ ี่ � ้
ควันเข้าใส่ แต่พระสาคตะก็บังหวลควันยิ่งกว่านั้นกลับ แล้วเสด็จจาริกไปทางพระนครโกสัมพี
พญานาคท�าไฟให้ลกโพลง พระสาคตะก็ท�าไฟให้ลกโพลง
ุ ุ สุราท�าให้หมดฤทธิ ครังนัน พวกอุบาสกชาวพระนคร
์ ้ ้
ยิ่งกว่า ครอบง�าฤทธิ์ของนาคราชได้หมดสิ้น นาคราชคิด โกสัมพีรู้ข่าวว่า พระสาคตะต่อสู้กับพญานาค ขณะนั้น
ว่า “ภิกษุรูปนี้ยิ่งใหญ่จริงหนอ” แล้วหมอบลงแทบเท้า พระพุทธเจ้าก็เสด็จจาริกถึงพระนครโกสัมพีพร้อมด้วย
ของพระสาคตะ กล่าวขอถึงท่านเป็นสรณะ ภิกษุสงฆ์ พวกอุบาสกชาวโกสัมพี พากันมารับเสด็จแล้ว
พระสาคตะปฏิเสธว่า “กิจด้วยการถึงเราเป็นสรณะ เข้าไปหาพระสาคตะกราบไหว้แล้วยืนอยู เรียนถามท่าน
่

41. แสงธรรม 37 Saeng Dhamma
ว่า ท่านขอรับ อะไรเป็นของหายากและเป็นของชอบของ
พระคุณเจ้า พวกกระผมจะจัดของอะไรถวายดี? พระ
ฉัพพัคคียตอบแทนพระสาคตะว่า “อุบาสกทังหลาย มีอยู่
์ ้
นะ สุราใสสีแดงดังสีเท้านกพิราบ เป็นของหายาก เป็น
ของชอบของพวกพระ ท่านน�าสุรานั้นมาถวายเถิด” พวก
อุบาสกชาวโกสัมพี ก็ได้จดเตรียมสุราใสสีแดงไว้ทกๆ ครัว
ั ุ
เรือน เมื่อเห็นท่านพระสาคตะบิณฑบาตมาถึง ต่างกล่าว
เชื้อเชิญให้ท่านดื่มสุรานั้น พระสาคตะดื่มสุราตามที่มีผู้
ถวายทุกๆ ครัวเรือน ท�าให้เดินออกจากเมืองไม่ได้ ล้มกลิง ้
อยู่ที่ประตูเมืองนั้นแหละ
ถูกตรัสต�าหนิ และทรงห้ามภิกษุดื่มสุรา เวลานั้น
พระพุทธเจ้าเสด็จออกจากเมืองพร้อมด้วยภิกษุเป็นอันมาก
ทอดพระเนตรเห็นพระสาคตะล้มกลิงอยูทประตูเมือง ตรัส
้ ่ ี่
ว่า “ภิกษุทงหลาย พวกเธอจงช่วยกันหามพระสาคตะไป”
ั้
ภิกษุทั้งหลายรับพระด�ารัส แล้วหามพระสาคตะกลับไป
อาราม จับให้นอนหันศีรษะไปทางพระพุทธเจ้าประทับ แต่ พระพุทธเจ้าตรัสต�าหนิวา “ภิกษุทงหลาย การกระท�า
่ ั้
พระสาคตะได้พลิกนอนหันเท้าทังสองไปทางพระพุทธเจ้า
้ ของสาคตะ ไม่เหมาะ ไม่สม ไม่ควร ไม่ใช่กิจของสมณะ
ตรัสถามว่า “ภิกษุทงหลาย สาคตะมีความเคารพ มีความ
ั้ ใช้ไม่ได้ ไม่ควรท�า ไฉนสาคตะ จึงได้ดมน�าทีทาผูดมให้เมา
ื่ ้ ่ � ้ ื่
ย�าเกรงในตถาคตมิใช่หรือ?” ภิกษุทงหลายกราบทูลว่า เป็น
ั้ เล่า?” การกระท�าของสาคตะนั้น ไม่เป็นไปเพื่อความ
ดังรับสังพระเจ้าข้า ตรัสว่า “ภิกษุทงหลาย แล้วตอนนี ้ สาคตะ
่ ั้ เลื่อมใสของชุมชนที่เลื่อมใสแล้ว จากนั้นทรงบัญญัติห้าม
มีความเคารพ มีความย�าเกรงในเราหรือ?” ภิกษุทงหลาย ั้ ว่า “เป็นปาจิตตีย์” ในเพราะดื่มสุรา และเมรัย พึงทราบ
กราบทูลว่า ข้อนันไม่มเี ลย พระพุทธเจ้าข้า
้ ว่า การดื่มเหล้านี้ ท่านดื่มก่อนที่จะเป็นพระอรหันต์ พระ
พระพุทธเจ้า “ภิกษุทั้งหลาย พระสาคตะได้ต่อสู้กับ เถระดื่มสุราแล้ว เดินออกจากพระนคร ล้มลงที่ระหว่าง
นาคราชที่ต�าบลมะม่วงมิใช่หรือ?” ประตู นอนบ่นพร�่าอยู่
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “ต่อสู้ พระพุทธเจ้าข้า” ตรัสให้พระสาคตะแสดงอิทธิปาฏิหารย์ สมัยหนึงพระ ่
พระพุทธเจ้าตรัสว่า “แล้วเดี๋ยวนี้สาคตะยังสามารถ เจ้าพิมพิสารทรงส่งราษฎรไปเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าบนภูเขา
จะต่อสู้แม้กับงูน�้าได้ไหม?” คิชฌกูฏ เขตราชคฤห์ สมัยนั้น พระสาคตะเป็นอุปัฏฐาก
ภิกษุทั้งกราบทูลว่า “ไม่ได้ พระพุทธเจ้าข้า” พระพุทธเจ้า พวกเขาจึงเข้าไปหาพระสาคตะแล้ว กราบ
พระพุทธเจ้าตรัสว่า “น�้าที่ดื่มเข้าไปแล้วท�าให้วิสัญญี เรียนว่า ท่านขอรับ ประชาชนต�าบลแปดหมืนนี (มีคนแปด
่ ้
ภาพ (ถึงภาวะแห่งความปราศจากปัญญา ไม่มสติ ไม่รสก ี ู้ ึ หมืนอยูในต�าบลนัน) เข้ามาในทีน เพือเข้าเฝ้าพระผูมพระ
่ ่ ้ ่ ี้ ่ ้ี
ตัว) นั้น ควรดื่มหรือไม่?” ภาคเจ้า ขอประทานโอกาส ขอรับ ขอพวกข้าพเจ้าพึงได้
ภิกษุทงหลายกราบทูลว่า “ไม่ควรดืมเลยพระพุทธเจ้าข้า”
ั้ ่ เฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้า พระสาคตะกล่าวว่า “ถ้าเช่นนั้น

42. แสงธรรม 38 Saeng Dhamma
พวกท่านจงรออยูทนสกครูหนึง จนกว่าอาตมาจะกราบทูล
่ ี่ ี้ ั ่ ่ สาวกของเรา ผู้ฉลาดในเตโชธาตุ พระสาคตะเถระใช้เดช
ให้พระศาสดาทรงทราบก่อน” ครอบง�าเดชของนาคราช ชื่ออัมพติฏฐกะ ท�าให้หายพยศ
ขณะที่พวกชาวบ้านมองดูอยู่นั้นแล ท่านได้ด�าลงไป ท่านจึงได้รับยกย่อง คือมีภิกษุโดดเด่นเรื่องการใช้ฤทธิ์
ในแผ่นดินตรงนั้น แล้วผุดขึ้นตรงหน้าพระพักตร์ของ มากมายแต่ท่านสาคตะช�านาญกสิณไฟ ดังที่ท่านเล่าว่า
พระพุทธเจ้า แล้วกราบทูลว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้าย่อม “เราบวชแล้ว เว้นกรรมอันลามกด้วยกาย ละวจีทุจริตยัง
ทรงทราบกาลอันควรในบัดนี้ พระพุทธเจ้าข้า” ตรัสว่า ดู อาชีพให้บริสทธิ เราเป็นอยูอย่างนี เป็นผูฉลาดในเตโชธาตุ
ุ ์ ่ ้ ้
ก่อนสาคตะ ถ้ากระนั้น เธอจงปูลาดที่นั่ง ณ ร่มเงาหลัง ก�าหนดรู้อาสวะทั้งปวง เป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่เลย
วิหาร ท่านรับพระด�ารัสแล้ว ถือตังด�าลงไปตรงพระพักตร์
่ ก็ผใดแล มีนาฝาดคือกิเลสอันตายเสียแล้ว เป็นผูตง
ู้ �้ ้ ั้
ของพระผู้มีพระภาคเจ้า แล้วผุดขึ้นจากแผ่นดินต่อหน้า มั่นในศีลทั้งหลาย ประกอบด้วยการฝึกอินทรีย์ และวจี
ประชาชนต�าบลแปดหมื่นนั้น แล้วปูลาดที่ประทับในร่ม สัจ ผู้นั้นแล ควรนุ่ง ห่ม ผ้าย้อมน�้าฝาดโดยแท้
เงาหลังพระวิหาร พระพุทธเจ้าเสด็จจากพระวิหารประทับ ประวัติของพระสาคตะเถระ ก็จบลงเพียงเท่านี้แล
ยังที่นั้น มีประชาชนพวกนั้นเข้าเฝ้า แต่พวกเขาพากัน (โปรดเข้าใจกันด้วยว่า พระสาคตะดื่มสุราตอนที่เป็นพระ
สนใจแต่ พ ระสาคตะไม่ ส นใจพระพุ ท ธเจ้ า ทั น ที นั้ น ปุถุชน)
พระพุทธเจ้าทรงทราบความคิดของพวกเขาแล้ว ตรัสเรียก อันสุรา ยาเมา ท่านเล่าว่า
พระสาคตะมา “สาคตะ ถ้ากระนั้นเธอจงแสดงอิทธิ ท�าให้คน เป็นบ้า เมื่อดื่มกิน
ปาฏิหาริยซงเป็นธรรมอันยอดเยียมของมนุษย์ให้ยงขึนไปอีก”
์ ึ่ ่ ิ่ ้
คนที่ดื่ม สุรา เป็นอาจิณ
พระสาคตะทูลรับแล้ว เหาะขึนสูอากาศ แล้วเดินบ้าง
้ ่
ย่อมหมดสิ้น ทุกอย่าง ทางเงินทอง
นั่งบ้าง นอนบ้าง บังหวลควันบ้าง โพลงไฟบ้าง หายตัว
จากอากาศนันบ้าง ครังแสดงอิทธิปาฏิหาริยแล้ว ได้ลงมา
้ ้ ์ ทรัพย์หมดไป เพราะน�าไป ลงไหเหล้า
ซบศีรษะลงที่พระยุคลบาทของพระองค์ กราบทูลว่า กินแล้วเมา เพราะเหล้า มันเป็นของ
“พระพุทธเจ้าข้า พระผูมพระภาคเจ้า เป็นพระศาสดาของ
้ี เปลี่ยนนิสัย คนชอบ ดื่มทดลอง
ข้าพระพุทธเจ้าๆ เป็นสาวก พระพุทธเจ้าข้า พระผู้มีพระ ให้เป็นพวก คอทองแดง ทุกรายไป
ภาคเจ้าเป็นพระศาสดาของข้าพระพุทธเจ้าๆ เป็นสาวก” พวกติดเหล้า เขาด่าทอ คอทองแดง
ประชาชนเหล่านั้นสรรเสริญกันว่า “ชาวเราผู้เจริญ น่า หมดเรี่ยวแรง เดินไม่ได้ คล้ายคนตาย
อัศจรรย์นัก น่าประหลาดนัก เพียงแค่พระสาวกยังมีฤทธิ์ เพราะฤทธิ์เหล้า มันเผา ให้ฉิบหาย
มากถึงเพียงนี้ มีอานุภาพถึงเพียงนี้ ผู้เป็นพระศาสดาจะ เสร็จทุกราย ไม่เลือกหน้า ว่าเป็นใคร
ต้องน่าอัศจรรย์ยิ่งกว่าสาวกนี้แน่” แล้วพากันสนใจ เช่นตัวอย่าง สาคตะ แม้เป็นพระ
พระพุทธเจ้า ไม่สนใจพระสาคตะ ล�าดับนั้น พระพุทธเจ้า แน่นอนละ พอดื่มเหล้า นั้นเข้าไป
ทรงแสดงอนุปุพพิกถา และอริยสัจ ๔ ท�าให้พวกเขาถึง ฤทธิ์ของเหล้า มันท�าเอา เปลี่ยนนิสัย
พระรัตนตรัยและประกาศตนเป็นอุบาสก-อุบาสิกา ครองสติ ไม่ได้ ล้มกลางทาง
ถึงความเป็นเอตทัคคะ ด้วยอานุภาพที่พระสาคตะ
ปราบพญานาคนั้น ต่อมา พระพุทธเจ้าทรงยกย่องพระ
สาคตะว่า “ภิกษุทั้งหลาย พระสาคตะเป็นเลิศกว่าภิกษุ

43. แสงธรรม 39 Saeng Dhamma
ท่องแดนพระพุทธศาสนา
๒,๓๐๐ ปี
ณ ประเทศศรีลังกา
ตอน จอมจักรพรรดิอโศก
เรื่องและภาพ โดย.. ดร.พระมหาถนัด อตฺถจารี
t_inthisan@hotmail.com
ต่อจากฉบับที่แล้ว
หลังจากที่ได้ท�าวัตรนมัสการพระรัตนตรัยในยามเช้า ก่อนขึ้นเสวยราชสมบัติแห่งแคว้นมคธนั้น ได้รับพระ
แล้ว รู้สึกว่าบรรยากาศในเช้านี้มีชีวิตชีวา และเหมือนกับ กรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ด�ารงต�าแหน่งมหาอุปราช
ว่าเรามาย้อนอดีตถึงท่านผู้ที่มีอุปการคุณต่อโลกพระพุทธ ปกครองมณฑลตักกศิลาก่อน แล้วจึงย้ายไปปกครองนคร
ศาสนาในยุคปัจจุบน ลองนึกภาพดูถาไม่มทานนีทมองเห็น
ั ้ ี ่ ้ ี่ อุชเชนีแคว้นอวันตี
กาลไกล ส่งพระธรรมทูตออกไปประกาศเผยแผ่พระพุทธ ในขณะทีปกครองแคว้นอวันตีอยูนน พระเจ้าพินทุสาร
่ ่ ั้
ศาสนานอกประเทศอิ น เดี ย แล้ ว พระพุ ท ธศาสนาจะ ประชวรหนัก แล้วก็สิ้นพระชนม์ในเวลาต่อมา บรรดาพี่
ตกทอดมาถึงพวกเราหรือไม่ และจะเจริญรุงเรืองมาถึงทุก
่ น้องต่างมารดา ซึงมียศเป็นยุพราชในเวลานัน ก็คดจะครอง
่ ้ ิ
วันนี้หรือเปล่า พวกเราเป็นหนี้บุญคุณของพระราชาผู้ยิ่ง ราชสมบัต จึงเกิดมีการแย่งชิงกันขึน ในทีสดพระเจ้าอโศก
ิ ้ ุ่
ใหญ่ทานนีมาก เพือเป็นการเพิมความรูความเข้าใจในเรือง
่ ้ ่ ่ ้ ่ ได้รบชัยชนะ และได้สาเร็จโทษสุมนราชกุมาร พร้อมด้วย
ั �
ราวชีวิตของพระราชาผู้ยิ่งใหญ่ท่านนี้ และไม่ลืมสัญญาที่ พระประยูรญาติพี่น้องต่างพระชนนีอีก ๙๘ องค์ ทรง
กล่าวกับคณะว่าจะเล่าชีวประวัติของท่านจอมราชันย์ ยึดครองราชสมบัติในเมืองปาฏลีบุตร แล้วเสด็จขึ้นครอง
อโศกให้ฟังก่อนขึ้นเขามหินตเล บัลลังก์เป็นกษัตริย์แห่งราชวงศ์โมริยะองค์ที่ ๓ ทรง
พระนามว่า พระเจ้าอโศกมหาราช หลังจากการยึดอ�านาจ
�จอมจักรพรรดิอโศก ได้ ๔ ปี จึงได้ราชาภิเษกตามพระราชประเพณี
พระเจ้าอโศกมหาราช ทรงเป็นโอรสของพระเจ้าพินทุสาร ขณะที่พระองค์ด�ารงต�าแหน่งเป็นพระอุปราช ครอง
แห่งราชวงศ์โมริยะผู้ครองแคว้นมคธ พระเจ้าพินทุสารมี นครอุชเชนีนน ได้สมรสกับธิดาของเวทิสา เศรษฐีชาวเมือง
ั้
มเหสีอยู่ ๑๖ องค์ มีพระโอรส ๑๐๑ องค์ พระเจ้าอโศก เวทิสะคีร นามว่า เวทิสามหาเทวี เชือกันว่าเป็นชาวศากยะ
ี ่
ทรงเป็นพระโอรสในพระนางธรรมเทวี หรือสุภัทราวดี มี ที่หลบภัยมาจากแคว้นสักกะ ต่อมาพระนางได้ประสูติ
น้องร่วมพระชนนีพระนามว่า ติสสะราชกุมาร โอรสองค์หนึงพระนามว่า มหินทรกุมาร และพระธิดาหนึง
่ ่

44. แสงธรรม 40 Saeng Dhamma
องค์พระนามว่า สังฆมิตตา อาจารย์ต่างๆ ซึ่งสมัยนั้นในแคว้นมคธ มีคณาจารย์ผู้สอน
เมื่อเสด็จขึ้นครองราชย์แล้ว ทรงยกกองทัพไปตีเมือง ลัทธิอยู่ ๔ ส�านัก คือ ๑. ส�านักปฏิบัติทางพระพุทธศาสนา
ต่างๆ ด้วยความเพลิดเพลินในสงครามและทรงอ�านาจ ๒. ส�านักของหมออาคมไสยศาสตร์ ๓. ส�านักของพวก
อย่างหาขอบเขตมิได้ พร้อมกับรวบรวมเอาหัวเมืองน้อย อาชีวก ๔. ส�านักของพวกเชนศิษย์ศาสดามหาวีระ
ใหญ่หลายเมืองมาขึ้นกับแคว้นมคธ เจ้าเมืองต่างๆ พากัน พระองค์ทรงเห็นว่า ค�าสอนของพระพุทธศาสนาเป็น
เกรงขามในพระราชานุภาพของพระองค์ ไม่ว่าที่ไหนและ ธรรมะที่ประเสริฐยิ่งกว่าธรรมของส� านักลัทธิอื่นๆ จึง
เมื่อไหร่ที่พระองค์ยกทัพออกไปตี จะหาใครกล้าทัดทาน ประกาศตนเป็นพุทธศาสนูปถัมภก ยกเอาพระธรรมของ
นั้นไม่มีเลย พระพุทธศาสนาเป็นหลักการปกครองราชอาณาจักร แต่
ดังนั้นพระองค์จึงได้สมญานามใหม่ว่า “จันฑาโศก” มิใช่เบียดเบียนหรือกดขี่ศาสนาอื่น หลังจากทรงประกาศ
แปลว่า จอมทัพอโศกผู้โหดเหี้ยม พระองค์เป็นพทุธมามกะแล้วสองปี ก็เสด็จออกผนวชเป็น
หลังจากที่ราชาภิเษก ภิ ก ษุ ใ นพุ ท ธศาสนาเป็ น
แล้ว ๘ ปี พระเจ้าอโศกทรง เวลาปีเศษ
ยกทัพไปปราบแคว้นกาลิงคะ พระเจ้าอโศกมหาราช
เพื่อขยายอาณาเขตลงไป ทรงเลื่ อ มใสในพระพุ ท ธ
ทางใต้ การท�าสงครามครั้ง ศาสนามาก และได้ทรงคัด
นี้ท�าให้ประชาชนล้มตาย เลือกน�าเอาคติพุทธธรรม
เป็นจ�านวนแสน ที่ถูกจับ มาเป็นหลักในการปกครอง
เป็ น เชลยศึ ก ถึ ง แสนห้ า ราชอาณาจั ก ร เชิ ด ชู
หมื่นคน ที่ได้รับอันตราย พ ร ะ พุ ท ธ ศ า ส น า เ ป ็ น
จากเหตุอื่นยัง มีอีกมาก ศาสนาประจ�าชาติ กับทั้ง
พระเจ้าอโศกทรงออกสงครามด้วยพระองค์เอง ขณะ ทรงกระกาศแก่ เ ทศาภิ บ าลให้ เ ป็ น ธุ ร ะในการสั่ ง สอน
เสด็จผ่านสนามรบ ได้ทอดพระเนตรเห็นซากศพของทหาร ประชาชน ให้ตงอยูในหลักสัมมาปฏิบต ทรงแก้ใขประเพณี
ั้ ่ ัิ
สมณะ ชี พราหมณ์ และประชาชนอยู่เกลื่อนกลาด ท�าให้ เดิมให้เข้ากับหลักธรรมของพระพุทธศาสนา ทรงห้ามมิให้
พระองค์ ท รงสั ง เวชพระทั ย ทรงด� า ริ ว ่ า การแสวงหา เบียดเบียนสัตว์ สร้างถนนหนทาง ขุดบ่อสาธารณะส�าหรับ
เกียรติยศจากการท�าสงครามนัน หาได้เป็นเกียรติทแท้จริง
้ ี่ ประชาชน ปลูกต้นไม้ ให้ร่มเงาตามแนวถนน สร้างศาลา
ไม่ ก่อนนั้นทรงเห็นว่า การสงครามเป็นเกมกีฬาชนิดหนึ่ง เป็นทีพกร้อน และโรงพยาบาลรักษาโรคแก่มนุษย์และสัตว์
่ ั
แต่ภาพที่ประจักษ์ต่อพระพักตร์อยู่ในขณะนี ได้เปลี่ยน
้ เดรัจฉาน เป็นต้น
พระทัยของพระองค์อย่างหมดสิ้น จึงทรงยับยั้งไม่ท�าศึก งานที่เป็นหลักเพื่อเสริมความมั่นคงและการเผยแผ่
สงครามอีกต่อไป พุทธศาสนาในสมัยของพระองค์คือการช�าระสังฆมณฑล
หลังจากที่ทรงยกกองทัพกลับจากแคว้นกาลิงคะแล้ว ให้บริสทธิ ทรงปรารภให้มการประชุมสงฆ์ท�าสังคายนาครัง
ุ ์ ี ้
พระองค์ทรงเบื่อหน่ายในการสงคราม มีพระทัยฝักใฝ่ใน ที่สามขึ้น ที่อโศการามเมืองปาฏลีบุตร ภายใต้พระบรม
ทางสงบของศาสนา โดยเสด็จไปฟังธรรมในส�านักของ ราชูปถัมภ์ของพระเจ้าอโศกมหาราช โดยพระโมคคัลลีบตร ุ

45. แสงธรรม 41 Saeng Dhamma
ติ ส สะเถระเป็ น ประธาน ได้ ท รงคั ด เลื อ กพระจ� า นวน
๑,๐๐๐ รูป เฉพาะทีทานทรงปริยตแตกฉานในปฏิสมภิทา
่ ่ ัิ ั
ช�านาญในวิชาทั้งสิ้น ท�าสังคายนา อยู่ ๙ เดือนจึงส�าเร็จ
ครันเมือสังคายนาแล้วเสด็จ ทรงพิจารณาเห็นว่า กาล
้ ่
ต่อไปภายหน้าพระพุทธศาสนาในชมพูทวีปจะเสื่อมลง มี
พระประสงค์ให้พทธธรรมไปประดิษฐานตังมันในประเทศ
ุ ้ ่
ต่างๆ จึงโปรดให้จดส่งพระเถระพร้อมด้วยบริวาร เป็นพระ
ั
ธรรมทูต ไปเผยแผ่พระพุทธศาสนาในส่วนต่างๆ ถึง ๙
สาย คือ
๑. พระมัชฌันติกเถระ ไปเผยแผ่ได้ทรมานพวกนาค
ให้นับถือพระพุทธศาสนา ที่เป็นจังหวัดนครปฐมปัจจุบัน
๒. พระมหาเทวเถระ ไปเผยแผ่พระพุทธศาสนา ณ ๙. พระมหินทรเถระ พร้อมด้วยพระอิฏฏิยเถระ พระ
แคว้นมหิสกะมณฑล ได้แก่บริเวณตอนใต้ของลุ่มน�้าโคธา อุตติยเถระ พระสัมพลเถระ พระภัททสาลเถระ และสุมน
วารี อันเป็นแคว้นไมซอร์ในปัจจุบัน สามเณร มาเผยแผ่พทธศาสนาทีเ่ กาะลังกา ในสมัยพระเจ้า
ุ
๓. พระรั ก ขิ ต เถระ ไปเผยแผ่ ศ าสนาในวนวาสี เทวานัมปิยติสสะ
ประเทศ ได้แก่ แคว้นอยู่เหนือทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ โดยหลักฐานบ่งชัดว่าพระมหินทรเถระ ทีนาพระพุทธ
่ �
ของประเทศอินเดีย คัมภีร์มหาวังสะกล่าวว่า มีวัดเกิดขึ้น ศาสนามาเผยแผ่ในลังกา ครั้งแรกที่ลงสู่เกาะนี้คือที่ภูเขา
ถึง ๕๐๐วัด ในดินแดนส่วนนี้ มหินตเล ซึ่งจะพาท่านทั้งหลายขึ้นไปบนยอดเขา นับว่า
๔. พระโยนกธรรมรั ก ขิ ต เถระ ซึ่ ง เป็ น พระเถระ เป็นสิ่งที่นักการศาสนาหรือนักแสวงบุญไม่ควรพลาด
อรหันต์ชนชาติกรีก ไปเผยแผ่พระพุทธศาสนา ณ อปรันตก บัดนี้คณะของพวกเราได้เดินทางมาถึงเชิงเขาแล้ว ลง
ชนบท เชื่อกันว่าได้แก่ดินแดนชายทะเล อันเป็นเมือง จากรถกันก่อน แล้วค่อยเดินเป็นหมู่คณะ ฟังเรื่องราวกัน
บอมเบย์ในปัจจุบัน ไปพลางๆ จะได้ไม่เหนื่อย
๕. พระมหาธรรมรักขิตเถระ ไปแคว้นมหาราษฎร์
๖. พระมหารักขิตเถระ ไปเผยแผ่พระพุทธศาสนา ณ � สู่ยอดดอย เจติยบรรพต
โยนกประเทศ คือ ดินแดนที่อยู่ในความยึดครองของฝรั่ง มหินตเล เป็นชื่อที่ชาวบ้านเรียกขานกันมานาน คง
ชนชาติกรีก ในทวีปเอเชียตอนกลาง เหนืออิหร่านขึ้นไป เป็นการเคลือนย้ายทางภาษามาจาก มหิน+ตะเล มหินทร
่
จนถึงเตอร์กีสถาน แน่นอนละว่าจะต้องเป็นชือของพระมหินทร ถ้าเป็นละคร
่
๗. พระมัชฌิมเถระ พร้อมด้วยพระเถระอีก ๔ รูป คือ ท่านก็เป็นพระเอกของเรืองนีโดยไม่มใครปฏิเสธ ส่วนค�าว่า
่ ้ ี
พระกัสสปโคตะ ๑ พระมูลกเทวะ ๑ พระทุนทภิสระ ๑ พระ ตะเล เป็นภาษาพืนเมืองแปลว่า ดอยหรือภูเขา มหินตเล คง
้
เทวะ ๑ ไปเผยแผ่พทธศาสนาในดินแดนแถบภูเขาหิมาลัย
ุ หมายความรวมๆ ว่าภูเขาทีเ่ กียวข้องกับพระมหินทร หรือ
่
๘. พระโสณเถระและพระอุตตรเถระ ไปเผยแผ่พทธ ุ ถ้าใครเห็นว่าแปลก�ากวม ยังไม่รื่นหู ก็ขอให้แปลเองตาม
ศาสนา ณ ดินแดนทีเรียกว่า สุวรรณภูม เชือกันว่าดินแดน
่ ิ ่ ชอบใจเถิด

46. แสงธรรม 42 Saeng Dhamma
การขึ้นเขาที่มีบันไดเป็นหินกว้างขวาง ๗๐ ฟุต จากนี้ ราชาอีกแบบหนึ่ง
ไปถึงจุดทีพระมหินทรเถระเหยียบพืนดินมีบนได ๙๖๔ ขัน
่ ้ ั ้ เมื่อพระมหินทเถระได้รับมอบหมายให้เป็นผู้อัญเชิญ
ถ้าถึงยอดเจติยบรรพต ทีบรรจุพระบรมสารีรกธาตุ มีบนได
่ ิ ั พระพุทธธรรม มาเผยแผ่ที่เกาะลังกา พร้อมกับสหธรรมิก
ถึง ๑,๖๙๔ ขั้น พอบอกถึงจ�านวนขั้นบันได บางท่านยัง พระธรรมทูตรุ่นเดียวกัน ก็ไปยังสถานที่ต่างๆ ตามบัญชา
ไม่ทนเดินขึนเลย เข่าอ่อนกันเสียแล้วเหลียวซ้ายแลขวาจะ
ั ้ เช่นพระโสณเถระ กับพระอุตตรเถระ เดินทางสูสวรรณภูมิ
ุ่
หาที่นั่งพักรออยู่ข้างล่าง แต่พอรู้ว่าบนนั้นมีพระธาตุพระ เมื่อวันขึ้น ๒ ค�่า เดือน ๑๒ พุทธศักราช ๒๓๕
อรหันต์ มีพระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้า ทุกท่านก็ ส่วนพระมหินทรเถระ ยังไม่ออกเดินทางพร้อมคณะ
เดินกันได้ เพื่อให้การขึ้น ไม่เหนื่อยจึงค่อยขึ้นช้าๆ บันได รอจังหวะอยู่ถึง ๗ เดือน ถึงมาถึงเกาะสิงหล หลังองค์อื่น
ก็ขนถีๆ และให้ทกท่านรับแจกพระขันปราบมารกันคนละ
ั้ ่ ุ ทั้งหมด ทั้งนี้เพราะว่าพระเจ้ามุฆสีวะ พระเจ้าแผ่นดิน
เล่ม พระขันอะไร พระขันที่ว่านี้คือขันติ ซึ่งเป็นอาภรณ์ ลั ง กาขณะนั้ น ทรงชราภาพมาก คงไม่ มี ก� า ลั ง พอที่ จ ะ
ของนักบุญ เป็นหัวใจของผู้ปฏิบัติธรรม ยกย่อง และสนับสนุนศาสนาได้ แต่กุมารผู้เป็นโอรสของ
ครูอาจารย์ท่านสอนว่า ขันติเป็นเครื่องหมายรับรอง พระองค์ ทรงพระนามว่า เทวานัมปิยติสสะ ยังหนุ่มอยู่
ความงาม งามกาย งามวาจา งามใจ มนาโป โหติ ขันติโก ต่อมาพระราชกุมารได้เสวยราชสมบัต ิ และพระมหินทร
คนมีขันติย่อมเป็นที่รักของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย คน เถระจึงได้กราบบังคมลาพระราชชนนีทนครเวทิสาคีรกอน
ี่ ี่
มีขันติเทวดาก็ชม แม้พระพรหมก็สรรเสริญ ชีวิตคือการ จึงค่อยเสด็จมาเกาะสิงหล ลงที่ยอดภูเขามิสสกะ ด้านทิศ
ต่อสู้ จงเดินอยู่กับความอดทน ความอดทนเป็นความงาม ตะวันออก เมื่อวันเพ็ญเดือน ๗ พุทธศักราช ๒๓๖ ที่นั่นมี
ของผูชาย ความอายเป็นความงามของผูหญิง ความส�ารวม
้ ้ ลูกกรงทองล้อมโดยรอบ เป็นจุดทีพระมหินทรเสด็จลง ซึง
่ ่
อินทรีย์ เป็นความงามของพระ ความกักขฬะเป็นความ ปรากฏรอยของพระอรหันต์ให้เราได้เห็นหลักฐาน
ทรามของทรชน เชิญทุกท่านไปชมกันตามอัธยาศัย เสร็จแล้วให้นั่งรอ
ถ้าเราไม่สร้างความดีให้กบตัวเองก่อน แล้วเราจะไปแผ่
ั ตรงพระเจดีย์ ข้างรอยเท้า พระมหินทรเถระ และจะได้
ความดีให้กับผู้อื่นได้อย่างไร นั่งเครื่องบินมาตั้งไกล นั่ง ทราบเรื่องราวที่น่าสนใจต่อไป
รถยนต์กหลายวัน แค่ขนไปหาสิงทีดงามสิงประเสริฐ ขึนแค่
็ ึ้ ่ ่ี ่ ้
นีขนไม่ได้กเ็ กินไปละ ด้วยก�าลังใจทีพยายามป้อนให้ทกคน
้ ึ้ ่ ุ อ่านต่อฉบับหน้า
ถึงครึงทางโดยไม่เหนือยเลย แม้จะขอให้นงพักก่อน หลาย
่ ่ ั่
ท่านก็เดินอ้าวๆ ต่อเมือบอกว่าจะเล่านิทานพระมหินทรลง
่
เหยียบเกาะลังกา จึงกลับมานังชุมนุมหน้าสลอนพร้อมกัน
่
ทังพระสงฆ์และฆราวาส
้
ภูเขานี้สูงกว่าที่ใดๆ ในเขตภาคพื้น ครั้งแรกกระโน้น
ชือว่า “มิสสกบรรพต” เป็นทีอยูของสิงสาราสัตว์มากชนิด
่ ่ ่
เมือถึงงานนักขัตฤกษ์ ซึงเป็นราชประเพณี พระราชาก็จะ
่ ่
ออกจากพระนคร พร้อมด้วยบริวารมายังภูเขามิสสกะนี้
ด้วยมีพระราชประสงค์จะล่าเนือเล่นซึงเป็น กีฬาของพระ
้ ่

47. แสงธรรม 43 Saeng Dhamma
� สรุปข่าวเดือนกรกฎาคม วัดไทยฯ ดี.ซี.
โดย.. ดร.แฮนดี้
� หลวงพ่อพระวิเทศธรรมรังษี (หลวงตาชี) ปฏิบัติ ทางวัดมีกาหนดการทีจะผูกพัทธสีมาและฝังลูกนิมตใน
� ่ ิ
ศาสนกิจที่ Oregon และSeattle เดือนมิถุนายน ๒๕๕๔
วันที ่ ๑๖ กรกฎาคม ๒๕๕๓ หลวงพ่อพระวิเทศธรรมรังษี จากนันหลวงพ่อพระวิเทศธรรมรังษี พร้อมด้วยพระ
้
ได้เดินทางไปเป็นประธานในพิธยกช่อฟ้าอุโบสถศาลา ที่
ี สุนทรพุทธิวิเทศ เจ้าอาวาสวัดพุทธาวาส เมืองฮิวส์ตัน
วัดพุทธออเรกอน รัฐ Oregon โดยมีพระมหาเรืองฤทธิ์ รองประธานสมัชชาฯ รูปที่ ๑ และคณะสงฆ์บางส่วน
สมิทฺธิญาโณ เป็นพระอนุจร ได้เดินทางไปวัดอตัมมยตาราม ซึ่งตั้งอยู่ที่ ๑๙๓๐๑
วัดพุทธออเรกอน ตั้งอยู่ที่ ๘๓๖๐ David Lane, ๑๗๖th Ave. NE. Woodinville, WA ๙๘๐๗๒ ตาม
Turner, OR ๙๗๓๙๒ ปัจจุบนมีพระปลัดสุบน วชิรปญฺโญ
ั ิ อาราธนานิมนต์ของพระครูสิทธิธรรมวิเทศ เจ้าอาวาส
เป็นเจ้าอาวาส ได้กอสร้างอุโบสถศาลาเสร็จเมือปีทผาน
่ ่ ี่ ่ ซึงก�าลังก่อสร้างศาลาอเนกประสงค์ และมีกาหนดการ
่ �
มา จึ ง ได้ จั ด งานยกช่ อ ฟ้ า ขึ้ น ในวั น อาทิ ต ย์ ที่ ๑๘ จัดการประชุมสมัชชาสงฆ์ไทยฯ ในปี ๒๕๕๔ พระครู
กรกฎาคม ๒๕๕๓ และกราบอาราธนานิมนต์หลวงพ่อ สิทธิธรรมวิเทศ ได้น�าคณะสงฆ์ทัศนศึกษาในเมือง
พระวิเทศธรรมรังษีไปเป็นประธานในพิธี ในงานดัง Seattle และได้แวะไปเยียมชมวัดวอชิงตันพุทธวราราม
่
กล่าวมีพทธศาสนิกชนมางานร่วมเป็นจ�านวนมาก และ
ุ อีกด้วย

48. แสงธรรม 44 Saeng Dhamma
-สมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกา
-สหภาพพระธรรมทูตไทยในทวีปยุโรป
-คณะพระธรรมทู ต แห่ ง สหราช
อาณาจักร
-พระธรรมทูตสายอินเดีย-เนปาล
-พระธรรมทูตสายโอเซียเนียร์
- สมัชชาสงฆ์ไทยในสิงคโปร์, มาเลเซียฯลฯ
๓.๓ แผนปฏิบัติการ
การด�าเนินการ ให้แต่ละองค์กรพระ
ธรรมทูตของแต่ละภาคส่วนส่งผู้แทน
เข้าร่วมท�าแผนหลัก โดยสมัชชาสงฆ์
ไทยในสหรัฐอเมริกา เป็นเจ้าภาพหลัก มหาวิทยาลัย
� สรุปการประชุมคณะกรรมการสมัชชาสงฆ์ไทยฯ มหาจุ ฬ าลงกรณราชวิ ท ยาลั ย เป็ น ผู ้ ป ระสานงาน
ร่วมของผู้แทนพระธรรมทูตไทยจากนานาประเทศ
ส�าหรับการประชุมติดต่อสื่อสาร ให้ใช้สื่อเทคโนโลยี
และมหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ผ่าน วีดิโอคอนฟอเรนซ์ อีเมล์ โทรศัพท์ และอื่นๆ
ตามความเหมาะสม
� ประเด็นการประชุม ส�าหรับรูปแบบการเก็บข้อมูล เอกสาร ให้วิทยากร
๑) ผู้แทนพระธรรมทูตจากประเทศต่างๆทั่วโลก
รับรองให้ด�าเนินการตามปฏิญญากรุงวอชิงตัน ดี.ซี. ซึ่ง (ดร.เสาวคนธ์ ร่วมกับผู้ช�านาญการอื่นๆ) ได้ออกแบบ
เกิดขึ้นในการประชุมพระธรรมทูตไทยสายต่างประเทศ แล้วส่งให้แต่ละองค์กรเก็บข้อมูลพื้นฐาน เพื่อรวบรวม
ครั้งที่ ๑ ณ วัดไทยกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. มลรัฐแมรี่แลนด์ เรียบเรียงเป็นแผนที่สมบูรณ์ต่อไป
ประเทศสหรัฐอเมริกา ระหว่างวันที ๕ - ๗ มิถนายน พ.ศ.
่ ุ ๔) การประชุมพระธรรมทูตไทยทั่วโลกที่ประเทศ
๒๕๕๒ อินเดีย
๒)ผู้แทนพระธรรมทูตจากประเทศต่างๆ เห็นชอบ -เนื่องในวันมาฆบูชา ช่วงเวลาเดือนกุมภาพันธ์
ปฏิญญามหานครนิวยอร์ก ซึ่งเกิดขึ้นในการประชุมผู้ ๒๕๕๔
แทนพระธรรมทูตไทยสายต่างประเทศ ครั้งที่ ๒ ณ วัด -ฉลองพุทธชยันตี ๒๖๐๐ ปีการตรัสรู้ขององค์สมเด็จ
วชิรธรรมปทีป ลองไอส์แลนด์ มลรัฐนิวยอร์ก ประเทศ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า
สหรัฐอเมริกา วันที่ ๒๕ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๓ -เฉลิมพระเกียรติ ๘๔ พรรษา พระบาทสมเด็จพระ
๓) ให้ร่วมกันด�าเนินการจัดท�าแผนพัฒนางานพระ เจ้าอยู่ฯ
ธรรมทูตสายต่างประเทศจากทั่วโลก -เปิดประชุม ณ วัดไทยพุทธคยา
๓.๑ แผนหลัก (พุทธวิธี) -การประชุมสัมมนาเกี่ยวกับผลการปฏิบัติหน้าที่ของ
๓.๒ แผนของแต่ละภาคส่วนของโลก พระธรรมทูตสายต่างประเทศ

49. แสงธรรม 45 Saeng Dhamma
-การประชุ ม และเสนอผลงานทางวิ ช าการทาง ภูมิ ประเทศอินเดีย ให้มหาวิทยาวิทยาลัย มหาจุฬาลง
พระพุทธศาสนาทั้งภาคภาษาไทยและภาษาอื่นๆ กรณราชวิทยาลัยเป็นสถานที่จัดประชุม
(มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย โดย ท่าน นอกจากนี ให้มการเชิญองค์กรเครือข่ายทางพระพุทธ
้ ี
อธิการบดี ให้การสนับสนุนการผลิตผลงานออกมาเป็นเล่ม ศาสนาอืนๆ เข้าร่วมประชุมสัมมนา เพือจักเกิด ประโยชน์
่ ่
หนังสือ ทังทุนค่าใช้จาย และคณะบรรณาธิการด�าเนินการ)
้ ่ แก่สงคมส่วนรวมมากยิง และให้กราบอาราธนาพระมหา
ั ่
-กิจกรรมร�าลึกเนืองในวันมาฆบูชา ณ วัดเวฬุวน เมือง
่ ั เถระจากมหาเถรสมาคมหรือผูแทน ผูรบผิดชอบงานพระ
้ ้ั
ราชคฤห์ ธรรมทูตไทยสายต่างประเทศ ผู้แทนจากรัฐบาลไทย
-กิจกรรม ธรรมยาตรา สังเวชนียสถาน ๔ ต�าบล รัฐบาลอินเดียเข้าร่วมงานในครังนีดวย ส่วนการจัดประชุม
้ ้้
-ประกาศปฏิญญาแดนพุทธภูม ิ และพิธปดการประชุม
ีิ พระธรรมทูตสายต่างประเทศในครังต่อๆ ไป ให้พจารณา
้ ิ
ด�าเนินการตามความเหมาะสม
ณ วัดไทยกุสนาราเฉลิมราชย์ รัฐอุตตรประเทศ
ิ
ส�าหรับการด�าเนินการ องค์กรความร่วมมือได้สงผูแทน ่ ้
เข้าร่วม เป็นคณะท�างาน เพือขับเคลือนติดต่อประสานงาน
่ ่
งบประมาณค่าใช้จายในส่วนกลาง ขอความสนับสนุนจาก
่
องค์กรทีเ่ กียวข้อง ส่วนค่าใช้จายของผูเ้ ดินทาง เข้าร่วม
่ ่
ประชุมครังนี ให้เป็นความรับผิดชอบของแต่ละท่าน
้ ้
การจัดโครงการประชุมธรรมทูตสายต่างประเทศครัง ้
ต่อไปตามปฏิญญาทั้ง ๒ ฉบับ ให้มหาวิทยาลัยมหาจุฬา
ลงกรณราชวิทยาลัย เป็นองค์กรกลางประสานงานกับ
สมั ช ชาสงฆ์ ไ ทยภู มิ ภ าคต่ า งๆ หากว่ า มี ปัญหาบาง ต้นไม้ใหญ่หลังอุโบสถวัดไทยกรุงวอชิงตัน, ดี.ซี.
ประการไม่สามารถด�าเนินการจัดประชุมได้ ณ แดนพุทธ ถูกลมพายุพัดหักลง เมื่อวันอาทิตย์ที่ 25 ก.ค. 2553

50. แสงธรรม 46 Saeng Dhamma
WAT THAI WASHINGTON D.C.
SUMMARIZED STATEMENT OF ACTIVITES & NET CASHFLOWS
FOR THE PERIOD OF JANUARY 1 - JUNE 30, 2010
Income: Sub-total Total
Donations $196,021
Investment Dividends $146
Interest 1,610 1,756
Total Income $197,777
Expenses:
Utilities Electricity $22,453
Oil & Propane Gas 1,962
Water 4,651
Refuse Collection 2,533
Total Utilities 31,599
Printing & Distribution
Postage $1,579
Equipment Leasing and Repair 6,263
Printing Services 20,782
Supplies 256
Total Printing & Distribution 28,880
Insurance Health-Monks $16,183
Property and Liability 4,306
Total Insurance 20,489
Automobile 759
Building and Ground 1,139
Donation 1,850
Equipment Maintenance/Lease/Repairment 6,236
Food & Grocery 1,460
Fund raising 8,167
Bank Charges 192
Medical Expenses-Monks 2,382
Office Expenses 3,776
Security Services 455
Summer School 1,480
Telephone and Internet 2,058
Travel 670
Total Expenses
$111,592
Net Income-Expenses: $86,185
Less: Asset- New Building & Music Instruments (17,055)
Net Cash Flows: $69,130
Pachara Tuangsethavut Phramaha Thanat Inthisan
Treasurer President

51. แสงธรรม 47 Saeng Dhamma
อนุโมทนาพิเศษ / Special Thanks
คณะสงฆ์และคณะกรรมการวัดไทยกรุงวอชิงตัน, ดี.ซี. ขออนุโมทนาแด่สาธุชนทุกๆ ท่าน ทีมจตศรัทธาถวาย
่ีิ
ภัตตาหารเช้า-เพล บริจาคสิงของ เสียสละแรงกาย แรงใจ ก�าลังสติปญญา และความสามารถเท่าทีโอกาสจะอ�านวย
่ ั ่
ช่วยเหลือกิจกรรมของวัดด้วยดีเสมอมา ท�าให้วดของเรามีความเจริญรุงเรืองก้าวหน้ามาโดยล�าดับ โดยเฉพาะทุก
ั ่
ท่านทีมสวนร่วมในงานวันอาสาฬหบูชา-วันเข้าพรรษา จึงประกาศอนุโมทนากับทุกๆ ท่านมา ณ โอกาสนี้
่ี่
� คุณศรินยา เตชะวีรากร ถวายรองเท้าแตะ 2 ถุง
� น้องแอนทีน่า เหวียน ท�าบุญวันเกิด ถวายถ้วยโฟม, จานโฟม, ช้อนซ้อม, พลาสติก, เปเป้อทาวน์,
กระดาษช�าระ, ข้าวสาร, แก้วพลาสติก, น�้าตาล, ครีมเทียม, มะหมี่ และน�้ามันพืช
� ร้านบัว ถวายข้าวสารอาหารแห้ง มาม่า เปเป้อทาวน์ และกระดาษช�าระ
� คุณ Apiwan Born ถวาย TV SAMSUNG จอใหญ่ 1 เครื่อง
� คุณสุชาติ สุขส�าราญ ถวาย paper tower 2 packs, Restroom Tissue 1 pack, น�้าดื่ม 2 แพ็ค,
CD-R 100 แผ่น, น�้าผลไม้ 3 ขวดใหญ่ และโยเกิร์ท 2 แพ็ค
� คณะผู้ปฏิบัติธรรมร่วมท�าบุญงานอุปสมบทพระ Matthew $447
� ร้าน Thai Siam ถวายค่าน�้ามันรถ $40
� Mr. JOHN ช่วยตัดต้นไม้ใหญ่ที่หักหลังอุโบสถ
ชมรมศิลปวัฒนธรรมไทยกรุงวอชิงตัน,ดี.ซี. ถวายทุนทรัพย์บ�ารุงโรงเรียนนาฏศิลป์วัดไทยฯ ดี.ซี.
เป็นจ�านวนเงิน 2,210.94 เหรียญ วัดไทยฯ ดี.ซี. ขออนุโมทนาบุญกับชมรมฯ มา ณ โอกาสนี้ด้วย
สิ่งของจำาเป็นที่ทางวัดไทยฯ ดี.ซี. ต้องการใช้
� แผ่น CD-R, CD-RW, DVD, VCD เพื่อใช้ก๊อบปี้ธรรมะเผยแผ่ และงานข้อมูลเอกสารต่างๆ
� กระดาษเปเป้อร์ทาวน์, น�้ายาซักผ้า
� กระดาษ Letter เพื่อใช้ปริ้นท์งานเอกสารต่างๆ ซึ่งในช่วงซัมเมอร์นี้ ทางวัดมีโครงการ
โรงเรียนภาคฤดูร้อน จึงจ�าเป็นต้องใช้กระดาษเป็นจ�านวนมาก
� ถุงขยะใหญ่ขนาด ๑๓, ๓๒, ๔๒ Gallon และน�้าดื่ม
เจ้าภาพน้ำาดื่มถังใหญ่ ถวายประจำาทุกเดือน
คุณแม่สงวน เกิดมี คุณจารุณี พิทโยทัย คุณทัฬห์ อัตวุฒิ
คุณบุณณ์ภัสสร คุณศรสวรรค์ พงศ์วรินทร์ คุณละม้าย
คุณประมวล ทวีโชติ คุณณัฐกานต์ จารุกาญจน์ คุณยายเสริมศรี เชื้อวงศ์
น.พ. อรุณ คุณสุมนา สวนศิลป์พงศ์ คุณนงเยาว์ เดชา

52. แสงธรรม 48 Saeng Dhamma
รายนามผู้บริจาคประจ�าเดือนกรกฎาคม (July 10)
รายนามผู้บริจาคทั่วไป คุณย่าหงษ์ แซ่แต้ บุตร-ธิดา-สะใภ้-หลาน-เหลน 100.00
Sawat Nantabutr 100.00
ชมรมศิลปวัฒนธรรมไทยวอชิงตัน,ดี.ซี. 2,210.94 Bruce Sailer 100.00
Smithsonian Inst. 1,000.00 คุณพรพรรณ ประจงกิจพาณิชย์ 93.00
คุณกัญญา สว่างโรจน์ 818.00 คุณเพียงใจ,แม๊ซ,เสาวรส,แนนซี่,อโลร่า 90.00
พนักงานร้านบัว (DC) 525.00 พนักงานร้าน Thai Tanic 88.00
ขายของวันอาทิตย์ 7/4/10 520.00 คุณมาลัย โตตามวัย 85.00
Nusara Phungphone 520.00 คณะผู้ปกครองนักเรียน “Class 10” 70.00
ครอบครัวภิรมย์รื่น และเพือน ๆ 330.00 Boonrit Ngamsa-ard 60.00
คณะผู้ปฏิบัติธรรมเดือนกรกฎาคม 7/24/10 324.00 Aryan Majano 51.00
ขายของวันอาทิตย์ 6/20/10 320.00 Ron Murphy 50.00
คณะท�าบุญ 9 วัด จาก NY 230.00 คุณทวี กรังสูงเนิน 50.00
Richard/Narttaya Tinker 200.00 Steve Sells 50.00
Phanomrat Mookkung 200.00 Peerarat Amornkitwanit 50.00
คุณวนิดา โรส 200.00 Vanida Hirunkit 50.00
คุณทรงศักดิ์ นิยมคุณ 181.00 Chamriang Boonyapisit 50.00
กัณฑ์เทศน์ พระครูปริยัติเจติยาภิรักษ์ 7/4/10 170.00 Sukanda-Chairat Jetabut 50.00
Zamborsky, Albert M. 120.00 Sasithorn Rochanavichit 50.00
กลุ่มพลังบุญ 118.00 พระมหาสันติ นาควโร 50.00
Steve Brown 100.00 พระครูสมุทรวชิรคุณ 50.00
Bundit Ongsangkoon 100.00 พระครูธรรมธรเทวันทร์ 50.00
Lamaiporn Yenbunroong 100.00 พระครูวินยาภินันท์ (ส.ป.) 50.00
Thai ‘99 Restaurant 100.00 พระสุทิน สุธาทิพย์ 50.00
พลเรือเอกชัย ยุวนางกูร 100.00 Gerard Dougher II 50.00
Boondharm Wongananda 100.00 McDanald Michael 50.00
Sukanda-Chairat Jetabut 100.00 Ricketls - Evans Marlin 50.00
คุณเมธินี ศรีบุญเรือง 100.00 Ben Stephenson 50.00
Kalong - Suwit Sujjapunroj 100.00 Bencha Kassabian 40.00
คุณจารุณี พิทโยทัย 100.00 คุณสมใจ ศรีวิเชียร 39.00
Pattarapong Sebamonpimol 100.00 คุณประสพพร เจตณรงค์ 33.00

53. แสงธรรม 49 Saeng Dhamma
Supannee Sattawatrakul 30.00 Vanee Komoprasert 100.00
Tongjit Ketkludyoo 30.00 Veena Preissler 100.00
Poonyanat Yoskantho , Sreynich Hout Yoskantho 25.00 Thai Chef,INC. 100.00
Prabhassara Ruamsiri Agkrasa 25.00 Narin - Pornpun Siribhadra 100.00
Tom-Toi Rodgers 25.00 S. - C. Sophonsri 100.00
Prabhasri Durasavin 20.00 Laddawan Miko 100.00
Monchaya Jetabut 20.00 Sadtha - Rossukon Surattanont 99.99
Chalurmchai Mhojadee 99.00
Komloy Kutz 20.00
Kanitha Sar 75.00
Brian Weathers 20.00
Pensin Plooksawasdi 67.00
Thipasorn Phuttawong 20.00 คุณเมธีนี ศรีบุญเรือง 60.00
คุณสมเกียรติ อ่วมเกิด 20.00 คุณทศพร สีหิรัญวงศ์ 50.00
ด.ช.ศิริชัย แสงนาค 20.00 Charles Lim 50.00
คุณกัมปนาท - คุณปิยดา - กุลจิตรา พนาเศรษฐเนตร 20.00 Andrew Wasuwongse 50.00
คุณสาธิต - คุณศุภวรรณ วิศวชัยวัฒน์ 20.00 Charles Tang 50.00
Thongsri Niyomtes 19.99 Kanya Sastura 50.00
Ubol Gurlai 10.00 Suchitra Snamtong 50.00
Angsuma Foss 10.00 คุณวิโรจน์-มาลี-ธนา บาลี 50.00
คุณยายทิพย์ บุปผาพันธุ์ 10.00 คุณปราณี เทพธารากุน 50.00
Jiratt Lekvichien 10.00 คุณนริศรา พรายแสงเพชร 50.00
คุณสุภาพ คูบัวร์ 50.00
รายนามผู้บริจาควันอาสาฬหบูชา-เข้าพรรษา Malee Kanchanavatee 50.00
Suchart Milsted 300.00 Roberson 50.00
Ann Puntidit 200.00 คุณสุกานดา บุพพานนท์ 50.00
Manosh-Siriporn Vongvises 100.00 คุณจงดี ไรท์ 50.00
Chanya Gibbs 100.00 คุณประพจน์-ศิริพร รุสิตานนท์ 50.00
Ubol-nalinee Darmrong 100.00 James-Jittima Cole 50.00
Sukanda-Chairat Jetabut 100.00 ครอบครัวยายลม-ตานัย 50.00
Bunluesak Mekastainokul 100.00 คุณลอย-เจนนี่-พอน 50.00
คุณพยุง-คุณจิตนา งามสะอาด 100.00 นพ.สหัสชัย-พญ.อัญชลี มุสิกกะภุมมะ 50.00
Tun-Boonpassorn Atthavet 100.00 Mr.&Mrs. Jarutud Suebsingh 50.00
Kunrat Suangthep 100.00 Earl-Wanthane Paskewilz 50.00
Mala Belle 100.00 Henry-Wimolporn Wong 50.00
Manakul family 100.00 ผู้ไม่ประสงค์ออกนาม 50.00

54. แสงธรรม 50 Saeng Dhamma
คุณถาวร - คุณมลทกานต์ เนตระกูล 50.00 Laiad Holoviak 25.00
Kalong - Suwit Sujjapunroj 50.00 Atayaporn Namdiang 25.00
Pradab Chantha 50.00 SAWID BARTKO 25.00
Rasami Nester - Mary Labar 50.00 Kumari Maharaj 25.00
คุณตั้ม-ตุ๊กตา จันทะบูร 40.00 JOHN - PONG LEVENSON 25.00
คุณกุลชลี อนันต์สุขศรี 40.00 Jantipa Patnaik 25.00
Kasa-Sunipa Kanchanavatee 40.00 Kamplang Smith 25.00
คุณหน่อย ช่างตัดผม 40.00 Davan Setji 25.00
คุณวรมนต์ เดนนี่ย์ 40.00 Corneal - Nid Craighton 25.00
Ruangchai-Janpen Sihakhoon 39.00 Arie Letzring 23.00
Robert-Nancy Passetti 35.00 Neetinate Rattananet 20.00
คุณประภัสสร อัครสา 35.00 Chanmaly Khamhoung 20.00
คุณเรขา ปุโณทัย 30.00 Daranee Thongpoon 20.00
Bruce-Tasanee Kidd 30.00 Sawatvimol Charusathien 20.00
คุณเพ็ญจันทร์ คล๊อปเฟนสไตน์ 30.00 David-Tassane Iadonisi 20.00
Varapat Chensavasdijai 30.00 Pam-Thanomsak Permsuvan 20.00
Arporn Chongolnee 30.00 Michael-Tian Mullinix 20.00
Bountem 30.00 John-Phannee Williman 20.00
Sasima-Songsri Nirapathama 30.00 Norman-Yen Peltz 20.00
คุณชูศรี กอร์ 30.00 Dungruethai Yu 20.00
คุณนพวรรณ โพธิ์ศรี 30.00 Chularat Buain 20.00
คุณพัชรา ตวงเศรษฐวุฒ์ 30.00 Aric-Mingkwan Letzring 20.00
คุณบุญลาภ พึ่งพินิจ 30.00 Lamai Williams 20.00
คุณพิมพันธ์ สรวิสิตร 30.00 Thai Style Restaurant 20.00
คุณวัชรี Sterner 30.00 Pornwadee Carner 20.00
CARLTON CLARK 30.00 Saraj-Chantana Jantachotivongsa 20.00
Prapee Changpriroa 25.00 Dr. Harry-Ormsin Gardiner 20.00
K. Williamson 25.00 Alfred-Nareerat French 20.00
Maj Frank-Somchit Jaks 25.00 ด.ช.ศิริชัย แสงนาค 20.00
คุณรัตนา วิริยะ 25.00 Kant Udompin 20.00
คุณปรีดี-ปรารถนา สุดรัก 25.00 Nee Mill 20.00
คุณถนัด สิทธิอ่วม 25.00 คุณจูมศรี จันทร์รักษา 20.00
คุณสุวภี เดชติศักดิ์ 25.00 คุณทวี สูงกรังเน่น 20.00
Kesinee Sriboonruang 25.00 คุณพัชรี วิศวกิจเจริญ 20.00

55. แสงธรรม 51 Saeng Dhamma
คุณนารีรัตน์ เอี่ยมฉิม 20.00 คุณวนิดา สุนทรพิทักษ์ 20.00
Rapin Paulich 20.00 คุณประจวบ-คุณวณี ฤทธิ์ถาวร 20.00
Somluck Petchser 20.00 คุณลองรัก-คุณวณี-คุณเนติธร ภูศรี 20.00
คุณทองสุก เตียเจริญ 20.00 คุณพิมพ์พร ศรีสวัสดิ์ 20.00
คุณธนิดา-ชัยกร พงษ์กิจการุณ 20.00 Parichart Kanchenavatee 20.00
Thengband Werren Migiever 20.00 Surachanee Murray 20.00
Pruya Puetrakul 20.00 คุณพัชรา โทวิบูลย์ 20.00
คุณไพศาล-ชาลีนา ศรีรัตนภิรมย์ 20.00 Pipakdee Suwannachairob 20.00
S. Cilindalat 20.00 คุณอัจฉราภรณ์ มหาราช 20.00
Sirikorn Yongyosying 20.00 คุณศรีวรรณ แสตนโควิทย์ 20.00
Monlri Leelawaknakul 20.00 CHANTI - CHU HILL 20.00
Sukree-Vilailaksana Aqkrass 20.00 David - Lamai Bowden 20.00
Aumpai P. 20.00 PHILLIP - SANGCHUN HERR 20.00
คุณแม่ปอง แถวชมพูพันธ์ 20.00 SEAN CURRIE 20.00
Jeff Sopharatna 20.00 Tipa - Wayne Mahek 20.00
Vatsana Brundage 20.00 John - Mancharee Junk 20.00
คุณสุภี ปุณกรณ์ 20.00 Ann Manekul 19.00
คุณตุ๊ก 20.00 คุณจวนจันทร์ ทัศนานุตรียกุล 16.00
คุณดวงกมล 20.00 Tawai Thomas 15.00
คุณไพบูรณ์ อูทิฆัมพร 20.00 Chandana Songer 15.00
คุณไพศาล-พัชรี จริรัณนาภีรมย์ 20.00 Mongkol-Kacharin Chantranuphont 15.00
คุณป้านัน โตตามวัย 20.00 Intawon Maiorana 15.00
คุณจิราภรณ์ ศุภนาม&ครอบครัว 20.00 Wanapa 10.00
Siriporn Hasselbalch 20.00 Chavivan Tucker 10.00
คุณสุกรี-วิไลลักษณ์ 20.00 Nuanchan Carpenter 10.00
คุณศรี อภิญญา 20.00 Alan Boyle 10.00
คุณนวลนภา อ๋งเอี่ยม 20.00 Darika Chanachote 10.00
คุณโชติกา-คุณเศรษฐพงศ์ 20.00 Yongyoot-Pornpilai Sae-Tang 10.00
คุณสมศรี มาร์แตง 20.00 Vichien-Kanya Jitpaisarnsook 10.00
คุณศิวิไล สามัง 20.00 คุณสุจิตต์ แมคคอมิค 10.00
คุณสุกานดา เจตบุตร 20.00 นายเปล่ง-นางเนือง เกตุมษ์ 10.00
คุณอุบล เถื้อลาย 20.00 คุณจ�าเนียร เทพประสิทธิ์ 10.00
คุณThoom Cummins 20.00 คุณบุญดี มานะคี 10.00
คุณเมธินี แย้มเพกา 20.00 คุณนารี บุญคงลื่น 10.00

56. แสงธรรม 52 Saeng Dhamma
Radee Naulty 10.00 รายนามผู้บริจาคบำารุงวารสารแสงธรรม
Milinthangkoon 10.00
ครอบครัวเกรซเซอร์ 10.00 Rooster Corp General Account 200.00
คุณโฉมยง Dempsey 10.00 BoonPC.com 50.00
คุณสุจิตรา ฉั่วตระกูล 10.00 NITI CRUPITI 50.00
คุณรุ่งทิวา วิมลจินดา 10.00 คุณจริยา ศรีอุทาวงศ์ 50.00
คุณนงเยาว์ เดชา-คุณประมวล สังเวียนวงศ์ 10.00 Pipakdee Suwannachairob 20.00
คุณยายเสริมศรี เชื้อวงศ์-คุณสมยศ สมศักดิ์ 10.00 Phongsri Calfee 10.00
กาญจนา อัชฌาเจริญสถิต 10.00 แม่บัวไหล สมประสิทธิ์ 10.00
คุณดวงพร เทียบทอง 10.00
คุณประวงศ์ เปรมะวัต 10.00 รายนามผู้ร่วมบริจาคสร้างอาคาร 80 ปี หลวงตาชี
Naparat Kranrattanasuit 10.00 CHINDARAT RATTANAKUN 1,000.00
Kittisak Kunvatanagarn 10.00 ANGELIQUE ALBERTI 1,000.00
คุณอุดมทรัพย์ จิตตรีกวีผล 10.00 แม่บัวไหล สมประสิทธิ์ และครอบครัว 300.00
Komsan Thongchua 10.00 พระมงคลวัตรวาที 200.00
Tanyarat Conley 10.00 คณะผู้ปกครองนักเรียน 200.00
คุณบังอร คิง 10.00 พระธรรมโมลี 100.00
CHITTMA BONNER 10.00
Suparb Lertcharoen Kijkanka 10.00 รายนามเจ้าภาพโรงทานวันอาสาฬหบูชา-วันเข้าพรรษา
SUREEAHA - ROBERT ZEIGLER 9.00 โรงทานก๋วยเตี๋ยว
Wilasinee Akkagraisee 5.00 โดย คุณประจวบ-คุณวณี ฤทธิ์ถาวร และคณะ
Atichai Wankijcharoen 5.00 โรงทานไก่ทอด-ข้าวเหนียว-สัมต�า
คุณภัทรา ทองศรี 5.00 โดย คุณป้าพวงทอง, คุณตุ่น, คุณตู่, คุณรุ้ง,
Dr. Tan, คุณอิ๊ด, คุณนิด
ทำ�บุญค่�น้ำ�-ค่�ไฟ โรงทานกระเพาะปลา
โดย คุณอัฐญาพร และคณะ
คณะMIAMI 750.00
โรงทานร้านเรือนไทย
Sea Siam Connection 500.00
โดย.. ป้านิด (สมศรี มาแตง)
Sushi Siam Brickell,LLC 500.00 โรงทานร้านไททานิค
คุณละเอียด โฮโลเวียค 100.00 โดย.. คุณรัตนา และคณะ
คุณจารุณี พิทโยทัย 100.00 โรงทาน น�้าดื่ม
คณะผู้ปกครองนักเรียน “Class of 2010” 70.00 สมาคมไทยชาวใต้
กลุ่มพลังบุญ 33.00 โดย..คุณไพโรจน์ และคณะ
คุณเบญจวรรณ 25.00 โรงทานร้านทะเลไทย
คุณกาญจนา นิพร อัชฉาเจริญสถิต 18.00 โดย คุณป้าจินตนา

57. แสงธรรม 53 Saeng Dhamma
รายนามผู้บริจาคออมบุญประจำาปี 2553
Richard-Narttaya-Thomas-Sudthed Tinker 800 คุณสงวน - คุณจ�าปี โสภารัตน์ 120
Anya Kanon 306 พระวีระ - คุณอังคณา ทวีโชติ 120
Vipa Sankanung 300 คุณชัยรัตน์-คุณจารุพันธ์-คุณชัชวาล ทรัพย์เกษม 120
คุณวัันชัย - คุณนิพรรณ พริ้งประยูร 250 คุณจินดารัตน์ รัตนกุล 120
Worachart Punksungka 240 คุณโกษา-คุณสุนิภา-คุณปวริศา-คุณปวริศ เกาฏีระ 120
คุณสุพรรณี สัตตวัตรกุล 200 Sasima - Songsri Nirapathama 120
ครอบครัวเกษมพันธัย 150 Kingkeaw C. May 120
Chaweewan Pananon 150 Russamee Suwannachairob 120
คุณสมิต-ศรัณยา กุลวัฒโน 140 คุณทองสุข เตียเจริญ, คุณอัญชลี มีประเสริฐ 120
ครอบครัวอมรกิจวาณิช 130 Pathana Thananart 120
คุณละม้าย - คุณประมวล ทวีโชติ 120 คุณปีเตอร์ ก่อศักดิ์ 120
ครอบครัวรพีพันธ์ 120 คุณประภาศรี ดุราศวิน 110
ครอบครัว “เทพขวัญ” - ยังสังข์ 120 DUWAYNE - ชูนินทร์ ENGELHART 50
ขอเรียนเชิญทุกท่านร่วมท�าบุญ ออมบุญประจ�าปี ปีละ 120 เหรียญ
หรือตามแต่ศรัทธา ขออนุโมทนาบุญแด่ทุกๆ ท่าน มา ณ โอกาสนี้ด้วย
รายนามเจ้าภาพถวายภัตตาหารเช้าประจำา
วันจันทร์ คุณจิรา นาวินทรานนท์, คุณวณี ฤทธิ์ถาวร, คุณเมธินี แย้มเพกา, คุณวนิดา สุนทรพิทักษ์
คุณดวงพร เทียบทอง, คุณวัชรี, คุณวราลี-คุณลองรัก ภูศรี
วันอังคาร วันอังคารที่ ๑ ของเดือน คุณนุสรา คุณนาคินทร์ พึ่งพร / คุณจิตรา จันทร์แดง
วันอังคารที่ ๒ ของเดือน ครอบครัว รุสตานนท์ โดยคุณยายซูเฮียง, ครอบครัว อมรกิจวานิช
ิ ่
โดยคุณจินดา,คุณน้อย-อิว-พีท-กอล์ฟ-พงษ์,คุณป้อม-คุณประพจน์ คุณวงศ์
๋
วันอังคารที่ ๓ ของเดือน คุณกุลชลี คุณป้านันท์ โตตามวัย
วันอังคารที่ ๔ ของเดือน คุณกุลชาติ คุณกัญญา สว่างโรจน์ / คุณจิตรา จันทร์แดง
คุณสมหมาย มีประเสริฐ
วันพุธ คุณเพชร, คุณพัชรา, คุณเมย์, David, คุณบุญเลิง, คุณวนิดา, คุณยุพิน,คุณพยุง-คุณจินตนา
งามสอาด, คุณป้าเสริม งามสอาด, คุณอัน ร้าน Thai Market พร้อมคณะ
วันพฤหัสบดี คุณยุพิน เลาหพันธ์ุ ร้าน BANGKOK GARDEN : 301-951-0670
วันศุกร์ คุณป้านิด มาแตง ป้าน้อย Ruan Thai Rest. 301-942-0075 ป้าบุญเสริม
วันเสาร์ คุณมาลิน(เต้น) คุณลิลลี,่ คุณธิตวฒน์, คุณเชอรี,่ คุณสุกานดา บุพพานนท์ คุณบรรจง พวงใหญ่
ี ิั
วันอาทิตย์ คุณนก, คุณกุหลาบ, คุณชูนนทร์-Mr.Duwayne Engelhart, ครอบครัววิรยะ, ครอบครัวตังตรงวานิช
ิ ิ ้
ครอบครัวสิทธิอ่วม, คุณนุกูล คุณบรรจง, คุณวาสนา น้อยวัน, คุณกษิมา, คุณหลี
หมายเหตุ: ขออนุโมทนาพิเศษแด่ คุณผกา คุณวณี, คุณเมธิน,ี คุณจิรา, คุณวนิดา, คุณเล็ก, คุณแต๋ว ป้านิด
ป้าน้อย คุณไก่ คุณพนมรัตน์ มุขกัง คุณวิทย์-คุณณัฐ และท่านอื่นๆ ที่มาทำาอาหารถวายพระ
ภิกษุสงฆ์ ในวันที่เจ้าภาพหลักมาถวายไม่ได้
หากชื่อ - สกุล ไม่ถูกต้อง กรุณาแจ้งได้ที่พระสงฆ์วัดไทยฯ ดี.ซี. ทุกเวลา

58. แสงธรรม 54 Saeng Dhamma
รายนามเจ้าภาพถวายภัตตาหารเพล / Lunch
ประจ�าเดือนสิงหาคม (August, 2010)
1 (Sun) คุณแจ๊ค ท�ำบุญบ้ำน ถวำยภัตตำหำรเพลพระสงฆ์ 3 รูป / อยู่วด 7 รูป
ั
2 (Mon) คุณแม่สจิตร แมคคอร์มิค คุณสมร คุณทิ พย์ พร้อมคณะ ท�ำบุญถวำยภัตตำหำรเพลทีวด
ุ ่ั
3 (Tue) คุณเติ มศรี ท�ำบุญ 100 วัน อุทิศให้คณสุวฒน์ ถวำยภัตตำหำรเพลทีวด
ุ ั ่ั
4 (Wed) คุณแม่รำไพ คุณแม่แปง คุณจูมศรี คุณสุภำ คุณชูศรี คุณแสงทอง คุณศรสมใจ คุณแม่ประทุมมำ ถวำยเพลทีวด
� ่ั
5 (Thu) ว่ำง
6 (Fri) ว่ำง
7 (Sat) คุณวิ ทิตำ โสตถิ พลำฤทธิ์ ท�ำบุญอุทิศให้คณแม่พวำ วัฒนศัพท์ ถวำยภัตตำหำรเพลทีวด
ุ ่ั
8 (Sun) ท�ำบุญวันแม่ / ประชุมเลือกตังกรรมกำรบริหำรวัดไทยฯ ดี.ซี. เวลำ 16.00 น.
้
9 (Mon) คุณแต๋ว-ดอน คุณแม่วไลพร - คุณลุงทอม คุณอุไร คุณวิ ไลวรรณ ท�ำบุญถวำยภัตตำหำรเพลทีวด ่ั
10 (Tue) BANGKOK DELIGHT RESTAURANT ถวำยภัตตำหำรเพลพระสงฆ์ 5 รูป ทีรำน / อยูวด 5 รูป
่้ ่ั
11 (Wed) ว่ำง
12 (Thu) ว่ำง
13 (Fri) คุณนำตยำ - Mr. Richard คุณประพิ ณ คุณจ�ำเนี ยร คุณสุภำพ-คุณมำลำ พร้อมคณะ ท�ำบุญถวำยเพลทีวด ่ั
14 (Sat) สถำนทูต ท�ำบุญเนื่ องในวันแม่แห่งชำติ นิ มนต์พระสงฆ์ 7 รูป
15 (Sun) ร้ำนกัลยำไทยคูซีน นิ มนต์พระสงฆ์ 5 รูป ถวำยภัตตำหำรเพลทีรำน / BANGKOK WOK นิมนต์พระสงฆ์ 5 รูป
่้
16 (Mon) Weena Scarceno ท�ำบุญวันเกิ ด
17 (Tue) คณะผูปกครองนักเรียน 2552 โดยคุณแขก-คุณภำ-คุณน้ อย-คุณถำ-คุณจูมศรี และคณะถวำยเพลทีวด
้ ่ั
18 (Wed) สนง.เศรษฐกิ จกำรคลัง, สนง. ก.พ., สนง. เกษตร ท�ำบุญถวำยภัตตำหำรเพลทีวด ่ั
19 (Thu) สนง.ผูช่วยทูตฝ่ ำยพำณิ ชย์ สนง. ฝ่ ำยวิ ทยำศำสตร์ฯ สนง.ฝ่ ำยกำรเมือง ท�ำบุญถวำยภัตตำหำรเพลทีวด
้ ่ั
20 (Fri) สนง. ผูช่วยทูตฝ่ ำยทหำรเรือ / ทหำรอำกำศ ท�ำบุญถวำยภัตตำหำรเพลทีวด
้ ่ั
21 (Sat) กลุ่มพลังบุญ ท�ำบุญถวำยภัตตำหำรเพลทีวด ่ั
22 (Sun) วันมอบสัมฤทธิบตรโรงเรียนภำคฤดูร้อน
ั
23 (Mon) คุณยุพิน เลำหะพันธุ์ ท�ำบุญถวำยภัตตำหำรเพลทีรำน BANGKOK GARDEN RESTAURANT
่้
24 (Tue) ว่ำง
25 (Wed) คุณกำรุญรัตน์ - คุณอุไรวรรณ และคณะพยำบำลบัลติ มอร์ ท�ำบุญถวำยภัตตำหำรเพลทีวด ่ั
26 (Thu) คุณเสริมศักดิ์-คุณวันทนี ย์ รุจิเรข NSC CAFETERIA ท�ำบุญถวำยภัตตำหำรเพลทีรำน
่้
27 (Fri) สนง.ผูช่วยทูตฝ่ ำยทหำรบก ท�ำบุญถวำยภัตตำหำรเพลทีวด
้ ่ั
28 (Sat) คณะผูปกครอง “09” โดยคุณเกียว-คุณแหม่ม-คุณหมู-คุณปลำ-คุณติ๊ และเพื่อนๆ ถวำยภัตตำหำรเพลทีวด
้ ่ั
29 (Sun) คุณสรำวัลย์ เจตบุตร ท�ำบุญวันเกิ ด ถวำยภัตตำหำรเพลทีวด ่ั
30 (Mon) ร้ำน Thai Derm Restaurant ท�ำบุญถวำยภัตตำหำรเพลทีรำน ่้
31 (Tue) ว่ำง
ท่านที่ต้องการเป็นเจ้าภาพ หรือถ้ามีปัญหาขัดข้อง กรุณาแจ้งให้ทางวัดทราบด้วย โทร. 301-871-8660-1
อันนะโท พะละโท โหติ วัตถะโท โหติ วัณณะโท ยานะโท สุขะโท โหติ ทีปะโท โหติ จักขุโท
ผู้ให้ข้าวชื่อว่าให้ก�าลัง ผู้ให้ผ้าชื่อว่าให้ผิวพรรณ ผู้ให้ยานพาหนะ ชื่อว่าให้ความสุข ผู้ให้ประทีปชื่อว่าให้จักษุ

59. All are cordially invited to participate
in the meditation programs and Buddhist activities at
Wat Thai Washington, D.C. Temple
Objectives
1. To promote Buddhist activities.
2. To foster Thai culture and traditions.
3. To inform the public of the monastery’s activities.
4. To maintain and promote brotherhood/sisterhood.
5. To provide a public relations center for
Buddhists living in the United States.
6. To promote spiritual development and positive
thinking.
7. to help acquire and inner peace.
8. Wat Thai Washington, D.C. temple is non political.
Activity Day Time
1. Chanting Daily Morning and 6:00 - 6:45 A.M.
Evening 6:00 - 6:45 P.M.
2. Dhamma Talk and Every Saturday 2:30 - 4:30 P.M.
Meditation (in Thai)
3. Meditation and Dhamma
Discussion (in Thai) Every Sunday 7:00 - 9:00 A.M.
4. Meditation and Dhamma
Discussion (in English) Every Sunday 6:00 - 8:00 P.M.
5. Thai Language Classes Every Tuesday or Thursday 7:30 - 9:00 P.M.
6. Yoga - Meditation Every Friday 7:30 - 9:00 P.M.
7. Thai Music Class Every Saturday 10:00 - 4:00 P.M.
8. Thai Dance Class Every Saturday 2:00 - 4:00 P.M.
9. Buddhist Sunday School Every Sunday 12:45 - 3:30 P.M.
All activities will be held at the upper or lower level of the main temple. For further information
please contact Wat Thai Washington, D.C. Temple. Tel. (301)871-8660, (301)871-8661
Fax. (301)871-5007 E-mail: watthaidc@hotmail.com, URL. www.watthaidc.org