Uraren Nazioarteko Eguna

1. URARI BURUZKO BITXIKERIAK

2. Madagaskarreko ekialdean dagoen
Reunion uharteak du egun bateko
prezipitazio errekorra: 24 ordutan
1870 mm ur bildu ziren. (Araban
urteko batez besteko prezipitazioa
1.000 mm ingurukoa da).

3. Antartikako izotz guztia urtuko
balitz, itsasoen maila 75 metro igoko
litzateke eta urak Lurraren laurdena
beteko luke.

4. Afrikako Victoria ur-
jauzietatik minutu
bakoitzean 300 milioi litro
ur baino gehiago jausten
da.

5. Gizakiaren pisuaren %
70 ura da. Hezurren %
20 eta garunaren % 80
ura da...

6. Fruta eta barazki batzuek % 97 ur izan
dezakete.

7. Olio litro batek bi milioi
litro ur kutsa ditzake.

8. Garatzeko bidean dauden
herrialdeetan, ia gaixotasunen % 80
uraren kutsadurarekin dago lotuta.

9. Zuhaitzek hostoetatik galtzen
dute ura. Tamaina ertaineko urki
batek, 200.000 hosto dituela
suposatuta, egun bero batean
400 litro ur inguru gal ditzake;
hau da, freskagarrien 1.200 lata
betetzeko beste ur.

10. Euri tantek ez dute
"malkoen" itxura. Abiadura
handiko kamerak erabilita
jakin da tanta horien itxura
hanburgesa-opil baten
antza handiagoa duela.

11.  Urak Lurreko tenperatura
erregulatzen du.
 Gizakiaren gorputzaren tenperatura
erregulatzen du.
 Elikagaiak eta oxigenoa gure
zeluletara eramaten ditu.
Organoak babesten ditu.
 Hondakinak kanporatzen ditu.

12. Pertsona batek hilabete iraun
dezake bizirik ezer solidorik jan
gabe, baina astebete baino
gutxiago biziko da urik gabe.

13. Ura irakiten jarriz gero (itsas
mailan minutu bat eta altueran
hiru minutu) birus, bakterio eta
bestelako germen guztiak hil
egingo dira.

14. Ura “gogorra” edo “biguna” den
jakiteko toxikoak ez diren mineral
biren kopurua begiratu behar da:
kaltzioa eta magnesioa. Urak
kaltzio edo magnesio gutxi
duenean biguna dela esaten da.

15. Metro kubiko bat = 1.000
litro

16. Ur sulfurosoek “arrautza ustelen”
usain gogorra dute, hidrogeno
sulfuroa dutelako; izan ere, materia
organikoak eta mineral batzuk (pirita
adibidez) ukitzean hartzen du
lurpeko urak hidrogeno sulfuro hori.



17. Urak beste edozein likidok baino
substantzia gehiago (kopuru aldetik)
disolba dezake, azido sulfurikoak
baino gehiago!

18. Destilatutako ura neutroa da, pH 7
du. Itsasoko ura pixka bat basikoa da:
pH 8. Ur natural gehienek pH 6 eta
pH 8 artean dute. Euri azidoaren urak
pH txikia izan dezake: pH 4.

19. Ura biziaren sinonimoa da. Uretan
jaio zen Lurra planetaren bizia, eta
gaur egun planetan bizirik dauden
espezieen erdia baino gehiago uretan
bizi da.

20. Gorputzeko uraren % 3 galtzen
badugu nekea sentitzen dugu,
uraren % 10 galtzen badugu arrisku
larrian gaude eta uraren % 12ko
galerarekin ez dugu bizirik iraungo.

21. Gizakiaren gorputzaren % 60 ura da;
baita garunaren % 70, odolaren % 82
eta biriken % 90 ere. Bestalde, zelulak
urez daude osatuta batez ere.

22. Naturan, Ura da materiaren hiru
agregazio egoeretan (solidoa, likidoa
eta gasa) dagoen substantzia
bakarra.

23. Ura ezinbestekoa da industriarako.
Lehengai moduan erabiltzen da,
baita hozgarri, disolbatzaile, energia
iturri eta abar moduan ere.
Industriako prozesu gehienak ezin
dira egin urik gabe.

24. Baliabide garrantzitsuenetako bat
oinen azpian daukagu: lurpeko urak.
“Akuifero” izenez ezagutzen ditugun
lurpeko urtegietan biltzen dira.

25. AEBetako iparraldeko alde
batzuetan akuiferoak
kutsatuta egotearen
arrazoi nagusiena,
errepideetan izotza ez
sortzeko botatzen den
gatza da.

26. Mende hasieratik gaur arte,
mundu osoan 20 aldiz gehitu
da industrian kontsumitzen
den ura.