KAYARIAN NG MGA
SALITA
PAYAK
Ito ay salitang ugat lamang, walang
panlapi, hindi inuulit at walang
katambal na ibang salita.
Halimbawa: labis, payapa, dilim,
lingkod
MAYLAPI
Ito ay salitang binubuo ng salitang-
ugat at isa o higit pang panlapi.
Halimbawa: umalis, magtakbuhan,
tinulungan, pinaglaruan, at
nagsitulugan.
Ang paglalapi ay ang pagbubuo ng salita
sa pamamagitan ng pagsasama ng
panlapi at salitang-ugat.
Ang salitang-ugat ay nagkakaroon ng
iba’t ibang anyo at kahulugan sa
pamamagitan ng iba’t ibang panlapi.
Ang salitang-ugat ay nagkakaroon ng
iba’t ibang anyo at kahulugan sa
pamamagitan ng iba’t ibang panlapi.
Maaaring ang panlapi ay nasa anyong
unlapi (naligo, naglaba), gitlapi
(sinundo, sumulat), hulapi (sabihan,
utusan), kabilaan (kasayahan,
kapayapaan), at laguhan
(isinakatuparan)
TAMBALAN
Ito ay mga salitang pinagsama para
makabuo ng isang salita. May
dalawang pangkat ang tambalang
salita:
MGA TAMBALANG SALITANG
NANANATILI ANG KAHULUGAN
Sa uring ito, ang taglay na kahulugan
ng dalawang salitang pinagtambal ay
hindi nawawala. Walang ikatlong
kahulugan ang nabubuo.
Halimbawa: bahay-kubo, anak-pawis,
pamatid-uhaw
MGA TAMBALANG SALITANG NAGKAKAROON
NG KAHULUGANG IBA SA ISINASAAD NG
MGA SALITANG PINAGSAMA
Sa uring ito, ang dalawang salitang
pinagtambal ay nakabubuo ng ikatlong
kahulugang iba kaysa isinasaad ng
mga salitang pinagsama
Halimbawa: bahaghari at hampaslupa
Ito ay isinusulat ng walang gitling sa
gitnang dalawang salita
INUULIT
Inuulit ang salita kung ang kabuuan
nito o ang isa o higit pang pantig nito
sa dakong unahan ay inuulit
Batay sa kung ano pang bahagi ng
salita ang inuulit, may dalawang
pangkalahatang uri ng pag-uulit
PAG-UULIT NA GANAP
Sa uring ito ay inuulit ang buong
salitang-ugat. May mga salitang
nagbabago ng diin kapag inuulit,
mayroon namng nananatili ang diin
Halimbawa: gabi-gabi, isa-isa, dahan-
dahan
PAG-UULIT NA DI-GANAP
Tinatawag na di-ganap o parsyal ang
pag-uulit kung ang inuulit ay bahagi
lamang ng salita. Maaaring unang
pantig lamang ang inuulit
HALIMBAWA
Pag-uulit ng patinig (P) Iiyak, uuwi, aakyat
Pag-uulit ng Katinig-
Patinig-Katinig (KPK)
Sasayaw, lulundag,
susuntok
Pag-uulit ng unang
dalawang pantig ngunit sa
ikalaa, ang inuulit lamang
ay ang unang KP kung
kayarian ay KPK
Bali-baliko, himu-himutok
Pag-uulit gamit ang salita ay
dadalawahing pantig at kung nasa
banghay na panghinaharap, ang
inuulit ay ang buong salita. Ngunit
kung ang salita ay binubuo ng higit sa
dalawang pantig, ang inuulit lamang
ay ang unang dalawang pantig. At
kung ang kayarian ng ikalawang
pantig ay KPK, ang inuulit lamang ay
ang unang KP
Tatakbo-
takbo,
sasama-
sama,
hahangos-
hangos
Pag-uulit kapag ang
salita ay may umlapi, o
gitlapi o hulapi, ang
inuulit ay yaon lamang
salitang-ugat. Hindi
isinasama sa pag-uulit
ang panlapi
Umuuwi-uwi, maluluto-
luto, sabay-sabayan
May mga salitang
msylapi na ang inuulit
ay isa sa pantig ng
panlapi. May mga
panlaping ang inuulit ay
ang ikalawang pantig,
mayroon namang ang
inuulit ay ang ikatlong
pantig
Magsasa-pagong, mag-
papakabuti,
magsisipag-pakasipag

Kayarian ng mga salita report

  • 1.
  • 2.
    PAYAK Ito ay salitangugat lamang, walang panlapi, hindi inuulit at walang katambal na ibang salita. Halimbawa: labis, payapa, dilim, lingkod
  • 3.
    MAYLAPI Ito ay salitangbinubuo ng salitang- ugat at isa o higit pang panlapi. Halimbawa: umalis, magtakbuhan, tinulungan, pinaglaruan, at nagsitulugan.
  • 4.
    Ang paglalapi ayang pagbubuo ng salita sa pamamagitan ng pagsasama ng panlapi at salitang-ugat. Ang salitang-ugat ay nagkakaroon ng iba’t ibang anyo at kahulugan sa pamamagitan ng iba’t ibang panlapi.
  • 5.
    Ang salitang-ugat aynagkakaroon ng iba’t ibang anyo at kahulugan sa pamamagitan ng iba’t ibang panlapi.
  • 6.
    Maaaring ang panlapiay nasa anyong unlapi (naligo, naglaba), gitlapi (sinundo, sumulat), hulapi (sabihan, utusan), kabilaan (kasayahan, kapayapaan), at laguhan (isinakatuparan)
  • 7.
    TAMBALAN Ito ay mgasalitang pinagsama para makabuo ng isang salita. May dalawang pangkat ang tambalang salita:
  • 8.
    MGA TAMBALANG SALITANG NANANATILIANG KAHULUGAN Sa uring ito, ang taglay na kahulugan ng dalawang salitang pinagtambal ay hindi nawawala. Walang ikatlong kahulugan ang nabubuo. Halimbawa: bahay-kubo, anak-pawis, pamatid-uhaw
  • 9.
    MGA TAMBALANG SALITANGNAGKAKAROON NG KAHULUGANG IBA SA ISINASAAD NG MGA SALITANG PINAGSAMA Sa uring ito, ang dalawang salitang pinagtambal ay nakabubuo ng ikatlong kahulugang iba kaysa isinasaad ng mga salitang pinagsama
  • 10.
    Halimbawa: bahaghari athampaslupa Ito ay isinusulat ng walang gitling sa gitnang dalawang salita
  • 11.
    INUULIT Inuulit ang salitakung ang kabuuan nito o ang isa o higit pang pantig nito sa dakong unahan ay inuulit Batay sa kung ano pang bahagi ng salita ang inuulit, may dalawang pangkalahatang uri ng pag-uulit
  • 12.
    PAG-UULIT NA GANAP Sauring ito ay inuulit ang buong salitang-ugat. May mga salitang nagbabago ng diin kapag inuulit, mayroon namng nananatili ang diin Halimbawa: gabi-gabi, isa-isa, dahan- dahan
  • 13.
    PAG-UULIT NA DI-GANAP Tinatawagna di-ganap o parsyal ang pag-uulit kung ang inuulit ay bahagi lamang ng salita. Maaaring unang pantig lamang ang inuulit
  • 14.
    HALIMBAWA Pag-uulit ng patinig(P) Iiyak, uuwi, aakyat Pag-uulit ng Katinig- Patinig-Katinig (KPK) Sasayaw, lulundag, susuntok Pag-uulit ng unang dalawang pantig ngunit sa ikalaa, ang inuulit lamang ay ang unang KP kung kayarian ay KPK Bali-baliko, himu-himutok
  • 15.
    Pag-uulit gamit angsalita ay dadalawahing pantig at kung nasa banghay na panghinaharap, ang inuulit ay ang buong salita. Ngunit kung ang salita ay binubuo ng higit sa dalawang pantig, ang inuulit lamang ay ang unang dalawang pantig. At kung ang kayarian ng ikalawang pantig ay KPK, ang inuulit lamang ay ang unang KP Tatakbo- takbo, sasama- sama, hahangos- hangos
  • 16.
    Pag-uulit kapag ang salitaay may umlapi, o gitlapi o hulapi, ang inuulit ay yaon lamang salitang-ugat. Hindi isinasama sa pag-uulit ang panlapi Umuuwi-uwi, maluluto- luto, sabay-sabayan
  • 17.
    May mga salitang msylapina ang inuulit ay isa sa pantig ng panlapi. May mga panlaping ang inuulit ay ang ikalawang pantig, mayroon namang ang inuulit ay ang ikatlong pantig Magsasa-pagong, mag- papakabuti, magsisipag-pakasipag