Mga PagbabagongMga Pagbabagong
MorpoponemikoMorpoponemiko
-Anomang pagbabago ng morpema naAnomang pagbabago ng morpema na
taglay ng kanyang kapaligiran.taglay ng kanyang kapaligiran.
- Kahit anomang maliit na salitang ikakabit- Kahit anomang maliit na salitang ikakabit
nito ay nakakaimpluwensiya sanito ay nakakaimpluwensiya sa
pagbabagong anyo ng morpemapagbabagong anyo ng morpema
Iba’t ibang uri ng PagbabagongIba’t ibang uri ng Pagbabagong
MorpoponemikoMorpoponemiko
1.1. AsimilasyonAsimilasyon
2.2. Pagpapalit ng PonemaPagpapalit ng Ponema
3.3. MetatesisMetatesis
4.4. Pagkakaitas ng ponemaPagkakaitas ng ponema
5.5. Paglilipat-diinPaglilipat-diin
6.6. PagsusudlongPagsusudlong
7.7. Pag - aangkopPag - aangkop
AsimilasyonAsimilasyon
 Nagbabago ang [anlapingNagbabago ang [anlaping pangpang kapagkapag
kinakabitan ng mga salitang-ugat nakinakabitan ng mga salitang-ugat na
nagsisimula sa mga letrang d, l, r, s, t at itonagsisimula sa mga letrang d, l, r, s, t at ito
ay nagigingay nagiging pan.pan.
 Ito ay nagigingIto ay nagiging pampam kapag ang ikinakabit sakapag ang ikinakabit sa
mga salitang – ugat na nagsisimula samga salitang – ugat na nagsisimula sa pp atat bb..
 PangPang – kapag ang salitang-ugat ay nagsisimula– kapag ang salitang-ugat ay nagsisimula
sa mga letrang hindi nabanggit.sa mga letrang hindi nabanggit.
Dalawang uri ng Asimilasyon:Dalawang uri ng Asimilasyon:
 Asimilasyong Parsyal o Di-GanapAsimilasyong Parsyal o Di-Ganap
- Ito ay mapapansin sa pagbabagongIto ay mapapansin sa pagbabagong
nagaganap sa isang morpema nanagaganap sa isang morpema na
sinusundan ng mga salitang nagsisimulasinusundan ng mga salitang nagsisimula
sa mga letrang hindi nabanggit.sa mga letrang hindi nabanggit.
Tandaan:Tandaan:
Ang /n/ ng /pang/ ay naging /m/ o /n/.Ang /n/ ng /pang/ ay naging /m/ o /n/.
Mananatili ang /n/ ayon sa kasunod naMananatili ang /n/ ayon sa kasunod na
tunog.tunog.
Halimbawa:Halimbawa:
1.1. /pang/ + bato – pambato/pang/ + bato – pambato
2.2. /pang/ + panood – pampanood/pang/ + panood – pampanood
3.3. /pang/ + takas – pantakas/pang/ + takas – pantakas
4.4. /pang/ + lagay - panlagay/pang/ + lagay - panlagay
 Asimilasyong GanapAsimilasyong Ganap
- Taglay ang asimilasyong ganap kung angTaglay ang asimilasyong ganap kung ang
unang ponemang inuunlapian ayunang ponemang inuunlapian ay
naasimulang ganap ng tunog ng panlapi.naasimulang ganap ng tunog ng panlapi.
Mapapansin ito sa panlaping /pam/ naMapapansin ito sa panlaping /pam/ na
inuunlapian sa ponemang /p/ tulad nginuunlapian sa ponemang /p/ tulad ng
patay.patay.
/pang/ + patay – pampatay – pamatay/pang/ + patay – pampatay – pamatay
Ngunit hindi lahat ng mga salitangNgunit hindi lahat ng mga salitang
nagsisimula sa /p,b,s,t/ ay nagkakaroonnagsisimula sa /p,b,s,t/ ay nagkakaroon
ng asimilasyong ganap. May mga salitangng asimilasyong ganap. May mga salitang
ugat na inuunlapian ay nananatili angugat na inuunlapian ay nananatili ang
anyo:anyo:
Hal:Hal:
Pampalakas – hindi pamalakasPampalakas – hindi pamalakas
Pambarko – hindi pamarkoPambarko – hindi pamarko

Filipino morpolohiya

  • 1.
    Mga PagbabagongMga Pagbabagong MorpoponemikoMorpoponemiko -Anomangpagbabago ng morpema naAnomang pagbabago ng morpema na taglay ng kanyang kapaligiran.taglay ng kanyang kapaligiran. - Kahit anomang maliit na salitang ikakabit- Kahit anomang maliit na salitang ikakabit nito ay nakakaimpluwensiya sanito ay nakakaimpluwensiya sa pagbabagong anyo ng morpemapagbabagong anyo ng morpema
  • 2.
    Iba’t ibang uring PagbabagongIba’t ibang uri ng Pagbabagong MorpoponemikoMorpoponemiko 1.1. AsimilasyonAsimilasyon 2.2. Pagpapalit ng PonemaPagpapalit ng Ponema 3.3. MetatesisMetatesis 4.4. Pagkakaitas ng ponemaPagkakaitas ng ponema 5.5. Paglilipat-diinPaglilipat-diin 6.6. PagsusudlongPagsusudlong 7.7. Pag - aangkopPag - aangkop
  • 3.
    AsimilasyonAsimilasyon  Nagbabago ang[anlapingNagbabago ang [anlaping pangpang kapagkapag kinakabitan ng mga salitang-ugat nakinakabitan ng mga salitang-ugat na nagsisimula sa mga letrang d, l, r, s, t at itonagsisimula sa mga letrang d, l, r, s, t at ito ay nagigingay nagiging pan.pan.  Ito ay nagigingIto ay nagiging pampam kapag ang ikinakabit sakapag ang ikinakabit sa mga salitang – ugat na nagsisimula samga salitang – ugat na nagsisimula sa pp atat bb..  PangPang – kapag ang salitang-ugat ay nagsisimula– kapag ang salitang-ugat ay nagsisimula sa mga letrang hindi nabanggit.sa mga letrang hindi nabanggit.
  • 4.
    Dalawang uri ngAsimilasyon:Dalawang uri ng Asimilasyon:  Asimilasyong Parsyal o Di-GanapAsimilasyong Parsyal o Di-Ganap - Ito ay mapapansin sa pagbabagongIto ay mapapansin sa pagbabagong nagaganap sa isang morpema nanagaganap sa isang morpema na sinusundan ng mga salitang nagsisimulasinusundan ng mga salitang nagsisimula sa mga letrang hindi nabanggit.sa mga letrang hindi nabanggit. Tandaan:Tandaan: Ang /n/ ng /pang/ ay naging /m/ o /n/.Ang /n/ ng /pang/ ay naging /m/ o /n/. Mananatili ang /n/ ayon sa kasunod naMananatili ang /n/ ayon sa kasunod na tunog.tunog.
  • 5.
    Halimbawa:Halimbawa: 1.1. /pang/ +bato – pambato/pang/ + bato – pambato 2.2. /pang/ + panood – pampanood/pang/ + panood – pampanood 3.3. /pang/ + takas – pantakas/pang/ + takas – pantakas 4.4. /pang/ + lagay - panlagay/pang/ + lagay - panlagay
  • 6.
     Asimilasyong GanapAsimilasyongGanap - Taglay ang asimilasyong ganap kung angTaglay ang asimilasyong ganap kung ang unang ponemang inuunlapian ayunang ponemang inuunlapian ay naasimulang ganap ng tunog ng panlapi.naasimulang ganap ng tunog ng panlapi. Mapapansin ito sa panlaping /pam/ naMapapansin ito sa panlaping /pam/ na inuunlapian sa ponemang /p/ tulad nginuunlapian sa ponemang /p/ tulad ng patay.patay. /pang/ + patay – pampatay – pamatay/pang/ + patay – pampatay – pamatay
  • 7.
    Ngunit hindi lahatng mga salitangNgunit hindi lahat ng mga salitang nagsisimula sa /p,b,s,t/ ay nagkakaroonnagsisimula sa /p,b,s,t/ ay nagkakaroon ng asimilasyong ganap. May mga salitangng asimilasyong ganap. May mga salitang ugat na inuunlapian ay nananatili angugat na inuunlapian ay nananatili ang anyo:anyo: Hal:Hal: Pampalakas – hindi pamalakasPampalakas – hindi pamalakas Pambarko – hindi pamarkoPambarko – hindi pamarko