O galego noprimeiro terzo do século XX:
características lingüísticas fundamentais.
Contexto histórico e situación
sociolingüística.
2.
Automóbil
Máquina de escribir
Charleston
Radio
Cine
Electricidade
Augacorrente
Teléfono
…
O primeiro terzo do século XX foi a época da
Segunda Revolución Industrial en que o
vapor foi substituíso pola electricidade e o
petróleo; e xurdiron novos sectores industriais
ligados á eclosión científico-técnica.
• Caída dafidalguía:
• Producida pola desaparición do sistema foral
• O campesiño accede á propiedade da terra grazas aos
cartos da emigración
• Auxe da burguesía industrial e comercial
• Industria conserveira, construción naval, comercio e banca
• Paso da actividade agrícola e pesqueira á
industrial, comercial e sector servizos
• Medra a industria nas cidades (Vigo e A Coruña)
• Aparecen sindicatos obreiros
A máis representativadestas é
"Liga Agraria de Acción
Gallega", e o seu dirixente
Basilio Álvarez.
Outra formación de intelectuais e
políticos da burguesía urbana no
1907 foi, Solidariedade Gallega,
que loitaban pola descentralización
e contra o caciquismo.
• Agrúpanse en sindicatos e sociedades.
9.
Os intelectuais comprometidoscon estes grupos esforzáronse por
dotar a lingua dun rexistro formal e científico e convertela así en
lingua de cultura. Normalizaron o seu uso na narrativa, no teatro e
mais no ensaio e convertérona en vehículo oral en conferencias e
mitins.
1916
• 1918: IAsemblea Nacionalista Galega en Lugo.
Nace o nacionalismo galego (“Nós nomeámonos, de
hoxe para sempre, nacionalistas galegos”)
As irmandades da Fala
13.
Os principais obxectivosson:
• Cooficialidade lingüística entre galego e castelán
• Ampla autonomía para resolver os problemas
económicos e sociais
• Fomento da cultura propia de Galicia
• Federalismo con Portugal
• Había 2 tendencias:
• Partidaria de participar na vida política
• Partidaria de centrarse na actividade cultural (Risco).
Impúxose esta na Asemblea de Monforte (1921)
As irmandades da Fala (1916)
14.
Traballo aprol do emprego do galego na vida pública: ensino,
administración, actos culturais e políticos…
Recuperación da toponimia.
Potenciación da actividade cultural:
Crean o xornal A Nosa Terra
Publicacións periódicas en galego.
Fundan editoriais (Céltiga, Lar, Nós)
Promoven a narrativa breve popular e os estudos lingüísticos
sobre o galego.
Promoven o teatro
Fundan o Conservatorio Nacional de Arte (compañía e escola de
actores).
Actividades das Irmandades da Fala
15.
As Irmandades daFala e o ensino
• Publicación en 1922 da primeira revista infantil, As
voladas
• Creación na Coruña das Escolas de Insiño
Galego
• Publicacións de carácter pedagóxico para a
aprendizaxe do noso idioma
Creado en 1923
Institucióncientífica constituída por estudantes e
algúns profesores da Universidade de Santiago
Realizan un valioso traballo de investigación
científica sobre diferentes aspectos da realidade
galega
Dividido en seccións: xeografía, etnografía, historia
de Galicia
Todo se realizaba en galego (publicacións,
conferencias…)
Seminario de Estudos Galegos
A burguesía, quefala castelán, representa o novo mundo
urbano, que medra pouco a pouco (a poboación urbana
pasou dun 9% en 1900 a un 19% en 1930) producíndose un
transvase de poboación do campo ás cidades.
O proceso de substitución do galego polo castelán vai unido á
industrialización e urbanización, co abandono da cultura
tradicional.
23.
Entre os aspectosmáis destacábeis podemos citar:
• uso do i latino e rexeitamento do grego ( lei, maio ).
• vacilación na representación do son /ʃ/. > g,j,x
• vacilación no uso do h ( hoxe, Hespaña).
• escritura foneticista con apóstrofos e guión (s’asconden).
• plural do tipo animás e caravés para polisílabas agudas
rematadas en –l no singular.
Terminación -zón, -zo, -za (nazón, silenzo...)
Sufixos -bel e bre (posíbel, posibre)
Desaparición de -n- e -l- (orgaizar)