BIZITZAREN SORRERA
• Espazioan big bang izeneko leherketan
galaxia eta lurra sortu ziren.
• Lurra suzko bola bero eta idorra zen.
• Lurrazala hoztu zen baina barrutik bero
jarraitu zuen.
• Sumendiek gasak kanporatzen zituzten eta
geruza lodi bat eratu zen planetaren
inguruan.
• Gasa hoztean, euria aritu ondoren, dena urez
estalita geratu zen.
• Lurraren barneko indarren eraginez, lur-
eremu handiak uretatik atera ziren
mendikateak sortuz.
PLANETAKO URA
• 4600 milioi urte dituen lurraren
• Hidrosfera: lur planetak duen ur multzoa:
gazia (%94) eta geza (%6)
Hidrosfera
Ur geza.
Ur gazia.
%94
%6
• Litosfera: lurraren zati solidoa, lurrazala
• Atmosfera: lurra inguratzen duen gas-geruza.
URAREN PROPIETATEAK
• Naturan hainbat egoeratan agertzen da ura:
likido (itsaso,ibai, erreka, laku) solido (glaziar
eta lurburuetan) eta gas moduan (hodeietan
eta atmosferan). Ura tenperaturaren arabera
aldatzen da.
• Ura disolbatzailea da: urak ez du kolore, ez
zapore ez usainik. Substantzia batzuk urarekin
nahastu egiten dira eta ura aldatzen dute.
• DISOLBATZAILEA + SOLUTUA = DISOLUZIOA
URAREN ZIKLOA
LURRUNDUKONDENTSATUSOLIDOTUURTU
• Itsaso, ibai eta aintziretako ura lurrundu egiten
da eta gorantz igotzen da.
• Hozten denean hodeiak sortzen dira. Gehiago
hoztean lurruna kondentsatu egiten da.
• Ur tanta txiki horiek elkartu, eta lurrera
erortzen dira, euri, kazkabar edo elur moduan.
• Lurrazaletik zein lurpetik, errekak eta ibaiak
osatzen dira itsasoraino.
IBAIAREN IBILGUA
• Lurrazala aldatu (zatitu, birrindu, urratu)
egiten da uraren eraginez. Aldaketa honi
higadura deritzo.
• Ibai batek, jaiotzen denetik itsasoratu arte,
egiten duen bideari ibilgua deritzo.
• Ibilgua 3 zati ditu:
• Goi ibilgua (aldapatsua,
azkarra, higadura
handikoa)
• Erdiko ibilgua (aldapa
txikiagoa eta
mantsoagoa. Oraindik
ere materia garraiatzen
du).
• Behe ibilgua (zabala eta
materialaren pilaketak)
URAREN ERABILERAK
– Edateko
– Garbitzeko
– Garraiatzeko
– Errotak mugitzeko
– Gorputzak egoki funtzionatzeko eta
indarberritzeko ezinbestekoa duen elikagaia
– Ura ez edateak deshidratazioa ekar dezake.
IBAI BATZUEN IZENAK
• Nerbioi, Ibaizabal, Urumea, Ebro, Zadorra

Uraren zikloa