Arte do Renacemento

1. A ARTE DO RENACEMENTO
CARACTERISTICAS XERAIS:
1. O HUMANISMO
• O Humanismo foi o movemento cultural propio do período renacentista. As súas
principais características foron:
o Antropocentrismo.
o Admiración pola antigüidade clásica.
o Curiosidade e espírito crítico. Os humanistas consideraban que debían
coñecer a natureza a partir da experiencia e a reflexión.
• ¿Cómo se difundiu?
– Gracias ao invento da Imprenta de Gutemberg (1450).
– Gracias ás academias (Academia de Platón. Marsilio Ficino traduciu
parte da obra de Platón) e a incorporación de novas universidades, que
expandiron novas correntes de pensamento.
2. INSPIRACIÓN: A Antigüidade. Recupéranse elementos da arte clásica:
– Ordes arquitectónicas (dórico, xónico e corintio).
– Arcos de medio punto, bóvedas de canón, frontóns.
– Cúpulas.
– Proporcións.
– Beleza.
– Idealización da persoa.
– Temas non soamente relixiosos (desnudos, mitoloxía, retratos).
3. ANTROPOCENTRISMO
• O home se converte no centro de atención da Arte. Todas as artes seguían
proporcións do corpo humano. Idealizábanse os rostros en busca da beleza e
traballábanse corpos desnudos e en movemento.
4. LOCALIZACIÓN
• Ten a súa orixe na Italia dos séculos XV e XVI, expandíndose cara outros países
europeos ao longo do século XVI.
• Non tivo o mesmo éxito en todos os lugares, onde o Gótico seguiu dominando,
sobre todo en arquitectura ata o século XVII.
• Ademáis, desenvolvéronse variedade estilísticas propias como no caso de
España o estilo herreriano (moi austero) ou o estilo platereseco
(sobredecorado).
5. CRONOLOXÍA
• En Italia xurdiu no século XV, desenvolvéndose tamén no XVI. No
Renacemento italiano distínguense dúas etapas:
• Quatroccento (século XV) dominado pola actividade artística da cidade de
Florencia.
• Cinquecento (século XVI), dominado pola actividade artística de Roma.
6. IMPORTANCIA DO ARTISTA
• O pintor, escultor ou arquitecto, pasou de ser un simple artesán como na Idade
Media a ser un artista con recoñecemento público, que firmaba as súas obras e
Atención: os autores e os exemplos de obras que aparecen destacados no power point
que inspira estes apuntes hai que aprendelos.

2. A ARTE DO RENACEMENTO
buscaba a fama. A súa formación era integral, dominando varias disciplinas
artísticas, científicas e humanas.
7. MECENAS
• Durante o Renacemento afianzouse a figura do mecenas, que eran familias
adiñeiradas que financiaban as obras e protexían aos artistas. Estas familias
chegaban a ter rivalidade entre elas.
• Unhas das familias de mecenas máis importanates foron os Médici de Florencia.
CARACTERÍSTICAS XERÁIS DAARQUITECTURA RENACENTISTA
• Volta a elementos clásicos.
• Edificios adaptados ás proporcións humanas.
• Orden e armonía no edificio a base de decoración sinxela con elementos
arquitectónicos.
ARQUITECTURA DO QUATROCCENTO
• Os arquitectos buscaron o dominio do espazo arquitectónico introducindo
elementos simples, proporcionados e ordenados, que contribuíron a crear un
espacio racional.
• Estes elementos inspiráronse nos modelos grecorromanos: arco de medio punto,
columnas, frontóns, cornisas e cúpulas.
• En Florencia destacaron Filipo Brunelleschi e León Batista Alberti, que
introduciron innovacións estilísticas basadas nas leis da xeometría.
Brunelleschi: la investigación
• Brunelleschi destaca entre os artistas do Quattrocento. Se lle considera o
primeiro artista completo, xa que era ¡arquitecto, pintor e escultor!
• Entre 1417 e 1420 proxectou a cúpula da catedral de Florencia, que se convertió
en símbolo cidadán da nova época.
• Está realizada cun sistema de nervios, ao estilo gótico, que ofrecen un perfil
apuntado, reforzados con ligaduras horizontais concéntricas, que, en realidade,
forman unha doble cúpula, cun espacio hoco, que alivia o peso sostido polo
tambor.
CARACTERÍSTICAS XERÁIS DA ESCULTURA DO RENACEMENTO
• Seguen modelos da antigüidade.
• Importancia das proporcións.
• Importancia da anatomía (presencia de desnudos).
• Idealización das figuras.
• Xéneros: Desnudos, Retratos, Escultura ecuestre.
• Materiais: bronce, mármore.
ESCULTURA DO QUATROCCENTO
• Na escultura, a principios de século, iniciaríase o cambio artístico do
Renacemento, que se fundamenta en:
 O interese polo corpo humano.
 O tratamento do desnudo.
• Os principais cambios que se producen na escultura nos inicios do Renacemento
son:
Atención: os autores e os exemplos de obras que aparecen destacados no power point
que inspira estes apuntes hai que aprendelos.

3. A ARTE DO RENACEMENTO
 O interese polo corpo humano, seguindo modelos da Antigüidade
Clásica, en canto a proporcións e ao tratametno do desnudo.
 A busca do volume e movemento, dos que forma parte a luz.
 A vontade naturalista, é dicir, de representar a realidade de forma
idealizada.
 Nos atopamos que se fixeron estatuas, nalgúns casos, para os edificios,
pero tamén sobre pedestais, para honrar a memoria dunha persoa na
cidade.
CARACTERÍSTICAS XERÁIS DA PINTURA DO RENACEMENTO
• Profundidade: mediante a perspectiva, degradación da cor, a composición por
escenas, marco arquitectónico ou paisaxístico.
• Proporción: as figuras seguen os cánones establecidos.
• Beleza: idealización das persoaxes e os seus movementos.
• Temas: relixiosos, mitolóxicos, desnudos e retratos.
PINTURA DO QUATTROCENTO
• As grandes innovacións dos pintores do Quattrocento foron o uso racional da
perspectiva.
• A perspectiva permitía representar a profundidade nunha superficie plana.
• Masaccio, Piero della Francesca e Sandro Botticelli son os pintores máis
representativos.
A Santísima Trinidade de Masaccio, século XV.
• No Renacemiento se recorren ás figuras xeométricas para organizar o espacio.
• A composición é típicamente renacentista xa que as figuras se inscriben nun
triángulo equilátero que crea unha movilidade, pero sin xerar angustia ou
tensiones, suliñando o eixo central no que se atopa a Trinidade.
CINQUECENTO
A comezos do século XVI o Renacemento alanza a súa plenitude.
É a época dos “xenios”:
Bramante, en arquitectura
Leonardo, Rafael Sanzio e Miguel Ángel, en escultura e pintura.
Roma convértese, baixo o mecenazgo dos papas, no novo centro de gravidade da arte.
ARQUITECTURA DO CINQUECENTO
• O papa Julio II encargoulle a Bramante as obras do Vaticano nun principio.
• Trala súa morte, fixéronse cargo da construcción de San Pedro do vaticano
diversos artistas, como Miguel Ángel, que modificou a cúpula.
“XENIOS” DO CINQUECENTO
Leonardo da Vinci
Leonardo da Vinci foi un humanista que traballou moitos campos do coñecemento.
Como pintor realizou poucas obras, pero todas xeniales.
Leonardo da Vinci destacou na representación da natureza e das proporcións
Atención: os autores e os exemplos de obras que aparecen destacados no power point
que inspira estes apuntes hai que aprendelos.

4. A ARTE DO RENACEMENTO
Foi un maestro do sfumato, técnica pictórica que consiste en difuminar os contornos
para dar sensación de profundidade.
Miguel Ángel Buonarroti (1475-1564)
Foi un extraordinario arquitecto, pintor e, sobre todo, escultor.
Rafael
Rafael é considerado o máximo pintor renacentista pola súa perfección na cor, o debuxo
e a composición.
A Escuela de Atenas:
• No Renacemento predomina a liña frente á cor.
• En canto á cor, se intenta compensar os tonos fríos cos cálidos para crear
armonía.
• A luz é natural; inténtase crear volumen mediante o claro oscuro.
• foco de luz procede de arriba e procura distribuila de forma homoxénea, sen
marcar excesivos contrastes.
• A composición é simétrica, cun gran eixo que, pasando entre Platón e
Aristóteles, divide en dúas partes o cadro. A cada lado do eixo, aparecen os
grupos compensados.
• Advírtese neste cadro de Rafael o uso da xeometría, tan apreciada polos
artistas renacentistas, que organiza o cadro mediante formas armónicas e
regulares.
• A perspectiva lineal creada a través da arquitectura que nos conduce ao punto
de fuga central (encima das cabezas dos dous filósofos) que volve a insistir na
idea de simetría e armonía.
Outros artistas del Cinquecento
• Arquitectura:
– Andrea Palladio, en Venecia, segundo foco en importancia cultural do
Cinquecento italiano.
• Pintura  Dentro da Escuela Veneciana de pintura destacou Tiziano, pintor de
Carlos I de España e V de Alemania e de Felipe II, quenes lle encargaron
numerosos retratos.
A DIFUSIÓN DO RENACEMENTO POR EUROPA
• Pese a que o Renacemento vive o seu maior esplendor en Italia, expándese ao
resto de Europa, sobre todo, durante o século XVI coas singularidades propias
de cada territorio.
• En moitos países o Gótico seguiu dominando a arquitectura ata o século XVII,
mentres que a pintura sí se veu influida polo novo estilo.
Alberto Durero. Alemania
A estética renacentista foi introducida en Alemania por Alberto Durero. Foi un
debuxante e grabador excepcional.
A gran figura do Renacemento fora de Italia foi o pintor Alberto Durero, que introduciu
este estilo en Alemania tralas súas viaxes a Italia.
Atención: os autores e os exemplos de obras que aparecen destacados no power point
que inspira estes apuntes hai que aprendelos.

5. A ARTE DO RENACEMENTO
Atención: os autores e os exemplos de obras que aparecen destacados no power point
que inspira estes apuntes hai que aprendelos.

6. A ARTE DO RENACEMENTO
Atención: os autores e os exemplos de obras que aparecen destacados no power point
que inspira estes apuntes hai que aprendelos.