ªñºõººñ ñóðñàí ¿íäýñíèé õýë Ìàðòàæ áîëøã¿é ñî¸ë ¯õòýë îðøèõ òºðºëõ íóòàã Ñàëæ áîëøã¿é îðîí Ä.Íàöàãäîðæ
Даяаршил ба эх хэл Өнөөдөр манай дэлхийн хүн ам 6000
орчим хэлээр харилцаж байна гэдэг.
Тухайн үндэстэн ямар хэлээр ярилцах нь үндэс угсаа төдийгүй түүх,улс төр,нийгэм эдийн засгийн олон хүчин зүйлээс шалтгаалан хэл нэг талаар арвижин баяжиж байхад нөгөө талаар ядууран устаж үгүй болох аюул нүүрлэсээр байдаг.Ийм аюул тулгараад байгаа хэл дэлхий дээр 1300 гаруй байна гэсэн мэдээ байдаг.
Монгол улсын их хурлаас 2003 оны 05-р сарын 15-ны өдөр “Төрийн албан ёсны хэлний тухай хууль“-ийг баталсан.Энэ нь монгол үндэстний тусгаар тогтнол,үндэсний аюулгүй байдлын нэгэн баталгаа болж,онгон төрх,үндсэн онцлогоо хадгалан ирсэн монгол хэлийг уламжлал болгон хойч үедээ өвлүүлэх нөхцөлийг бүрдүүлж байгаа хэрэг мөн.
Мөн дэлхий нийтээрээ эдийн засаг,техник технологи,аж төрөх ёсны хувьд ч нэгэн загварт орж ижилсэх хандлага гарч байгаа даяаршлын эринд монгол хэлний өвөрмөц онцлог шинжийг алдалгүйгээр эх хэлээ бүрэн бүтэн авч үлдэх явдал чухал байна.
Гадаад үг нэвтэрч үгийн санг баяжуулах нь аль ч хэлэнд байдаг.Гэхдээ эх хэлэнд гадаад хэлний үг хэллэг нэвтрэхэд тодорхой хэм хэмжээ бий.Аливаа хэлний үгийн сангийн 7-8 хувь нь гадаад үг байвал хэвийн хэм хэмжээ гэж үздэг.
Гэтэл 1990 оноос Монгол улс зах зээлд шилжсэн үеэс монгол хэлэнд гадаад үг хэллэг хэт олноор замбараагүй нэвтэрч байна.Зарим судлаачийн тооцоолсноор аж ахуйн нэгж байгууллагын нэрийн 60 орчим хувь нь гадаад үг байгаа нь монгол хэл маань сэвтэх төдийгүй мөхөж болзошгүй түгшүүрийн харангыг дэлдэж байна.

Eh hel ba dayarshil

  • 1.
    ªñºõººñ ñóðñàí ¿íäýñíèéõýë Ìàðòàæ áîëøã¿é ñî¸ë ¯õòýë îðøèõ òºðºëõ íóòàã Ñàëæ áîëøã¿é îðîí Ä.Íàöàãäîðæ
  • 2.
    Даяаршил ба эххэл Өнөөдөр манай дэлхийн хүн ам 6000
  • 3.
  • 4.
    Тухайн үндэстэн ямархэлээр ярилцах нь үндэс угсаа төдийгүй түүх,улс төр,нийгэм эдийн засгийн олон хүчин зүйлээс шалтгаалан хэл нэг талаар арвижин баяжиж байхад нөгөө талаар ядууран устаж үгүй болох аюул нүүрлэсээр байдаг.Ийм аюул тулгараад байгаа хэл дэлхий дээр 1300 гаруй байна гэсэн мэдээ байдаг.
  • 5.
    Монгол улсын иххурлаас 2003 оны 05-р сарын 15-ны өдөр “Төрийн албан ёсны хэлний тухай хууль“-ийг баталсан.Энэ нь монгол үндэстний тусгаар тогтнол,үндэсний аюулгүй байдлын нэгэн баталгаа болж,онгон төрх,үндсэн онцлогоо хадгалан ирсэн монгол хэлийг уламжлал болгон хойч үедээ өвлүүлэх нөхцөлийг бүрдүүлж байгаа хэрэг мөн.
  • 6.
    Мөн дэлхий нийтээрэээдийн засаг,техник технологи,аж төрөх ёсны хувьд ч нэгэн загварт орж ижилсэх хандлага гарч байгаа даяаршлын эринд монгол хэлний өвөрмөц онцлог шинжийг алдалгүйгээр эх хэлээ бүрэн бүтэн авч үлдэх явдал чухал байна.
  • 7.
    Гадаад үг нэвтэрчүгийн санг баяжуулах нь аль ч хэлэнд байдаг.Гэхдээ эх хэлэнд гадаад хэлний үг хэллэг нэвтрэхэд тодорхой хэм хэмжээ бий.Аливаа хэлний үгийн сангийн 7-8 хувь нь гадаад үг байвал хэвийн хэм хэмжээ гэж үздэг.
  • 8.
    Гэтэл 1990 оноосМонгол улс зах зээлд шилжсэн үеэс монгол хэлэнд гадаад үг хэллэг хэт олноор замбараагүй нэвтэрч байна.Зарим судлаачийн тооцоолсноор аж ахуйн нэгж байгууллагын нэрийн 60 орчим хувь нь гадаад үг байгаа нь монгол хэл маань сэвтэх төдийгүй мөхөж болзошгүй түгшүүрийн харангыг дэлдэж байна.