LGSA

1. CONTEXTO. O INICIO DO SÉC, XX.
» A BELLE EPOQUE
» O AGRARISMO
» AS IRMANDADES DA FALA
LITERATURA GALEGA DOS SÉCULOS XX E XXI

2. Inicios do Século XX. Contexto histórico
A principios do século XX a
modernidade significaba coñecer
que ocorría más alá dos límites do
propio terruño. Para iso foron
fundamentais as exposicións
universais,nacionais ou rexionais…
•Para mostrar
• Os últimos descubrimentos
científicos,
• Os avances tecnolóxicos,
• Os progresos da industria
e do comercio,
• Os novos medios de
transporte,
•Para dar a coñecer razas e
costumes exóticos das numerosas
colonias explotadas polo
imperialismo occidental.

3. • 1851 Exposición Universal de Londres, capital da
primera potencia mundial naquela época. Deseñouse un
edificio espectacular: un Palacio de Cristal.
Inicios do Século XX. Contexto histórico

4. • 1889, Exposición
Universal de
París. Deseñouse
a Torre Eiffel.
• Até a Primeira
Guerra Mundial
celebráronse
dezanove
exposicións
universais en
cidades europeas
e
norteamericanas.
Inicios do Século XX. Contexto histórico

5. • Eiffel deseñou proxectos
para estas exposicións.
Antes da torre parisina,
construíu a Ponte de María
Pía, na cidade portuguesa do
Porto. Despois deseñou a
estrutura interna da Estatua
da Liberdade, en Nova
York.
• Nesta etapa prodúcese a
Primeira Globalización, pois
os cambios xa non afectan
só a Gran Bretaña, senón
tamén a Europa Occidental,
EEUU e Xapón.
Inicios do Século XX. Contexto histórico

6. • Os avances técnicos
da Segunda
Revolución Industrial
deron lugar a...
• novos materiais
grazas ás novas
fontes de enerxía
(gas, petróleo e
electricidade)
• novos transportes
(avión e automóbil)
• novos medios de
comunicación
(teléfono e radio).
Inicios do Século XX. Contexto histórico

7. Inicios do Século XX. Contexto histórico
Seguindo o rastro da Exposición Universal de París de 1889,en
Compostela celebrouse en 1909 unha grande Exposición Rexional que
volveu colocar Santiago no mapa, despois de perder a capitalidade
provincial na reforma administrativa de 1833.

8. Inicios do Século XX. Contexto histórico
A Exposición de 1909 trouxo a modernidade europea ao corazón de
Galicia, pois urbanizáronse os terreos do que hoxe é o Campus Sur.

9. Inicios do Século XX. Contexto histórico
Alfonso XIII baixando pola escalinata dese Campus Sur.

10. Inicios do Século XX. Contexto histórico

11. A finais do século XIX a modernidade chega en forma de anuncios.
Publícanse os primeiros en galego.
Inicios do Século XX. Contexto histórico

12. AS MODAS antes da Iª Guerra Mundial (1914)
• Belle Époque, mito da clase alta, é a
expresión coa que se coñece o período da
historia de Europa comprendido entre 1871 e
a Primeira Guerra Mundial en 1914 (hai que
sitúa o seu final no afundimento do Titanic
en 1912).
• novos valores xurdidos do imperialismo
• fomento do capitalismo
• enorme fe na ciencia e no progreso
• visión nostálxica que tendía a embelecer
o pasado europeo anterior a 1914 como
un paraíso perdido tras o salvaxe
trauma da Primeira Guerra Mundial.

13. AS MODAS antes da Iª Guerra Mundial (1914)
La joie de vivre
Optimismo
Positivismo
Cientifismo
Boulevardas
Cafés
Cabarés
Galerías de arte
Psicoanálise
Burguesía
Instituto Pasteur
Microbioloxía
Raios X
Radioactividade

14. AS MODAS antes da Iª Guerra Mundial (1914)
Mata Hari Isadora Duncan
• A Bela Otero
Nada en Valga, Pontevedra, foi unha bailarina do Folies Bergére, que
traballara de criada en Compostela. En París era coñecida como
Carolina, unha xitana de Cádiz. Alí converteuse nunha das mulleres
máis desexadas de Europa. Mantivo relacións co Rei Eduardo VII
de Inglaterra, co Tsar Nicolao II e con Gabriele d'Annunzio.
Retirouse en 1910 e dilapidou a súa fortuna en Montecarlo.

15. Verdi.
(Óperas)
A MÚSICA antes da Iª Guerra Mundial (1914)
Tchaikowsky
Wagner.
(Óperas)

16. A ARQUITECTURA antes da Iª Guerra Mundial (1914)
Gaudí.
Modernismo
catalán
O Capricho.
Cantabria
Palacio episcopal
de Astorga
Maqueta da
Sagrada
Familia.
Barcelona
A CORUÑA , CIDADE MODERNISTA

17. Toulouse-Lautrec
Seurat Mateo Corcos
A PINTURA antes da Iª Guerra Mundial (1914)

18. A PINTURA antes da Iª Guerra Mundial (1914)
• MODERNISMO
Corrente de renovación artística de
finais do século XIX e principios do
XX. Coñecido como Art Nouveau,
Jugendstil, Modern Style e Liberty ou
Floreale. Pretende crear unha arte
nova, xove, libre e moderna, rompendo
cos estilos da época (historicismo),
mesmo cos rupturistas (realismo e
impresionismo). Inspírase na natureza e
incorpora novidades da revolución
industrial, como o ferro e o cristal. Os
seus ideólogos (Ruskin e Morris)
pretendían democratizar a arte: que
chegara aos obxectos máis cotiáns e
que fose accesible a toda a poboación.
Centráronse no deseño, nas artes
decorativas e nas artes gráficas. Na
década de 1920 derivou no Art Decó.
O bico.
Gustav Klimt,
1907

19. FUTURISMO.
Manifesto de Marinetti
en 1909, publicado en
Le Figaro.
Antonio Sant-Elia FAUVISMO. Luxo, calma
e voluptuosidade.
Matisse, 1904.
A PINTURA antes da Iª Guerra Mundial (1914)
• EXPRESIONISMO. Expresa emocións
intensas distorsinando forma e color.
Presente na pintura alemá desde a I.M.
Kandinsky levou o expresinismo, reaccionando
contra o impresionismo, ata a abstración,
reducindo o seu naturalismo.

20. A PINTURA antes da Iª Guerra Mundial (1914)
Dúas mulleres
deitadas e
entrelazadas.
Egon Schiele,
1915
Autorretrato.
Egon Schiele,
1907

21. Joaquín Sorolla
Impresionismo
A PINTURA antes da Iª Guerra Mundial (1914)
1909
Y aún dicen que el
pescado es caro!.
1894

22. Ramón Casas
1894
A PINTURA antes da Iª Guerra Mundial (1914)

23. Santiago
Rousiñol
A PINTURA antes da Iª Guerra Mundial (1914)

24. A PINTURA antes da Iª Guerra Mundial (1914)

25. A PINTURA antes da Iª Guerra Mundial (1914)
CASTELAO.
1912

26. A PINTURA antes da Iª Guerra Mundial (1914)
CASTELAO.
1914

27. A ÉPOCA DAS IRMANDADES. Contexto histórico
• En 1789, no asalto á Bastilla, foron os “sans culottes”, o cuarto
estado, os principais protagonistas. Eles estenderon a revolución
e moveron os campesiños. Anos máis tarde, os marxistas utilizaron
a expresión cuarto estado para designar o proletariado, surxido
como nova clase social a partir da revolución industrial do s.XIX.
O pintor italiano, G Pelliza de Volpedo, retratou en 1901 este
proletariado, xurdido do campesiñado que tivo que migrar ás urbes
para fuxir das penosas condicións da actividade agraria.

28. A ÉPOCA DAS IRMANDADES. Contexto histórico
O cadro céntrase no proletariado, provedor da prole que necesitaban
os Estados para manter a infantería dos exércitos (carne de canón) e
a man de obra necesaria para as fábricas da revolución industrial.

29. A ÉPOCA DAS IRMANDADES. Contexto histórico
As consecuencias da Segunda Revolución Industrial percibíronse tamén
nos cambios demográficos, na rápida urbanización da poboación e nun
excedente de poboación activa. A consecuencia foron os movementos
migratorios de europeos cara a países en proceso de industrialización.
A isto axudou a revolución no transporte,
a través dos
transatlánticos
impulsados por
vapor. Entre
1850 e 1940
emigraron cerca
de
55 millóns de
europeos,
a maioría aos
EEUU,
pero tamén a
Arxentina,
Brasil e Canadá.

30. A ÉPOCA DAS IRMANDADES. Contexto histórico
► Desaparición da fidalguía rendista que acaparaba a
propiedadedas terras
► Consolidación dunha burguesía industrial e financeira
► Adquisición progresiva da propiedade das terras por
parte do campesiñado coa abolición do sistema foral
► Desenvolvemento acelerado dos sectores secundario e
terciario
► Desprazamento de gran parte da poboación rural cara ás
urbes
En Galicia, o inicio do século XX vén marcado tamén por
unha serie de transformacións económicas e sociais.

31. A ÉPOCA DAS IRMANDADES. Contexto histórico

32. A ÉPOCA DAS IRMANDADES. Contexto histórico
A Pobra
do
Caramiñal
Riazor.
A Coruña. 1902

33. A ÉPOCA DAS IRMANDADES. Contexto histórico
• En toda Europa, os
traballadores
organizáronse en
sindicatos e en
partidos políticos:
Aparecen os
primeiros partidos
socialistas e
tamén se organizan
en movementos
políticos as
correntes
ideolóxicas propias
do conservadorismo
e do liberalismo,
no político e
económico.

34. O líder agrarista
Basilio Álvarez
O MOVEMENTO AGRARISTA
• Realiza unha loita radical pola abolición
dos foros, contra o caciquismo e pola
modernización do sector agrario
• No Movemento agrario, ou Agrarismo,
destacan as organizacións Solidaridad
Gallega (1907) e Acción Gallega (1912),
liderada por Basilio Álvarez
• Os postulados agraristas terán unha
gran repercusión na obra de Cabanillas.

35. As Irmandades da Fala
• Fúndanse na Coruña o 18 de maio
de 1916 da man de Antón Vilar
Ponte.
• Recollen e potencian as
aspiracións galeguistas do
Provincialismo e o Rexionalismo
• A dignificación e promoción da
lingua galega é un dos seus
principios fundamentais
• Presentan, ademais das
reivindicacións culturais, un
ideario político ben definido.
Supoñen o inicio do nacionalismo
• O seu voceiro é a revista A
Nosa Terra

36. Partido Galeguista
 Fundado en 1931,
froito da confluencia de
diversas forzas
nacionalistas de
ideoloxías heteroxéneas
 Nas eleccións de 1936,
obtén tres escanos nas
cortes xerais, entre
eles o de Castelao
 Redacta un Estatuto
de Autonomía para
Galiza, que será
aprobado
maioritariamente en
plebiscito, a pesar de
que nunca chegará a
entrar en vigor

37. PROCEDENCIA DAS IMAXES EMPREGADAS
Colocando o punteiro sobre as imaxes, vense as referencias das páxinas web
de onde foron tiradas. Picando nelas, accédese directamente a esas páxinas