Group 2
Mj Babon Katrina Encarnacion Marlou Espino
PauloFernandez Edlan Florendo Nico Lobo
Angeilica Tang Hans Utieypo
Ito ay isang bahagi ng lingguwistika na nag-aaral ng kayarian
ng mga salita
Ito ay pag-aaral ng mga morpema ng isang wika.
Ito ay sistema ng pagsasama-sama ng mga morpema sa
pagbuo ng mga salitang isang wika.
Ito ang pinakmaliit na bahagi o yunit ng isang salita.
1. Morpemang Leksikal
 Ito ay may tiyak na kahulugan at kabilang dito ang mga pangngalan,
panghalip,pandiwa, panguri at pang-abay.
 Ito ang morpemang nakatatayo ng mag-isa sapagkat ang kanyang
kahulugan ay hindi na nangangailangan ng ibang pang salita
Halimbawa:
Pangngalan: aso, tao, paaralan Pandiwa: sumayaw, nanalo, kumanta
Panghalip: siya, ikaw, sila, ako Pang-abay: magaling, kanina, totoong maganda
2. Morpemang Pangkayarian
 Ito ay walang tiyak na kahulugan at kailangang makita sa isang
kayarian o konteksto ang mga ito upang magkaroon ng
kahulugan
 Ito ang mga salitang nangangailangan ng iba pang salita upang
mabuo ang kanilang gamit sa pangungusap.
Halimbawa:
Pang-angkop: na, -ng Pang-ukol: sa, tungkol sa/kay
Pangatnig: kaya, at, o Pananda: ay si, ang, ng
1. Morponemang Ponema
 Kung nagbabago ang kahulugan ng salita dahil sa pagdagdag ng
ponemang /a/ o kontradiksyo ng /o/ sa /a/, ang /a/ o /o/ ay
itinuturing ponema.
Halimbawa:
Doktora - {Doktor} at {a}
Senyora - {senyor} at {a}
Senadora - {Senador} at {a}
2. Morpemang Salitang-ugat
 Ito ay uri ng morpema na walang panlapi. Ito ay may payak
na anyo ng salita.
Halimbawa:
tao sayaw punta payong
takbo kanta alis
3. Morponemang Panlapi
 Ito ang mga morpema na ikinakabit sa salitang ugat na maaring
makapagpabagong kahulugan ng salita ngunit hindi ito nakatatayong
mag-isa.
Halimbawa:
mag-ina - {mag} at {ina}
maganda - {ma} at {ganda}
bumasa - {um} at {basa}
Ito ay mga salitang binubuo ng salitang-ugat lamang.
Halimabawa:
tulog kain aral simba
Ito ay mga salitang mayroong ng salitang-ugat at panlapi.
Halimabawa:
Kumain mabait inasahan
puntahan iinom
Unlapi- ikinakabit sa unahan ng salitang-ugat
-(um-, ma-, mag-, na-, nag-, nang-, ka-, pag-, in-, pa-)
Halimbawa:
umuulan = um + ulan
naglaro = nag + laro
Gitlapi – ikinakabit sa pagitan ng unang katanig at
sinusundan ng patinig
-(-um-, -in-)
Halimbawa;
sumasayaw = s + um +asayaw
kinanta = k + in + anta
Hulapi – ikinakabit sa hulihan ng salitang-ugat
-(-in, -hin, -an, -han)
Halimbawa:
hulihin = huli + hin
basahin = basa + hin
Kabilaan – ikinakabit sa unahan at hulihan ng
salitang-ugat
Halimbawa:
pinagkainan = pinag + kain + an
pagbutihin = pag + buti + han
Ang buong salita ay inuulit o kaya naman, ang isa, higit pang
patinig ay inuulit.
 Ito ay may dalawang Uri:
1. Pag-uulit na ganap – inuulit ang buong salitang-ugat
Halimbawa: gabi-gabi, araw-araw, oras-oras
2. Pag-uulit na di ganap – bahagi lamang ng salita ang
inuulit
Halimbawa: iinom, susulat, tatakbo, kakain
 Ito ay dalawang salitang pinagsasama para makabuo ng isang salita
 Halimbawa ng Tambalang Salita:
Balat-sibuyas Silid-aklatan
Ingat-yaman Hatinggabi
Patay-gutom Bahay-kubo
Ningas-kugon Hatid-sundo
Takip-silim Araw-gabi
Anak-pawis Tubig-alat
 Ito ay may dalawang uri:
1. Malatambalan o Tambalang Parsyal
- nananatili ang kahulugan ng dalawang salitang
pinagtatambal. Ginagamitan ito ng gitling sa pagitan.
Halibawa: balik-bayan, bahay-kalakal
2. Tambalang Ganap
- nakabubuo ng ikatlong kahulugang iba kaysa sa kahuluga
ng dalwang salitang pinagsama.
Halimbawa: hampaslupa, bahaghari
Morpema
Uri
Morpemang
Leksikal
Morpemang
Pangkayarian
Anyo
Morponemang
Ponema
Morpemang
Salitang-ugat
Morponemang
Panlapi
Kayarian ng Salita
Payak
Maylapi
Inuulit
Tambalan

Morpolohiya

  • 1.
    Group 2 Mj BabonKatrina Encarnacion Marlou Espino PauloFernandez Edlan Florendo Nico Lobo Angeilica Tang Hans Utieypo
  • 2.
    Ito ay isangbahagi ng lingguwistika na nag-aaral ng kayarian ng mga salita Ito ay pag-aaral ng mga morpema ng isang wika. Ito ay sistema ng pagsasama-sama ng mga morpema sa pagbuo ng mga salitang isang wika.
  • 3.
    Ito ang pinakmaliitna bahagi o yunit ng isang salita.
  • 4.
    1. Morpemang Leksikal Ito ay may tiyak na kahulugan at kabilang dito ang mga pangngalan, panghalip,pandiwa, panguri at pang-abay.  Ito ang morpemang nakatatayo ng mag-isa sapagkat ang kanyang kahulugan ay hindi na nangangailangan ng ibang pang salita Halimbawa: Pangngalan: aso, tao, paaralan Pandiwa: sumayaw, nanalo, kumanta Panghalip: siya, ikaw, sila, ako Pang-abay: magaling, kanina, totoong maganda
  • 5.
    2. Morpemang Pangkayarian Ito ay walang tiyak na kahulugan at kailangang makita sa isang kayarian o konteksto ang mga ito upang magkaroon ng kahulugan  Ito ang mga salitang nangangailangan ng iba pang salita upang mabuo ang kanilang gamit sa pangungusap. Halimbawa: Pang-angkop: na, -ng Pang-ukol: sa, tungkol sa/kay Pangatnig: kaya, at, o Pananda: ay si, ang, ng
  • 6.
    1. Morponemang Ponema Kung nagbabago ang kahulugan ng salita dahil sa pagdagdag ng ponemang /a/ o kontradiksyo ng /o/ sa /a/, ang /a/ o /o/ ay itinuturing ponema. Halimbawa: Doktora - {Doktor} at {a} Senyora - {senyor} at {a} Senadora - {Senador} at {a}
  • 7.
    2. Morpemang Salitang-ugat Ito ay uri ng morpema na walang panlapi. Ito ay may payak na anyo ng salita. Halimbawa: tao sayaw punta payong takbo kanta alis
  • 8.
    3. Morponemang Panlapi Ito ang mga morpema na ikinakabit sa salitang ugat na maaring makapagpabagong kahulugan ng salita ngunit hindi ito nakatatayong mag-isa. Halimbawa: mag-ina - {mag} at {ina} maganda - {ma} at {ganda} bumasa - {um} at {basa}
  • 10.
    Ito ay mgasalitang binubuo ng salitang-ugat lamang. Halimabawa: tulog kain aral simba
  • 11.
    Ito ay mgasalitang mayroong ng salitang-ugat at panlapi. Halimabawa: Kumain mabait inasahan puntahan iinom
  • 12.
    Unlapi- ikinakabit saunahan ng salitang-ugat -(um-, ma-, mag-, na-, nag-, nang-, ka-, pag-, in-, pa-) Halimbawa: umuulan = um + ulan naglaro = nag + laro
  • 13.
    Gitlapi – ikinakabitsa pagitan ng unang katanig at sinusundan ng patinig -(-um-, -in-) Halimbawa; sumasayaw = s + um +asayaw kinanta = k + in + anta
  • 14.
    Hulapi – ikinakabitsa hulihan ng salitang-ugat -(-in, -hin, -an, -han) Halimbawa: hulihin = huli + hin basahin = basa + hin
  • 15.
    Kabilaan – ikinakabitsa unahan at hulihan ng salitang-ugat Halimbawa: pinagkainan = pinag + kain + an pagbutihin = pag + buti + han
  • 16.
    Ang buong salitaay inuulit o kaya naman, ang isa, higit pang patinig ay inuulit.
  • 17.
     Ito aymay dalawang Uri: 1. Pag-uulit na ganap – inuulit ang buong salitang-ugat Halimbawa: gabi-gabi, araw-araw, oras-oras 2. Pag-uulit na di ganap – bahagi lamang ng salita ang inuulit Halimbawa: iinom, susulat, tatakbo, kakain
  • 18.
     Ito aydalawang salitang pinagsasama para makabuo ng isang salita  Halimbawa ng Tambalang Salita: Balat-sibuyas Silid-aklatan Ingat-yaman Hatinggabi Patay-gutom Bahay-kubo Ningas-kugon Hatid-sundo Takip-silim Araw-gabi Anak-pawis Tubig-alat
  • 19.
     Ito aymay dalawang uri: 1. Malatambalan o Tambalang Parsyal - nananatili ang kahulugan ng dalawang salitang pinagtatambal. Ginagamitan ito ng gitling sa pagitan. Halibawa: balik-bayan, bahay-kalakal 2. Tambalang Ganap - nakabubuo ng ikatlong kahulugang iba kaysa sa kahuluga ng dalwang salitang pinagsama. Halimbawa: hampaslupa, bahaghari
  • 20.