MAGANDANG
BUHAY!
SEMANTIKA
GURO: G. ZALDY R. FERNANDEZ
SEMANTIKA
• Ito ay tawag sa agham ng lingguwistika na tuon
sa pagpapaliwanag ng mga kahulugan ng mga
salita kasama na ang mga ekspresyon.
• Kung ano at paano inuunawa ang mga salita sa
pagpapahayag pasulat man o pasalita ay
nauugnay ang semantika.
• Layunin ng SEMANTIKA na matukoy at masuri
ang kahulugan ng mga salita na bumubuo sa
isang pahayag o pangungusap ay makilatis sa
mas maliliit na mga yunit ang pahayag at ito ay
tinatawag na SEMAS o SEMANTIKO.
• Sa kabilang dako, ang tinatawag na
lingguwistikong semantika ay nagpapaliwanag
ukol sa DENOTASYON AT KONOTASYON ng
mga salita.
DENOTASYON
- Ito ay tumutukoy sa mga salitang
nabibigyan ng kahulugan ayon sa likas nitong
kahulugan.
KONOTATIBO
- Mga salitang nabibigyan ng ibang
kahulugan sa loob ng isang pahayag o
pangungusap.
- Ito ay sanhi ng personal na pagtatasa sa
pamamagitan ng mga pamaraan ng pagsasabi,
kilos, ekspresyon at maging intonasyon.
• Kaugnay ng denotasyon at konotasyon sa
pagbibigay ng kahulugan ng mga salita, maaari
pa itong maipaliwanag sa pamamagitan ng
tatlong paraan:
1. magkatulad na kahulugan (synonymy)
2. magkasalungat na kahulugan
(antonymy)
3. pagkakaroon ng maraming kahulugan
(homonymy)
SYNONYMY
• Ito ay nangyayari kapag natutukoy ang iba pang
kahulugan ng mga salita at ang kabuluhan nito
sa pahayag.
Halimbawa:
pag-asam Pagkahulog
pagnais Pagbaba
pagkagusto
• Ang mga nabanggit na salita ay may
kahulugang magkakatulad ngunit maaaring
gamiting tangi sa iba pang usapin o
pangungusap.
ANTONYMY
• Kabaligtarang kahulugan ng mga salita.
Halimbawa:
dumating at lumisan
tinanggap at itinaboy
mainit at malamig
HOMONYMY
• Tumutukoy sa pagkakapareho ng mga
kahulugan, nagunit magkakatulad ng pagsulat.
• Halimbawa: sa salitang buko
- “node”
- “young coconut”
- “got caught”
ETIMOLOHIYA
SEMANTIKA
- hango sa English na “semantics” na nagmula
naman Griyego na “semantikos”.
- ito ay nangangahulugang isang bagay na may
kaugnayan o makabuluhang kahulugan, makabuluhan o
may katuturan.
- Samakatuwid, ang “ semantika” ay ang pag-aaral
hinggil sa kahulugan o ibig sabihin ng salita, kataga o
wika.
TANDAAN:
“Kaugnay ng SEMANTIKA ang
MORPOLOHIYA”.
SEMANTIKA SA
LINGGUWISTIKA
• Mayroong dalawang pagitan ng form ng
expression ng isang salita at mga nilalaman na
ipinapakita nito:
(1) ang paraan ng pag-aaral ng nilalaman
mula sa form
(2) ang paraan ng pag-aaral ng form mula
sa nilalaman.
Halimbawa:
Leksikal na semantika : Nakapaloob ang
kahulugan ng isang salita sa pangungusap.
- “Kaaarawan ng aking ama bukas ngunit
kahapon namin iponagdiwang ang araw ng
kaniyang kapanganakan.”
Leksikal na aytem
- Maaaring dalawa o tatlong makakaibang
salita, maaaring may iba’t ibang anyo at maaari
ring dalawang hiwalay na aytem ang leksikal na
aytem.
Halimbawa: Tatlong makakaibang salita:
(1) Sarado ang pinto
(2) Sarado ang isip
(3) Sarado ang puso
Dalawang magkaibang salita:
(1) Maginhawa ang pakiramdam
(2) Maginhawa ang pamumuhay
KONOTATIBO
• Tinatawag itong “implied” o “suggested
meaning” na kaiba sa tunay na kahulugan.
Halimbawa ang paggamit ng mga salitang
baboy, ahas o kaya tuta sa isang tao ay may
dalang ibang kahulugan maliban sa tunay na
kahulugan nitong pig, snake o puppy.
Halimbawa:
(1) Mahirap makisama sa isang ahas na kaibigan.
(2) Malaki ang ipinagbago niya dahil tuta siya ng
kilalang politiko.
Mapapansin na ginamit ang mga salitang “ahas” at
“tuta” sa paglalarawan ng isang tao bilang konotatibong
kahulugan ng isang taong taksil (ahas) at isang taong
palasunod (tuta).
DENOTATIBO
• Ito ang literal na kahulugan ng mga salita.
• Tinatawag itong “ dictionary meaning” na ang ibig
sabihin ay tahas, aktuwal, tiyak at tuwirang kahulugan.
• Ang etimolohiya, ang bahagi ng pananalita, ang sinonim
at antonim ng salita, at ang kahulugan ng salita na
ipinaliliwanag ng diksyunaryo.
Halimbawa:
a. Ang kamandag ng ahas ay nakamamatay sa
loob lamang ng sampung minuto.
b. Ang paborito kong tuta ay talagang nakakatuwa.
Bagamat ang lahat ng mga salita ay dapat ding
maunawaan na may mga kahulugan ding nakapaloob
batay sa panahon at kinabibilangan nito.
TANDAAN:
Una: Ang isang mensahe ay maisasapanahon kung
babanggitin kung kailan ito totoo o nangyari.
Pangalawa: Ang di-pagsasapanahon ng mensahe
ay maaaring magbunga ng di-tamang pakahulugan o
interpretasyon sa mensaheng inihatid. (Badayos, et al.,
2007).
DI-ISINAPANAHON
(1) Ang LAMUT PARK ay paboritong
pasyalan ng mga tao sa lungsod ng Ifugao.
ISINAPANAHON
(1) Nasa LAMUT PARK, lungsod ng Ifugao
kami isang taon na ang nakaraan at totoong
maraming taong namamasyal doon.
DI-ISINAPANAHON
(2) Tunay na nakawiwiling makinig sa mga
lektyur ni Dr. Fernandez.
ISINAPANAHON
(2) Totoong nakawiwiling makinig sa mga
lektyur ni Dr. Fernandez. Napatunayan ko ito sa
klase namin sa Lingguwistika nitong nakaraang
semestre.
KATIYAKAN AT
PRESISYON SA
PAGGAMIT NG WIKA
• Ayon sa aklat ni Badayos, et. al. (2007),
napalilinaw ng ginagamit na mga salita ang
kahulugan ng isang kaisipan sa pamamagitan
ng pagpopokus ng pag-unawa dito mula sa
panlahat na kategorya tungo sa isang partikular
na pangkat.
Halimbawa:
Kapag sinabi ni Jonathan na si Kyle ay
isang “manggagawa” maaaring iba’t ibang
klase ng manggagawa ang agad na
pumasok sa ating isipan.
Ngunit kung sasabihin niyang si Kyle
ay “manggagawa sa konstruksiyon” tiyak
na tayo sa hanapbuhay ni Kyle.
Lalong higit na malinaw ang pag-
unawa sa mensahe kung titiyakin ni
Jonathan na si Kyle ay isang “welder” sa
isang konstruksiyon.
Maaaring maipakita ang presisyon ng ganito:
- sining
- sayaw
-katutubong sayaw
- sayaw sa kabukiran
-Tinikling
PORMALIDAD SA
PAGSASALITA
• Ayon sa aklat ni Badyos, et. al. (2007), ang
pormalidad sa pagsasalita ay kailangang
nakabatay sa sitwasyon o konteksto ng usapan.
• Sa isang interpersonal na usapan, karaniwan
nang gumagamit tayo ng impormal na mga
salita lalo na kung ang kausap natin ay matalik
na kaibigan at pormal na mga salita kung ang
magulang ang ating kausap.
MGA SALITANG MAYAMAN
SA PAHIWATIG
• Ang ating KULTURA ng Komunikasyon ay umiinog sa
daigdig ng paghihiwatigan.
• Ang PAHIWATIG ay isang katutubong pamamaraan ng
pagpapahayag na di-tuwirang ipinaabot ngunit nababatid
at nahihiwatigan sa pamamagitan ng matalas na
pakiramdam at matunog na pagbabasa ng mga himaton.
(berbal at di-berbal na palatandaang kaakibat nito)
• Isa itong mensaheng mataas ang
pagkaalanganin, ang di-pagkatiyak ng
kahulugan (Badayos, 2008).
• Ilang kaugnay na salita ng
pagpapahiwatig:
1. Mga salitang nagsasaad ng sinadyang
palihis na pagpuntirya.
- Pahaging
- Padaplis
2. Mga salitang ang pinag-uukulan ng mensahe
ay hindi ang kaharap na kausap kundi ang
nakikinig.
- Parinig
- Pasaring
3. Mga salitang humihikayat ng pansin sa
pamamagitan ng pandama.
- Paramdam
- Papansin
4. Mga salitang nagpapahayag na waring
nasasaling o di kaya’y nagpapahiwatig ng isang
bagay na ayaw o kinayayamutan.
- Sagasaan
- Paandaran
POLISEMI AT
HOMOPHONE
• Ang POLISEMI ay mga salita na may dalawa o
higit pang kahulugan na magkaugnay
(Pagkalinawan, et al., 2004).
• Mayroong Limang (5) na halimbawa:
•1. tubo
a. usbong (may mga bagong tubo na ang
mga halaman.)
b. profit o ganansiya (malaki ang tubo o
ganansiya niya sa pagtitinda ng mga isda at
gulay.)
c. taga (dumating na ang mga taga Ifugao.)
d. sugarcane (isang uri ng halaman.)
•2. mahal
a. paggiliw, pag-ibig (Sino ba ang mahal
mo?)
b. expensive (Mahal ang sibuyas sa Ifugao.)
•3. labi
a. tira (Pagkaing tira ang ibinibigay ni
Sammy sa mga batang pulubi.)
b. labi (remain) (Inuwi sa probinsiya
ang labi ng sundalong nasawi.)
•4. mura
a. hilaw o bubot (Huwag munang pitasin
ang mangga dahil bubot pa ito.)
b. musmos (Mura pa ang isipan ni Sabel.)
c. pusyaw (Murang asul ang damit ni Liza.)
•5. linang/maliwanag
a. bukid/bukiran (Galing ang mag-
ama sa kanilang linang.)
b. mapabuti/ masanay (Magbasa lagi
upang malinang ang iyong kaalaman.)
HOMOPHONE
• Ito ay mga salitang pareho ang tunog o anyo, subalit
magkaiba ang kahulugan (Pagkalinawan, et al., 2004).
Halimbawa:
1.Lobo
- ballon (Umiyak ang bata dahil pumutok ang
kaniyang lobo.)
- wolf (Mabangis na hayop ang lobo.)
•2. talon
- waterfalls (Matatagpuan sa lungsod Iligan
ang talon ng Maria Cristina.)
- jump (Tumalon siya mula sa ikaanim na
palapag ng kanilang gusali.)
•3. masa
- dough (Ihanda mo na ang masa ng
tinapay.)
- people / mass (Malakas ang
puwersa ng masang Pilipino.)
•4. dama
- abay (Magaganda ang mga dama ng
prinsesa.)
- laro ng checker (Marunong ka bang
maglaro n g dama?)
MARAMING SALAMAT
SA PAKIKINIG!

F5-SEMANTIKA.pptx

  • 1.
  • 2.
  • 3.
    SEMANTIKA • Ito aytawag sa agham ng lingguwistika na tuon sa pagpapaliwanag ng mga kahulugan ng mga salita kasama na ang mga ekspresyon. • Kung ano at paano inuunawa ang mga salita sa pagpapahayag pasulat man o pasalita ay nauugnay ang semantika.
  • 4.
    • Layunin ngSEMANTIKA na matukoy at masuri ang kahulugan ng mga salita na bumubuo sa isang pahayag o pangungusap ay makilatis sa mas maliliit na mga yunit ang pahayag at ito ay tinatawag na SEMAS o SEMANTIKO.
  • 5.
    • Sa kabilangdako, ang tinatawag na lingguwistikong semantika ay nagpapaliwanag ukol sa DENOTASYON AT KONOTASYON ng mga salita. DENOTASYON - Ito ay tumutukoy sa mga salitang nabibigyan ng kahulugan ayon sa likas nitong kahulugan.
  • 6.
    KONOTATIBO - Mga salitangnabibigyan ng ibang kahulugan sa loob ng isang pahayag o pangungusap. - Ito ay sanhi ng personal na pagtatasa sa pamamagitan ng mga pamaraan ng pagsasabi, kilos, ekspresyon at maging intonasyon.
  • 7.
    • Kaugnay ngdenotasyon at konotasyon sa pagbibigay ng kahulugan ng mga salita, maaari pa itong maipaliwanag sa pamamagitan ng tatlong paraan: 1. magkatulad na kahulugan (synonymy) 2. magkasalungat na kahulugan (antonymy) 3. pagkakaroon ng maraming kahulugan (homonymy)
  • 8.
    SYNONYMY • Ito aynangyayari kapag natutukoy ang iba pang kahulugan ng mga salita at ang kabuluhan nito sa pahayag. Halimbawa: pag-asam Pagkahulog pagnais Pagbaba pagkagusto
  • 9.
    • Ang mganabanggit na salita ay may kahulugang magkakatulad ngunit maaaring gamiting tangi sa iba pang usapin o pangungusap.
  • 10.
    ANTONYMY • Kabaligtarang kahuluganng mga salita. Halimbawa: dumating at lumisan tinanggap at itinaboy mainit at malamig
  • 11.
    HOMONYMY • Tumutukoy sapagkakapareho ng mga kahulugan, nagunit magkakatulad ng pagsulat. • Halimbawa: sa salitang buko - “node” - “young coconut” - “got caught”
  • 12.
    ETIMOLOHIYA SEMANTIKA - hango saEnglish na “semantics” na nagmula naman Griyego na “semantikos”. - ito ay nangangahulugang isang bagay na may kaugnayan o makabuluhang kahulugan, makabuluhan o may katuturan. - Samakatuwid, ang “ semantika” ay ang pag-aaral hinggil sa kahulugan o ibig sabihin ng salita, kataga o wika.
  • 13.
    TANDAAN: “Kaugnay ng SEMANTIKAang MORPOLOHIYA”.
  • 14.
    SEMANTIKA SA LINGGUWISTIKA • Mayroongdalawang pagitan ng form ng expression ng isang salita at mga nilalaman na ipinapakita nito: (1) ang paraan ng pag-aaral ng nilalaman mula sa form (2) ang paraan ng pag-aaral ng form mula sa nilalaman.
  • 15.
    Halimbawa: Leksikal na semantika: Nakapaloob ang kahulugan ng isang salita sa pangungusap. - “Kaaarawan ng aking ama bukas ngunit kahapon namin iponagdiwang ang araw ng kaniyang kapanganakan.”
  • 16.
    Leksikal na aytem -Maaaring dalawa o tatlong makakaibang salita, maaaring may iba’t ibang anyo at maaari ring dalawang hiwalay na aytem ang leksikal na aytem. Halimbawa: Tatlong makakaibang salita: (1) Sarado ang pinto (2) Sarado ang isip (3) Sarado ang puso
  • 17.
    Dalawang magkaibang salita: (1)Maginhawa ang pakiramdam (2) Maginhawa ang pamumuhay
  • 18.
    KONOTATIBO • Tinatawag itong“implied” o “suggested meaning” na kaiba sa tunay na kahulugan. Halimbawa ang paggamit ng mga salitang baboy, ahas o kaya tuta sa isang tao ay may dalang ibang kahulugan maliban sa tunay na kahulugan nitong pig, snake o puppy.
  • 19.
    Halimbawa: (1) Mahirap makisamasa isang ahas na kaibigan. (2) Malaki ang ipinagbago niya dahil tuta siya ng kilalang politiko. Mapapansin na ginamit ang mga salitang “ahas” at “tuta” sa paglalarawan ng isang tao bilang konotatibong kahulugan ng isang taong taksil (ahas) at isang taong palasunod (tuta).
  • 20.
    DENOTATIBO • Ito angliteral na kahulugan ng mga salita. • Tinatawag itong “ dictionary meaning” na ang ibig sabihin ay tahas, aktuwal, tiyak at tuwirang kahulugan. • Ang etimolohiya, ang bahagi ng pananalita, ang sinonim at antonim ng salita, at ang kahulugan ng salita na ipinaliliwanag ng diksyunaryo.
  • 21.
    Halimbawa: a. Ang kamandagng ahas ay nakamamatay sa loob lamang ng sampung minuto. b. Ang paborito kong tuta ay talagang nakakatuwa. Bagamat ang lahat ng mga salita ay dapat ding maunawaan na may mga kahulugan ding nakapaloob batay sa panahon at kinabibilangan nito.
  • 22.
    TANDAAN: Una: Ang isangmensahe ay maisasapanahon kung babanggitin kung kailan ito totoo o nangyari. Pangalawa: Ang di-pagsasapanahon ng mensahe ay maaaring magbunga ng di-tamang pakahulugan o interpretasyon sa mensaheng inihatid. (Badayos, et al., 2007).
  • 23.
    DI-ISINAPANAHON (1) Ang LAMUTPARK ay paboritong pasyalan ng mga tao sa lungsod ng Ifugao. ISINAPANAHON (1) Nasa LAMUT PARK, lungsod ng Ifugao kami isang taon na ang nakaraan at totoong maraming taong namamasyal doon.
  • 24.
    DI-ISINAPANAHON (2) Tunay nanakawiwiling makinig sa mga lektyur ni Dr. Fernandez. ISINAPANAHON (2) Totoong nakawiwiling makinig sa mga lektyur ni Dr. Fernandez. Napatunayan ko ito sa klase namin sa Lingguwistika nitong nakaraang semestre.
  • 25.
    KATIYAKAN AT PRESISYON SA PAGGAMITNG WIKA • Ayon sa aklat ni Badayos, et. al. (2007), napalilinaw ng ginagamit na mga salita ang kahulugan ng isang kaisipan sa pamamagitan ng pagpopokus ng pag-unawa dito mula sa panlahat na kategorya tungo sa isang partikular na pangkat.
  • 26.
    Halimbawa: Kapag sinabi niJonathan na si Kyle ay isang “manggagawa” maaaring iba’t ibang klase ng manggagawa ang agad na pumasok sa ating isipan.
  • 27.
    Ngunit kung sasabihinniyang si Kyle ay “manggagawa sa konstruksiyon” tiyak na tayo sa hanapbuhay ni Kyle. Lalong higit na malinaw ang pag- unawa sa mensahe kung titiyakin ni Jonathan na si Kyle ay isang “welder” sa isang konstruksiyon.
  • 28.
    Maaaring maipakita angpresisyon ng ganito: - sining - sayaw -katutubong sayaw - sayaw sa kabukiran -Tinikling
  • 29.
    PORMALIDAD SA PAGSASALITA • Ayonsa aklat ni Badyos, et. al. (2007), ang pormalidad sa pagsasalita ay kailangang nakabatay sa sitwasyon o konteksto ng usapan. • Sa isang interpersonal na usapan, karaniwan nang gumagamit tayo ng impormal na mga salita lalo na kung ang kausap natin ay matalik na kaibigan at pormal na mga salita kung ang magulang ang ating kausap.
  • 30.
    MGA SALITANG MAYAMAN SAPAHIWATIG • Ang ating KULTURA ng Komunikasyon ay umiinog sa daigdig ng paghihiwatigan. • Ang PAHIWATIG ay isang katutubong pamamaraan ng pagpapahayag na di-tuwirang ipinaabot ngunit nababatid at nahihiwatigan sa pamamagitan ng matalas na pakiramdam at matunog na pagbabasa ng mga himaton. (berbal at di-berbal na palatandaang kaakibat nito)
  • 31.
    • Isa itongmensaheng mataas ang pagkaalanganin, ang di-pagkatiyak ng kahulugan (Badayos, 2008).
  • 32.
    • Ilang kaugnayna salita ng pagpapahiwatig: 1. Mga salitang nagsasaad ng sinadyang palihis na pagpuntirya. - Pahaging - Padaplis
  • 33.
    2. Mga salitangang pinag-uukulan ng mensahe ay hindi ang kaharap na kausap kundi ang nakikinig. - Parinig - Pasaring 3. Mga salitang humihikayat ng pansin sa pamamagitan ng pandama. - Paramdam - Papansin
  • 34.
    4. Mga salitangnagpapahayag na waring nasasaling o di kaya’y nagpapahiwatig ng isang bagay na ayaw o kinayayamutan. - Sagasaan - Paandaran
  • 35.
    POLISEMI AT HOMOPHONE • AngPOLISEMI ay mga salita na may dalawa o higit pang kahulugan na magkaugnay (Pagkalinawan, et al., 2004). • Mayroong Limang (5) na halimbawa:
  • 36.
    •1. tubo a. usbong(may mga bagong tubo na ang mga halaman.) b. profit o ganansiya (malaki ang tubo o ganansiya niya sa pagtitinda ng mga isda at gulay.) c. taga (dumating na ang mga taga Ifugao.) d. sugarcane (isang uri ng halaman.)
  • 37.
    •2. mahal a. paggiliw,pag-ibig (Sino ba ang mahal mo?) b. expensive (Mahal ang sibuyas sa Ifugao.)
  • 38.
    •3. labi a. tira(Pagkaing tira ang ibinibigay ni Sammy sa mga batang pulubi.) b. labi (remain) (Inuwi sa probinsiya ang labi ng sundalong nasawi.)
  • 39.
    •4. mura a. hilawo bubot (Huwag munang pitasin ang mangga dahil bubot pa ito.) b. musmos (Mura pa ang isipan ni Sabel.) c. pusyaw (Murang asul ang damit ni Liza.)
  • 40.
    •5. linang/maliwanag a. bukid/bukiran(Galing ang mag- ama sa kanilang linang.) b. mapabuti/ masanay (Magbasa lagi upang malinang ang iyong kaalaman.)
  • 41.
    HOMOPHONE • Ito aymga salitang pareho ang tunog o anyo, subalit magkaiba ang kahulugan (Pagkalinawan, et al., 2004). Halimbawa: 1.Lobo - ballon (Umiyak ang bata dahil pumutok ang kaniyang lobo.) - wolf (Mabangis na hayop ang lobo.)
  • 42.
    •2. talon - waterfalls(Matatagpuan sa lungsod Iligan ang talon ng Maria Cristina.) - jump (Tumalon siya mula sa ikaanim na palapag ng kanilang gusali.)
  • 43.
    •3. masa - dough(Ihanda mo na ang masa ng tinapay.) - people / mass (Malakas ang puwersa ng masang Pilipino.)
  • 44.
    •4. dama - abay(Magaganda ang mga dama ng prinsesa.) - laro ng checker (Marunong ka bang maglaro n g dama?)
  • 45.