SlideShare a Scribd company logo
Ekonomia e Shqipërisë
Përpara vitit 1991, partia komuniste në pushtet e drejtonte ekonominë e
vendit me anë të një serie planesh Pesë Vjeçare. Të gjitha mjetet e
prodhimit kontrolloheshin nga shteti, bujqësia ishte kolektivizuar
plotësisht dhe industria u bë pronë popullore dhe sipërmarrja private u
ndalua rreptësisht. Përvec kësaj, kushtetuta e Republikës Socialiste të
Shqipëerisë e ndalonte qeverinë te kerkonte ndihma nga jashtë, të
pranonte borxhe apo të lejonte investime të huaja. Deshtimi i kësaj
ekonomie të kontrolluar e ka shtyrë qeverinë të decentralizojë procesin
e vendimmarrjës ekonomike. Ndalimi i tregëtisë private është
shfuqizuar, qeveria tashmë pranon borxhe dhe kredi të huaja dhe
perpiqet të krijoje vende të reja pune me anë të bashkepunimeve me
partneret nga jashtë. Këto masa kanë për qellim rritjen e industrive të
lehta, prodhimet ushqimore dhe bujqesore. Progresi i viteve të fundit
është i dukshëm dhe tregu tani permban të gjithë artikujt ushqimorë të
cilet në të kaluaren mungonin shpesh. Shqipëria ka nevojë për më
shumë punonjës të specializuar dhe rikthimin në vend tëstudentëve të
rinj, të arsimuar në Perendim dhe të mbrujtur me një kulturë me të
plotë dhe me më shumë ekspertizë se moshatarët e tyre brenda vendit.
Pasuritë natyrore
Për një sipërfaqe të vogël sa ka Shqipëria mund të
thuhet se është e begatëshme me pasuri natyrore.
Pjesa Jug-perëndimore e vendit është e pasur
me naftë dhe gaz natyror. Ndërsa në veri-lindje
gjenden rezerva të konsiderueshme të mineraleve
ndër të cilat vlen të përmenden: kromi, bakri, hekur-
nikëli. Pjesa më e madhe e rezervave
të qymyrit është gjetur në rrethinën e Tiranës.
Po ashtu Shqipëria është e begatuar me lumenj të
rrëmbyeshëm të cilët janë edhe potencial
për Hidrocentrale. Vec Hidrocentraleve ekzistuese
mbi lumin e Drinit janë bërë hulumtime që nga ky
potencial i lumenjve të ndërtohen disa Hidrocentrale
me të cilat ky vend do të bëhej eksportues edhe më i
madh i energjisë elektrike.
Nafta
Në jug të Shqipërisë do të kërkohet për gaz dhe naftë dhe për këtë
tashmë është nënshkruar marrëveshja. Kërkimi për lëndët djegëse tejet
të rëndësishme në kohën tonë, i është besuar kompanisë amerikane
"Sky Petroleum".
Investimi i kompanisë Sky Petroleum për kërkimin e naftës dhe të gazit
në Bllokun 4 dhe 5 dhe në zonën e Dumresë është rreth 7-8 milionë
dollarë, ndërsa parashikimet flasin për një potencial naftë mbajtës deri
në 900 milionë barrela. Duke besuar tek konfirmimi i shifrave nga
kërkimet, përpunimi i të dhënave sizmike dy dimensionale, si dhe nga
shpimet e reja, që sipas marrëveshjes do të bëhen nga kompania
amerikane "Sky Petroleum", ish ministri Prifti u shpreh shumë i kënaqur,
që kompania ka treguar interes për të kërkuar në këtë zonë të
Shqipërisë.
Në vitin e parë kompania do të bëjë përpunimin e të dhënave sizmike
dydimensionale, të cilat janë sot në arkivat tona, rishikimin dhe
përpunimin e tyre. Më pas, në vitet e tjera ka një grafikë të detajuar të
investime dhe kërkimeve në këto zona. Ndërsa përfaqësuesi i kompanisë
Sky Petroleum, Karim Jabanputra vlerësoi shpejtësinë dhe lehtësinë e
procesit për nënshkrimit e marrëveshjes me ministrinë e Ekonomisë,
Tregtisë dhe Energjetikës.
Industria
Politika e qeverise komuniste e industrializimit te shpejte, synonte ta bente
vendin sa me te pavarur qe ishte e mundur, gjë e cila çoi ne krijimin e nje
industrie shume degëshe relativisht moderne. Kjo industri tani gjeneron me
tepër se gjysmen e te ardhurave kombetare, me përparësi shfrytezimin e
burimeve te konsiderueshme natyrore te vendit. Shqipëria është prodhuesi i
trete për kromin. Elektrifikimi i te gjithe vendit perfundoi ne vitin 1971, dhe
brenda dy dekadave Shqipëria po eksportonte energji elektrike ne disa prej
vendeve fqinje.
Industria e Shqipërisë është e bazuar kryesisht në prodhimet vendase bujqësore,
ndërsa industria e rëndë dhe e makinave është e zhvilluar kryesisht për pajisjen
e fabrikave, uzinave dhe për prodhimin e energjisë elektrike. Vec energjisë
elektrike, Shqipëria eksporton edhe naftë dhe përbërës të saj.
Vec përvojës nga industria e lehtë dhe pjesërisht nga industria e rëndë
(shfrytëzimin e naftës dhe energjisë elektrike), industria e Shqipërisë është disi e
fjetur. Shkaktarët e shembjes së industrisë dhe ngadalësimit në shfrytëzimin e
pasurive natyrore janë të shumta, si mungesa e organizimit të mirëfilltë,
makineria dhe pajisjet e vjetruar si dhe importimi i produkteve industriale janë
duke e zhdukur industrinë vendase. Po kështu, për shkak të investimeve (të
përkrahura nga ekspertët perëndimorë) të gabuara në ekonomi nga qeveritë
mbas shembjes së komunizmit, industria e Shqipërisë nuk është më në gjendje
të përmbushë kërkesat ekonomike të popullatës vendase.
Bujqësia
Mëse gjysma e fuqisë punëtore e Shqipërisë janë të punësuar në sektorin e
agrokulturës. Me një të katërten pjesë tokë të punueshme, tani vendi është po thuajse
në gjendje të i përmbushë të gjitha nevojat vendase me produktet ushqimore. Që nga
mesi i viteve 1970-ta, e më vonë, Shqipëria është në gjendje që të vetëfurnizohet me
bukë. Prodhimet bujqësore kryesore të drithërave janë : gruri, misri (kalamoqi),panxhar
sheqeri . Po ashtu edhe me prodhimet buqësore të pemtarisë Shqipëria i mbulon dhe
është në gjendje të eksportojë si p.sh patate dhe fruta të ndryshme. Ndër prodhimet
bujqësore që përdoren në industri vlen të përmenden lule dielli dhe duhani.
Shqipëria përpos pemëve dhe perimeve kultivon edhe blegtorinë në të cilen dallohen
kultivimi i gjedhëve. delet dhe i derrit.
Gjatë kohës së regjimit komunistë, qeveria e tyr ka ndërmarrur hapa themelorë për
zhvillimin e Agrokulturës. Programe të niveli të lartë janë ndërmarrur të cilat kanë bërë
bonifikimin, përmisimi dhe ujitja e tokës punuse ekzistuese dhe zgjerimi i saj në disa
raste edhe tharja e moqaleve. Të gjitha këto plane janë realizuar me qëllim të zhillimit në
nivel më të lartë të Agrokulturës. Tani (2005) munges e inciativave të tilla ka sjelluar
demoralizimin e agrokulturës e cila është këthyer në nivel bujqësisë tradicionale.
Kolektivizimi i tokave të punueshme gjatë kohës komuniste në Shqipëri dhe ri-privatizimi
i tyre pas shkatërrimit të bllokut komunistë janë bërë gjatë kohës së quajtur "koha e
tranzicionit". Kjo ka pasur pasoja për një pjesë të buqëve të cilët kanë qenë të aftë për
kultivimin e bujqësisë mirëpo nuk kanë pasur njohuri në plasimin e produkteve në
tregun Shqiptarë. Pas privatizimit dhe stabilizimit të gjendjes, pronarët e tokave janë
duke u orientuar për rimëkëmbjen e agrikulturës Shqiptare dhe eksportimin e
produkteve të tyre.
Tregtia
Eksporti dhe importi i Shqipërisë zhvillohet kryesisht me
partnerët e saj ekonomikë si Rumania, Italia, Republika
Çeke dhe Gjermania. Shqipëria tani eksporton kryesisht
produkte gjysmë finale të derivateve të naftës, të kromit,
të hekurit si dhe duhan, verë, pemë dhe perime. Ndërsa
importon makina, pajisje, minerale, metale, materiale
ndërtimtarie dhe produkte ushqimore.
Transporti
Deri ne vitin 1945, rrjeti i pergjitshem rrugor ishte 2800 km., prej te cilave vetem 400 km
ishin asfaltuar.Mbas ketij viti deri ne vitin 1990, rrjeti rrugor arriti ne 7450 km, prej te
cilave 2850 km ishin asfaltuar.Transporti hekurudhor ze vendin e dyte ne transportin e
mallrave dhe te udhetareve. Sistemi hekurudhor eshte ndertuar terresisht mbas luftes se
dyte boterore, duke filluar me hekurudhen e pare Durres-Peqin, ne vitin 1947, 42 km te
gjate. Gjatesia e pergjitshme e rrjetit hekurudhor arin ne 447 km.
KORRIDORET RRUGORE Ne Shqiperi do te ndertohen tre korridore rrugore, Lindje-
Perendim, Veri-Jug dhe Durres-Morine. Segmentet rrugore te korridorit te 8-te, Lindje-
Perendim, te cilat ne Shqiperi kane nisur ne Durres per te perfunduar ne Qafe-Thane,
jane mbuluar me financime dhe ne tre prej tyre, tashme ka filluar puna.Ndertimi i
korridoreve rrugore filloi ne vitin 1993 me korridorin Tirane-Durres. Deri tani jane
ndertuar 9 km te kesaj autostrade, ndersa punohet edhe ne segmente te tjera te ketij
korridori.Aktualisht, me nje financim prej 19,8 milione ECU nga Programi Phare punohet
per ndertimin e segmentit Durres-Rrogozhine, pjesa e pare e korridorit Lindje-Perendim
ne Shqiperi. Ndersa, me nje financim te Bankes Evropiane te Investimeve prej rreth 20
milione dollare, punohet per ndertimin e superstrades Rrogozhine-Elbasan.Pas dy
segmenteve Durres-Rrogozhine dhe Rrogozhine-Elbasan, se fundi kane nisur punimet
per ndertimin e superstrades Librazhd-Qukes. Ndertimi i kesaj superstrade me gjatesi 22
kilometra eshte financuar nga Komuniteti Evropian me nje shume prej 16 milione
dollare.Segmenti Qukes - Qafe-Thane perben pjesen e fundit ne token shqiptare te
korridorit Lindje-Perendim. I vetmi segment, per te cilin nuk kane perfunduar procedurat
perkatese mbetet Elbasan-Librazhd.Ndertimi i te dy korridoreve rrugore ne Shqiperi,
Lindje-Perendim dhe Veri-Jug, kerkon ne total nje vlere financimi prej 1,6 miliard dollare.
PORTET DETARE Porti detar i Durresit eshte porta kryesore e Korridorit 8.Ne kete port ka filluar
investimi i nje shume prej 23 milion dollare, ku Banka Boterore mbulon pjesen me te madhe me 17
milion dollare, Fondi i OPEC-ut per Zhvillimin Nderkombetar 5 milion dollare dhe qeveria shqiptare
1 milion dollare. Punimet perfshijne ndertimin e tre kalatave te reja, rikonstruksionin e kater
kalatave ekzistuese, rikonstruksionin e shesheve dhe rrugeve brenda portit, blerjen e vincave te rinj
dhe pjeseve te kembimit per to, blerjen e paisjeve teknologjike, etj.Gjithashtu, jane orfuar edhe 34
milione dollare per modernizimin dhe zgjerimin e tij, nga te cilat 11 milion dollare jane kredi te
dhena nga Programi PHARE i Komunitetit Europian dhe Banka Europiane e Investimeve. Projekti
perfshin ndertimin e terminalit te ri te trageteve dhe rikonstruksionin e atij ekzistues.90 % e
volumeve te transportit detar ne Shqiperi kryhen nepermjet portit te Durresit dhe kapaciteti vjetor i
perpunimit te mallrave eshte rreth 3 milion ton. Ne port aktualisht perpunohen anije deri ne 15
mije ton, ndersa me thellimin e akuatoriumit hyres te portit pritet qe ne te, te perpunohen anije
deri ne 40 mije ton. Rehabilitimi i kalatave, murit dallgethyes, kthimi i zones doganore ne zone
fiskale, do ta beje portin detar shume te fuqishem dhe shpejtesia e perpunimit te anijeve do te
rritet 2-3 here. Me krijimin e zones fiskale, kapaciteti i portit do te arrije ne 5 milion ton mallra te
perpunuara ne vit.Aktualisht, ne portin e Durresit eshte dyfishuar numri i trageteve krahasuar me
nje vit me pare. Cdo jave ne kete port akostohen rreth 40 tragete dhe katamarane, qe lidhin
Durresin me porte te tjera te Mesdheut. Nga 2-3 tragete ne dite qe perpunoheshin ne kalatat e
portit, tashme numri i tyre eshte dyfishuar.Nderkohe, edhe ne Portin e dyte te vendit per nga
rendesia, ai i Vlores po kryhen, si dhe pritet te kryhen investime te konsiderueshme. Keshtu, per
vitin 2000, ne kuadrin e programit te bashkepunimit nderkufitar Shqiperi-Itali, do te financohet faza
e dyte e ndertimit te Portit te Vlores, financim i cili arrin ne vleren 9.4 milione ECU. Ky financim do
te mbuloje investimet per realizimin e punimeve te germimit sistemimit dhe ndertimit te rrugeve te
brendshme te portit.
Transporti ajror Shqiperia ka sot vetem nje aeroport nderkombetar civil. Aereporti i Rinasit, i
ndertuar pas Luftes se Dyte Boterore, ka nje kapacitet perpunimi prej rreth 250 mije persona ne vit.
Ne kete aeroport jane bere disa investime nga kompania gjermane Siemens per permiresimin e
pistes dhe vendqendrimit te avioneve.Gjithashtu, po diskutohet per ndertimin e terminalit te ri te
pasagjereve, i cili do te mundesoje rritjen e kapacitetet me deri 600 mije persona ne vit. Vlera e
ndertimit te terminalit parashikohet te jete rreth 30 milione dollare. Ne aeroportin e Rinasit kryejne
fluturime 12 shoqeri ajrore, ku nga keto 10 shoqeri jane te huaja dhe 2 jane te perbashketa me
kompani shqiptare. Shume shpejt do te perfundoje dhe ndertimi i aeroportit te Kukesit me
financues kryesor Emiratet e Bashkuara Arabe.
Ekonomia e Shqiperise
Ekonomia e Shqiperise

More Related Content

What's hot

DESHMITE E DHUNES PERGJATE REGJIMIT KOMUNIST
DESHMITE E DHUNES PERGJATE REGJIMIT KOMUNISTDESHMITE E DHUNES PERGJATE REGJIMIT KOMUNIST
DESHMITE E DHUNES PERGJATE REGJIMIT KOMUNISTelvakastrati
 
Shqiperia e mesme
Shqiperia e mesmeShqiperia e mesme
Shqiperia e mesmeArlinda
 
Filozofia gjate shekullit XVII
Filozofia gjate shekullit XVIIFilozofia gjate shekullit XVII
Filozofia gjate shekullit XVIIDenisa Caushi
 
Tregu i punes ne Shqiperi
Tregu i punes ne Shqiperi Tregu i punes ne Shqiperi
Tregu i punes ne Shqiperi Darla Evangjeli
 
Komunizmi ne shqiperi
Komunizmi ne shqiperiKomunizmi ne shqiperi
Komunizmi ne shqiperiElton Gjoka
 
iliada analize , Analize e Iliades
iliada analize , Analize e Iliadesiliada analize , Analize e Iliades
iliada analize , Analize e Iliadesssuseree34b8
 
Gazeta e shkolles A.Z.CAJUPI
Gazeta e shkolles A.Z.CAJUPIGazeta e shkolles A.Z.CAJUPI
Gazeta e shkolles A.Z.CAJUPIMirsad
 
Hidrokarburet dhe vetite e tyre
Hidrokarburet dhe vetite e tyreHidrokarburet dhe vetite e tyre
Hidrokarburet dhe vetite e tyreirida_2000
 
Bashkimi Europian -BE
Bashkimi Europian -BEBashkimi Europian -BE
Bashkimi Europian -BEkoralda
 
Muzika popullore ne trevat shqiptare
Muzika popullore ne trevat shqiptareMuzika popullore ne trevat shqiptare
Muzika popullore ne trevat shqiptareInternet VloraAlb
 
Pasurite natyrore ne shqiperi
Pasurite natyrore ne shqiperiPasurite natyrore ne shqiperi
Pasurite natyrore ne shqiperiMerkur Sinani
 
Fizika dhe Sporti
Fizika dhe SportiFizika dhe Sporti
Fizika dhe SportiAdri Arapi
 
Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...Xhesiana Muka
 
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi EuropianShqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi Europianolinuhi
 
Pastrimi i gjuhes shqipe
Pastrimi i gjuhes shqipePastrimi i gjuhes shqipe
Pastrimi i gjuhes shqipeolinuhi
 
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)Denisa Caushi
 
Fjalia e përbërë me bashkërenditje
Fjalia e përbërë me bashkërenditjeFjalia e përbërë me bashkërenditje
Fjalia e përbërë me bashkërenditjeAlush Kryeziu
 

What's hot (20)

DESHMITE E DHUNES PERGJATE REGJIMIT KOMUNIST
DESHMITE E DHUNES PERGJATE REGJIMIT KOMUNISTDESHMITE E DHUNES PERGJATE REGJIMIT KOMUNIST
DESHMITE E DHUNES PERGJATE REGJIMIT KOMUNIST
 
Shqiperia e mesme
Shqiperia e mesmeShqiperia e mesme
Shqiperia e mesme
 
Filozofia gjate shekullit XVII
Filozofia gjate shekullit XVIIFilozofia gjate shekullit XVII
Filozofia gjate shekullit XVII
 
Tregu i punes ne Shqiperi
Tregu i punes ne Shqiperi Tregu i punes ne Shqiperi
Tregu i punes ne Shqiperi
 
Komunizmi ne shqiperi
Komunizmi ne shqiperiKomunizmi ne shqiperi
Komunizmi ne shqiperi
 
iliada analize , Analize e Iliades
iliada analize , Analize e Iliadesiliada analize , Analize e Iliades
iliada analize , Analize e Iliades
 
Uji eshte jete
Uji eshte jeteUji eshte jete
Uji eshte jete
 
Gazeta e shkolles A.Z.CAJUPI
Gazeta e shkolles A.Z.CAJUPIGazeta e shkolles A.Z.CAJUPI
Gazeta e shkolles A.Z.CAJUPI
 
Hidrokarburet dhe vetite e tyre
Hidrokarburet dhe vetite e tyreHidrokarburet dhe vetite e tyre
Hidrokarburet dhe vetite e tyre
 
Bashkimi Europian -BE
Bashkimi Europian -BEBashkimi Europian -BE
Bashkimi Europian -BE
 
Muzika popullore ne trevat shqiptare
Muzika popullore ne trevat shqiptareMuzika popullore ne trevat shqiptare
Muzika popullore ne trevat shqiptare
 
Pasurite natyrore ne shqiperi
Pasurite natyrore ne shqiperiPasurite natyrore ne shqiperi
Pasurite natyrore ne shqiperi
 
Fizika dhe Sporti
Fizika dhe SportiFizika dhe Sporti
Fizika dhe Sporti
 
Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...
 
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi EuropianShqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
 
Pastrimi i gjuhes shqipe
Pastrimi i gjuhes shqipePastrimi i gjuhes shqipe
Pastrimi i gjuhes shqipe
 
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
 
Mjedisi
MjedisiMjedisi
Mjedisi
 
Fjalia e përbërë me bashkërenditje
Fjalia e përbërë me bashkërenditjeFjalia e përbërë me bashkërenditje
Fjalia e përbërë me bashkërenditje
 
Qyteterimi ilir !!!!
Qyteterimi ilir !!!!Qyteterimi ilir !!!!
Qyteterimi ilir !!!!
 

Viewers also liked

Zhvillimi ekonomik shqiptar
Zhvillimi ekonomik shqiptarZhvillimi ekonomik shqiptar
Zhvillimi ekonomik shqiptarBleona Çoba
 
Shqiperia
ShqiperiaShqiperia
Shqiperiakoralda
 
Shqiperia -slide
Shqiperia -slideShqiperia -slide
Shqiperia -slideFre Nkly
 
“Korca ne funksion te urbanizimit ” Gj. rregullimit te teritorit
“Korca ne funksion te urbanizimit ”  Gj. rregullimit te teritorit“Korca ne funksion te urbanizimit ”  Gj. rregullimit te teritorit
“Korca ne funksion te urbanizimit ” Gj. rregullimit te teritoritKristjana Duni
 
Integrimi ekonomik i shqiperise
Integrimi ekonomik i shqiperiseIntegrimi ekonomik i shqiperise
Integrimi ekonomik i shqiperiseornela rama
 
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...Liil Otr
 
INTERPRETIME RRETH LUFTES SE FTOHTE
INTERPRETIME RRETH LUFTES SE FTOHTEINTERPRETIME RRETH LUFTES SE FTOHTE
INTERPRETIME RRETH LUFTES SE FTOHTEroni45
 
Turizmi i Veres ne Shqiperi
Turizmi i Veres ne ShqiperiTurizmi i Veres ne Shqiperi
Turizmi i Veres ne ShqiperiSuzana Muja
 
K o n t r o ll i
K o n t r o ll i K o n t r o ll i
K o n t r o ll i ekonomia
 
Histori Shqiptare
Histori ShqiptareHistori Shqiptare
Histori Shqiptarealbioni
 
Lufta i dhe ii boterore
Lufta i dhe ii boteroreLufta i dhe ii boterore
Lufta i dhe ii boterorekajushi
 
Albania, Shqiperia
Albania, ShqiperiaAlbania, Shqiperia
Albania, ShqiperiaLili Liljana
 
Shqiperia ne sundimin bizantin
Shqiperia ne sundimin bizantinShqiperia ne sundimin bizantin
Shqiperia ne sundimin bizantinAn An
 
Projekt ekonomi
Projekt ekonomiProjekt ekonomi
Projekt ekonomiSajad Alla
 
GJIMNAZI ERNEST KOLIQI DETYRE NE HISTORI 11 Edra KATI konceptet e historise
GJIMNAZI ERNEST KOLIQI DETYRE NE HISTORI 11 Edra KATI konceptet e historiseGJIMNAZI ERNEST KOLIQI DETYRE NE HISTORI 11 Edra KATI konceptet e historise
GJIMNAZI ERNEST KOLIQI DETYRE NE HISTORI 11 Edra KATI konceptet e historiseSHKOLLA "ALBANET"
 
Lufta e 1 dhe 2 Boterore
Lufta e 1 dhe 2 BoteroreLufta e 1 dhe 2 Boterore
Lufta e 1 dhe 2 BoteroreAltea Reci
 
Lufta II boterore
Lufta II boteroreLufta II boterore
Lufta II boteroreEGLI TAFA
 
Regjimi komunist në shqipëri
Regjimi komunist në shqipëriRegjimi komunist në shqipëri
Regjimi komunist në shqipëriKlea Vyshka
 

Viewers also liked (20)

Zhvillimi ekonomik shqiptar
Zhvillimi ekonomik shqiptarZhvillimi ekonomik shqiptar
Zhvillimi ekonomik shqiptar
 
Shqiperia
ShqiperiaShqiperia
Shqiperia
 
Shqiperia -slide
Shqiperia -slideShqiperia -slide
Shqiperia -slide
 
“Korca ne funksion te urbanizimit ” Gj. rregullimit te teritorit
“Korca ne funksion te urbanizimit ”  Gj. rregullimit te teritorit“Korca ne funksion te urbanizimit ”  Gj. rregullimit te teritorit
“Korca ne funksion te urbanizimit ” Gj. rregullimit te teritorit
 
Integrimi ekonomik i shqiperise
Integrimi ekonomik i shqiperiseIntegrimi ekonomik i shqiperise
Integrimi ekonomik i shqiperise
 
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
 
INTERPRETIME RRETH LUFTES SE FTOHTE
INTERPRETIME RRETH LUFTES SE FTOHTEINTERPRETIME RRETH LUFTES SE FTOHTE
INTERPRETIME RRETH LUFTES SE FTOHTE
 
Turizmi i Veres ne Shqiperi
Turizmi i Veres ne ShqiperiTurizmi i Veres ne Shqiperi
Turizmi i Veres ne Shqiperi
 
K o n t r o ll i
K o n t r o ll i K o n t r o ll i
K o n t r o ll i
 
Histori Shqiptare
Histori ShqiptareHistori Shqiptare
Histori Shqiptare
 
Lufta i dhe ii boterore
Lufta i dhe ii boteroreLufta i dhe ii boterore
Lufta i dhe ii boterore
 
Albania, Shqiperia
Albania, ShqiperiaAlbania, Shqiperia
Albania, Shqiperia
 
Projekt ekonomi
Projekt ekonomiProjekt ekonomi
Projekt ekonomi
 
Shqiperia ne sundimin bizantin
Shqiperia ne sundimin bizantinShqiperia ne sundimin bizantin
Shqiperia ne sundimin bizantin
 
Projekt ekonomi
Projekt ekonomiProjekt ekonomi
Projekt ekonomi
 
GJIMNAZI ERNEST KOLIQI DETYRE NE HISTORI 11 Edra KATI konceptet e historise
GJIMNAZI ERNEST KOLIQI DETYRE NE HISTORI 11 Edra KATI konceptet e historiseGJIMNAZI ERNEST KOLIQI DETYRE NE HISTORI 11 Edra KATI konceptet e historise
GJIMNAZI ERNEST KOLIQI DETYRE NE HISTORI 11 Edra KATI konceptet e historise
 
Lufta e 1 dhe 2 Boterore
Lufta e 1 dhe 2 BoteroreLufta e 1 dhe 2 Boterore
Lufta e 1 dhe 2 Boterore
 
Lufta II boterore
Lufta II boteroreLufta II boterore
Lufta II boterore
 
economy in albanian
economy in albanianeconomy in albanian
economy in albanian
 
Regjimi komunist në shqipëri
Regjimi komunist në shqipëriRegjimi komunist në shqipëri
Regjimi komunist në shqipëri
 

Ekonomia e Shqiperise

  • 1.
  • 2.
  • 3. Ekonomia e Shqipërisë Përpara vitit 1991, partia komuniste në pushtet e drejtonte ekonominë e vendit me anë të një serie planesh Pesë Vjeçare. Të gjitha mjetet e prodhimit kontrolloheshin nga shteti, bujqësia ishte kolektivizuar plotësisht dhe industria u bë pronë popullore dhe sipërmarrja private u ndalua rreptësisht. Përvec kësaj, kushtetuta e Republikës Socialiste të Shqipëerisë e ndalonte qeverinë te kerkonte ndihma nga jashtë, të pranonte borxhe apo të lejonte investime të huaja. Deshtimi i kësaj ekonomie të kontrolluar e ka shtyrë qeverinë të decentralizojë procesin e vendimmarrjës ekonomike. Ndalimi i tregëtisë private është shfuqizuar, qeveria tashmë pranon borxhe dhe kredi të huaja dhe perpiqet të krijoje vende të reja pune me anë të bashkepunimeve me partneret nga jashtë. Këto masa kanë për qellim rritjen e industrive të lehta, prodhimet ushqimore dhe bujqesore. Progresi i viteve të fundit është i dukshëm dhe tregu tani permban të gjithë artikujt ushqimorë të cilet në të kaluaren mungonin shpesh. Shqipëria ka nevojë për më shumë punonjës të specializuar dhe rikthimin në vend tëstudentëve të rinj, të arsimuar në Perendim dhe të mbrujtur me një kulturë me të plotë dhe me më shumë ekspertizë se moshatarët e tyre brenda vendit.
  • 4. Pasuritë natyrore Për një sipërfaqe të vogël sa ka Shqipëria mund të thuhet se është e begatëshme me pasuri natyrore. Pjesa Jug-perëndimore e vendit është e pasur me naftë dhe gaz natyror. Ndërsa në veri-lindje gjenden rezerva të konsiderueshme të mineraleve ndër të cilat vlen të përmenden: kromi, bakri, hekur- nikëli. Pjesa më e madhe e rezervave të qymyrit është gjetur në rrethinën e Tiranës. Po ashtu Shqipëria është e begatuar me lumenj të rrëmbyeshëm të cilët janë edhe potencial për Hidrocentrale. Vec Hidrocentraleve ekzistuese mbi lumin e Drinit janë bërë hulumtime që nga ky potencial i lumenjve të ndërtohen disa Hidrocentrale me të cilat ky vend do të bëhej eksportues edhe më i madh i energjisë elektrike.
  • 5. Nafta Në jug të Shqipërisë do të kërkohet për gaz dhe naftë dhe për këtë tashmë është nënshkruar marrëveshja. Kërkimi për lëndët djegëse tejet të rëndësishme në kohën tonë, i është besuar kompanisë amerikane "Sky Petroleum". Investimi i kompanisë Sky Petroleum për kërkimin e naftës dhe të gazit në Bllokun 4 dhe 5 dhe në zonën e Dumresë është rreth 7-8 milionë dollarë, ndërsa parashikimet flasin për një potencial naftë mbajtës deri në 900 milionë barrela. Duke besuar tek konfirmimi i shifrave nga kërkimet, përpunimi i të dhënave sizmike dy dimensionale, si dhe nga shpimet e reja, që sipas marrëveshjes do të bëhen nga kompania amerikane "Sky Petroleum", ish ministri Prifti u shpreh shumë i kënaqur, që kompania ka treguar interes për të kërkuar në këtë zonë të Shqipërisë. Në vitin e parë kompania do të bëjë përpunimin e të dhënave sizmike dydimensionale, të cilat janë sot në arkivat tona, rishikimin dhe përpunimin e tyre. Më pas, në vitet e tjera ka një grafikë të detajuar të investime dhe kërkimeve në këto zona. Ndërsa përfaqësuesi i kompanisë Sky Petroleum, Karim Jabanputra vlerësoi shpejtësinë dhe lehtësinë e procesit për nënshkrimit e marrëveshjes me ministrinë e Ekonomisë, Tregtisë dhe Energjetikës.
  • 6. Industria Politika e qeverise komuniste e industrializimit te shpejte, synonte ta bente vendin sa me te pavarur qe ishte e mundur, gjë e cila çoi ne krijimin e nje industrie shume degëshe relativisht moderne. Kjo industri tani gjeneron me tepër se gjysmen e te ardhurave kombetare, me përparësi shfrytezimin e burimeve te konsiderueshme natyrore te vendit. Shqipëria është prodhuesi i trete për kromin. Elektrifikimi i te gjithe vendit perfundoi ne vitin 1971, dhe brenda dy dekadave Shqipëria po eksportonte energji elektrike ne disa prej vendeve fqinje. Industria e Shqipërisë është e bazuar kryesisht në prodhimet vendase bujqësore, ndërsa industria e rëndë dhe e makinave është e zhvilluar kryesisht për pajisjen e fabrikave, uzinave dhe për prodhimin e energjisë elektrike. Vec energjisë elektrike, Shqipëria eksporton edhe naftë dhe përbërës të saj. Vec përvojës nga industria e lehtë dhe pjesërisht nga industria e rëndë (shfrytëzimin e naftës dhe energjisë elektrike), industria e Shqipërisë është disi e fjetur. Shkaktarët e shembjes së industrisë dhe ngadalësimit në shfrytëzimin e pasurive natyrore janë të shumta, si mungesa e organizimit të mirëfilltë, makineria dhe pajisjet e vjetruar si dhe importimi i produkteve industriale janë duke e zhdukur industrinë vendase. Po kështu, për shkak të investimeve (të përkrahura nga ekspertët perëndimorë) të gabuara në ekonomi nga qeveritë mbas shembjes së komunizmit, industria e Shqipërisë nuk është më në gjendje të përmbushë kërkesat ekonomike të popullatës vendase.
  • 7. Bujqësia Mëse gjysma e fuqisë punëtore e Shqipërisë janë të punësuar në sektorin e agrokulturës. Me një të katërten pjesë tokë të punueshme, tani vendi është po thuajse në gjendje të i përmbushë të gjitha nevojat vendase me produktet ushqimore. Që nga mesi i viteve 1970-ta, e më vonë, Shqipëria është në gjendje që të vetëfurnizohet me bukë. Prodhimet bujqësore kryesore të drithërave janë : gruri, misri (kalamoqi),panxhar sheqeri . Po ashtu edhe me prodhimet buqësore të pemtarisë Shqipëria i mbulon dhe është në gjendje të eksportojë si p.sh patate dhe fruta të ndryshme. Ndër prodhimet bujqësore që përdoren në industri vlen të përmenden lule dielli dhe duhani. Shqipëria përpos pemëve dhe perimeve kultivon edhe blegtorinë në të cilen dallohen kultivimi i gjedhëve. delet dhe i derrit. Gjatë kohës së regjimit komunistë, qeveria e tyr ka ndërmarrur hapa themelorë për zhvillimin e Agrokulturës. Programe të niveli të lartë janë ndërmarrur të cilat kanë bërë bonifikimin, përmisimi dhe ujitja e tokës punuse ekzistuese dhe zgjerimi i saj në disa raste edhe tharja e moqaleve. Të gjitha këto plane janë realizuar me qëllim të zhillimit në nivel më të lartë të Agrokulturës. Tani (2005) munges e inciativave të tilla ka sjelluar demoralizimin e agrokulturës e cila është këthyer në nivel bujqësisë tradicionale. Kolektivizimi i tokave të punueshme gjatë kohës komuniste në Shqipëri dhe ri-privatizimi i tyre pas shkatërrimit të bllokut komunistë janë bërë gjatë kohës së quajtur "koha e tranzicionit". Kjo ka pasur pasoja për një pjesë të buqëve të cilët kanë qenë të aftë për kultivimin e bujqësisë mirëpo nuk kanë pasur njohuri në plasimin e produkteve në tregun Shqiptarë. Pas privatizimit dhe stabilizimit të gjendjes, pronarët e tokave janë duke u orientuar për rimëkëmbjen e agrikulturës Shqiptare dhe eksportimin e produkteve të tyre.
  • 8. Tregtia Eksporti dhe importi i Shqipërisë zhvillohet kryesisht me partnerët e saj ekonomikë si Rumania, Italia, Republika Çeke dhe Gjermania. Shqipëria tani eksporton kryesisht produkte gjysmë finale të derivateve të naftës, të kromit, të hekurit si dhe duhan, verë, pemë dhe perime. Ndërsa importon makina, pajisje, minerale, metale, materiale ndërtimtarie dhe produkte ushqimore.
  • 9. Transporti Deri ne vitin 1945, rrjeti i pergjitshem rrugor ishte 2800 km., prej te cilave vetem 400 km ishin asfaltuar.Mbas ketij viti deri ne vitin 1990, rrjeti rrugor arriti ne 7450 km, prej te cilave 2850 km ishin asfaltuar.Transporti hekurudhor ze vendin e dyte ne transportin e mallrave dhe te udhetareve. Sistemi hekurudhor eshte ndertuar terresisht mbas luftes se dyte boterore, duke filluar me hekurudhen e pare Durres-Peqin, ne vitin 1947, 42 km te gjate. Gjatesia e pergjitshme e rrjetit hekurudhor arin ne 447 km. KORRIDORET RRUGORE Ne Shqiperi do te ndertohen tre korridore rrugore, Lindje- Perendim, Veri-Jug dhe Durres-Morine. Segmentet rrugore te korridorit te 8-te, Lindje- Perendim, te cilat ne Shqiperi kane nisur ne Durres per te perfunduar ne Qafe-Thane, jane mbuluar me financime dhe ne tre prej tyre, tashme ka filluar puna.Ndertimi i korridoreve rrugore filloi ne vitin 1993 me korridorin Tirane-Durres. Deri tani jane ndertuar 9 km te kesaj autostrade, ndersa punohet edhe ne segmente te tjera te ketij korridori.Aktualisht, me nje financim prej 19,8 milione ECU nga Programi Phare punohet per ndertimin e segmentit Durres-Rrogozhine, pjesa e pare e korridorit Lindje-Perendim ne Shqiperi. Ndersa, me nje financim te Bankes Evropiane te Investimeve prej rreth 20 milione dollare, punohet per ndertimin e superstrades Rrogozhine-Elbasan.Pas dy segmenteve Durres-Rrogozhine dhe Rrogozhine-Elbasan, se fundi kane nisur punimet per ndertimin e superstrades Librazhd-Qukes. Ndertimi i kesaj superstrade me gjatesi 22 kilometra eshte financuar nga Komuniteti Evropian me nje shume prej 16 milione dollare.Segmenti Qukes - Qafe-Thane perben pjesen e fundit ne token shqiptare te korridorit Lindje-Perendim. I vetmi segment, per te cilin nuk kane perfunduar procedurat perkatese mbetet Elbasan-Librazhd.Ndertimi i te dy korridoreve rrugore ne Shqiperi, Lindje-Perendim dhe Veri-Jug, kerkon ne total nje vlere financimi prej 1,6 miliard dollare.
  • 10. PORTET DETARE Porti detar i Durresit eshte porta kryesore e Korridorit 8.Ne kete port ka filluar investimi i nje shume prej 23 milion dollare, ku Banka Boterore mbulon pjesen me te madhe me 17 milion dollare, Fondi i OPEC-ut per Zhvillimin Nderkombetar 5 milion dollare dhe qeveria shqiptare 1 milion dollare. Punimet perfshijne ndertimin e tre kalatave te reja, rikonstruksionin e kater kalatave ekzistuese, rikonstruksionin e shesheve dhe rrugeve brenda portit, blerjen e vincave te rinj dhe pjeseve te kembimit per to, blerjen e paisjeve teknologjike, etj.Gjithashtu, jane orfuar edhe 34 milione dollare per modernizimin dhe zgjerimin e tij, nga te cilat 11 milion dollare jane kredi te dhena nga Programi PHARE i Komunitetit Europian dhe Banka Europiane e Investimeve. Projekti perfshin ndertimin e terminalit te ri te trageteve dhe rikonstruksionin e atij ekzistues.90 % e volumeve te transportit detar ne Shqiperi kryhen nepermjet portit te Durresit dhe kapaciteti vjetor i perpunimit te mallrave eshte rreth 3 milion ton. Ne port aktualisht perpunohen anije deri ne 15 mije ton, ndersa me thellimin e akuatoriumit hyres te portit pritet qe ne te, te perpunohen anije deri ne 40 mije ton. Rehabilitimi i kalatave, murit dallgethyes, kthimi i zones doganore ne zone fiskale, do ta beje portin detar shume te fuqishem dhe shpejtesia e perpunimit te anijeve do te rritet 2-3 here. Me krijimin e zones fiskale, kapaciteti i portit do te arrije ne 5 milion ton mallra te perpunuara ne vit.Aktualisht, ne portin e Durresit eshte dyfishuar numri i trageteve krahasuar me nje vit me pare. Cdo jave ne kete port akostohen rreth 40 tragete dhe katamarane, qe lidhin Durresin me porte te tjera te Mesdheut. Nga 2-3 tragete ne dite qe perpunoheshin ne kalatat e portit, tashme numri i tyre eshte dyfishuar.Nderkohe, edhe ne Portin e dyte te vendit per nga rendesia, ai i Vlores po kryhen, si dhe pritet te kryhen investime te konsiderueshme. Keshtu, per vitin 2000, ne kuadrin e programit te bashkepunimit nderkufitar Shqiperi-Itali, do te financohet faza e dyte e ndertimit te Portit te Vlores, financim i cili arrin ne vleren 9.4 milione ECU. Ky financim do te mbuloje investimet per realizimin e punimeve te germimit sistemimit dhe ndertimit te rrugeve te brendshme te portit. Transporti ajror Shqiperia ka sot vetem nje aeroport nderkombetar civil. Aereporti i Rinasit, i ndertuar pas Luftes se Dyte Boterore, ka nje kapacitet perpunimi prej rreth 250 mije persona ne vit. Ne kete aeroport jane bere disa investime nga kompania gjermane Siemens per permiresimin e pistes dhe vendqendrimit te avioneve.Gjithashtu, po diskutohet per ndertimin e terminalit te ri te pasagjereve, i cili do te mundesoje rritjen e kapacitetet me deri 600 mije persona ne vit. Vlera e ndertimit te terminalit parashikohet te jete rreth 30 milione dollare. Ne aeroportin e Rinasit kryejne fluturime 12 shoqeri ajrore, ku nga keto 10 shoqeri jane te huaja dhe 2 jane te perbashketa me kompani shqiptare. Shume shpejt do te perfundoje dhe ndertimi i aeroportit te Kukesit me financues kryesor Emiratet e Bashkuara Arabe.