 Isang uri ng pampanitikang
nasusulat sa anyong tuluyan na
karaniwang pumapaksa tungkol sa
mga kaisipan at mga bagay-bagay
na sadyang kinapupulutan ng aral at
aliw ng mga mambabasa
 Ito ay may dalawang uri:
 Pormal
 Personal
PORMAL
Paksa oTema:
Naghahatid o nagbibigay
ng mahahalagang
kaisipan o kaalaman sa
pamamagitan ng
makaagham at lohikal na
pagsasaayos ng
impormasyon
PERSONAL
Paksa oTema:
Mapang-aliw,
nagbibigay-lugod sa
pamamagitan ng
pagtalakay sa mga
paksaing karaniwan,
pang-araw-araw, at
personal
PORMAL
Gamit ng Salita:
Maingat na pinipili ang
pananalita kaya mabigat
basahin
PERSONAL
Gamit ng Salita:
Ang pananalita ay parang
nakikipag-usap lamang
na parang usapan lamang
ng magkakaibigan
PORMAL
Pananaw ng Pagsusulat:
Mapitagan at gumagamit
ng ikatlong panauhan o
pananaw sa paglalahad
PERSONAL
Pananaw ng Pagsusulat:
Ang may-akda ang
tagapagsalita at ang
mambabasa ang
tagapakinig, kaya
magaan at madaling
maintidihan
PORMAL
Nilalaman:
Maanyo kung turingan
sapagkat ito’y talagang
pinag-aaralan,
makahulugan,
matalinghaga, at
matayutay
PERSONAL
Nilalaman:
Idinidiin dito ang mga
bagay-bagay, mga
karanasan, at mga isyung
bukod sa kababakasan ng
personalidad ng may-
akda ay maaaring maka-
relate o makisangkot ang
mambabasang madla
PORMAL
Tono:
Ang tono ay seryoso,
intelektuwal, at walang
kasamang pagbibiro
PERSONAL
Tono:
Ang tono ay palakaibigan
kaya pamilyar ang tono
dahil ang panauhang
ginagamit ay unang
panauhan
PORMAL
Obhetibo o Subhetibo:
Obhetibo o di-kumikiling
sa damdamin ng may-
akda
PERSONAL
Obhetibo o Subhetibo:
Subhetibo, sapagkat
pumapanig sa damdamin
at paniniwala ng may-
akda ang pananaw
PORMAL
Nagnanasang
magpaliwanag,
manghikayat, at magturo
tungo sa
pangkaunlarang-isip,
moral, at hilagyo ng mga
mambabasa
PERSONAL
Nagmimithing
mangganyak,
magpatawa o kaya’y
manudyo o magsilbing
salamin sa lahat ng mga
saloobin at kondisyong
pansikolohikal ng mga
mambabasa

Filipino 9 Sanaysay

  • 2.
     Isang uring pampanitikang nasusulat sa anyong tuluyan na karaniwang pumapaksa tungkol sa mga kaisipan at mga bagay-bagay na sadyang kinapupulutan ng aral at aliw ng mga mambabasa
  • 3.
     Ito aymay dalawang uri:  Pormal  Personal
  • 4.
    PORMAL Paksa oTema: Naghahatid onagbibigay ng mahahalagang kaisipan o kaalaman sa pamamagitan ng makaagham at lohikal na pagsasaayos ng impormasyon PERSONAL Paksa oTema: Mapang-aliw, nagbibigay-lugod sa pamamagitan ng pagtalakay sa mga paksaing karaniwan, pang-araw-araw, at personal
  • 5.
    PORMAL Gamit ng Salita: Maingatna pinipili ang pananalita kaya mabigat basahin PERSONAL Gamit ng Salita: Ang pananalita ay parang nakikipag-usap lamang na parang usapan lamang ng magkakaibigan
  • 6.
    PORMAL Pananaw ng Pagsusulat: Mapitaganat gumagamit ng ikatlong panauhan o pananaw sa paglalahad PERSONAL Pananaw ng Pagsusulat: Ang may-akda ang tagapagsalita at ang mambabasa ang tagapakinig, kaya magaan at madaling maintidihan
  • 7.
    PORMAL Nilalaman: Maanyo kung turingan sapagkatito’y talagang pinag-aaralan, makahulugan, matalinghaga, at matayutay PERSONAL Nilalaman: Idinidiin dito ang mga bagay-bagay, mga karanasan, at mga isyung bukod sa kababakasan ng personalidad ng may- akda ay maaaring maka- relate o makisangkot ang mambabasang madla
  • 8.
    PORMAL Tono: Ang tono ayseryoso, intelektuwal, at walang kasamang pagbibiro PERSONAL Tono: Ang tono ay palakaibigan kaya pamilyar ang tono dahil ang panauhang ginagamit ay unang panauhan
  • 9.
    PORMAL Obhetibo o Subhetibo: Obhetiboo di-kumikiling sa damdamin ng may- akda PERSONAL Obhetibo o Subhetibo: Subhetibo, sapagkat pumapanig sa damdamin at paniniwala ng may- akda ang pananaw
  • 10.
    PORMAL Nagnanasang magpaliwanag, manghikayat, at magturo tungosa pangkaunlarang-isip, moral, at hilagyo ng mga mambabasa PERSONAL Nagmimithing mangganyak, magpatawa o kaya’y manudyo o magsilbing salamin sa lahat ng mga saloobin at kondisyong pansikolohikal ng mga mambabasa