ERCP isleminde hemsirenin rolu

1. ERCP İŞLEMİNDE
HEMŞİRENİN ROLÜ
SERDAR SARITAŞ
İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ TURGUT ÖZAL TIP MERKEZİ
MALATYA-2018

2. Endoskopik Retrograt Kolanjio Pankreatografi (ERCP)
Safra yolları ve pankreas ile ilişkili bir çok
hastalığın tanı ve tedavisinde başvurulan
endoskopik bir girişimdir.
https://healthjade.com/ercp/

3. ERCP İşlemi Nasıl Yapılır?
• Hastaya ERCP işlemi konusunda gerekli açıklama yapılır.
• İşlem öncesi hastanın en az 8 (6-12) saat aç olması gerekir. İşlemden önce
hasta varsa hastalıkları hakkında ve özellikle kullandıkları (özellikle
antikoagülanlar) ilaçlar, daha önce allerjisi olduğu ilaçlar hakkında bilgi
vermesi gerekir.
• İşlem öncesinde damar yolu açılır ve hastanın işlem sırasında uyuması ve
ağrı duymaması (sedoanaljezi) sağlanır. İşlem ortalama 15-45 dk. sürer.

4. • Bu işlemde C kollu ile ve yoğun X ışını altında görüntüleme sağlanır. Bu nedenle ERCP ekibi
mutlaka koruyucu (Kurşun yelek) kıyafet giymelidir. (Dozimetre kullanılmalıdır.)
• Hasta sol lateral poziyona alınır. (İşlemin doğru ve rahat yapılması açısından gereklidir.)
• Bu işlemde duodenoskop (endoskop) ile ağız yolundan girilerek özofagus ve mide geçilir.
• Dudedonumda safra kanalı ve pankreas kanalının ortak açıldığı papilla denilen yapı
bulunur. Bu milimetrik delikten ince uçlu kateter ile girilerek safra kanalına ve gerekirse
pankreas kanalına kontrast madde verilir.
• İşlem sırasında tanı konulduktan sonra gerekirse hastalığa yönelik birtakım tedaviler
uygulanabilir (Hızlı ve etkin tedavi imkanı sağlar).

5. • İşlem sonlandırıldıktan sonra endoskop
çıkarılır, hastanın uyanması ve yaşam
bulgularının gözlemi için ayılma
ünitesinde ( ya da sedyede) takip edilir.
• Yutma refleksinin geri dönüşü için
ortalama 4-6 saat hastanın oral alımı
önlenir.
• İşlem sonrası özellikle; batın ağrı,
kanama, ateş, yutma güçlüğü (disfaji) ve
solunum güçlüğü (dispne) gibi
perforasyon belirtileri dikkatle takip
edilmelidir.
.

6. ERCP sonrası görülebilecek perforasyon tipleri
Type 1
Perforations caused by guide wire or basket.
Type 2
Periampullar and retroperitoneal perforations are the most common
Type 3
Perforations distal from the periampullary
region tend to occur in patients with
anatomic abnormalities
http://www.scielo.org.co/scielo.php?pid=S0120-99572014000200013&script=sci_arttext&tlng=en

7. ERCP Endikasyonları
• Mekanik İkter (Sarılık)
• Sarılık olmadan safra kanalı hastalığı düşünülen durumlar
• Terapötik biliyer veya pankreatik endoskopi;
1. Sifinkterotomi
2. Taş Çıkarılması
3. Dilatasyon
4. Stent Yerleştirilmesi
• Pankreas Tümörü
• Tekrarlayan ve sebebi bilinmeyen pankreatit
• Kronik Pankreatit
• Pankreas Psödokistlerinin değerlendirilmesi

8. ERCP’nin Kontrendike Olduğu Durumlar
• İşlemin yapılmasını kabul etmeyen hastalar (Rızası olmayan hastalar)
• Kardiyopulmoner, nörolojik ve kardiyovasküler stabil olmayan hastalar
• Bağırsak perforasyonu olan hastalar

9. ERCP Sonrası Görülen Komplikasyonlar
ERCP güvenilir ve etkin bir işlem olmasına karşın, literatüre bakıldığında %10
civarında komplikasyonların geliştiği bildirilmiştir. Bu oranlar elbette merkezden
merkeze değişiklik göstermektedir. Ciddi komplikasyonların oranı %1
civarındandır. Ölüm oranları %1’in altında bildirilmiştir.
ERCP sonrası görülebilecek en önemli komplikasyonlar;
• Kanama
• Pankreatit (PEP)
• Kolanjit
• Perforasyon

10. ERCP Sonrası Görülen Komplikasyonlar
ERCP sonrası önemli komplikasyonlardan birisi pankreatit (PEP) olup, önlenmesi için
mutlaka bazı tedbirlerin alınması gerekir. PEP gelişmesine neden olabilecek
faktörler şöyle gruplandırılabilir;
• Hastaya ait faktörler (Yaş, cinsiyet, pankreatit öyküsü..vs)
• İşleme ait faktörler (zor kanülasyon, pankreas kanalına yapılan işlemler…vs)
• İşlemi yapana ait faktörler (Tecrübesizlik, iyi bir tekniğe sahip olamamak…vs)
• Altta yatan hastalık veya ERCP gerekçesi
DİKKAT
Hemşire; komplikasyonların erken dönemde anlaşılmasında önemli rol
üstlenir!!!

11. Turgut Özal Tıp Merkezi
Gastroenteroloji Kliniği ERCP Ünitesi
ve Onam Formu Örneği

15. ERCP Ekipmanları

16. ERCP ve hemşirelik araştırmaları
• ERCP ve nursing (ERCP ve
hemşirelik) anahtar kelimeleri ile
Pubmed üzerinden yapılan
incelemede 78 makaleye
rastlanmıştır. Bu makaleler 1981 ile
2018 yılları arasında yayınlanmış
olup; bunlardan sadece 9 tanesinin
doğrudan hemşirelik literatürene
katkı sağladığı görülmüştür !!! http://www.pabucumunstari.com/haber/7624/kemal-sunali-kaziyip-40-bin-liraya-satiyorlar.aspx

17. İşte bu makaleler;
1. Low ERCP Volume Is Associated with More Industry Representative Interactions but Similar Training of
Nurses.
2. Interventional ERCP: techniques and nursing care.
3. Pre- and post-nursing care of endoscopic retrograde cholangiopancreatography in children
4. Occupational radiation dose to eyes from endoscopic retrograde cholangiopancreatography procedures in
light of the revised eye lens dose limit from the International Commission on Radiological Protection.
5. Nursing implications after endoscopic retrograde cholangiopancreatography.
6. Bispectral index monitoring as an adjunct to nurse-administered combined sedation during endoscopic
retrograde cholangiopancreatography.
7. Preoperative education improves quality of patient care for endoscopic retrograde
cholangiopancreatography. The role of endoscopic retrograde cholangiopancreatography injection training
sessions for the gastroenterology nurse and associate.
8. Endoscopy: a guide for the registered nurse.
9. Development of the Society of Gastroenterology Nurses and Associates Minimum Data Set: an evidence-
based resource.

18. ERCP ve hemşire araştırmaları
• ERCP ve nurse (ERCP ve hemşire) anahtar kelimeleri ile Pubmed
üzerinden yapılan incelemede 72 makaleye rastlanmıştır. Bu
makaleler 1989 ile 2017 yılları arasında yayınlanmış olup; bunlardan
sadece 6 tanesinin doğrudan hemşirelik literatürene katkı sağladığı
görülmüştür.

19. İşte bu makaleler;
1. The safety of nurse-administered procedural sedation compared to anesthesia care in a historical
cohort of advanced endoscopy patients.
2. Sedation during endoscopic retrograde cholangiopancreatography: a randomized controlled study
of patient-controlled propofol sedation and that given by a nurse anesthetist.
3. High efficacy with deep nurse-administered propofol sedation for advanced gastroenterologic
endoscopic procedures.
4. A prospective evaluation of the incidence of adverse events in nurse-administered moderate
sedation guided by sedation scores or Bispectral Index.
5. Sedation with propofol for interventional endoscopy by trained nurses in high-risk octogenarians:
a prospective, randomized, controlled study.
6. Development of the Society of Gastroenterology Nurses and Associates Minimum Data Set: an
evidence-based resource.

20. Bizden bir çalışma örneği
Bu araştırma; İnönü Üniversitesi, Turgut Özal Tıp merkezi, Gastroenteroloji
kliniğinde, kıymetli hocalarımızın izin ile etik kurul kararı alınarak
yürütülmüştür. Bu çalışma henüz yayınlanmamıştır.

21. BİLGİ (BİLGİYE SAHİP OLMAK VE ÜRETMEK KİŞİYİ GÜÇLÜ KILAR) GÜÇTÜR
BİLGİLİ ENDOSKOPİ HEMŞİRELERİ DAİMA GÜÇLÜDÜR

22. KAYNAKLAR
1. Koçak E., Filik L. (2018) Endoskopik retrograd kolanjiopankreatografi komplikasyonları, Endoscopy, 18 (1);19-
22
2. Kurt G., et all (2013) Ünitemizde Endoskopik Retrograt Kolanjiyo Pankreatikografi İşlemlerinde Uyguladığımız
hemşire Protokolü, İstanbul Med. J. 14;106-8
3. Yönetçi N., Yılmaz M. (2011) Gastrointestinal Endoskopi, Gastroenteroloji (Ed.Erol Ç), MM Medikal&Nobel,7-9
4. Akdemir N. (2011) Endoskopik Retrograd Kolanjio Pankreatografi (ERCP), İç Hastalıkları ve Hemşirelik Bakımı
(Ed.Akdemir N, Birol L), 617-8
5. http://www.scielo.org.co/scielo.php?pid=S0120_99572014000200013&script=sci_arttext&tlng=en (erişim tarihi;
11.11.2018)
6. https://bursa.medicana.com.tr/haber-detay/6241/ercp-nedir (erişim tarihi; 08.11.2018)
7. https://dosyaism.saglik.gov.tr/Eklenti/25127,gastrointestinal-sistem-endoskopisi-ve-hemsirelik-yaklasimipdf.pdf?0
(erişim tarihi; 17.11.2018)
8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/?term=ercp+nursing (erişim tarihi; 17.11.2018)
9. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/?term=ercp+nurse (erişim tarihi; 17.11.2018)