Download to read offline
More Related Content
Similar to guape_ponemangsuprasegmental.pptx
guape_ponemangsuprasegmental.pptx
- 1.
- 2.
- 3. Ano ba angPONEMA? Ang ponema ay isa sa mga yunit ng tunog na nagpapakita ng kaibahan ng isang salita mula sa isa pang salita ng partikular na wika.
- 4. • Ang pag-aaralng mahalagang yunit ng tunog o ponema ay binubuo ng mga segmental at suprasegmental. Segmental ang mga tunay na tunog at ang bawat tunog ay kinakatawan ng isang titik sa ating alpabeto. Ang suprasegmental ay pag-aaral ng diin (stress), pagtaas-pagbaba ng tinig (tune o pitch), paghaba (lenghtening) at hinto (juncture).
- 5. 2 URI NGPONEMA: 1. PONEMANG SEGMENTAL 2. PONEMANG SUPRASEGMENTAL
- 6. 1. PONEMANG SEGMENTAL •Ginagamitupang makabuo ng mga salita upang bunuo ng mga pangungusap. •Ito ay kinakatawanan ng titik o letra.
- 7. • Ang Filipinoay may 21 ponemang segmental – 16 sa mga ito aykatinig at lima naman ang patinig. • Mga Katinig - /b, k, d, g, h, l, m, n, ng, p, r, s, t, w, y, ?/ • Sa ating palabaybayan ang /?/ ay hindi binigyan ng katumbas na titik. Sa halip, isinama ito sa palatuldikan at tinumbasan ng tuldik na paiwa /’/ sa dahilang ito’y hindi normal na tulad ng ibang ponema.
- 8. • Mahalaga ang/?/ o tuldik na paiwa /’/ sapagkat nakapagpapaiba ito ng kahulugan ng salita kapag inilagay sa huling pantig ng salitang nagtatapos sa patinig. • Ang tawag sa /?/ ay glotal o impit na tunog. • Ang impit na tunog o glotal ay itinuturing na isang ponemang katinig sa Filipino bagama’t hindi ito ipinakikita sa ortograpiya ng ating wika. Mahalaga ito sa isang salita sapagkat nakapagbabago ito ng kahulugan ng dalawang salita na pareho ang baybay. • Hal: bata/h/=robe, bata/’/=child
- 9. • Mga Patinig- /a, e, i, o, u/ • Itinuturing ang mga patinig na siyang pinakatampok o pinakaprominenteng bahagi ng pantig. Walang pantig sa Filipino na walang patinig. • Halimbawa: • ba – hay, ba – ba – e, u – lo, di - la
- 10. • May kani-kaniyangtiyak na dami o bilang • ng makabuluhang tunog ang bawat wika. • Makabuluhan ang isang tunog kapag nag- iba ang kahulugan nito sa sandaling alisin • o palitan ito. Halimbawa’y mag-iiba ang • kahulugan ng salitang baso kapag inalis ang /s/ at ito’y nagiging bao. Kapag pinalitan naman ang /s/ ng /l/, ito’y nagiging balo. • Samakatwid, ang /s/ ay makabuluhang tunog sa Filipino at tinatawag itong ponemang segmental o ponema.
- 11. 2. PONEMANG SUPRASEGMENTAL •Ginagamitsa pagbigkas ng mga salita upang higit na maging mabisa ang pakikipagtalastasan. •HINDI ito ay kinakatawanan ng titik o letra.
- 12. 3 URI NG PONEMANGSUPRASEGMENTAL: 1.DIIN 2. TONO 3. ANTALA
- 13. 3 URI NG PONEMANGSUPRASEGMENTAL: 1. DIIN -tumutukoy sa lakas ng bigkas sa pantig ng salita.
- 14.
- 15.
- 16.
- 17.
- 18.
- 19.
- 20. 3 URI NG PONEMANGSUPRASEGMENTAL: 2. TONO - Ang taas-baba na iniuukol sa pagbibigkas ng pantig ng isang salita.
- 21.
- 22.
- 23.
- 24.
- 25.
- 26.
- 27.
- 28.
- 29.
- 30.
- 31. 3 URI NG PONEMANGSUPRASEGMENTAL: 3. ANTALA - Saglit na pagtigil sa pagsasalita upang higit na maging malinaw ang mensahe.
- 32. Pangungusap #1: HINDI AKOANG SALARIN! (hindi siya ang suspek.)
- 33. Pangungusap #2: HINDI, AKOANG SALARIN! (Siya ang suspek.)
- 34. Pangungusap #3: HINDI, PUTIITO. (Puti talaga ang kulay.)
- 35. Pangungusap #4: HINDI PUTIITO. (Hindi puti ang kulay.)
- 36. Pangungusap #7: Hindi siyasi Maria. (Iba ang pangalan niya.)
- 37. Pangungusap #8: Hindi, siyasi Maria. (Maria ang pangalan niya.)
- 38.