МЕНЕЖМЕНТИЙН СЭТГЭЛГЭЭНИЙ ХАНДЛАГА
Дэд сэдвүүдУдирдлага дахь чиг хандлагууд	Удирдлагын X,Y,Z онолуудСистемийн хандлагаОрчин үеийн хандлагаТоон хандлагаҮйл ажиллагааны хандлагаОрчин үеийн менежер
Удирдлагын зарчим гэдэг нь аливаа үйлдэл хийх, шийдвэр гаргах ажилд зайлшгүй мөрдөх чиг баримтлал, зүй тогтол юм.
Г.Эмерсоны (1853-1931) удирдлагын зарчим     1. Тодорхой зорилго2. Эдийн засгийн чиг хандлага3. Мэргэжилтний сонирхол татах     4. Хяналт5. Үйл ажиллагааг зохицуулах6. Оновчтой норматив хэрэглэх7. Ажиллах нөхцөл бололцоогоор хангах8. Үйл ажиллагаа (үйлдэл)-г стандартчилах     9. Урамшуулах
А.Файоль (1841-1925) -ын удирдлагын зарчим1. Хөдөлмөрийн хуваарь2. Эрх хариуцлага3. Сахилга бат4. Захирах, захирагдах ёс5. Удирдлагын нэгдсэн чиглэл6. Байгууллагын сонирхолыг хувь хүнийхээс илүү     үзэх7. Цалин урамшил 8. Төвлөрсөн шийдвэр9. Шатлан захирамжлах10. Дэг журам 11. Шударга журам12. Боловсон хүчний тогтвор суурьшил13. Санаачлага 14. Нэр хүнд
Фредрик, Ц.Тейлор (1815-1915)-ын удирдлагын зарчим1. Ажилчдыг ШУ-ы үндэслэлээр сонгох2. Ажилчдыг шинжлэх ухааны үндэстэй сургах3. Ажлыг мэргэшүүлэх4. Цалинг ажилдаа шинэ зүйл сэдсэнээр нь урамшуулах5. Удирдлага, ажиллагсдын хооронд хариуцлагын тогтолцоог зөв хуваарилах
М.Вебер (1864-1920)-ийн удирдлагын зарчим1.Нарийн мэргэшсэн мэргэжилтэн2.3ахирах, захирагдах ёс, удирдлагын хяналт3. Ажил үүргийн функциональ хуваарь, стандарт4. Субъектив алдаа гарахаас сэргийлэх5. Ажлын хөлс төлөлт
ОНОЛУУД
“X”онолын үндсэн санааг илэрхийлбэл:“X”онолын үндсэн санааг илэрхийлбэл:Дундаж хүн бол угаас ажилд дургүй бөгөөд болж өгвөл ажлаас зайлсхийхийг хичээнэ;Ажилд дургүй, ажил хийхийг хүсдэггүй хүмүүс байдаг болохоор зохион байгуулалтын зорилтыг хэрэгжүүлэхийн тулд тэдгээрийн хүчин чармайлтыг зохих хэмжээгээр дайчлах зорилгоор тэднийг хүчилж сүрдүүлэх, албадах, хянах, удирдан чиглүүлэх хэрэгтэй болдог;Дундаж хүмүүн хариуцлагаас зайлсхийхийг хичээдэг.
Удирдлагын У онольш гол утга санааг илэрхийлбэл:Ажилчид угаасаа ажилд дургүй биш, ажлын сайн нөхцөл хандлагад л илүү дуртай ажилладаг.Хатуу чанд хяналт, шийтгэл, сүрдүүлэг зэрэг нь зохион байгуулалтын зорилтыг хэрэгжүүлэх цорын ганц арга биш. Хэрэв аливаа хүн ямар нэгэн зорилгод хүрэх эрмэлзэлтэй бол тэр өөрийгөө хянан шалгах чадвартай байдаг.Өмнөө тавьсан зорилтоо биелүүлэхэд зарцуулсан хүч чармайлт нь түүнийг хэрэгжүүлсний төлөө олгох шагнал урамшилтай шууд хамааралтай байх ёстой.
ҮргэлжлэлДундаж хүн тодорхой нөхцөлд хариуцлага хүлээдэг төдийгүй тэгэх эрмэлзэлтэй байдагЗохион байгуулалтын асуудлыг шийдвэрлэхийн тулд бүтээлч чанар, овсгоо, сэтгэн бодох харьцангуй өндөр түвшин шаардлагатай бөгөөд тийм чадвартай хүн олон байдаг.Өнөөгийн үйлдвэржсэн нийгмийн нөхцөлд дундаж хүний оюун ухааны чадавхи нь бүрэн бус ашиглагдаж байна.
X,Y онолыг харьцуулбалX онол нь байгууллагад хандсанY онол нь хүнд  хандсан
Z ОНОЛ    Калифорны их сургуулийн дэргэдэх Удирдлагын дээд сургуулийн багш профессор Уилъям, Г.Оучи энэ онолыг боловсруулсан. Тэрээр ажиллагсдад ёс суртахууны буюу сэтгэлзүйн талаар нөлөөлөх замаар удирдлагын системийг боловсронгуй болгож болно гэж үзсэн ба энэ үзэл баримтлалаа Х,У онолтой холбоотойгоор Z онол гэж нэрлэжээ.
“Z” маягийн байгууллагаУрт хугацаагаар хөлслөхХамтын шийдвзр гаргах Хувийн хариуцлага хүлээхАжилтныг аажмаар үнэлж дэвшүүлэх Тодорхой албан ёсны үзүүлэлт бүхий энгийн хяналтын системБага зэрэг төрөлжсөн ажил, албан тушаал эрхлэхГэр бүлийг оролцуулсан ажилчдад жигд анхаарал тавих
Системийн хандлага
СистемНээлттэйХаалттай
Хаалттай систем
Нээлттэй системЭнэ систем нь гадаад орчинтой харилцан уялдаатай байх бөгөөд хангамжийн асуудлаа гаднаас авах замаар шийдвэрлэнэ. Мөн энэ систем нь өөрийгөө хангах боломжгүй, гаднаас хараат байдаг.
Дэд системүүдТУЗГЗГЗГЗ
Тооны хандлага
Математик загварчлалыг ашиглах замаар бүтээмж, үр ашгийг дээшлүүлж, зохион байгуулалтын зохистой байдлыг нэмэгдүүлж болно.
Үйл ажиллагааны хандлагаУдирдлага бол өөрөө үйл ажиллагаа. Учир нь зорилготой бусдын хүчээр үр дүнд хүрдэг гэж үздэг.
Орчин үеийн Менежер
Орчин үеийн Менежер
Анхаарал тавьсанд баярлалаа

Менежментийн үүсэл

  • 1.
  • 2.
    Дэд сэдвүүдУдирдлага дахьчиг хандлагууд Удирдлагын X,Y,Z онолуудСистемийн хандлагаОрчин үеийн хандлагаТоон хандлагаҮйл ажиллагааны хандлагаОрчин үеийн менежер
  • 3.
    Удирдлагын зарчим гэдэгнь аливаа үйлдэл хийх, шийдвэр гаргах ажилд зайлшгүй мөрдөх чиг баримтлал, зүй тогтол юм.
  • 4.
    Г.Эмерсоны (1853-1931) удирдлагынзарчим 1. Тодорхой зорилго2. Эдийн засгийн чиг хандлага3. Мэргэжилтний сонирхол татах 4. Хяналт5. Үйл ажиллагааг зохицуулах6. Оновчтой норматив хэрэглэх7. Ажиллах нөхцөл бололцоогоор хангах8. Үйл ажиллагаа (үйлдэл)-г стандартчилах 9. Урамшуулах
  • 5.
    А.Файоль (1841-1925) -ынудирдлагын зарчим1. Хөдөлмөрийн хуваарь2. Эрх хариуцлага3. Сахилга бат4. Захирах, захирагдах ёс5. Удирдлагын нэгдсэн чиглэл6. Байгууллагын сонирхолыг хувь хүнийхээс илүү үзэх7. Цалин урамшил 8. Төвлөрсөн шийдвэр9. Шатлан захирамжлах10. Дэг журам 11. Шударга журам12. Боловсон хүчний тогтвор суурьшил13. Санаачлага 14. Нэр хүнд
  • 6.
    Фредрик, Ц.Тейлор (1815-1915)-ынудирдлагын зарчим1. Ажилчдыг ШУ-ы үндэслэлээр сонгох2. Ажилчдыг шинжлэх ухааны үндэстэй сургах3. Ажлыг мэргэшүүлэх4. Цалинг ажилдаа шинэ зүйл сэдсэнээр нь урамшуулах5. Удирдлага, ажиллагсдын хооронд хариуцлагын тогтолцоог зөв хуваарилах
  • 7.
    М.Вебер (1864-1920)-ийн удирдлагынзарчим1.Нарийн мэргэшсэн мэргэжилтэн2.3ахирах, захирагдах ёс, удирдлагын хяналт3. Ажил үүргийн функциональ хуваарь, стандарт4. Субъектив алдаа гарахаас сэргийлэх5. Ажлын хөлс төлөлт
  • 8.
  • 9.
    “X”онолын үндсэн санаагилэрхийлбэл:“X”онолын үндсэн санааг илэрхийлбэл:Дундаж хүн бол угаас ажилд дургүй бөгөөд болж өгвөл ажлаас зайлсхийхийг хичээнэ;Ажилд дургүй, ажил хийхийг хүсдэггүй хүмүүс байдаг болохоор зохион байгуулалтын зорилтыг хэрэгжүүлэхийн тулд тэдгээрийн хүчин чармайлтыг зохих хэмжээгээр дайчлах зорилгоор тэднийг хүчилж сүрдүүлэх, албадах, хянах, удирдан чиглүүлэх хэрэгтэй болдог;Дундаж хүмүүн хариуцлагаас зайлсхийхийг хичээдэг.
  • 10.
    Удирдлагын У онольшгол утга санааг илэрхийлбэл:Ажилчид угаасаа ажилд дургүй биш, ажлын сайн нөхцөл хандлагад л илүү дуртай ажилладаг.Хатуу чанд хяналт, шийтгэл, сүрдүүлэг зэрэг нь зохион байгуулалтын зорилтыг хэрэгжүүлэх цорын ганц арга биш. Хэрэв аливаа хүн ямар нэгэн зорилгод хүрэх эрмэлзэлтэй бол тэр өөрийгөө хянан шалгах чадвартай байдаг.Өмнөө тавьсан зорилтоо биелүүлэхэд зарцуулсан хүч чармайлт нь түүнийг хэрэгжүүлсний төлөө олгох шагнал урамшилтай шууд хамааралтай байх ёстой.
  • 11.
    ҮргэлжлэлДундаж хүн тодорхойнөхцөлд хариуцлага хүлээдэг төдийгүй тэгэх эрмэлзэлтэй байдагЗохион байгуулалтын асуудлыг шийдвэрлэхийн тулд бүтээлч чанар, овсгоо, сэтгэн бодох харьцангуй өндөр түвшин шаардлагатай бөгөөд тийм чадвартай хүн олон байдаг.Өнөөгийн үйлдвэржсэн нийгмийн нөхцөлд дундаж хүний оюун ухааны чадавхи нь бүрэн бус ашиглагдаж байна.
  • 12.
    X,Y онолыг харьцуулбалXонол нь байгууллагад хандсанY онол нь хүнд хандсан
  • 13.
    Z ОНОЛ Калифорны их сургуулийн дэргэдэх Удирдлагын дээд сургуулийн багш профессор Уилъям, Г.Оучи энэ онолыг боловсруулсан. Тэрээр ажиллагсдад ёс суртахууны буюу сэтгэлзүйн талаар нөлөөлөх замаар удирдлагын системийг боловсронгуй болгож болно гэж үзсэн ба энэ үзэл баримтлалаа Х,У онолтой холбоотойгоор Z онол гэж нэрлэжээ.
  • 14.
    “Z” маягийн байгууллагаУртхугацаагаар хөлслөхХамтын шийдвзр гаргах Хувийн хариуцлага хүлээхАжилтныг аажмаар үнэлж дэвшүүлэх Тодорхой албан ёсны үзүүлэлт бүхий энгийн хяналтын системБага зэрэг төрөлжсөн ажил, албан тушаал эрхлэхГэр бүлийг оролцуулсан ажилчдад жигд анхаарал тавих
  • 15.
  • 16.
  • 17.
  • 18.
    Нээлттэй системЭнэ системнь гадаад орчинтой харилцан уялдаатай байх бөгөөд хангамжийн асуудлаа гаднаас авах замаар шийдвэрлэнэ. Мөн энэ систем нь өөрийгөө хангах боломжгүй, гаднаас хараат байдаг.
  • 19.
  • 20.
  • 21.
    Математик загварчлалыг ашиглахзамаар бүтээмж, үр ашгийг дээшлүүлж, зохион байгуулалтын зохистой байдлыг нэмэгдүүлж болно.
  • 22.
    Үйл ажиллагааны хандлагаУдирдлагабол өөрөө үйл ажиллагаа. Учир нь зорилготой бусдын хүчээр үр дүнд хүрдэг гэж үздэг.
  • 23.
  • 24.
  • 25.