ZELULAREN ANTOLAKETA
MINTZ PLASMATIKOA
ZITOPLASMA: ORGANULUAK
NUKLEO
ZELULAREN MINTZAK
FOSFOLIPIDOAK:
*bi geruza
*alde hidrofilikoak kanporantz zein barnerantz eta alde
hidrofoboak elkarren kontra
KANPO-INGURUNEA
BARNE-INGURUNEA
Lipidoen artean PROTEINAK txertazen dira.
Mintza zeharkatzen dute bi aldeetatik edo bakar batetik
Gehi GLUZIDOAK (glikolipidoak edo glikoproteinak)
Gehi KOLESTEROLA mintzak egonkortzeko
Egitura dinamikoa da
Fosfolipidoak
Proteinak
Gluzidoak
Glikoproteinak
Kolesterola
ZITOPLASMA
ZITOSOLA: NAHASTE KONPLEXUA
MORFOPLASMA: ORGANULUAK
ZITOESKELETOA
● MIKROHARIZPIAK
● TARTEKO HARIZPIAK
● MIKROTUBULUAK
Erribosomak
Erribosomaren bi azpiunitateak
 bi azpiunitatez osatuak
KOKAPENA:
Zitoplasman aske: Zitosolean askotan elkarrekin agertzen dira polisomak osatuz.
EEB-ri kanpoko aldetik lotuta
Mitokondrioetan
Kloroplastoetan
OSAGAIAK:
 RNAr eta proteinak
FUNTZIOA: proteinen sintesia
Nukleoa
Funtzioak:
Aktibitate zelular guztiak zuzendu
Material genetikoa bikoiztu, gorde eta zelula berriei transmititzea.
Kokapena: Zelula eukariotiko guztietan, salbuespenak izan ezik: eritrozitoak
Mintz nuklearra Nukleoplasma
•Kromatina: DNA eta histonaz
osaturik
Nukleoloa:
•RNAr eta erribosomak sintetizatu
Poro nuklearrak
Mintz nuklearra Nukleoplasma
Poro nuklearrak
Mintz nuklearra Nukleoplasma:
•ingurune urtsua
Nukleo interfasikoa
MINTZ NUKLEARRA
Mintz bikoitza da
Mintz nuklearra Poro nuklearrak
PORO NUKLEARRAK
Egitura proteinikoak dira
Nukleoaren eta zitoplasmaren arteko substantzien
elkartrukerako
• Mitosian kromatina kondentsatu eta kromosomak
eratzen ditu
• Forma desberdinekoak izan daitezke
NUKLEO MITOTIKOA
ERRETIKULU ENDOPLASMATIKOA
Erretikulu
endoplasmatiko
leuna
Erretikulu
endoplasmatiko
bikortsua
•Zakulu eta tutuz osatutako sistema
•Mintz lipoproteikoz inguratua
•Bildukin nuklearrarekin komunikaturik
eta zitoplasman zehar hedatzen da
•EE Bikortsua: kanpoaldean erribosomak
itsatsita: proteinen sintesia
•EE Leuna: erribosomarik gabe. Lipidoen
sintesia
Golgi-ren aparatua
Camilo Golgi (1843-1926)
Medikuntzako Nobel saria 1906an
Zakuluak
Besikulak
EGITURA:
Zisternak: zakulu zapalak 4 edo 8naka multzokatuta, diktiosoma osatuz.
•Cis aldean EEBtik datozen besikulak daude.
•Trans aldean jariapen besikulak, lisosomak,peroxisomak... eratzen dira
Besikulak: diktiosoma inguratzen.
FUNTZIOA:
•Polisakaridoen sintesia:
•Mintzak berritu eta mantendu
•Trans aldean eratzen diren besikulen edukinaren arabera lisosomak, peroxisomak...eratu
Garraioa,heltzea eta jariaketa
Golgi-ren aparatua
Lisosomak
Autofagosoma
Lisosomak
hondatutako
organulua
digeritzen
•Funtzioa: liseriketa zelularra
• Motak:
•Primarioak: Golgi aparatuan eratu
berriak
•Sekundarioak: fagozitosi-besikulari edo
zitoplasma zatiari (autofagosoma) lotua
liseriketa zelularra burutzeko.
Golgi aparatutik datozen besikulak.
•Mintzez inguratutako besikula txikiak (0,3-1,5 μ)
•Entzima oxidatzailez beterik, katalasa adibidez.
•Hidrogeno peroxidoa, (ur oxigenatua H2O2) eratu edo erabiltzen dute
FUNTZIOA:
•Lipidoen metabolismoan garrantzitsuak
•Hainbat metabolito oxidatzen dituzte ur oxigenatua
askatuz.
Peroxisomak
Barne mintza
Mintzarteko
gunea
Kanpo
mintza
ATP-a sintetasak
Gandorra
Matriza DNA zirkularra
Barne mintza
Mintzarteko
gunea
Kanpo
mintza
ATP-a sintetasak
Gandorrak
Matriza DNA zirkularra
Mitokondrioak
Funtzioa: arnasketa zelularra, hots, energia sortzen duen arnasketa
aerobioa.
Matrizean erribosomak eta DNA mitokondriala dago,
• Zelula eukariotiko guztietan daude
• Kopuru handietan (ehundaka, milaka)
Mitokondrioak
ZENTROSOMA
ANIMALI ZELULETAN SOILIK
BI ZENTRIOLOZ OSATUTA
FUNTZIOA:
UGALKETA ZELULARRA (ARDATZ AKROMATIKOA),
ZILIOAK, FLAGELOAK…..
MIKROTUBULOAREN ANTOLAKETA ZENTROA
ZILIOAK ETA FLAGELOAK
● ZENTROSOMATIK ARATORTZEN DIRA
● FLAGELOAK: KOPURU GUTXO ETA LUZEAK
● ZILIOAK: ASKO ETA MOTZAK
● Mintzez inguratutako poltsa handiak
● Jarduera metabolikorik ez duten substantzia desberdinez beterik
Bakuoloak
•Funtzio anitza:
* Erreserbako substantziak gorde
almidoia, proteinak, gantzak...
* Substantzia toxikoak gorde:
esentziak, nitotina, opioa,
erretxinak...
* Ura gorde landare zelularen
egoera isotonikoa kontrolatzeko
•Landare zeluletan ohikoa da bakarra
eta handia.
•
•ANIMALIETAN: txikiak: inklusioak

Zelulenantolaketa