1. ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
ΓΤΜΝΑ΢ΙΟ ΜΔ Λ.Σ. ΗΡΑΚΛΔΙΑ΢
2011-2012
«ΣΟ ΢ΠΗΛΑΙΟ ΣΟΤ ΑΓΙΟΤ ΙΩΑΝΝΗ ΢ΣΗΝ ΗΡΑΚΛΔΙΑ»
ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΟΜΑΓΑ: ΝΔΚΣΑΡΙΟ΢ ΚΩΒΑΙΟ΢ ( Γ΄ ΛΤΚΔΙΟΤ)
ΜΑΝΟΛΗ΢ ΒΛΑΒΙΑΝΟ΢ ( Γ΄ ΓΤΜΝΑ΢ΙΟΤ)
ΝΙΚΟ΢ ΢ΠΙΝΟ΢ (Α΄ ΓΤΜΝΑ΢ΙΟΤ)
ΥΑΡΑΛΑΜΠΟ΢ ΒΛΑΒΙΑΝΟ΢ ( Α΄ ΓΤΜΝΑ΢ΙΟΤ)
ΤΠΔΤΘΤΝΔ΢ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ΢: ΦΩΣΔΙΝΗ ΑΝΑΓΝΩ΢ΣΟΠΟΤΛΟΤ ( ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟ΢)
ΔΛΔΝΗ ΞΗΡΟΤ (ΚΑΘΗΓΗΣΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ΢)

2. ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΔΠΙΛΟΓΗ΢ ΘΔΜΑΣΟ΢:
 Τν ελδηαθέξνλ ησλ καζεηώλ γηα ην ζπήιαην, θαζώο απνηειεί κνλαδηθό ζεζαπξό
γηα ην λεζί.
 Τν ελδηαθέξνλ γηα πνιύπιεπξε κειέηε ηνπ ζπειαίνπ.
 Η δπλαηόηεηα γηα κεγαιύηεξε πξνβνιή ηνπ ζπειαίνπ θαη επαηζζεηνπνίεζε σο
πξνο ηελ πξνζηαζία ηνπ.
΢ΣΟΥΟΘΔ΢ΙΑ:
 Γλσξηκία ησλ καζεηώλ κε ην ζπήιαην ηνπ Αγίνπ Ισάλλε.
 Μειέηε ηνπ ζπειαίνπ από δηάθνξεο πιεπξέο (
γεσινγηθή, ηζηνξηθή, ζξεζθεπηηθή, ιανγξαθηθή, ηνπξηζηηθή, πεξηβαιινληηθή ).
 Δπαηζζεηνπνίεζε ζρεηηθά κε ηελ πξνζηαζία θαη ηελ αμηνπνίεζε ηνπ.
 Αλάπηπμε ηνπ νκαδηθνύ πλεύκαηνο θαη ηεο αιιειεγγύεο κέζσ ηεο ζπλεξγαζίαο.

3. ΓΡΑ΢ΣΗΡΙΟΣΗΣΔ΢ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΟΜΑΓΑ΢:
 Σπλεληεύμεηο από θαηνίθνπο
 Άληιεζε πιηθνύ από ην δηαδίθηπν θαη ηε ζρεηηθή βηβιηνγξαθία
 Δπίζθεςε ζην ζπήιαην θαη ζπιινγή θσηνγξαθηθνύ πιηθνύ
 Σύλζεζε εξγαζίαο κέζα από ηελ νκαδηθόηεηα θαη ηε ζπλεξγαζία
ΑΠΟΛΟΓΙ΢ΜΟ΢ ΣΟΤ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ΢:
Θεηηθόο από άπνςε:
 Δλδηαθέξνληνο
 Σπλεξγαζίαο
 Πνηθηιίαο δξαζηεξηνηήησλ
 Δπαηζζεηνπνίεζεο
 Σύλζεζεο ηεο εξγαζίαο

4. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΣΟ ΢ΠΗΛΑΙΟ
 Απνηειεί έλαλ κνλαδηθό πνιηηηζηηθό ζεζαπξό ράξε ζην πινύζην δηάθνζκν
ηνπ θαη ηελ κεγάιε ζξεζθεπηηθή ηνπ ζεκαζία.
 Δίλαη ην κεγαιύηεξν ζπήιαην ησλ Κπθιάδσλ ( 2000 η.κ.)
 Φαξαθηεξηζηηθό ηνπ ζπειαίνπ: ην ζπειαηόγαια
 Από ην ιηκάλη απέρεη 8 ρικ. δηα μεξάο θαη 50 ιεπηά ηεο ώξαο δηα
βελδηλόπινηνπ
 Γηα μεξάο ππάξρεη νδηθό δίθηπν από ην ιηκάλη κέρξη ηνλ νηθηζκό Παλαγηά
θαη ζηε ζπλέρεηα βαηό κνλνπάηη κέρξη ην ζπήιαην κε πεδνπνξία 45 ιεπηά
ηεο ώξαο.

5. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΣΟ ΢ΠΗΛΑΙΟ
 Γηα βελδηλόπινηνπ, θηάλνληαο ζηνλ όξκν ηεο Βνπξθαξηάο αθνινπζεί
πεδνπνξία ζε αλεθνξηθή πιαγηά 30 ιεπηά ηεο ώξαο.
 Βξίζθεηαη ζην λνηηνδπηηθό ηκήκα ηνπ λεζηνύ θαη ζηνπο βνξεηνδπηηθνύο
πξόπνδεο ηνπ όξνπο Πάπα ζε πςόκεηξν 100 κέηξσλ.

6. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΣΟ ΢ΠΗΛΑΙΟ

7. ΣΟ ΢ΠΗΛΑΙΟ ΑΠΟ ΓΔΩΛΟΓΙΚΗ ΢ΚΟΠΙΑ
 Πξόθεηηαη γηα έλα ρώξν πνπ έρεη δηαλνηρηεί ζε αλζξαθηθά πεηξώκαηα, θπξίσο
κάξκαξα.
 Γημιοςπγία ζπηλαίος: Με ηηο ηεθηνληθέο δπλάκεηο ην λεξό ηεο βξνρήο βξίζθεη
δηαδξόκνπο κέζα ζηνπο βξάρνπο, ην αλζξαθηθό πιηθό δηαιύεηαη θαη αλνίγνληαη
θνηιόηεηεο, δεκηνπξγώληαο ηε ζεκεξηλή γεσκνξθή ηνπ ζπειαίνπ.
 Γημιοςπγία ζηαλακηιηών : ην λεξό πινύζην κε αλζξαθηθό αζβέζηην θαζώο
θαηεβαίλεη από ηελ νξνθή ηνπ ζπειαίνπ ιόγσ ηεο επίδξαζεο ηνπ δηνμεηδίνπ ηνπ
άλζξαθα, ράλεη κέξνο από ην αέξην θαη έηζη θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ζηαγνλνξνήο
αθήλεη κηθξή πνζόηεηα αλζξαθηθνύ αζβεζηίνπ ζε θξπζηαιιηθή κνξθή. Έηζη
δεκηνπξγείηαη ν ζηαιαθηίηεο ζηελ νξνθή ηνπ ζπειαίνπ.
 Γημιοςπγία ζηαλαγμιηών: ην λεξό πνπ πέθηεη από ηνλ ζηαιαθηίηε πεξηέρεη θαη
απηό κε ηε ζεηξά ηνπ αλζξαθηθό αζβέζηην ην νπνίν αθήλεη θαηά ηελ επαθή ηνπ κε
ην δάπεδν θαη έηζη ζρεκαηίδεηαη ζηαδηαθά ν ζηαιαγκίηεο. Η αλάπηπμε ησλ
ζηαιαγκηηώλ είλαη κηθξόηεξε από απηή ησλ ζηαιαθηηηώλ ιόγσ ηεο κηθξόηεξεο
απόζεζεο αλζξαθηθνύ αζβεζηίνπ.

8. ΣΟ ΢ΠΗΛΑΙΟ ΑΠΟ ΓΔΩΛΟΓΙΚΗ ΢ΚΟΠΙΑ
 Σηηο κηθξέο αίζνπζεο ηνπ ζπειαίνπ ππάξρνπλ λεαξνί ζηαιαθηίηεο, εύζξαπζηνη
θαη ιεπηνί ζαλ καθαξόληα, κε ην όλνκα «Μαλλιά Αγγέλων».

9. ΣΟ ΢ΠΗΛΑΙΟ ΑΠΟ ΓΔΩΛΟΓΙΚΗ ΢ΚΟΠΙΑ
 Όζα λεξά δελ δηέθπγαλ κε ηελ δηάλνημε ηεο εηζόδνπ εμαηηίαο
ηεο πςνκεηξηθήο δηαθνξάο δηάλνημαλ θαηαβόζξεο ζηα
ρακειόηεξα ζεκεία ηνπ ζπειαίνπ, απ’ όπνπ δηνρεηεύηεθαλ ζε
αθόκε ρακειόηεξα ζεκεία, κε απνηέιεζκα λα δεκηνπξγνύληαη
πδαηνζπιινγέο από ζηαγνλνξξνή.
 Σεκαληηθό γεσινγηθό ραξαθηεξηζηηθό ηνπ ζπειαίνπ είλαη ην
ζπειαηόγαια. Δίλαη ζπάληα ζηαιαθηηηηθή ύιε ζε πδαξή κνξθή
πνπ ξέεη από ην θάησ κέξνο ηνπ ζηαιαθηίηε θαη ε πθή ηνπ
κνηάδεη κε ηελ πθή ζαπνπληνύ.

10. ΣΟ ΢ΠΗΛΑΙΟ ΑΠΟ ΓΔΩΛΟΓΙΚΗ ΢ΚΟΠΙΑ
 Υπάξρνπλ πεξίεξγνη ζηαιαθηίηεο κε αλνξζόδνμν ζρήκα π.ρ. ζηαιαθηίηεο πνπ
παίξλνπλ θιίζε θαη αλαπηύζζνληαη ςπό γωνία.
 Τνλ Ινύιην ηνπ 1984, ζύκθσλα κε ηε κειέηε ηεο Δ.Σ.Δ., ε ζεξκνθξαζία ηνπ
ζπειαίνπ ήηαλ 16ν C θαη ε πγξαζία ηνπ 85%.

11. ΘΡΤΛΟΙ - ΠΑΡΑΓΟ΢ΔΙ΢
 Σηα ηέιε ηνπ 19νπ , βξέζεθε ζηελ πξώηε αίζνπζα ηνπ ζπειαίνπ ε εηθόλα ηνπ
Αγίνπ Ισάλλε ηνπ Πξνδξόκνπ. Οη θάηνηθνη ηνπ λεζηνύ καο δηεγήζεθαλ 2
ηζηνξίεο.
 1η ιζηοπία : έλαο βνζθόο γηα λα πξνθπιαρηεί από ηε βξνρή μάπισζε θάησ από
έλαλ ζάκλν. Γπξλώληαο ζην ρσξηό νη ζπγρσξηαλνί ηνπ είδαλ απνηππσκέλε ζην
πνπθάκηζν ηνπ ηε κνξθή ηνπ Άγηνπ Ισάλλε ηνπ Πξνδξόκνπ θαη πεγαίλνληαο
πίζσ αλαθάιπςαλ ηελ είζνδν ηνπ ζπειαίνπ θαη ηελ εηθόλα ηνπ Αγίνπ.
 2η ιζηοπία: έλαο βνζθόο έραλε θάζε κέξα έλαλ ηξάγν από ην θνπάδη ηνπ.
Κάπνηα κέξα ηνλ παξαθνινύζεζε θαη αλαθάιπςε όηη νη ηξάγνη ηνπ ράλνληαλ
κέζα ζην ζπήιαην, όπνπ θαη αλαθάιπςε θαη ηελ εηθόλα.
 Πιθανή εξήγηζη για ηην ύπαπξη ηηρ εικόναρ ζηο ζπήλαιο: πξνζηαζία θαηά
ηελ πεξίνδν ηεο Τνπξθνθξαηίαο.

12. ΘΡΤΛΟΙ - ΠΑΡΑΓΟ΢ΔΙ΢
 ΢ημεπινόρ ηόπορ θύλαξηρ ηηρ εικόναρ: ν ηεξόο λαόο ησλ Δηζνδίσλ ηεο
Θεόηνθνπ ζηνλ νηθηζκό Παλαγηά ηεο Θενηόθνπ.
 Σηελ αξηζηεξή πιεύξα ηεο πξώηεο αίζνπζαο ηνπ ζπειαίνπ ππάξρεη ην
πξνζθπλεηάξη ηνπ Αγίνπ Ισάλλε ηνπ Πξνδξόκνπ.
 Σι λέει η λαϊκή παπάδοζη; Τν ζπήιαην ήηαλ ν ζηάβινο ηνπ Κύθισπα
Πνιύθεκνπ. Η αλνηρηή ζπειηά απέλαληη από ην ζπήιαην ήηαλ ην ζπίηη ηνπ, γη’
απηό θαη ιέγεηαη ζπειηά ηνπ Κύθισπα. Όηαλ ν Οδπζζέαο ηύθισζε ηνλ
Πνιύθεκν, πξνθεηκέλνπ λα δξαπεηεύζεη, απηόο έπηαζε δύν κεγάινπο
βξάρνπο θαη ηνπο πέηαμε πξνο ηνλ Οδπζζέα. Απηνί πέθηνληαο πξνο ηε
ζάιαζζα ζρεκάηηζαλ δύν κηθξά λεζηά, ηνλ Μηθξό θαη ηνλ Μεγάιν Άβεια.

13. Η ΘΡΗ΢ΚΔΤΣΙΚΗ ΢ΗΜΑ΢ΙΑ ΣΟΤ ΢ΠΗΛΑΙΟΤ
 Από ηελ δηπιή αλαθάιπςε ηνπ ζπειαίνπ θαη ηεο εηθόλαο ηειείηαη θάζε
ρξόλν, ζηελ πξώηε αίζνπζα ηνπ ζπειαίνπ, εζπεξηλόο ζηηο 28 Απγνύζηνπ
(παξακνλή ηεο Απνηνκήο ηεο θεθαιήο ηνπ Αγίνπ Ισάλλε ηνπ Πξνδξόκνπ)
παξνπζία θαηνίθσλ θαη εθδξνκέσλ.
 Δκείνη ηη μέπα πξώηα θεύγνπλ νη λένη κε ηελ εηθόλα από ηνλ νηθηζκό
Παλαγηά θαηεπζπλόκελνη πξνο ην ζπήιαην. Αθνινπζνύλ θαη νη ππόινηπνη
θάηνηθνη κε ηα γατδνπξάθηα ηνπο ή κε ηα πόδηα. Κάπνηνη πεγαίλνπλ θαη κε
θαΐθη. Όηαλ θηάζνπλ μεθνπξάδνληαη ζηε ζπειηά ηνπ Κύθισπα, πνπ βξίζθεηαη
απέλαληη από ην ζπήιαην, εηνηκάδνπλ λα θάλε θαη ζηε ζπλέρεηα θνιινύλ θεξηά
ζηνπο ζηαιαγκίηεο θαη ηα αλάβνπλ πξνζπαζώληαο λα θσηίζνπλ ηελ πξώηε
αίζνπζα, όπνπ ζα ηειεζηεί ν εζπεξηλόο. Σηηο ηέζζεξηο ην απόγεπκα ρηππάεη ε
θακπάλα γηα ηνλ εζπεξηλό θαη καδεύνληαη όινη ζηε κεγάιε αίζνπζα γηα ηε
ιεηηνπξγία κέζα ζε κία θαηαλπθηηθή αηκόζθαηξα.

14. Η ΘΡΗ΢ΚΔΤΣΙΚΗ ΢ΗΜΑ΢ΙΑ ΣΟΤ ΢ΠΗΛΑΙΟΤ

15. Η ΘΡΗ΢ΚΔΤΣΙΚΗ ΢ΗΜΑ΢ΙΑ ΣΟΤ ΢ΠΗΛΑΙΟΤ

16. ΣΟ ΢ΠΗΛΑΙΟ ΑΠΟ ΣΗΝ Ι΢ΣΟΡΙΚΗ – ΑΡΥΑΙΟΛΟΓΙΚΗ
ΣΟΤ ΠΛΔΤΡΑ
 Μέζα ζην ζπήιαην αλαθαιύθηεθαλ εςπήμαηα ηος Κςκλαδικού Πολιηιζμού
, γεγνλόο ην νπνίν θάλεη θαλεξό όηη ην ζπειαίν απνηεινύζε θαηνηθία γηα ηνπο
θαηνίθνπο ηνπ λεζηνύ εθείλε ηε καθξηλή επνρή πνπ μεθηλά από ην 3200 π.Φ.
θαη ηειεηώλεη ην 1100 π.Φ..
 Σηνπο ζύγρξνλνπο ρξόλνπο, επί επνρή Τνπξθνθξαηίαο, ε Ηξαθιεηά θαη εηδηθά
ην ζπήιαην ηεο αλαθέξεηαη σο ηόπνο κπηζθύγεηο πειπαηών πνπ ιπκαίλνληαλ
ζην Αηγαίν.

17. ΠΔΡΙΓΡΑΦΗ ΣΟΤ ΢ΠΗΛΑΙΟΤ
 Η πξώηε ιεπηνκεξήο εμεξεύλεζε θαη ραξηνγξάθεζή ηνπ έγηλε ην Φεβξνπάξην
ηνπ 1970, κε εληνιή ηεο Δ.Σ.Δ. θαη ρνξεγία ηνπ Δ.Ο.Τ., κε ππεύζπλε ηελ Κα
Άλλα Πεηξνρείινπ θαη ζπλεξγάηεο ηα κέιε ηεο Δ.Σ.Δ θ. Ιι. Γθνξβέινπ θαη Ν.
Καηζηώξρε.

18. ΠΔΡΙΓΡΑΦΗ ΣΟΤ ΢ΠΗΛΑΙΟΤ
 Η είζνδνο ηνπ ζπειαίνπ, κε αςηδσηό ζρήκα έρεη πιάηνο 1,7 θαη ύςνο 1,5 κ.
 Ο δηάδξνκνο πνπ αθνινπζεί θαη νδεγεί ζηελ πξώηε αίζνπζα έρεη κήθνο 4-5 κέηξα
θαη ύςνο πνπ δελ μεπεξλά ηα 0,5-0,7 κ.
 Η πξώηε αίζνπζα (ή κεγάιε αίζνπζα, όπσο απνθαιείηαη δηαθνξεηηθά) έρεη
δηαζηάζεηο 27x17x10 κ. (κήθνο-πιάηνο-ύςνο) θαη είλαη πινπζηόηαηα ζηνιηζκέλε
κε παλύςεινπο ζηαιαγκίηεο θαη ζηύινπο ζε σξαηόηαηα ζπκπιέγκαηα. Σηελ αξρή
απηνύ ηνπ ζαιάκνπ, πξνο ηνλ αξηζηεξό ηνίρν, είλαη θηηζκέλν ην πξνζθπλεηάξη ηνπ
Αγ. Ισάλλε ηνπ Πξνδξόκνπ.
 Σην ηέινο ηνπ πξώηνπ ζαιάκνπ, ππάξρνπλ δύο πλόκαμοι (δηαθιαδώζεηο): «ο
απιζηεπόρ» και «ο δεξιόρ».
 Ο «απιζηεπόρ πλόκαμορ» ηνπ ζπειαίνπ εθηείλεηαη από βόξεηα πξνο λόηηα ζε
κήθνο 85 κ. θαη απνηειείηαη από 5 θαλάμοςρ, νη νπνίνη μερσξίδνπλ κεηαμύ ηνπο
από νγθόιηζνπο πνπ απνζπάζηεθαλ από ηελ νξνθή θαη από παλύςεινπο
ζηαιαγκίηεο θαη ζηύινπο.
 Ο «δεξιόρ πλόκαμορ» εθηείλεηαη από βνξεηναλαηνιηθά πξνο λνηηνδπηηθά ζε κήθνο
80 κ. θαη απνηειείηαη από 10 ζςνεσόμενοςρ μικπόηεποςρ θαλάμοςρ

19. ΠΔΡΙΓΡΑΦΗ ΣΟΤ ΢ΠΗΛΑΙΟΤ
 Σην ρακειόηεξν ζεκείν ηνπ δεύηεπος θαλάμος ηος δεξιού πλοκάμος ππάξρεη
γξαθηθή ιηκλνύια πιαηζησκέλε κε ζηαιαγκίηεο θαη θαηαθάζαξν λεξό. Γη’
απηόλ αθξηβώο ηνλ ιόγν ζ’ απηήλ ηελ αίζνπζα δόζεθε ε νλνκαζία «Νεπό».

20. ΠΔΡΙΓΡΑΦΗ ΣΟΤ ΢ΠΗΛΑΙΟΤ
 Σο σαπακηηπιζηικό γνώπιζμα ηος πέμπηος θαλάμος είναι ηο ζπηλαιόγαλα
κε ην νπνίν είλαη θαιπκκέλν ην δάπεδν θαη κε ην νπνίν νη ληόπηνη θηηάρλνπλ
δηάθνξα ζρέδηα, πιάζνληαο κε ηα ρέξηα ηνπο. Απηή ε αίζνπζα, από ην
ζπειαηόγαια πνπ ξέεη άθζνλν από ην θάησ κέξνο ησλ ζηαιαθηηηώλ θαη έρεη
πθή παξόκνηα κε απηή ηνπ ζαπνπληνύ, πήξε ηελ νλνκαζία «΢απούνι».

21. ΣΟΤΡΙ΢ΣΙΚΗ ΢ΗΜΑ΢ΙΑ ΣΟΤ ΢ΠΗΛΑΙΟΤ
 Σηελ έθζεζε ηεο Κα Πεηξνρείινπ ζην ζέκα «ηνπξηζκόο», ην ζπήιαην ηνπ
Αγίνπ Ισάλλε Ηξαθιεηάο Νάμνπ ραξαθηεξίζηεθε έλα από ηα αμηνινγόηεξα
λεζησηηθά ζπήιαηα ηεο Διιάδαο κε δηεζλέο ελδηαθέξνλ γηαηί:
1. Δίλαη κεγάιν κε πινπζηόηαην θαη εληππσζηαθό ζηαιαθηηηηθό δηάθνζκν, ζηνλ
νπνίν ζπκπεξηιακβάλεηαη θαη ην ζπειαηόγαια.
2. Βξίζθεηαη ζε πεξίβιεπηε ζέζε κε ζέα πξνο ηε ζάιαζζα θαη απέρεη απ’ απηήλ
30 ιεπηά ηεο ώξαο κε ηα πόδηα.
3. Απέρεη από ην ιηκάλη ηεο Ηξαθιεηάο δηα μεξάο κόιηο 8 ρι.κ. θαη δηα
ζαιάζζεο 50 ιεπηά ηεο ώξαο.
4. Σπγθεληξώλεη πνιιά ζύλδξνκα ηνπξηζηηθά ζηνηρεία όπσο: ηα γξαθηθά γύξσ
ηεο Ηξαθιεηάο λεζάθηα (Σρνηλνύζα – Κνπθνλήζηα θ.ιπ. ), νη πεληαθάζαξεο
ακκνπδηέο ηεο, ε κάλα ηεο ε Νάμνο ζε κηθξή απόζηαζε κε ηηο θπζηθέο
νκνξθηέο ηεο, ηηο αξραηόηεηεο θαη ηελ πξντζηνξία ηεο, θαη αθόκα, ε Πάξνο
θαη ε Αληίπαξνο κε ην ζπήιαην ηεο.

22. ΣΟΤΡΙ΢ΣΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗ΢Η ΚΑΙ ΠΡΟ΢ΣΑ΢ΙΑ ΣΟΤ
΢ΠΗΛΑΙΟΤ
 Πποηάζειρ:
1. Η δηεπζέηεζε ηνπ εζσηεξηθνύ ρώξνπ γηα ηελ επίζθεςε ηνπ θνηλνύ
(δηάδξνκνη, θσηηζκόο θ.ιπ.).
2. Γηα ηελ επίζθεςε ζηνπο δύν πξώηνπο θαη κεγαιύηεξνπο ζαιάκνπο δελ απαηηείηαη
θακία παξέκβαζε παξά κόλν κηθξόο θαζαξηζκόο ηνπ δαπέδνπ από ηηο πέηξεο πνπ ηνλ
θαιύπηνπλ θαηά ζέζεηο.
3. Eπηπέδσζε ή βειηίσζε δαπέδνπ κε αθαίξεζε ηπρόλ εκπνδίσλ.
4. Γεκηνπξγία βαζκίδσλ θαηάβαζεο θαη αλάβαζεο.
5. Ύπαξμε μελαγνύ, πνπ ζα είλαη ηθαλόο λα δίλεη ζσζηά θάζε πιεξνθνξία ζρεηηθή κε ην
ζπήιαην θαη παξάιιεια λα θξνληίδεη γηα ηελ θαζαξηόηεηα ηνπ ζπειαίνπ θαη ηελ
παξαθνινύζεζε ηεο εθηέιεζεο ησλ θαλνληζκώλ από ηνπο επηζθέπηεο (θόςηκν
ζηαιαθηηηώλ, θάπληζκα, πέηαγκα ζθνππηδηώλ θ.ιπ.).
6. Η παξάδνζε ηνπ αλάκκαηνο ησλ θεξηώλ ζηηο 28 Απγνύζηνπ πξέπεη λα
ζπλερηζηεί, αιιά κε ηδηαίηεξν ζεβαζκό ζην εύζξαπζην πεξηβάιινλ ηνπ ζπειαίνπ.

23. ΣΟΤΡΙ΢ΣΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗ΢Η ΚΑΙ ΠΡΟ΢ΣΑ΢ΙΑ ΣΟΤ
΢ΠΗΛΑΙΟΤ
Τν ζπήιαην ηνπ Αγίνπ Ισάλλε ηεο Ηξαθιεηάο απνηειεί έλα από ηα πην
ζεκαληηθά θπζηθά ζεκεία ηεο παηξίδαο καο θαη γη’ απηό πξέπεη λα
πξνθπιαρζεί θαη λα αμηνπνηεζεί κε θάζε δπλαηό ηξόπν.