Tinatalakay ng dokumento ang matalinghagang pananalita na may mga di tuwirang kahulugan at kadalasang ginagamit sa panitikan, partikular sa tula. Kasama sa mga halimbawa ang mga idyoma at tayutay tulad ng pagtutulad, pagwawangis, at iba pa, na nagbibigay ng mas malalim na konteksto sa mga pahayag. Ang mga tayutay ay may iba't ibang uri at gamit na nagdadala ng bisa sa wika at pagpapahayag.

1. MATALINGHAGANG
PANANALITA

2. • Mga pahayag na di tuwiran o
di literal ang kahulugang
taglay at sa halip ay may
nakakubling mas malalim na
kahulugan
Matalinghagang Pananalita

3. • Ito ay karaniwang ginagamit
sa panitikan lalong-lalo na sa
panulaan sapagkat isa rin ito
sa mga itinuturing element ng
tula
Matalinghagang Pananalita

4. 1. Mga Idyoma
Mga Uri ng Matalinghagang
Pananalita
2. Mga Tayutay

5. - Mga pahayag na karaniwang
hango mula sa karanasan ng
tao, mga pangyayari sa
buhay at sa paligid subalit
nababalutan ng higit na
malalim na kahulugan
1. Mga Idyoma

6. Mga Halimbawa ng Idyoma
IDYOMA KAHULUGAN IDYOMA KAHULUGAN
Alog na ang
baba
Matanda na Kamay na bakal Mahigpit na
pamamalakad
Anak-pawis Mahirap Maghigpit ng
sinturon
Magtipid
Bahag ang
buntot
Duwag Mahaba ang pisi Mapagpasensiya
Balat-kalabaw Di marunong
mahiya
Malaki ang ulo Mayabang
Balat-sibuyas Maramdamin Mapurol ang
utak
Mahina ang
isip/utak

7. Mga Halimbawa ng Idyoma
IDYOMA KAHULUGAN IDYOMA KAHULUGAN
Basang-sisiw Api, kaawa-awa Nagbibilang ng
poste
Walang trabaho
Buto’t balat Payat na payat Nakalutang sa
ulap
masaya
Ginintuang puso Mabuting
kalooban
Pabalat-bunga Pagkukunwari,
hindi totoo
Huling hantungan Libingan Pantay ang paa Patay na
Ilista sa tubig Utang na wala ng
bayaran
Pusong-mammon Maawain

8. - Uri ng matatalinghagang pahayag
kung saan sadyang lumalayo ang
nagpapahayag sa karaniwang
paraan ng pasasalita upang higit
na mapaganda o mabigyang-
halina ang isinusulat o sinasabi
2. Mga Tayutay

9. 1. Pagtutulad (Simile)
Mga Uri Tayutay
-paghahambing ng dalawang magkaibang
bagay na ginagamitan ng mga pariralang
katulad ng, gaya ng at iba pa
Halimbawa:
Ang digmaan tulad ng halimaw na
sumisira sa bawat madaanan.

10. Iba pang Halimbawa ng Pagtutulad (Simile)
Mga Uri Tayutay
1. Ang pag-ibig mo ay parang tubig-
walang lasa.
2. Ang ulap ay kawangis ng mukha ng tao.
3. Ikaw at tulad ng bituin.

11. 2. Pagwawangis (Metaphor)
Mga Uri Tayutay
-naghahambing din ito tulad ng pagtutulad ngunit
ito ay tiyakang naghahambing at hindi gumagamit
ng pariralang toang ng, gaya ng at iba pa
Halimbawa:
Ang digmaan ay maitim na usok ng
kamatayan.

12. Iba pang Halimbawa ng Pagwawangis (Metaphor)
Mga Uri Tayutay
1. Ang aking mahal ay isang magandang
rosas.
2. Ang aking ina ay tunay na ilaw ng
tahanan.
3. Ikaw at tulad ng bituin.

13. 3. Pagmamalabis (Hyperbole)
Mga Uri Tayutay
-lubhang pinalalabis o pinakukulang ang tunay na
kalagayan ng tao, bagay, o pangyayari.
Halimbawa:
Bumaha ng dugo sa nangyaring digmaan.

14. Iba pang Halimbawa ng Pagmamalabis (Hyperbole)
Mga Uri Tayutay
1. Nagwawala ang hangin.
2. Namuti ang kaniyang buhok sa
kahihintay sayo.
3. Abot langit ang pagmamahal niya sa
aking kaibigan.

15. 4. Pagbibigay-katauhan (Personification)
Mga Uri Tayutay
- pagbibigay-katangian ng isang tao
sa isang bagay na walang buhay
Halimbawa:
Ang bulaklak ay nakangiti.

16. Iba pang Halimbawa ng Pagbibigay-katauhan
Mga Uri Tayutay
1. Kumakaway sa akin ang mga sanga ng
punongkahoy’ng humarap sa araw.
2. Ang haring araw ay nakangiting sumikat
sa dakong silangan.
3. Ang talulot ng bulaklak ay yumukod sa
palubog na araw.

17. 5. Pagpapalit-saklaw
Mga Uri Tayutay
- Pagpapahayag sa pamamagitan ng pagbanggit
sa bahagi bilang pagtukoy sa kabuoan
Halimbawa:
Nang dahil sa sampung mga kamay mabilis
na natapos ang aming mga gawain.

18. Iba pang Halimbawa ng Pagpapalit-saklaw
Mga Uri Tayutay
1. Huwag mong itutuntong ang iyong mga
paa sa aking buhay.
2. Walong bibig ang umaasa kay Pedro
3. Maraming puso ang nadurog nang ang
Pilipinas ay nasakop.

19. 6. Pagtawag
Mga Uri Tayutay
- Ito naman ay ang tila pakikipag-usap sa
karaniwang bagay na malayo o wala naman.
Halimbawa:
Lungkot, bakit mo ako laging
binabalot?.

20. Iba pang Halimbawa ng Pagpapalit-saklaw
Mga Uri Tayutay
1. O, tukso! Layuan mo ako.
2. Katapangan, lumapit ka sa akin at
ako’y samahan.
3. Pag-asa nasaan ka na?

21. 7. Pag-uyam (Irony)
Mga Uri Tayutay
- Ito ay isang pangungutya sa pamamagitan ng paggamit ng mga
salitang kapuri-puri ngunit kabaligtaran naman ang kahulugan.
Halimbawa:
Ang ganda ng kamay mo, parang
aspalto.

22. Iba pang Halimbawa pag-uyam
Mga Uri Tayutay
1. Ikaw ang pinakamaganda sa lahat kapag
nakatalikod.
2. Maputi ang suot mong damit, kasing
puti ng basahan
3. Ang ganda ng langit, nagbabadya ng
malakas na ulan.