NATURA ZIENTZIAK, DBH1
Lurraren hidrosfera
HIDROSFERA: LURREKO UR GUZTIAK
OSATZEN DUEN MULTZOA
JATORRIA: atmosfera bezala sumendi jardueratik
zetozen gasen ondorioz sortu zen.
Lurra hoztu ahala, ur-lurruna kondentsatu egin zen
eta euritan erori zen. Lurrazalaren gainean metatu zen
3.
NATURA ZIENTZIAK, DBH1
Lurraren hidrosfera
Tenperatura 15 ºC
hidrosferaren jatorria
Hasierako atmosfera:
Karbono dioxidoa
Ur-lurruna
Duela 4.400 milioi urte
Kondentsazioa
Ura gas-egoeran
Ur likidoa
Ur solidoa
4.
NATURA ZIENTZIAK, DBH1
Lurraren hidrosfera
- Ur gazia: 35 gramo gatz/litro.
-Gasak ditu disolbatuta: N,O, CO2.
- ura airearekin nahasten da
- Izaki bizidunen jardueraren
bidez:
fotosintesia, arnasketa.
- Tenperatura aldatu egiten da,
sakoneraren arabera.
Ozeanoetako ura
5.
NATURA ZIENTZIAK, DBH1
Lurraren hidrosfera
UR KONTINENTALAK
LURGAINEKOAK: ibaiak, aintzirak…
• Izotz modukoa: glaziarrak, kasko polarrak..
• Lurpeko urak: zati haundiena, akuiferoetan
bilduta.
-Prezipitazioetatik dator: euria, elurra eta kazkabarra.
- ozeanoetakoa baino gatz gutxiago dauka: UR GEZA.
(salbuespenak Aral eta itsaso hila).
6.
NATURA ZIENTZIAK, DBH1
Lurraren hidrosfera
Kontinenteetan den uraren banaketa
Aintzirak
Lur azpiko urak
Ibaiak Uharrak eta errekak
Padurak eta hezeguneak Glaziarrak
7.
NATURA ZIENTZIAK, DBH1
Lurraren hidrosfera
Gatzak itsasora garraiatzea
• Ur kontinentalek eramaten dituzte gatz
mineralak.
• Itsasoko ura lurrundu egiten da baina
gatzak geratzen dira.
8.
NATURA ZIENTZIAK, DBH1
Lurraren hidrosfera
uraren banaketa hidrosferan
Planetan ur guztia:
- ozeanoak: %97 ur gazia
- ur geza: %3
Ur geza horren:
-Izotza edo elurra: %79
- lurpekoak: %20
- gainerakoa: %1: lakuak, ibaiak, atmosferan,
izaki bizidunak...
9.
NATURA ZIENTZIAK, DBH1
Lurraren hidrosfera
Uraren propietateak
Bero kantitate handia xurgatzen du
Substantzia itsaskorra da
Ezohiko dilatazioa du
Oso disolbatzaile ona da
10.
NATURA ZIENTZIAK, DBH1
Lurraren hidrosfera
Urak bizitzarako duen garrantzia
-erreakzio kimikoak ur-ingurunean gertatzen
dira.
-gaiak banatzeko garraiobidea da.
-bat-bateko tenperatura-aldaketak eragozten
ditu.
-hondakinak kanporatzeko oso bide
eraginkorra da.
11.
NATURA ZIENTZIAK, DBH1
Lurraren hidrosfera
Uraren zikloa
Prezipitazioa
Lurrunketa
Kondentsazioa
Lur gaineko
jariatzea
Ebapotranspirazioa
iragaztea
Lurpeko jariatzea
12.
NATURA ZIENTZIAK, DBH1
Lurraren hidrosfera
- Dutxatzea, bainatu beharrean - Ura aurrezteko gailuak jartzea komuneko tangan
-Garbigailuak beteta erabiltzea - Iturria ixtea, hortzak garbitu bitartean
Uraren erabilera eta ura aurreztea
Erabilera
Nekazaritza eta
abeltzaintza
Industria Etxea
Aurreztea
Erruz ureztatzea Ihinztaketa Tantakako ureztapena
13.
NATURA ZIENTZIAK, DBH1
Lurraren hidrosfera
Edateko ura
1. Hartzea eta arbastatzea
2. Aurretratamendua
3. Dekantazioa eta iragazketa
4. Klorazioa
eta desklorazioa
5. Ponpatzea eta banatzea
Edateko uraMOE
Osasunerako substantzia kaltegarririk ez
Gas- eta gatz-proportzio jakin bat eduki
Koloregabea, usaingabea eta zapore atsegina izan
14.
NATURA ZIENTZIAK, DBH1
Lurraren hidrosfera
Uraren kutsadura
-partikula solidoak.
-Likidoak.
-Biologikoak.
-Energia formak.
-Gasak.
15.
NATURA ZIENTZIAK, DBH1
Lurraren hidrosfera
Impaktu negatiboak
-lurpeko eta lurgaineko uren gehigizko
ustiapena.
-ibaien erregimena aldatzea.
-akuiferoak gazitzea.
16.
NATURA ZIENTZIAK, DBH1
Lurraren hidrosfera
Inpaktu positiboak
-akuiferoak artifizialki kargatzea.
-ur gainean gelditzem diren zaborrak biltzea
eta garbitzea.
-pestiziden eta ongarrien erabilera arautzea.
-hondakin-urak araztea.
17.
NATURA ZIENTZIAK, DBH1
Lurraren hidrosfera
Uraren kalitatea
Uraren kutsadura
Industrien isurketak eta baserrietako urak
Hiri-guneetako hondakin-urak
Petrolio-ontzien isurketak
Ongarriak eta pestizidak
Zer egin dezakegu guk?
Bota zaborra dagokion edukiontzira
Ez bota hondakin arriskutsuak ez harraskatik ez
komunetik behera
Ez bota pilarik zaborretara