อ . ดร . ชาติชาย ไวยสุระสิงห์ ภาควิชาวิศวกรรมโยธา คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น บทที่  8 งานวงรอบและการคำนวณ (Traversing and Its Computations)
งานวงรอบ (TRAVERSING) Part 1
วัตถุประสงค์งานวงรอบ เพื่อสร้างหมุดหลักฐานทางราบในบริเวณพื้นที่โครงการ เพื่อใช้เป็นหมุดอ้างอิงทางตำแหน่งพิกัด ในการสำรวจเก็บรายละเอียด (Horizontal Detail Surveys) ในการรังวัดเพื่อการก่อสร้าง (Construction Surveys) ในการตรวจสอบความถูกต้องทางตำแหน่งของสิ่งก่อสร้าง
นิยามงานวงรอบ วงรอบ คือ อนุกรมของเส้นที่ต่อเนื่องเป็นลำดับกัน ที่ทราบทั้งทิศทางและระยะ โดยวิธีการวัดในสนามด้วยเครื่องมือ ทำให้สามารถคำนวณหาค่าพิกัดตำแหน่งของจุดปลายเส้นวงรอบ หรือสถานีวงรอบได้
เงื่อนไขการคำนวณทางมุม เงื่อนไขทางมุมของรูปปิด กรณีวัดมุมภายใน ผลรวมมุมภายในต้องเท่ากับ  ( n-2)180 o กรณีวัดมุมภายนอก ผลรวมมุมภายในต้องเท่ากับ  ( n+2)180 o เงื่อนไขทางมุมของเส้นเปิดต่อเนื่อง ทิศแอซิมุทที่ได้จากการรังวัดของเส้นบรรจบต้องเท่ากับทิศแอซิมุทที่ทราบค่าของเส้นบรรจบนั้น
เงื่อนไขการคำนวณทางระยะ เงื่อนไขทางมุมของรูปปิด เงื่อนไขทางมุมของเส้นเปิดต่อเนื่อง
ประเภทของวงรอบ วงรอบแบ่งออกเป็น  2  ประเภท โดยพิจารณาจากเงื่อนไขของความสามารถในการตรวจสอบและปรับแก้ทางมุมและระยะได้ คือ วงรอบปิด  ( Closed Traverses) วงรอบเปิด  ( Opened Traverses)
วงรอบปิด  ( Closed Traverses) วงรอบปิด  ( Closed Traverses) ลักษณะของงานวงรอบชนิดนี้ ต้องสามารถตรวจสอบความถูกต้องได้ทั้งมุมและระยะ วงรอบปิดมี  2  ลักษณะ คือ วงรอบรูปปิด  ( Closed-loop Traverse) วงรอบบรรจบ  ( Closed-Connecting Traverse)
วงรอบรูปปิด  ( Closed-loop Traverses) คือ วงรอบที่เดินเส้นวงรอบกลับมาบรรจบที่จุดเริ่มต้น และเกิดเป็นรูปหลายเหลี่ยม
วงรอบบรรจบ  ( Closed-Connecting Traverse) คือ วงรอบที่เดินเส้นวงรอบออกจากสถานีวงรอบที่ทราบค่าพิกัด  2   จุด  ( หมุดคู่ )  ซึ่งมีความถูกต้องสูง แล้วไปบรรจบกับหมุดคู่อีกคู่หนึ่ง
วงรอบเปิด  ( Opened Traverses) วงรอบเปิด  ( Opened Traverse) ลักษณะของงานวงรอบชนิดนี้ จะไม่มาบรรจบเข้าที่จุดเริ่มต้น หรือบรรจบกับหมุดคู่ ทำให้ไม่สามารถตรวจสอบความคลาดเคลื่อนและความผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้นได้ ถ้าจำเป็นต้องทำ ให้ดำเนินการวัดซ้ำ เป็นการตรวจสอบการทำงานและขจัดความผิดพลาดออกไป
การวัดมุมงานวงรอบ วัดแบบ  Compass Bearings ( ใช้กล้องเข็มทิศวัด ) วัดแบบ  Interior Angles วัดแบบ  Angles to the Right วัดแบบ  Deflection Angles วัดแบบ  Azimuths หมายเหตุ ดูเรื่องการวัดมุมประกอบ
ข้อกำหนดงานรังวัดวงรอบ  ( FGCC Standard)
การหาที่ผิดในการรังวัดวงรอบ เมื่อวงรอบเข้าบรรจบจุด จะเกิดความคลาดเคลื่อนบรรจบขึ้น ในกรณีที่เกินข้อกำหนดที่ยอมรับได้ สามารถตรวจสอบได้ ดังนี้ ตรวจสอบทางมุม ให้ลากเส้นแบ่งครึ่งและตั้งฉากเส้นคลาดเคลื่อนบรรจบเส้นดังกล่าวชี้ไปยังสถานีใด ให้ดำเนินการตรวจสอบการวัดมุมที่สถานีนั้น ตรวจสอบทางระยะ ให้พิจารณาดูว่าเส้นคลาดเคลื่อนบรรจบขนานกับเส้นวงรอบใด ให้ดำเนินการตรวจสอบการวัดระยะเส้นนั้น
การหาที่ผิดในการรังวัดวงรอบเชิงมุม
การหาที่ผิดในการรังวัดวงรอบเชิงระยะ
Sources of Error in Traversing การเลือกสถานีไม่เหมาะสม ทำให้การวัดไม่สะดวก ความคลาดเคลื่อนในการวัดมุมและระยะ การวัดมุมชุดไม่เป็นไปตามข้อกำหนดของชั้นงาน
Mistakes in Traversing การตั้งกล้องหรือส่องผิดจุด การตั้งกล้องไม่ดี การวัดมุมไม่เป็นไปในระบบเดียว การจดข้อมูลสนามผิด
การคำนวณงานวงรอบ (TRAVERSE COMPUTATIONS) Part 2
ขั้นตอนในการคำนวณ ปรับแก้มุมหรือทิศทางเข้ากับเงื่อนไขทางเรขาคณิต คำนวณค่า  Azimuths  เบื้องต้นให้กับเส้นวงรอบทุกเส้น คำนวณค่า  Departures  และ  Latitudes  และปรับแก้ค่าคลาดเคลื่อนบรรจบ คำนวณค่าพิกัดฉากของสถานีวงรอบ คำนวณค่าระยะและ  Azimuths  ของเส้นวงรอบหลังการปรับแก้
การปรับแก้ทางมุม สำหรับวงรอบปิด การปรับแก้ทางมุมทำได้  2  วิธี คือ เฉลี่ยค่าคลาดเคลื่อนทางมุม ปรับแก้ทุกสถานีเท่าๆ กัน แก้ค่าคลาดเคลื่อนทางมุมไม่เท่ากัน โดยแก้ที่สถานีที่การวัดมุมไม่ดีมากกว่าสถานีอื่นๆ หรือ มีองค์ประกอบที่คาดว่า มี คลาดเคลื่อนทางมุมมาก
ปรับแก้ทางมุมวิธีที่  1
ปรับแก้ทางมุมวิธีที่  2
คำนวณค่า  Azimuths  เบื้องต้น
นิยามของ  Departures  และ  Latitudes
เงื่อนไขในการบรรจบ Departures  และ  Latitudes ในทางทฤษฎีเมื่อไม่มีความคลาดเคลื่อนปรากฏ  ( Ideal conditions) เมื่อวงรอบบรรจบจุดเริ่มต้น ผลรวมของ  Departures = 0 ผลรวมของ  Latitudes = 0 เมื่อวงรอบออกจากหมุดคู่แล้วไปบรรจบอีกหมุดคู่หนึ่ง ผลรวมของ  Departures =  ค่าต่าง  Departures  ของหมุดออกและหมุดบรรจบ ผลรวมของ  Latitudes =  ค่าต่าง  Latitudes  ของหมุดออกและหมุดบรรจบ
ความคลาดเคลื่อนบรรจบ และ  Accuracy
การคำนวณปรับแก้วงรอบ โดยทั่วไปนิยมใช้การคำนวณตามกฎเข็มทิศ   (Compass Rule)
ตัวอย่างการคำนวณปรับแก้วงรอบ
การปรับแก้มุมด้วยวิธีปรับแก้  Azimuths
การปรับแก้  Departures  และ  Latitudes ด้วยวิธีปรับแก้ค่าพิกัด  ( Close-connecting Traverse)
การคำนวณระยะและ  Azimuths จากค่า  Departures  และ  Latitudes
การคำนวณระยะและ  Azimuths  จากค่าพิกัด
ตัวอย่างการคำนวณระยะและ  Azimuths จากค่า  Departures  และ  Latitudes
ตัวอย่างการคำนวณระยะและ  Azimuths  จากค่าพิกัด
การคำนวณพื้นที่จากค่าพิกัด
สรุปการคำนวณพื้นที่จากค่าพิกัด

บทที่ 8 งานวงรอบและการคำนวณ