ARALIN 1:
ETIMOLOHIYA NG
WIKA
Layunin
• Natutukoy ang pinagmulan ng wika
• Naisasalaysay sa sariling pangungusap ang pinagmulan ng sariling
lugar.
Ano ang
Etimolohiya?
• Ang Etimolohiya (pinagmulan ng
salita) ay ang pag-aaral ng
kasaysayan ng mga salita at kung
paano nag-iba ang kanilang anyo
at kahulugan sa paglipas ng
panahon.
Mga
pangunahing
mekanismo sa
pagbuo ng
mga bagong
salita tungo sa
pagiging isang
wika:
• A. Panghihiram
• B. Pagbubuo sa Salita
• C. Simbolismo ng Tunog
Panghihiram
• Ito ay kadalasang inaangkop ang mga hiram na
salita sa ponolohiya at baybay ng mga bansang
nanghihiram ng wika.
Halimbawa:
Hapones (boreboru) sa Ingles (volleyball)
/b/ at /r/ mula /v/ at /i/
+ /v/ sa hulihang tunog sapagkat wala silang
nagtatapos sa katinig (consonant) maliban sa
tunog na /n/
Panghihiram
• Maarin namang magkaroon ng kahawig
ngunit ibang kahulugan ang isang hiniram
na salita.
Halimbawa:
portfeuille in French sa Ingles wallet
Sa ating wika, nagging portpolyo –
na nangangahulugang isang bag na
karaniwang pinaglalagyan ng mga
dokumento.
Panghihiram
• Karaniwan din ang pseudo-anglicism
sa maraming mga wika. Tinutukoy
nito ang mga salitang hiniram sa
ibang wika. Na nagkakaroon na ng
ibang kahulugan kapag ginagamit ng
mga nanghiram. Kadalasan itong
binubuo ng dalawang salitang
pinagsama na nagkakaroon na ng
ibang kahulugang malayo sa
orihinal.
Panghihiram
• Halimbawa
a.Bad trip (pangyayaring di-
mainam)
b.Bold film (pelikulang
sensitibo at di-angkop sa
mga bata
c. Comfort room (palikuran)
d.Soft drink (mga inuming
carbonated)
Pagbububuo
ng Salita
• Ibat ibang paraan ng pagbuo ng
mga bagong salita:
1. Sa pamamagitan ng panlapi
Dinurugtungan ng panlapi ang
mga bagong salita na kadalasang
hinihiram sa banyagang salita.
(-in) + text = tinext
(i-) + email = i-email
(mag-) + selfie = magselfie
Pagbububuo
ng Salita
• 2. sa pamamagitan ng
pagtatambal ng mga salita.
tapsilog = tapa + sinangag +
itlog
altanghap = almusal + tanghalian +
hapunan
kundirana = kundiman + harana
Pagbububuo
ng Salita
• 3. sa pamamagitan ng pagpapaikli
ng mga salita o clipping
condo,
mula sa salitang
condominium
ref, mula sa
salitang refrigerator
demo,
mula sa salitang
demonstrasyon
Pagbububuo
ng Salita
• 4. sa paggamit ng mga akronim
CEO =
chief executive
officer or boss
FB =
facebook
KKB =
kanya-kanyang
bayad
BFF =
best friend
forever
Simbolismo
ng Tunog
• Mga salitang hinango mula sa tunog na
nililikha ng mga bagay. Dahilan marahil sa
kakapusan ng angkop na katawagan sa
mga bagay-bagay, ginagamit na lamang
ang tunog na naririnig.
Halimbawa:
1. Kumikiriring ang telepono.
Sagutin mo, anak.
2. Kay sayang pakinggan ang tiritit
ng mga ibon.
3. Nagising si Andy nang marinig
ang sagitsit ng kawali. Nagluluto
na ang kanyang ina.
4. Malakas na kalabog ang narinig
mula sa ikalawang palapag.
5. Ginulat si Anding ng sunod-sunod
na kalembang ng kampana.
ANG
ETIMOLOHIYA
NG
PANGALAN
NG MGA
LUGAR SA
CARMONA
1. Carmona
2. Baryo Cabilang
Baybay
3. Baryo Bancal
4. Baryo Maduya
5. Baryo Lantik
6. Baryo Milagros
7. Baryo Mabuhay
ANG
ETIMOLOHIY
A NG
PANGALAN
NG MGA
LUGAR SA
CARMONA
Carmona
• hango sa pangalan ng opisyal
na naka-impluwensya sa
Pambansang Sentral
"Latag at Silang“
Baryo Cabilang Baybay
• "kabilang baybay" matatagpuan
sa baybayin ng ilog "C"
ANG
ETIMOLOHIY
A NG
PANGALAN
NG MGA
LUGAR SA
CARMONA
Baryo Bancal
• puno ng bangkal,
walang /ng/
Baryo Maduya
• "Maruya" isang uri ng
kakanin na may
sangkap na giniling na
bigas, /d/ at /r/
ANG
ETIMOLOHIY
A NG
PANGALAN
NG MGA
LUGAR SA
CARMONA
Baryo Lantik
• malantik na guhit ng
pinsel ng kalikasan,
hugis letrang “L”
Baryo Milagros
• milagro
ANG
ETIMOLOHIY
A NG
PANGALAN
NG MGA
LUGAR SA
CARMONA
Baryo Mabuhay
• pagkakaroon ng
masaganang buhay

ARALIN 1 ETIMOLOHIYA NG WIKA.pptx

  • 1.
    ARALIN 1: ETIMOLOHIYA NG WIKA Layunin •Natutukoy ang pinagmulan ng wika • Naisasalaysay sa sariling pangungusap ang pinagmulan ng sariling lugar.
  • 2.
    Ano ang Etimolohiya? • AngEtimolohiya (pinagmulan ng salita) ay ang pag-aaral ng kasaysayan ng mga salita at kung paano nag-iba ang kanilang anyo at kahulugan sa paglipas ng panahon.
  • 3.
    Mga pangunahing mekanismo sa pagbuo ng mgabagong salita tungo sa pagiging isang wika: • A. Panghihiram • B. Pagbubuo sa Salita • C. Simbolismo ng Tunog
  • 4.
    Panghihiram • Ito aykadalasang inaangkop ang mga hiram na salita sa ponolohiya at baybay ng mga bansang nanghihiram ng wika. Halimbawa: Hapones (boreboru) sa Ingles (volleyball) /b/ at /r/ mula /v/ at /i/ + /v/ sa hulihang tunog sapagkat wala silang nagtatapos sa katinig (consonant) maliban sa tunog na /n/
  • 5.
    Panghihiram • Maarin namangmagkaroon ng kahawig ngunit ibang kahulugan ang isang hiniram na salita. Halimbawa: portfeuille in French sa Ingles wallet Sa ating wika, nagging portpolyo – na nangangahulugang isang bag na karaniwang pinaglalagyan ng mga dokumento.
  • 6.
    Panghihiram • Karaniwan dinang pseudo-anglicism sa maraming mga wika. Tinutukoy nito ang mga salitang hiniram sa ibang wika. Na nagkakaroon na ng ibang kahulugan kapag ginagamit ng mga nanghiram. Kadalasan itong binubuo ng dalawang salitang pinagsama na nagkakaroon na ng ibang kahulugang malayo sa orihinal.
  • 7.
    Panghihiram • Halimbawa a.Bad trip(pangyayaring di- mainam) b.Bold film (pelikulang sensitibo at di-angkop sa mga bata c. Comfort room (palikuran) d.Soft drink (mga inuming carbonated)
  • 8.
    Pagbububuo ng Salita • Ibatibang paraan ng pagbuo ng mga bagong salita: 1. Sa pamamagitan ng panlapi Dinurugtungan ng panlapi ang mga bagong salita na kadalasang hinihiram sa banyagang salita. (-in) + text = tinext (i-) + email = i-email (mag-) + selfie = magselfie
  • 9.
    Pagbububuo ng Salita • 2.sa pamamagitan ng pagtatambal ng mga salita. tapsilog = tapa + sinangag + itlog altanghap = almusal + tanghalian + hapunan kundirana = kundiman + harana
  • 10.
    Pagbububuo ng Salita • 3.sa pamamagitan ng pagpapaikli ng mga salita o clipping condo, mula sa salitang condominium ref, mula sa salitang refrigerator demo, mula sa salitang demonstrasyon
  • 11.
    Pagbububuo ng Salita • 4.sa paggamit ng mga akronim CEO = chief executive officer or boss FB = facebook KKB = kanya-kanyang bayad BFF = best friend forever
  • 12.
    Simbolismo ng Tunog • Mgasalitang hinango mula sa tunog na nililikha ng mga bagay. Dahilan marahil sa kakapusan ng angkop na katawagan sa mga bagay-bagay, ginagamit na lamang ang tunog na naririnig. Halimbawa: 1. Kumikiriring ang telepono. Sagutin mo, anak. 2. Kay sayang pakinggan ang tiritit ng mga ibon. 3. Nagising si Andy nang marinig ang sagitsit ng kawali. Nagluluto na ang kanyang ina. 4. Malakas na kalabog ang narinig mula sa ikalawang palapag. 5. Ginulat si Anding ng sunod-sunod na kalembang ng kampana.
  • 13.
    ANG ETIMOLOHIYA NG PANGALAN NG MGA LUGAR SA CARMONA 1.Carmona 2. Baryo Cabilang Baybay 3. Baryo Bancal 4. Baryo Maduya 5. Baryo Lantik 6. Baryo Milagros 7. Baryo Mabuhay
  • 14.
    ANG ETIMOLOHIY A NG PANGALAN NG MGA LUGARSA CARMONA Carmona • hango sa pangalan ng opisyal na naka-impluwensya sa Pambansang Sentral "Latag at Silang“ Baryo Cabilang Baybay • "kabilang baybay" matatagpuan sa baybayin ng ilog "C"
  • 15.
    ANG ETIMOLOHIY A NG PANGALAN NG MGA LUGARSA CARMONA Baryo Bancal • puno ng bangkal, walang /ng/ Baryo Maduya • "Maruya" isang uri ng kakanin na may sangkap na giniling na bigas, /d/ at /r/
  • 16.
    ANG ETIMOLOHIY A NG PANGALAN NG MGA LUGARSA CARMONA Baryo Lantik • malantik na guhit ng pinsel ng kalikasan, hugis letrang “L” Baryo Milagros • milagro
  • 17.
    ANG ETIMOLOHIY A NG PANGALAN NG MGA LUGARSA CARMONA Baryo Mabuhay • pagkakaroon ng masaganang buhay