CPON412-Лекц№3

1. Биеийн тамирын хөгжүүлэх үйл
ажиллагааны бүтэц,
боловсруулалт
Газарчин дээд сургууль
Цахим зайны онлайн сургалт
Г.Бурмаа /докторнт/
2018 он

2. БИЕ БЯЛДРЫН ЧАНАР
УЯН ЧАНАР ХУРД
АВХААЛЖ
САМБАА
ХҮЧ
ТЭСВЭР
ХАТУУЖИЛ

3. Биеийн тамирын хөгжүүлэх үйл ажиллагааны бүтэц
ЖЗБ
БХД
Хөдөлгөөнт
тоглоом
Үндсэн
хөдөлгөөн
Бие халаалт
Алхалт,гүйлт
Хэрэглэлтэй
Хэрэглэлгүй

4. Жагсаал зохион байгуулалт
 Тойрог жагсаал: Өндөр
намаараа ижил
хэмжээний зайтай
тойрог үүсгэн жагсана.
 Гүйцэтгэл: Өсгийг
нийлүүлж, өлмийг
салгаж, цээж цэх, гарыг
биеийн дагуу авч
хоорондоо ижил
хэмжээний зайтай
зогсоно
 Нэг эгнээ
жагсаал:Хоорондоо
ижил хэмжээний зайтай
нэг шулууны дагуу
өндөр намаараа
зэрэгцэж жагсана.
 Гүйцэтгэл : Өсгийг
нийлүүлж, өлмийг
салгаж, цээж цэх, гарыг
биеийн дагуу авч
хоорондоо ижил
хэмжээний зайтай

5. Жагсаал зохион байгуулалт
 Цуваа жагсаал:
Хоорондоо ижил
хэмжээний зайтай нэг
шулууны дагуу өндөр
намаараа араасаа шил
шилээ харан зогсохыг
цуваа жагсаал гэнэ.
 Гүйцэтгэл: Өсгийг
нийлүүлж, өлмийг салгаж,
цээж цэх, гарыг биеийн
дагуу авч хоорондоо
ижил хэмжээний зайтай
ар араасаа зогсоно
 Үсрэлтээс баруун зүүн
эргэнэ
 Гүйцэтгэл: 1-н тоонд
өвдөгөөр хагас сууж, 2-н
тоонд заасан чигт багшийгаа
дагаж өлмий дээр үсэрч
эргэнэ
 Таних тэмдэгийн дагуу
заалын төв рүү 3-н
цуваанд алхах: багшийн
бэлдсэн таних тэмдэгийн
дагуу гурав гурваараа
хоорондын зайгаа зөв авч
алхан хөлийн өвдөг эгцэлэн
өлмийг жийж алхана.

6. ЖЗБ
 Номхон, зэрэгц командыг гүйцэтгэнэ. Зэрэгц
командаас дэс дарааллаар тоолно.
 Зэрэгц команд Гүйцэтгэл: Жагсаалын эхний хүүхдийн
хараа чигээрээ байна. Бусад бүх хүүхдүүд хараа ба
толгойгоо баруун тийш эргүүлж хажуудаа зогсож байгаа
хүүхдийн цээжрүү харааг шилжүүлэн зогсоно. Жагсаалын
эхнээс дэс дараагаар тоол гэсэн команд өгөхөд,
жагсаалын эхний хүүхдээс эхлэн хүүхдүүд хараа ба
толгойгоо зүүн тийш эргүүлж хажуудаа зогсож байгаа
хүүхдийн цээжрүү харааг шилжүүлэн нэг хоёр гэх мэтээр
үргэлжлүүлэн тоолж хамгийн сүүлийн хүүхэд зүүн
хөлнөөсөө урагш нэг алхан бүгд тэд гэж нийт тоог хэлж
зүүн хөлнөөсөө хойш алхан жагсаалдаа орно

7. Бие халаалтын
алхалт
 Энгийн алхалт: гар хөлийн хөдөлгөөн чөлөөтэй, сулласан
байдалд хийгдэж чээж цэх гарын хөдөлгөөн хослуулан
хийнэ.
 Хөлөө өндөр өргөж байрандаа алхах: Гар хөлийн
хөдөлгөөн чөлөөтэй, сулласан байдалд хийгдэж чээж цэх
гарын хөдөлгөөнэй хослуулан хөлөө өндөр өргөж
байрандаа алхана

8. Бие халаалтын
алхалт
 Өлмий дээр алхах:
 Өвдөг нугалахгүй, алхалт жижиг, чээж цэх гэдэс татсан
байна гарын хөдөлгөөнтэй хийгдэнэ. Гар ташаанд, дээш
өргөх, алдлах хөдөлгөөн хийнэ.
 Ухарч алхах: Гар хөлийн хөдөлгөөн чөлөөтэй, сулласан
байдалд хийгдэж чээж цэх гарын хөдөлгөөнтэй хослуулан
ухарч буюу арагшаа алхана.

9. Бие халаалтын
алхалт
 Эрвээхэй алхалт:
 Өвдөг нугалахгүй, алхалт жижиг, чээж цэх гэдэс татсан
байна гарын хөдөлгөөнтэй хийгдэнэ. Гараа дээш доош
хөдөлгөн давтан хийнэ хөдөлгөөн хийнэ.
 Алхалт, зогсолттой алхах: 1,2-ын тоонд алхаж , тоолхоо
болиход зогсоно, 1,2 гэхэд дахин алхах гэх мэтээр
үргэлжлэнэ
 Хөлийн улны гадна дотор, талаар алхах: Хөлийн
тавхайн хэсгийг шагайн хэсгээр дотогш эргүүлж, улны
гадна талаар алхах хөлийг өвдөгөөр нугалан, нийлүүлж
улны дотор талаар тавьж алхах
 Алхалт, зогсолттой алхах: 1,2-ын тоонд алхаж , тоолхоо
болиход зогсоно, 1,2 гэхэд дахин алхах гэх мэтээр
үргэлжлэнэ

10. Бие
халаалтын
гүйлт
 Энгийн гүйлт:
 Хөлийн өлмий дээр гарыг цээжний хажууд тохойгоор
нугалан урагш хойш хөдөлгөн хөлийн хөдөлгөөнтэй
хослуулан чээжээр урагш бага зэрэг тэмүүлсэн, биеийн
үндсэн булчинг чангалсан байна
 Алга ташиж гүйх: Хөлийн өлмий дээр гарыг цээжний
хажууд тохойгоор нугалан урагш хойш хөдөлгөн хөлийн
хөдөлгөөнтэй хослуулан чээжээр урагш бага зэрэг
тэмүүлсэн, биеийн үндсэн булчинг чангалсан байна.
Гүйлтэн дунд алгаа ташина.
 Хөлийг хойш хаяж гүйх: Хөлийн өлмий дээр хөлийг
ээлжлэн хойш хүчтэй хаяж өлмийг жийж өргөн гарыг
цээжний хажууд тохойгоор нугалан гүйнэ

11. Бие
халаалтын
гүйлт
 Хөлийг урагш хаяж гүйх: хөлийн өлмий дээр хөлийг
ээлжлэн урагш өвдөг нугалахгүй өлмийг жийж өргөн гарыг
цээжний хажууд тохойгоор нугалан гүйнэ.
 Гүйлтын дунд хөшөө болох : Хөлийн өлмий дээр гарыг
цээжний хажууд тохойгоор нугалан урагш хойш хөдөлгөн
хөлийн хөдөлгөөнтэй хослуулан чээжээр урагш бага зэрэг
тэмүүлсэн, биеийн үндсэн булчинг чангалан гүйх ба
гүйлтийн дунд зогсолт хийж хөшөө болон түр зогсож
гүйгээд гэх командар үргэлжлүүлэн гүйнэ
 Өвдөг өндөр гүйх:
 Хөлийн өлмий дээр гарыг цээжний хажууд тохойгоор
нугалан урагш хойш хөдөлгөн хөлийн хөдөлгөөнтэй
хослуулан өвдөг өндөр, чээжээр бага зэрэг гэдийж,
биеийн үндсэн булчинг чангалсан байна
 Гүйлтын дунд хөшөө болох : Хөлийн өлмий дээр гарыг
цээжний хажууд тохойгоор нугалан урагш хойш хөдөлгөн
хөлийн хөдөлгөөнтэй хослуулан чээжээр урагш бага зэрэг
тэмүүлсэн, биеийн үндсэн булчинг чангалан гүйх ба
гүйлтийн дунд зогсолт хийж хөшөө болон түр зогсож
гүйгээд гэх командар үргэлжлүүлэн гүйнэ

12. Бие
хөгжүүлэх
дасгал
 1.Толгойн дасгал:
 Толгойг баруун, зүүн тийш хазайлган чихийг мөрөнд
ойртуулна. Мөр өргөхгүй.
 2. Толгойн дасгал: Толгойг баруун, зүүн тийш эргүүлж
эрүүг мөрний чигт байрлуулна. Мөр бөхийхгүй далыг
нийлүүлнэ.
 3. Гарын дасгал:Гарыг алдлан, тохой сарвууг эгцлэн
мөрний чигт өргөн, бага зэрэг арагш гэдийж , мөрний
хэсгээр хойш бага зэрэг гэдийлгэсэн байрлалд хийж
гүйцэтгэнэ .
 4. Нурууны дасгал:Нуруугаар хотойн чээжээр урагш
хагас бөхийж толгойг гэдийлгэн аажмаар баруун тийш
хагас хазайлт руу шилжиж цааш нь хойшоо хагас гэдийлт
рүүзүүн тийш хагас хазайлт руу, хагас бөхийлт рүү
шилжих байдлаар хийж гүйцэтгэнэ

13. Бие
хөгжүүлэх
дасгал
 . Суугаа дасгал: “Туулайн чих” Хоёр хөлийг урагш жийж
суугаад хотойж, гарыг өвдгөн дээр тулж сууна.4 удаа1
тоонд хоёр хөлийг өлмийг ээтийлгэнэ. 2 тоонд Б.Б орно.
1-8 тоонд хоёр хөлийн өлмийг ээлжлэн ээтийлгэн жийх
хөдөлгөөнийг хийнэ
 Муужгай ба гөлөг: Б.Б өвдөг гарын тусламжтайгаар
дөрвөн хөллөнө. Нуруу хотгор гарыг бүтэн алгаар тулсан
хараа цэх, өсгийг нийлүүлж өлмийг жийнэ. 4 удаа 1
тоонд нуруугаар бөхийж толгойг хоёр гарын хооронд
байрлуулна. 2 тоонд Б.Б орно. 3тоонд нурууг хотойж
толгойг гэдийлгэнэ. 4тоонд Б.Б орно. Босож хөл гарыг
суллана.
 Дасгал 7:Тайвшруулах дасгал. ББ үндсэн зогсолт
биеийн дагуу авч зогсоно. 1-4 тоонд гарын сарвууг доош
унжуулан тохойгоор бага зэрэг нугалан доороос дээш
аажим өргөн гэдийлгэнэ.5-8 тоонд гарыг сарвуугаар дээш
өргөн тохойгоор бага зэрэг нугалан дээрээс доош аажим
буулгана. 3 удаа давтана.

14. Үндсэн
хөдөлгөөн
 Тоглоом хүртэл мөлхөх Техник-Өвдөг гарын тусламтай 2 метр
зайнд байрлуулсан тоглоом хүртэлмөлхөх
 Чулуун хийсэн алхалтын хэрэглэгдэхүүн дээр алхах : Техник-
Гараа ташаандаа аван чулуун алхалтын хэрэглэгдэхүүн дээгүүр
алхах
 Чулуун хийсэн алхалтын хэрэглэгдэхүүн дээр алхах : Техник-
Гараа ташаандаа аван чулуун алхалтын хэрэглэгдэхүүн дээгүүр
алхах
 Суугаа байдлаас бөмбөгийг 2 гараар өнхрүүлэх
 Техник-хоёр хөлийн өвдөгөөр нугалан нийлүүлж , өлмийг жийж
өсгийг ниилүүлж таазаар хойш өсгий рүү сууна.
 Суугаа байдлаас бөмбөгийг 2 гараар өнхрүүлэх Техник-хоёр
хөлийн өвдөгөөр нугалан нийлүүлж , өлмийг жийж өсгийг ниилүүлж
таазаар хойш өсгий рүү сууна.
 Толоом хүртэл мөлхөх Техник-Өвдөг гарын тусламтай 2 метр зайнд
байрлуулсан тоглоом хүртэлмөлхөх
 Чулуун хэрэглэгдэхүүн дагаж мөлхөх Техник-
 Өвдөг ,гар, хөлийн тусламжтай шулуун тавьсан хэрэглэгдэхүүн
дагаж мөлхөнө

15. Үндсэн
хөдөлгөөн
 Тоглоом хүртэл мөлхөх Техник-Өвдөг гарын тусламтай
2 метр зайнд байрлуулсан тоглоом хүртэлмөлхөх
 Алгаа ташаад 2 хөл дээрээ үсрэхТехник-өвдөгөөрөө
хагас нугалан хоёр хөл дээрээ үсрэхдээ хоёр гарын алгыг
нийлүүлэн хавсарна.
 Чулуугаар хийсэн алхалтын хэрэглэгдэхүүн дээр
алхах : Техник-Гараа ташаандаа аван чулуун алхалтын
хэрэглэгдэхүүн дээгүүр алхах

16. Хөдөлгөөнт
тоглоом
 Хүүхэд хөдөлгөөнийхөө тусламжтайгаар л аливаад
суралцаж, олон чадвар дадал эзэмшдэг. Иймд нэгээс хоёр
настай балчир хүүхдээ та аль болох их хөдөлгөөнтэй
байлгахыг хичээгээрэй. Тэд ч хөдөлгөөнтэй байвал дуртай
байх болно. Янз бүрийн хөдөлгөөн гүйцэтгэснээр тэд
биеийнхээ тэнцвэрийг хадгалж, хөдөлгөөнөө удирдан
зохицуулж сурна. Хөдөлгөөн нь хүүхдийн бие махбодын
үйл ажиллагаа сайжрах, орчноо таньж мэдэх, сэтгэл санаа
өөдрөг, баяр баясгалантай байх, бусадтай харилцаж сурах
гол суур дэвсгэр болж өгдөг.

17. Уян чанар
 Уян чанар нь хөдөлгөөнийг биеийн үе холбоосын хэсгүүдээр хамгийн дээд түвшинд
далайцтайгаар хийж гүйцэтгэх хөдөлгөөний чадвар юм. Уян чанар нь хөдөлгөөний
далайц, гүйцэтгэлийн үед хөгждөг.

18. Бага насны хүүхдийн уян чанарыг хөгжүүлэх 2 арга байдаг
ИДЭВХТЭЙ АРГА ИДЭВХИГҮЙ АРГА

19. Тоглоом №1
Уян чанарыг хөгжүүлэх хөдөлгөөнт тоглоом
байдаг уу?
Зохиож болох уу?

20. Хурд
Хурд нь хөдөлгөөний хурд,
хөдөлгөөнийг хийх хугацаагаар
тодорхойлогдоно. Өөрөөр хэлбэл,
хөдөлгөөнийг хамгийн бага
хугацаанд хийж гүйцэтгэх чадвар
юм.

21. Бага насны хүүхдийн хурдны чанарыг хөгжүүлэх дасгал хөдөлгөөний
хувилбарууд нь хүүхдийн хөгжлийн онцлог, хэрэгцээнээс хамаарч дараах
хэлбэрээр өгөгддөг. Тухайлбал:
 Гүйлтийн олон хувилбарт дасгал
 Үндсэн хөдөлгөөнүүдийн олон хувилбарт зохиомжийн тоглоомын хэлбэр
 Сэдэвт хөдөлгөөнт тоглоом
 Хөдөлгөөнт тоглоом
 Спорт тоглоом
 Буухиа тоглоом буюу хөгжөөнт тоглоом
Эдгээр дасгал тоглоомууд нь бүгд гүйлтийн олон хувилбарт дасгалуудаас бүрдсэн.

22. “ Савыг дүүрэн байлга”
Зорилго: Хурдыг нэмэгдүүлэх, хөгжүүлэх
Заавар: Оролцогчдын хоёр нь нэг баг болон үлдсэн хүүхдүүд нөгөө багнь
болж хуваагдана. Хоёр гишүүнтэй баг нь бөмбөгтэй савыг хоослох, нөгөө
нь тарсан бөмбөгийг түүн савыг дүүргэх үүрэгтэй тоглоно.Савыг хоослох
багийн 2 савтай бөмбөгнүүдээс зайтай байрлана. Савыг дүүргэх багийн
хүүхдүүд ойр зогсоно. Багшийн дохиогоор савыг хоослох багийн хүүхдүүд
бөмбөгийг 1,1р авч хол зайтай шиднэ. Бусад нь түүж савыг дүүргэнэ.
Санамж: Бөмбөгийг бөөнөөр авч шидэж болохгүй

23. Авхаалж самбаа
Бага насны хүүхдийн бие бялдрын болон хөдөлгөөний
хөгжилд хөдөлгөөний чанар болох авхаалж самбаа нь
чухал үүрэгтэй.

24. Авхаалж самбаа гэдэг нь маш богино хугацаанд шинээр зааж байгаа
дасгал хөдөлгөөнийг эзэмших чадвар юм. Хүүхдийн авхаалж самбаа нь
хөдөлгөөнийг хурдан шалмаг гүйцэтгэх үед хөгжиж, хүүхдийн хөдөлгөөний
хөгжлийн хэрэгцээг хангадаг.
Бага насны хүүхдийн хөгжлийн онцлогоос хамаарч авхаалж самбаа нь 2
төрлөөр илэрч хөгждөг.
Ил Далд

25. Ил хөгжил нь хүүхэд бодол, санаагаа чөлөөтэй илэрхийлж, өөрийгөө
бусдад нээлттэй ойлгуулах, хийж байгаа зүйлээ бусдад харуулах,
анхаарлаа зааж байгаа зүйлд төвлөрүүлж хурдан сурах, айж, амархан
гомддоггүй, зоригтой, өөртөө итгэлтэй байх зан байдал илрэх үед авхаалж
самбаа тод ажиглагддаг. Учир нь хүүхэд орчиндоо нээлттэй харилцаж
чаддаг учир авхаалж самбаа хурдан хөгждөг. Энэ нь хүүхдийн
нийгэмшихүйн хөгжилд сөрөг нөлөө үзүүлдэг. Учир нь хүүхэд нь хэт
өөрийгөө бусдаас онцгойруулж, би гэсэн сэтгэлгээгээр орчин тойрныхоо
бүх зүйлтэй харьцаж, дураараа, онгироо, ганцаардмал таагүй байдалд
ордог тал бий.

26. Далд хөгжил нь хүүхэд айх болгоомжлох, бодол санаагаа дотроо нуух,
өөрийгөө бусдад ойлгуулах чадваргүй, өөрийгөө голох, өөртөө итгэлгүй
байх, хөдөлгөөн нь удаан, болхи, олон хүүхэдтэй харилцаж чаддаггүй,
зориггүй зан байдал илрэх үед авхаалж самбаа далд нуугдмал оршдог.
Ийм хүүхдүүд ихэвчлэн бусдаас тэгш харилцааг шаарддаг, бусдын гаргаж
байгаа үйлдэлд дүгнэлт хийж болгоомжтой байх, өөрт нь итгэл хүлээлгэж
урамшуулах үед үйлдлээ сайжруулахын төлөө тэмцэж, дотоод сэтгэлээ
бусдад ойлгуулж, нээлттэй харилцаанд орж эхэлдэг. Энэ үед хүүхдийн
авхаалж самбаа ил болж харагдана.

27. “ Луугийн үнэт
эрдэнэс “
Авхаалж
самбаа
хөгжүүлэх
тоглоом
 Хэрэглэгдэхүүн: Чөлөөтэй багтах анги танхим, олон тооны өнгийн цаас,
эсвэл зүгээр цааснууд байж болно.
 Заавар: Нэг хүүхдийг луу болгон сонгоод өрөөний нэг талд бусад хүүхдүүд
рүү нурууг нь харуулан агуйд сууж байгаа мэт суулгана. Өнгийн цааснуудыг
луугийн ард 2 метр орчмын зайнд тараана. Эдгээр нь “үнэт эрдэнэс” юм.
Харин луу үнэт эрдэнэсийг хамгаалах үүрэгтэй. Бусад хүүхдүүд үнэт
эрдэнэсийг лууд баригдахгүйгээр хойноос нь хулгайлах юм. Тэд тоглоом
эхлэхэд анги танхим дахь луугийн хойд талын хана дагуу зогсож тоглоомыг
эхлүүлнэ.
 Тоглоом багшийн дохионы дагуу эхлэнэ. Луугийн хойно байгаа хүүхдүүд эхэл
гэсэн дохиогоор нууцаар гэтэж эрдэнэсийг хулгайлахыг оролдоно, луу
хэрвээ гэнэт эргэж харах юм бол хүүхдүүд байгаа газраа хөшөө болон гацна.
Луу хэзээ эргэж харах нь өөрийнх нь дур бөгөөд сууж байгаа чигтээ харах
болно. Хэрвээ тэд хөдөлж байгаагаа
лууд харуулах юм бол харагдсан тоглогч нар буцаад авсан эрдэнэсээ орхин
тоглоом эхлэхэд хаана байсан тэндээсээ дахин эхэлнэ.
 Мөн луу хөдөлж байгаа хүүхэд харсан тохиолдолд тэр хүүхдийг босон хөөж
барин, өөрийн хажууд авчрах бөгөөд тэр нь луугийн хамтрагч болон
эрдэнэсийг хамгаалах үүргийг авна. Зөвхөн хөдөлж байгаад л баригдсан
хүүхдийг луу хөөх эрхтэй бөгөөд гарсан газраа хөөлгөж байгаа хүүхэд очих
хүртэл луу хөөнө. Өөр тохиолдолд луу хөөж чадахгүй. Эрдэнэс авахдаа нэг
ойртохдоо нэг л эрдэнэс авах болно.
 Хэн түрүүлж гурван эрдэнэс авчирна тэр дараагийн үеийн луу болж тоглоно.
 Санамж: Лууд баригдаад луугийн хамтрагч болсон хүүхэд луутай яг адилхан
үүргийг гүйцэтгэнэ. Гэнэт эргэн харах, хөдөлж байгаа хүүхдийг хөөх гэх мэт.

28. Тэсвэр хатуужил
нэг үйл ажиллагааны үед үүссэн ядралыг эсрэг тэмцэж, тухайн үйл
ажиллагааг цааш үргэлжлүүлэн хийх чадварыг тэсвэр хатуужил гэнэ.

29. “ Цаас ба
ундааны
соруул“
Хэрэглэгдэхүүн: А4 цаасыг 4 хуваасны 1-тэй тэнцэх
хэмжээтэй цааснууд, жирийн цндааны соруулнууд / хүний
тоогоор нэг нэг/
Заавар: Оролцогчдыг 2 баг болгон хуваана, багуудыг 2
шугаманд оруулан хүн бүрт нэг нэг ундааны соруулыг өгөн
жагсаалын эхэнд хүний тоогоор цаас 2 ширээн дээр тус
тусад нь байрлуулна. Багшийн дохиогоор багийн эхнээс нэг
нэгээрээ цаасыг соруулаад байнаас 3м зайтай байгаа
ширээн дээр байрлуулна.
Өмнөх хүн нь байнд цаасыг соруулын тусламжтайгаар
авчирсан тохиолдолд багийн дараагийн хүн нь эхлэх ёстой.
Аль баг нь илүү их цаасыг байнд авчирсан тохиолдолд
ялагч болно.
Санамж: Бага насны хүүхдүүдэд зайг ойртуулах, өмнө нь
соруулаар цаас сорох дадлага хийлгэх гэх мэтээд өөрчилж
болно.

30. Хүч
Бага насны хүүхдийн бодол санаа, хүсэл тэмүүлэл, сонирхол бүгд
хөдөлгөөнөөр харагдана. Хөдөлгөөнгүй үед хүүхдийн бие суларч, уйтгарт
автагдан идэвхигүй болдог. Хүүхэд үргэлж хөдөлгөөнтэй орон зйад
амьдарч, хөгжиж байдаг учир биеэс нь маш их дулаан ялгардаг. Энэхүү
биеийн дулаан нь хөдөлгөөний идэвхижлийн үед үүсэх булчингийн үйл
ажиллгаанаас хамааралтай юм. Булчингийн агшиж, сунах харимхай чанар
нь хүүхдийн хүчний чанарыг хөгжүүлэхээс гадна маш их эрчим хүчийг
ялгаруулдаг.

31. Гадны ямар нэг хүчний эсрэг дотоод бүх хүчээр тэмцэж эсэргүүцэн
тухайн үйл ажиллагааг хийж дуусгахыг хэлнэ.Жишээ нь: савлуурт
дүүжигнэх, гимнастикийн хананд авирах, байрнаас уртад харайх, өндөр
өлгөсөн зүйлд үсэрч хүрэх, бөмбөгийг алсад шидэх, дугуй унах гэх мэт.
Бага насны хүүхдийн хүчний чанарыг тусгайлан хөгжүүлэх дасгал
байдаггүй. Учир нь хүчний чанар нь уян чанартай эсрэг үйлчилгээ үзүүлж
хүүхдийн хөдөлгөөний эвсэл болон өсөлт хөгжилтөнд сөрөг нөлөө
үзүүлнэ. Иймээс бага насны хүүхдийн хүчний чанарыг биеийн тамирын
сургалтын явцад дасгал хөдөлгөөнүүдийг хийх үед аажмаар хөгжүүлэх
аргыг сонгох хэрэгтэй.

32. “ ҮНЭГ БА
ТУУЛАЙНУУД “
 Оролцогчид: 20-оос дээш тооны
 Хэрэглэгдэхүүн: Чөлөөтэй багтах анги танхим, гадаа талбай, 4 өнгийн гарт зүүж
болохоор тууз эсвэл 1-4 тоог дугаарлан бичээд хүүхдүүдийн энгэр дээр наан
орлуулж болно.
 Заавар: Оролцогчдын нэг нь “үнэг” болон сонгогдоно, талбайд аль нэг хэсэгт
үнэгний үүр гэж жижиг тэмдэглэгээ хийгээрэй. Дөрвөн хүүхдийг “эцэг туулай” гэж
нэрлээрэй. Энэ дөрөв өөр өөр өнгийн туузыг гартаа зүүж ялгахад хялбар болно.
/шар, цэнхэр, улаан, ногоон эсвэл дээр хэлсэнчлэн нэг, хоёр, гурав, ба дөрөв гэсэн
тоонуудыг бичээд энэ “эцэг туулай”- уудыг энгэр дээр нааж болно./
 Үлдсэн хүүхдүүд нь “туулайн бүжин” болно, тэд ч бас дээрх дөрвөн өнгийн ижил
тооны туузыг гартаа зүүсэн байх шаардлагатай. /эсвэл дугаар/ Дөрвөн “эцэг
туулайнууд” тус тусдаа нэг жижиг талбай буюу үүрийг өрөөний өөр өөр буланд
тэмдэглэнэ. Эдгээр нь тэдний амьдардаг “нүх” юм. Энэ тоглоомыг цагийн
хязгаартай тоглож байж илүү өрсөлдөөнтэй болно. 30 эсвэл 60 секунд байвал сайн.
Үнэг бүжингүүдээс хөөж барин өөрийн үүрэнд
авчрах ёстой. Харин “эцэг туулайнууд” өөрийн өнгийн туузтай бүжингээсээ
/дугаараар тоглож байгаа бол өөртэйгээ ижил дугаартай бүжингүүдээс/ барин
нүхэндээ авчрах болно. Энэ тоглоом нь дөрвөн эцэг туулайны хооронд болох
өрсөлдөөн ба хэн нь илүү тооны бүжин авчирна тэр ялагч байх болно. Үнэгний
үүрэг бол энэ дөрвөөс өрсөн бүжингийн тоог цөөрүүлэх үүрэгтэй.
 Санамж: Тоглоомыг тоглохдоо аль болох олон тооны хүүхдүүд байвал илүү үр
дүнтэй болно гэдгийг анхаараарай. Нэг эцэг туулайтай ижил өнгө буюу дугаартай
туулайн бүжин доод тал нь тав байвал тоглоомыг тоглоход илүү хөгжилтэй байна.

36. АНХААРЛААР ШАГНАСАНД
БАЯРЛАЛАА