acid base slides

1. สารละลายอิเล็กโทรไลต์
สารละลาย
สารละลายอิเล็กโทรไลต์ สารละลายนอนอิเล็กโทรไลต์
สารละลายอิเล็กโทรไลต์แก่ สารละลายอิเล็กโทรไลต์อ่อน
แบ่งตามการนาไฟฟ้า

2. สารละลายกรดและสารละลายเบส
สารละลาย
แบ่งตามการเปลี่ยนสีของกระดาษลิตมัส
น้าเงิน แดง
กรด กลาง เบส
แดง น้าเงิน
ไม่เปลี่ยนสี

3. ทฤษฎีกรด-เบส
ทฤษฎีกรด-เบสของลิวอิส
ทฤษฎีกรด-เบสของอาร์เรเนียส
ทฤษฎีกรด-เบสของเบรินสเตด - ลาว
รี

4. คู่กรด - เบส
คู่กรดคือสารที่ทาหน้าที่เป็นกรด
คู่เบส คือ สารที่ทาหน้าที่เป็นเบส
NH3 + H2O NH4
+ OH -
ดังนั้น NH3 และ NH4
+ , H2O และ OH - เป็นคู่กรด-เบส
ซึ่งกันและกัน
โมเลกุลที่เป็นคู่กรด-เบสกันจะมีโปรตอนต่างกัน 1 โปรตอน
เช่น

5. การแตกตัวของเบส
การแตกตัวของเบสแก่
การแตกตัวของเบสอ่อน
การแตกตัวของกรดและเบส
การแตกตัวของกรด
การแตกตัวของกรดแก่
การแตกตัวของกรดอ่อน

6. การแตกตัวของน้าบริสุทธิ์
น้าบริสุทธิ์เป็นสารละลายอิเล็กโทรไลต์ที่อ่อนมาก
 น้าบริสุทธิ์นาไฟฟ้าได้เล็กน้อยเพราะน้าสามารถแตกตัวได้เอง
ซึ่งเรียกว่า self-ionization หรือ autoprotolysis
ดังสมการ
ที่อุณหภูมิ 25 oC
Kw = [H3O+][OH-] = 1.0 x 10-14
[H3O+] = [OH-] = 1.0 x 10-7 mol/dm3

7. การเปลี่ยนความเข้มข้นของ H3O+และ OH- ในน้า
การเติมกรดหรือเบสลงในน้า เป็นการรบกวนสมดุลของน้า
ทาให้[H3O+] หรือ [OH-] เปลี่ยนแปลงไปในสัดส่วนที่
จะรักษาค่าคงที่สมดุลของน้าให้เท่ากับ 1.0 x 10-4
ถ้าเติมกรดลงในน้า จะได้สารละลายที่มีความเข้มข้นของ
H3O+ มากกว่า 1.0 x 10-7 mol/dm3
ถ้าเติมเบสลงในน้า จะได้สารละลายที่มีความเข้มข้นของ
OH- มากกว่า 1.0 x 10-7 mol/dm3

8. pH ของสารละลาย
ความหมายของ pH
วิธีการวัด pH ของสารละลาย
กระดาษลิตมัส
พีเอชมิเตอร์
ยูนิเวอร์ซัลอินดิเคเตอร์

9. อินดิเคเตอร ์สำหรับกรด-เบส
ความหมายและหลักการทางาน
อินดิเคเตอร์สาหรับกรด - เบส
ตัวอย่างอินดิเคเตอร์
อินดิเคเตอร์กรด-เบสสามัญบางชนิด
อินดิเคเตอร์จากพืชที่สกัดด้วยน้า

10. สารละลายกรด - เบสในชีวิตประจาวันและในสิ่งมีชีวิต
สารละลายกรด - เบสใน
ชีวิตประจาวัน
ความเป็นกรด - เบส ในด้าน
การเกษตร
ฝนกรด
หินงอก
หินย้อย

11. ใช่
ไม่ใช่

12. สารละลายอิเล็กโทรไลต์
สารละลายอิเล็กโทรไลต์
คือ สารละลายที่นาไฟฟ้าได้
สารละลายเบส
NH3
สารละลายกรด
HCl
สารละลายที่เป็นกลาง
NaCl
ตัวอย่างเช่น สารละลายกรด-เบสทุกชนิด
และสารละลายที่เป็นกลางบางชนิด

13. สารละลายนอนอิเล็กโทรไลต์(non-
electrolyte)
สารละลายอิเล็กโทรไลต์
คือ สารละลายที่ไม่นาไฟฟ้าหรือไม่แตกตัว
C6H12O6
สารละลายของน้าตาลทราย
ตัวอย่างเช่น
C2H5OH
เอทานอล

14. สารละลายอิเล็กโทรไลต์แก่(strong
electrolyte)
สารละลายอิเล็กโทรไลต์
คือ สารละลายที่นาไฟฟ้าได้ดี
ตัวอย่างเช่น
HCl
สารละลายกรดแก่
NaOH
สารละลายเบสแก่

15. สารละลายอิเล็กโทรไลต์อ่อน(weak
electrolyte)
สารละลายอิเล็กโทรไลต์
คือ สารละลายที่นาไฟฟ้าได้น้อย
CH3COOH
สารละลายกรดอ่อน
ตัวอย่างเช่น
NH3
สารละลายเบสอ่อน

16. สารละลายกรดและสารละลายเบส
* ค่า pH น้อยกว่า 7
* มี H3O+ อยู่ในสารละลาย
* ทาปฏิกิริยากับโลหะได้แก๊ส H2
สารละลายกรด
* เปลี่ยนสีกระดาษลิตมัสจากสีน้าเงินเป็นสีแดง
* มีรสเปรี้ยว มีฤทธิ์กัด
* ทาปฏิกิริยากับสารประกอบคาร์บอเนตหรือสารประกอบ
ไฮโดรเจนคาร์บอเนตได้ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์(CO2)
* ทาปฏิกิริยาสะเทินกับเบสได้เกลือกับน้า

17. สารละลายกรดและสารละลายเบส
C6H12O6
สารละลายของน้าตาลทราย
* ตัวอย่างเช่น
C2H5OH
เอทานอล
* ค่า pH เท่ากับ 7
* ไม่เปลี่ยนสีกระดาษลิตมัส
สารละลายที่เป็นกลาง

18. สารละลายกรดและสารละลายเบส
* ค่า pH มากกว่า 7
* มี OH- อยู่ในสารละลาย
* ไม่ทาปฏิกิริยากับโลหะ
* ทาปฏิกิริยากับเกลือแอมโมเนียมได้ก๊าซแอมโมเนีย
(NH3)
* ทาปฏิกิริยาสะเทินกับกรดได้เกลือกับน้า
สารละลายเบส
* มีรสฝาดขม ลื่นมือคล้ายสบู่
* เปลี่ยนสีกระดาษลิตมัสจากสีแดงเป็นสีน้าเงิน

19. LiOH(s) + H2O(l) Li+(aq) + OH-(aq)
กรด คือ สารที่ละลายน้าแล้วแตกตัวให้ไฮโดรเจนไอออน(H+)
เมื่อรวมตัวกับน้าจะเกิดเป็นไฮโดรเนียมไอออน
(H3O+)
เช่น
ทฤษฎีกรด-เบสของอาร์เรเนียส
HCl(g) + H2O(l) H3O+(aq) + Cl-(aq)
เบส คือ สารที่ละลายน้าแล้วแตกตัวให้ไฮดรอกไซด์ไอออน
(OH-) เช่น
ทฤษฎีกรด-เบส

20. ทฤษฎีกรด-เบสของเบรินส
เตด - ลาวรี
กรด เบส
เบส คือ สารที่รับโปรตอนให้สารอื่นได้
กรด คือ สารที่จ่ายโปรตอนให้สารอื่นได้
ทฤษฎีกรด-เบส

21. ทฤษฎีกรด-เบสของลิวอิส
กรด คือ สารที่รับคู่อิเล็กตรอน
เบส คือ สารที่เป็นฝ่ายให้คู่อิเล็กตรอน
เบส กรด
ทฤษฎีกรด-เบส

22. กรด monoprotic คือกรดที่แตกตัวได้แค่ 1 ครั้ง เช่น
CH3COOH + H2O CH3COO- + H3O+
การแตกตัวของกรดและเบส
การแตกตัวของกรด
กรด polyprotic คือกรดที่แตกตัวได้อย่างน้อย 2 ครั้ง เช่น
H2SO4 + H2O HSO4
- + H3O+ Ka1
HSO4
- + H2O SO4
2- + H3O+ Ka2
Ka2 ย่อมน้อยกว่า Ka1 เสมอ เพราะในขั้นที่ 2 ต้องแยก
โปรตอนจากไอออนลบซึ่งต้องใช้พลังงานมากกว่าการแยก
จากสภาวะที่เป็นกลาง

23. กรดแก่ คือ กรดที่เเตกตัวเป็นไอออนในน้าได้หมด
การแตกตัวของกรดและเบส
การแตกตัวของกรดแก่
HBr(g) + H2O(l) H3O+(aq) + Br-(aq)
H2SO4(g) + H2O(l) H3O+(aq) + HSO4
-(aq)
เป็นการเปลี่ยนแปลงไปข้างหน้าอย่างเดียว
ได้เเก่ HNO3, HCl, HI, HBr,
H2SO4 เเละ HClO4
ดังสมการ

24. กรดอ่อน คือ กรดที่แตกตัวได้บางส่วน เช่น CH3COOH, HF
เป็นต้น
การแตกตัวของกรดและเบส
การแตกตัวของกรดอ่อน
เมื่อ [ ] เป็นความเข้มข้น
(mol/dm3)
การบอกปริมาณการแตกตัวของกรดอ่อนบอกเป็นร้อยละหรือ
ค่าคงที่สมดุล (Ka)

25. เป็นการเปลี่ยนแปลงไปข้างหน้าอย่างเดียว
การแตกตัวของกรดและเบส
การแตกตัวของเบสแก่
NaOH(s) + H2O(l) Na+(aq) + OH-(aq)
Ca(OH)2(s) + H2O(l) Ca2+(aq) + 2OH-(aq)
เบสเเก่ คือ เบสที่เเตกตัวเป็นไอออนในน้าได้หมด
ได้เเก่ ไฮดรอกไซด์ของโลหะหมู่ 1 เเละหมู่ 2
เช่น LiOH, NaOH, Mg(OH)2,
Ca(OH)2 เป็นต้นดังสมการ

26. เบสอ่อน คือเบสที่เเตกตัวได้บางส่วน เช่น NH3 เป็น
ต้น
การแตกตัวของกรดและเบส
การแตกตัวของเบสอ่อน
การบอกปริมาณการแตกตัวของเบสอ่อนบอกเป็นร้อยละ
หรือเป็นค่าคงที่สมดุล (Kb)
เมื่อ [ ] เป็นความเข้มข้น
(mol/dm3)

27. pH ของสารละลาย
ความหมายของ pH
pH คือ ช่วงของตัวเลขที่บอกความเป็นกรด-เบส คือ
pH 1-6 เป็นกรด, 7 เป็นกลาง และ 8-14 เป็นเบส
pH = - log [H+] pOH = - log [OH-]
pH + pOH = 14

28. pH ของสารละลาย
วิธีการวัด pH ของสารละลาย
เบส เปลี่ยนสีกระดาษลิตมัสจากสีแดงเป็นสีน้าเงิน
กรด เปลี่ยนสีกระดาษลิตมัสจากสีน้าเงินเป็นสีแดง
กระดาษลิตมัส บอกได้ว่าสารละลายนั้นเป็นกรดหรือเบส

29. พีเอชมิเตอร์ (pH meter) สามารถวัด pH ของ
สารละลายในช่วง pH 0 - 14
pH ของสารละลาย
วิธีการวัด pH ของสารละลาย

30. ยูนิเวอร์ซัลอินดิเคเตอร์ คือ อินดิเคเตอร์ที่เปลี่ยนสีได้
ทุกช่วง pH เกิดจากการนาอินดิเคเตอร์หลายๆ ชนิดมา
รวมกัน
pH ของสารละลาย
วิธีการวัด pH ของสารละลาย

31. หลักการทางาน
เช่น ลิตมัส แดง ---> น้าเงิน ในสารละลายที่เป็นเบส
HIn H+ + In-
แดง น้าเงิน
ในสภาวะกรด [H+] จะทาให้สมดุลไปทางซ้าย --> สีแดง
ในสภาวะเบส [OH-] จะทาให้กรด HIn แตกตัว ---> สีน้าเงิน
อินดิเคเตอร ์สำหรับกรด-เบส
ความหมายของอินดิเคเตอร์
เป็นสารอินทรีย์ที่เปลี่ยนสีได้เมื่อ pH ของสารละลายเปลี่ยน
(อินดิเคเตอร์แต่ละชนิดมีสีและ pH ที่เปลี่ยนสีต่างกัน)

32. อินดิเคเตอร ์สำหรับกรด-เบส
อินดิเคเตอร์กรด-เบสสามัญบางชนิด
อินดิเคเตอร์ ช่วง pH ที่เปลี่ยนสี สีที่เปลี่ยน
ไทมอลบลู(กรด)
เมทิลออเรนจ์
เมทิลเรด
โบรโมไทมอลบลู
ไทมอลบลู(เบส)
ฟีนอล์ฟทาลีน
1.2 - 2.8
3.2 - 4.4
4.2 - 6.3
6.0 - 7.6
8.0 - 9.6
8.3 - 10.0
แดง - เหลือง
แดง - เหลือง
แดง - เหลือง
เหลือง - น้าเงิน
เหลือง - น้าเงิน
ไม่มีสี - ชมพู
ที่มา : หนังสือเรียนวิชาเคมี เล่ม 5 ว 034 หน้า 70

33. อินดิเคเตอร ์สำหรับกรด-เบส
ชนิดของพืช ช่วง pH ที่เปลี่ยนสี สีที่เปลี่ยน
อัญชัน(ม่วง)
กระเจี๊ยบ
ขมิ้นชัน
ชบาซ้อน
กล้วยไม้
ทองกวาว
1 - 3
6 - 7
6 - 7
7 - 8
10 - 11
11 - 12
แดง - ม่วง
แดง - เขียว
เหลือง - ส้ม
เหลือง - น้าเงิน
ไม่มีสี - เหลือง
เหลืองเขียว - แดง
อินดิเคเตอร์จากพืชที่สกัดด้วยน้า
ที่มา : หนังสือเรียนวิชาเคมี เล่ม 5 ว 034 หน้า 71

34. สารละลายกรด - เบสในชีวิตประจาวันและในสิ่งมีชีวิต
สารละลายกรด - เบสในชีวิตประจาวัน มีหลายชนิด ทั้งที่เป็นอาหาร
เครื่องใช้และสารในสิ่งแวดล้อม
รวมทั้งของเหลวในสิ่งมีชีวิต

35. สารละลายกรด - เบสในชีวิตประจาวันและในสิ่งมีชีวิต
ด้านการเกษตร ใช้ปูนขาวเติมลงไปในดิน
เพื่อลดความเป็นกรดของดิน

36. สารละลายกรด - เบสในชีวิตประจาวันและในสิ่งมีชีวิต
หินงอกและหินย้อย เกิดจากกรดทา
ปฏิกิริยากับหินปูนทาให้เกิดการกร่อน
ของหินปูน ดังสมการ
2H3O+(aq) + CaCO3
Ca2+(aq) + 3H2O(l) + CO2(g)
เมื่อน้าฝนไหลผ่านตามเพดานถ้าจะ
ละลายแคลเซียมคาร์บอเนตไปด้วย

37. สารละลายกรด - เบสในชีวิตประจาวันและในสิ่งมีชีวิต
ฝนกรด หมายถึงน้าฝนที่มีค่าความเป็น
กรด-เบสต่ากว่าระดับ 5.6 กรดในน้าฝน
เกิดจากการละลายน้าของก๊าซ CO2 SO2
NO2 NO ที่มีอยู่ในบรรยากาศ
ซึ่งเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ
และจากการกระทาของมนุ ษย์