14. Bizimodua duela milaka urte 4. Maila Santillana Altzako Laguntza Gela
Lehen gizakien garaia Lehenengo gizakiak talde txikitan bizi ziren. Alde batetik bestera animalien eta landareen bila. Ibaiaren batetik hurbil geratzen ziren ura izateko. Haitzuloetan edota txaboletan bizi ziren. Beranduago landareak hazten eta animaliak zaintzen ikasi zuten. Honen ondorioz, lehenengo herrixkak eraiki zituzten.
Lehen gizakien garaia. Lehen gizakiak oso motel joaten ziren leku batetik bestera, oinez joaten zirelako eta bizkarrean ondasun guztiak eramaten zituztelako. Beranduago gurpila eta gurdiak asmatu zituzten. Belaontziak ere bai.
Lehen gizakien garaia. Garai  hartan  tresna  sinpleak  erabiltzen zituzten:  gezien  puntak, arpoiak, mailuak, aiztoak eta  lantzen  puntak. Egur  eta  harriekin  egiten  zituzten  tresnak.
Lehen gizakien garaia.
Lehen gizakien garaia. Lehen gizakiek pinturen bidez dekoratzen zituzten haitzuloetako sabaiak eta paretak: animaliak,  baita ehiza-eszenak ere. Zeramikazko ontziak ere egiten zituzten, eskuekin moldatuz eta ondoren sutan erretzen zuten.
Lehen gizakien garaia: Ekain Haitzuloak (Zestoa, Sastarrain)
Erromatarren garaia. Duela 2.000 urte, erromatarrek hiri asko eraiki zituzten. Erromatarrak domusetan, insuletan eta “villetan” bizi ziren. Domusetan aberatsak bizi ziren. Insuletan behartsuak bizi ziren.
Erromatarren garaia. Erromatarrak, landetan,” villetan” bizi ziren.
Erromatarren garaia. Harrizko bideak eraiki zituzten: galtzadak. Portuak ere bazeuden garai hartan. Salgaiak belaontzitan iristen zirelako.
Erromatarren garaia Erromatarrak oinez, zaldiz  eta gurdiz joaten  ziren; ibaiak pasatzeko  zubiak  eraiki zituzten.
Erromatarren garaia. Erromatarrak eraikitzaile bikainak izan ziren: Antzokiak Anfiteatroak (gladiadoreak eta piztiak) Zirkuak (Gurdi-lasterketak) Tenpluak (jainkoentzat) Termak (bainuak) Akueduktuak (ura hirietara eramateko)
Erromatarren garaia Latina  zen erromatarren hizkuntza. Latinetik eratorri ziren, gerora, gaztelania, catalana eta galiziera . Pinturez bidez dekoratzen zituzten etxeko hormak eta mosaikoz estaltzen zuten lurra.
Zaldunen garaia. Duela 1000 urte zaldunak gazteluetan  bizi ziren, zerbitzariekin,  familiarekin  eta  soldaduekin. Gazteluek,  harresiak, defentza dorreak  eta lubanarro -sakanak zituzten.
Zaldunen garaia. Gaztelutik gertu, herrixkak zeuden eta nekazariak hor bizi ziren. Etxe txikiak zeuden. Zura edo buztina erabiliz eraikitzeko. Gela bakarra zuten eta han lo eta jan egiten zuten.
Zaldunen garaia. Errepideak ez zeuden oso zainduta. Errepideak arriskutsuak ziren, bidelapurrak zeudelako. Nola ibiltzen ziren: Oinez, zaldiz edo mandoz ibiltzen ziren edo bestela gurdietan. Itsasoan belaontzietan nabigatzen jarraitzen zuten. Belaontziek haizearen indarra behar zuten ibiltzeko.
Zaldunen garaia. Garai  hartan,  harrizko  eliza  asko  eraiki zituzten.  Eliza  haiek  gangen  bidez  eztaltzen zituzten. Gangak  harrizko  sabaiak  ziren, kurbatuak  eta  konkortuak.
Zaldunen garaia. Estilo erromanikoa: Arte-estilo bat da. Estilo  erromanikoan,  elizen  hormak  oso lodiak  ziren  eta  lehio  gutxi  zituzten. Horregatik,  eraikinek  argi  gutxi  izaten  zuten barruan.
Zaldunen garaia. Estilo gotikoa: Hurrengo arte-estiloa. Elizak altuagoak ziren. Hormak ez ziren hain lodiak eta lehioak oso handiak ziren.
Dominikar Errepublikako lehen gizakiak. Orain dela 5.000 urte, lehenengo gizakiak iritsi ziren irlara. Ehiztariak, arrantzaleak eta biltzaileak ziren. Haitzuloetan marrazki magikoak egiten zituzten ehizan arrakasta lortzeko. Fokak eta manatiak ziren bere elikagai nagusiak.
Dominikar Errepublika
Dominikar Errepublika. Colon Irlara iritsi zenean, hor bizi zirenek “tainoak “ izena zuten. Tainoak nekazariak ziren. Emakumeek etxeko lanak eta nekazaritzako lanak egiten zituzten. Gizonek, ehiza eta arrantza egiten zuten. Kolonizazioaren ondorioz, desagertu ziren baina gaur egun beraien aztarnak daude.
Dominikar Errepublika.

14 gaia

  • 1.
    14. Bizimodua duelamilaka urte 4. Maila Santillana Altzako Laguntza Gela
  • 2.
    Lehen gizakien garaiaLehenengo gizakiak talde txikitan bizi ziren. Alde batetik bestera animalien eta landareen bila. Ibaiaren batetik hurbil geratzen ziren ura izateko. Haitzuloetan edota txaboletan bizi ziren. Beranduago landareak hazten eta animaliak zaintzen ikasi zuten. Honen ondorioz, lehenengo herrixkak eraiki zituzten.
  • 3.
    Lehen gizakien garaia.Lehen gizakiak oso motel joaten ziren leku batetik bestera, oinez joaten zirelako eta bizkarrean ondasun guztiak eramaten zituztelako. Beranduago gurpila eta gurdiak asmatu zituzten. Belaontziak ere bai.
  • 4.
    Lehen gizakien garaia.Garai hartan tresna sinpleak erabiltzen zituzten: gezien puntak, arpoiak, mailuak, aiztoak eta lantzen puntak. Egur eta harriekin egiten zituzten tresnak.
  • 5.
  • 6.
    Lehen gizakien garaia.Lehen gizakiek pinturen bidez dekoratzen zituzten haitzuloetako sabaiak eta paretak: animaliak, baita ehiza-eszenak ere. Zeramikazko ontziak ere egiten zituzten, eskuekin moldatuz eta ondoren sutan erretzen zuten.
  • 7.
    Lehen gizakien garaia:Ekain Haitzuloak (Zestoa, Sastarrain)
  • 8.
    Erromatarren garaia. Duela2.000 urte, erromatarrek hiri asko eraiki zituzten. Erromatarrak domusetan, insuletan eta “villetan” bizi ziren. Domusetan aberatsak bizi ziren. Insuletan behartsuak bizi ziren.
  • 9.
    Erromatarren garaia. Erromatarrak,landetan,” villetan” bizi ziren.
  • 10.
    Erromatarren garaia. Harrizkobideak eraiki zituzten: galtzadak. Portuak ere bazeuden garai hartan. Salgaiak belaontzitan iristen zirelako.
  • 11.
    Erromatarren garaia Erromatarrakoinez, zaldiz eta gurdiz joaten ziren; ibaiak pasatzeko zubiak eraiki zituzten.
  • 12.
    Erromatarren garaia. Erromatarrakeraikitzaile bikainak izan ziren: Antzokiak Anfiteatroak (gladiadoreak eta piztiak) Zirkuak (Gurdi-lasterketak) Tenpluak (jainkoentzat) Termak (bainuak) Akueduktuak (ura hirietara eramateko)
  • 13.
    Erromatarren garaia Latina zen erromatarren hizkuntza. Latinetik eratorri ziren, gerora, gaztelania, catalana eta galiziera . Pinturez bidez dekoratzen zituzten etxeko hormak eta mosaikoz estaltzen zuten lurra.
  • 14.
    Zaldunen garaia. Duela1000 urte zaldunak gazteluetan bizi ziren, zerbitzariekin, familiarekin eta soldaduekin. Gazteluek, harresiak, defentza dorreak eta lubanarro -sakanak zituzten.
  • 15.
    Zaldunen garaia. Gaztelutikgertu, herrixkak zeuden eta nekazariak hor bizi ziren. Etxe txikiak zeuden. Zura edo buztina erabiliz eraikitzeko. Gela bakarra zuten eta han lo eta jan egiten zuten.
  • 16.
    Zaldunen garaia. Errepideakez zeuden oso zainduta. Errepideak arriskutsuak ziren, bidelapurrak zeudelako. Nola ibiltzen ziren: Oinez, zaldiz edo mandoz ibiltzen ziren edo bestela gurdietan. Itsasoan belaontzietan nabigatzen jarraitzen zuten. Belaontziek haizearen indarra behar zuten ibiltzeko.
  • 17.
    Zaldunen garaia. Garai hartan, harrizko eliza asko eraiki zituzten. Eliza haiek gangen bidez eztaltzen zituzten. Gangak harrizko sabaiak ziren, kurbatuak eta konkortuak.
  • 18.
    Zaldunen garaia. Estiloerromanikoa: Arte-estilo bat da. Estilo erromanikoan, elizen hormak oso lodiak ziren eta lehio gutxi zituzten. Horregatik, eraikinek argi gutxi izaten zuten barruan.
  • 19.
    Zaldunen garaia. Estilogotikoa: Hurrengo arte-estiloa. Elizak altuagoak ziren. Hormak ez ziren hain lodiak eta lehioak oso handiak ziren.
  • 20.
    Dominikar Errepublikako lehengizakiak. Orain dela 5.000 urte, lehenengo gizakiak iritsi ziren irlara. Ehiztariak, arrantzaleak eta biltzaileak ziren. Haitzuloetan marrazki magikoak egiten zituzten ehizan arrakasta lortzeko. Fokak eta manatiak ziren bere elikagai nagusiak.
  • 21.
  • 22.
    Dominikar Errepublika. ColonIrlara iritsi zenean, hor bizi zirenek “tainoak “ izena zuten. Tainoak nekazariak ziren. Emakumeek etxeko lanak eta nekazaritzako lanak egiten zituzten. Gizonek, ehiza eta arrantza egiten zuten. Kolonizazioaren ondorioz, desagertu ziren baina gaur egun beraien aztarnak daude.
  • 23.