1
2
แอลลีล e
ควบคุมลักษณะไม่มีติ่งหู
แอลลีล E
ควบคุมลักษณะมีติ่งหู
EE
Ee
ee
3
ยีนตำแหน่งหนึ่งที่มีแอลลีล
มำกกว่ำ 2 รูปแบบ
หมู่เลือดระบบ ABO
มัลติเปิลแอลลีล (multiple allele)
4
5
ตำรำงแสดงจีโนไทป์และฟีโนไทป์ของหมู่เลือดระบบ ABO
6
แอลลีล IA และ i แอลลีลใดเป็นแอลลีลเด่นหรือแอลลีลด้อย
และแสดงลักษณะกำรข่มกันอย่ำงไร
แอลลีล IA เป็นแอลลีลเด่น และแอลลีล i เป็นแอลลีลด้อย
โดย IA แสดงกำรข่มสมบูรณ์ (complete dominant) ต่อ i
7
แอลลีล IB และ i แอลลีลใดเป็นแอลลีลเด่นหรือแอลลีลด้อย
และแสดงลักษณะกำรข่มกันอย่ำงไร
แอลลีล IB เป็นแอลลีลเด่น และแอลลีล i เป็นแอลลีลด้อย
โดย IB แสดงกำรข่มสมบูรณ์ (complete dominant) ต่อ i
8
แอลลีล IA และ IB แอลลีลใดเป็นแอลลีลเด่นหรือแอลลีลด้อย
และแสดงลักษณะกำรข่มกันอย่ำงไร
แอลลีลทั้งสองต่ำงก็เป็นแอลลีลเด่น จึงแสดงออกร่วมกันทั้ง
2 ลักษณะ หรือที่เรียกว่ำ กำรข่มร่วมกัน (co-dominant)
9
I A= IB > i
เรำสำมำรถสรุปควำมสำมำรถในกำรควบคุม
กำรแสดงออกของแต่ละแอลลีล
โดยใช้เครื่องหมำยมำกกว่ำ หรือน้อยกว่ำ หรือเท่ำกับ
ได้อย่ำงไร
10
แม่มีหมู่เลือด A พ่อมีหมู่เลือด AB ลูกมีโอกำสเป็นหมู่เลือดใดได้บ้ำง
กรณีที่ 1 แม่หมู่เลือด A พ่อหมู่เลือด B
จีโนไทป์พ่อแม่ IAi x IAIB
เซลล์สืบพันธุ์ IA , i IA , IB
ลูก IAIA , IAIB , IAi , IBi
หมู่เลือด A หมู่เลือด AB หมู่เลือดB
กรณีที่ 2
จีโนไทป์พ่อแม่ IAIA x IAIB
เซลล์สืบพันธุ์ IA IA , IB
ลูก IAIA , IAIB
หมู่เลือด A หมู่เลือด AB
ดังนั้น ถ้ำแม่มีหมู่เลือด A พ่อมีหมู่เลือด AB ลูกมีโอกำสเป็นหมู่เลือด A B และ AB
11
เด็กชำยแตงโมมีหมู่เลือด AB แสดงว่ำจีโนไทป์เป็น IAIB
แม่ของเขำมีหมู่เลือด B ซึ่งอำจมีจีโนไทป์เป็น IBIB หรือ IBi
ดังนั้นเด็กชำยแตงโมจึงได้รับแอลลีล IB มำจำกแม่ของเขำ
และต้องได้แอลลีล IA มำจำกพ่อ ซึ่งอำจมีหมู่เลือด A (จีโนไทป์
IAIA หรือ IAi) หรือหมู่เลือด AB จีโนไทป์ IAIB ก็ได้
ถ้ำเด็กชำยแตงโมมีหมู่เลือด AB แม่ของเขำมีหมู่เลือด B
ดังนั้นพ่อของเขำจะมีเลือดหมู่ใด
12
ว่าที่ร้อยตรีหนุ่ม
13
หน้ำกระดำน
ว่าที่ร้อยตรี
เหลือง
ว่าที่ร้อยตรี
ส้ม
ว่าที่ร้อยตรี
แดง
ว่าที่ร้อยตรี
ฟ้ า
ว่าที่ร้อยตรี
ม่วง
ว่าที่ร้อยตรี
ดา
14
15
- ช่วยกันไขคดี (แสดงวิธีคิด) ลงในกระดำนไวท์บอร์ด
เมื่อเขียนเสร็จให้ชูกระดำนขึ้น
- เมื่อมีกลุ่มหนึ่งชูกระดำนขึ้นมำแล้ว
ให้กลุ่มที่เหลือหยุดไขคดีก่อน
- จำกนั้นให้กลุ่มที่ชูไวท์บอร์ด
ออกมำนำเสนอขั้นตอนกำรไขคดีหน้ำชั้นเรียน
16
แต่ละคดีจะมอบดำวให้แก่ตำรวจ
ที่สำมำรถไขคดีได้ เพื่อเลื่อนยศ
ไขคดีได้ถูกต้องและเร็วที่สุด
ไขคดีได้ถูกต้อง
17
คดี 1 คดี 2 คดี 3 คดี 4
คดี 1
ซุปเปอร์สตำร์หนุ่ม ภ. ถูกกล่ำวหำว่ำเป็นพ่อ
ลูกชำยของนักร้องสำว ก. โดยนักร้องสำวมีหมู่เลือด
AB ลูกชำยของเธอมีหมู่เลือด B และจำกกำรไปสืบ
พบว่ำซุปเปอร์สตำร์หนุ่ม ภ. มีหมู่เลือด O
คุณคิดว่ำซุปเปอร์สตำร์หนุ่ม ภ. มีโอกำสเป็น
พ่อของลูกชำยของนักร้องสำว ก. หรือไม่ อย่ำงไร
จงอธิบำย
18
คดี 2
ณ คฤหำสน์ตระกูลอมรำวรรณซึ่งเป็นตระกูลที่ร่ำรวย
อันดับหนึ่งของประเทศ ลูกชำยคนโตของตระกูลได้ประกำศ
ตำหำลูกสำวที่ภรรยำของเขำพำหนีไปตั้งแต่ยังเด็ก เมื่อข่ำว
นี้ได้ถูกประกำศออกไป ก็มีเด็กสำวคนหนึ่งมำอ้ำงสิทธิ์ควำม
เป็นลูกที่เขำกำลังตำมหำอยู่ โดยที่เด็กสำวคนนี้มีหมู่เลือด O
สมำชิกในตระกูลอยำกทรำบว่ำหญิงสำวคนนี้มีโอกำส
เป็นทำยำทของตระกูลหรือไม่ โดยที่ลูกชำยคนโตของตระกูล
และภรรยำของเขำมีหมู่เลือด B จงไขคดีนี้พร้อมอธิบำย
เหตุผล 19
ดำรำหนุ่มสุดฮอตได้ออกมำแถลงข่ำวเพื่อตำมหำ
พ่อ หลังจำกที่ไม่ได้พบกันมำ 20 ปี ตั้งแต่พ่อกับแม่แยก
ทำงกัน และตอนนี้แม่ได้เสียชีวิตแล้ว จึงอยำกพบพ่อ
สักครั้งหนึ่ง หลังจำกเป็นข่ำวได้มีชำย 2 คนมำพบเขำ
แล้วอ้ำงว่ำตนเองเป็นพ่อ โดยชำยคนแรกมีหมู่เลือด AB
ชำยคนที่สองมีหมู่เลือด B โดยที่ชำยหนุ่มมีหมู่เลือด O
แม่ของเขำมีหมู่เลือด A จงไขคดีว่ำชำยคนไหน
มีโอกำสเป็นพ่อของชำยหนุ่มผู้นี้
คดี 3
20
คดี 4
ณ สถำนเลี้ยงเด็กกำพร้ำแห่งหนึ่ง มีนักธุรกิจหนุ่ม
จำกอเมริกำได้มำยังสถำนที่นี้ เพื่อตำมหำลูกของเขำที่ถูกแกงค์
ลักพำจับมำยังเมืองไทย โดยเขำมีหมู่เลือด A และภรรยำของ
เขำมีหมู่เลือด B ทำงเจ้ำหน้ำที่สถำนเลี้ยงเด็กกำพร้ำได้นำเด็ก
ที่เป็นชำวต่ำงชำติจำนวน 4 คน มำให้ชำยผู้นี้ตรวจสอบว่ำคน
ไหนคือลูกของเขำ
โดยมีหลักฐำนขั้นต้นเป็นหมู่เลือดของเด็กแต่ละคน ดังนี้
คนที่ 1 2 3 และ 4 มีหมู่เลือด A B O AB ตำมลำดับ
จงไขคดีว่ำเด็กคนใดมีโอกำสเป็นลูกของชำยคนนี้เพรำะเหตุใด
21
หมู่เลือดของพ่อ หมู่เลือดของแม่ หมู่เลือดของลูกที่เป็นไปได้
O O
O A
O B
O AB
A A
A B
A AB
B B
B AB
AB AB 22
ตำรำงแสดงกำรถ่ำยทอดหมู่เลือดระบบ ABO ของพ่อแม่ ลูก ที่เป็นไปได้
O
O หรือ A
O หรือ B
A หรือ B
A หรือ O
O หรือ A หรือ B หรือ AB
A หรือ B หรือ AB
B หรือ O
A หรือ B หรือ AB
A หรือ B หรือ AB

มัลติเปิล อัลลีล (Multiple allele)