Dokumen ini membincangkan penilaian ujian lisan dan prinsip sebutan dalam bahasa Melayu, termasuk fonetik dan penghasilan bunyi vokal serta konsonan. Ia menerangkan proses menghasilkan bunyi vokal dengan jelas, termasuk contoh dalam perkataan untuk ilustrasi. Terdapat juga penjelasan tentang huruf vokal, diftong, dan konsonan dalam sistem sebutan.

2. PENILAIAN
 UJIAN LISAN – 5%

3. SEBUTAN
 SEBUTAN (fonetik)
 Mengkaji unsur-unsur bunyi bahasa yang digunakan dalam pertuturan.
 PRINSIP SEBUTAN
 Alat ujaran
 Alat pernafasan
 Organ sebutan
 PENGHASILAN BUNYI BAHASA MELAYU
 Konsonen
 Vokal
 Diftong
 Digraf

4. ALAT ARTIKULASI

5.  Sistem sebutan/ ejaan tersebut adalah seperti berikut:
 Huruf vokal: a, e, i, o, u
 Huruf diftong: ai, au, oi
 Huruf konsonan: huruf selain huruf vokal
 Huruf konsonan gabungan/ digraf: gh, kh, ny, ng, sy

6. Vokal
depan tengah belakang
luas
sempit
Separuh sempit
Separuh luas
i
e
a
o
u
e
Separuh sempit: ekor, enak, leper
Separuh luas: emak, emas, sentuh

7. Proses Penghasilan Bunyi Vokal Depan Luas
[ a ]
 Bagi menghasilkan bunyi vokal depan luas, proses berikut berlaku:
 I. Bibir dalam keadaan hampar.
 II. Hadapan lidah diturunkan serendah mungkin.
 III. Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya
udara dari paru-paru tidak keluar melalui rongga hidung.
 IV. Pita suara dirapatkan supaya udara dari paru-paru keluar dengan
menggetarkan pita suara ke rongga mulut.
 V. Bunyi yang dihasilkan ialah [a] contoh dalam perkataan:
 Contoh:-
 Awal perkataan: ajar, ayam
 Tengah perkataan: paku, bakul
 Akhir perkataan: kuda, lupa

8. Proses Penghasilan Bunyi Vokal Depan
Separuh Sempit [ e ]
 Bagi menghasilkan bunyi vokal depan separuh sempit, proses berikut
berlaku apabila:
 I. Bibir dihamparkan separuh sempit.
 II. Depan lidah dinaikkan separuh tinggi ke arah gusi.
 III. Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup hidung supaya udara
tidak keluar melalui rongga hidung.
 IV. Pita suara bergetar.
 V. Bunyi yang dihasilkan ialah [e] contoh dalam perkataan:
 Contoh:
 Awal perkataan: ekor, enak
 Tengah perkataan: leper, kekok
 Akhir perkataan: sate, tauge

9. Vokal Tengah [ə]
 Vokal Tengah [ə]
 I. Keadaan bibir hampar.
 II.Tengah lidah dinaikkan sedikit ke arah lelangit keras.
 III.Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan supaya udara tidak dapat keluar
melalui rongga hidung.
 IV.Pita suara dirapatkan supaya udara yang keluar dari paru-paru dapat
menggetarkan pita suara.
 Contohya dalam perkataan seperti: emak, sentuh, emas

10. Proses Penghasilan Bunyi Vokal Depan
Sempit [ i ]
 Bagi menghasilkan bunyi vokal depan sempit, proses berikut berlaku:
 I. Bibir dihamparkan.
 II. Depan lidah dinaikkan tinggi [setingggi mungkin]
 III. Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara
tidak keluar melalui rongga hidung.
 IV. Pita suara dirapatkan supaya udara dari paru-paru keluar lalu getarkan pita
suara.
 V. Contoh bunyi bahasa yang dihasilkan dalam perkataan ialah :
 Contoh:
 Awal perkataan : ibu
 Tengah perkataan : bila
 Akhir perkataan : tali

11.  Enam fonem atau bunyi vokal standard. Huruf-huruf yang
melambangkan fonem-fonem tersebut ialah a, e, i, o, u seperti dalam
rajah di bawah.

12. HURUF DIFTONG
 Tiga fonem diftong yang dilambangkan oleh gabungan dua huruf
seperti dalam rajah di bawah:

13. HURUF KONSONAN
b c d f g h j k
l m n p q r s t
v w x y z

14. CONTOH SEBUTAN
HURUF KONSONAN

15. DIGRAF
gh
kh
ng
sy
ny
ghairah, maghrib, mubaligh
khasiat, akhirat, tarikh
ngilu, bangun, pinang
nyata, hanyut
syabas, asyik, arasy