2. Գարեգին Եղիշեի Տեր-Հարությունյան
Ծնվել է քահանայի ընտանիքում 1886
գավառի Կզնուտ գյուղում։Եղել է
ընտանիքի չորրորդ երեխան։
Սկզբնական կրթությունը ստանալով
տեղի ծխական հայկական դպրոցում,
իսկ այն փակվելուց հետո`ուսումը
շարունակում է Թիֆլիսի ռուսական
գիմնազիայում, որտեղ սովորելու
ընթացքում էլ, 17 տարեկան հասակից,
միանում է հայ ազատագրական
շարժմանըֈ Պետերբուրգ և երկու տարի
տեղի համալսարանի
իրավաբանական բաժնում սովորելով՝
լքում համալսարանը ու ամբողջովին
նվիրվում հայ հեղափոխության
գործին՝ ցարիզմի ու
սուլթանականության դեմֈ

3. 1906 թվականին անցնում է Բուլղարիա, որտեղ Ռոստոմի աջակցությամբ և
մակեդոնական ազատագրական շարժման ղեկավարների միջնորդությամբ
ընդունվում է Սոֆիայի սպայական դպրոցը և այն հաջողությամբ ավարտելով՝ 1907 թ-
ին վերադառնում է :Զենք և ռազմամթերք տեղափոխելու համար, Նժդեհը 1909 թ
վերադառնում էԿովկաս և ձերբակալվում ցարական իշխանությունների կողմիցֈ
Բանտերում մնալով ավելի քան երեք տարի, տեղափոխվում է Բուլղարիաֈ

4. Առաջին համաշխարհային պատերազմ
տարիներին լինելով զորավար Դրոի օգնա
կանը 1918 թ-ի գարնանը վարում
է Ալաջայի կռիվները, որոնցով
հնարավորություն ընձեռնեց նահանջող
հայկական զորամասերին՝ անկորուստ
անցնելու Ալեքսանդրապոլ միաժամանակ,
իր մարդկանցով ապահովում
է Նիկողայոս Մառի պեղումների
արդյունքը հանդիսացող արժեքավոր
հնությունների փոխադրումը Անիիցֈ
Մոտենում էր 1918 թվականի
մայիսը, վճռվում էր հայոց ճակատագիրը։
Ալեքսանդրապոլում կռվի բռնվելով
թուրքական զորքերի դեմ, Նժդեհը իր
խմբով նահանջում է Վանաձոր։

7. Այստեղ էին նահանջել խուճապի
մատնված բազմահազար հայ
փախստականներ. տեղի ժողովուրդը
նույնպես տագնապի մեջ էրֈ Սակայն
Նժդեհի գլխավորությամբ
իրականցվող Վանաձորի եռօրյա
հերոսակամարտով՝ հայությունը
հաստատեց իր հարատևելու կամքը, և
այդ հավաքական կամքի զորացման
գործում, անշուշտ, անուրանալի է Նժդեհի
դերըֈ [[Վանաձորում վարած կռիվների
համար (որոնց ընթացքում վիրավորվել
Նժդեհը արժանացել է ամենաբարձր
քաջության շքանշանիֈ

8. Նժդեհը երբեմն ստիպված էր լինում չհնազանդվելու վերին իշխանության
հրամաններինֈ Մասնավորապես, երբ Ալեքսանդր Խատիսյանի կառավարության
կողմից նրան հրամայված էր գաղթեցնել պաշարված Գողթանի հայությունը, Նժդեհը
մերժեց այն, և, փոխարենը, սրբեց ու տեղահանեց գավառի թուրքական
բնակավայրերըֈ 1920 թ-ի օգոստոսին Հայաստանի և բոլշևիկների միջև կնքված
զինադադարի, Զանգերզուրը, Արցախը և Նախիջևանը ժամանակավորապես
զբաղեցվելու էին կարմիր բանակի կողմից: Սակայն Նժդեհը որոշում է
մնալ Սյունիքում և մենակ չթողնել լեռնահայությանըֈ Այդ ծանր օրերին էր, որ Նժդեհը
հղացավ և գործի դրեց Դավիթբեկյան ուխտերըֈ

9. 1920 թվականի օգոստոսի 25-ին, Կապանի Կավարտ գյուղի եկեղեցում, Նժդեհի
զինվորները ուխտեցին Դավիթ Բեկի անունով՝ հավատարիմ մնալ հայրենի երկրի
ազատության, իրենց հրամանատար Նժդեհին և կռվել մինչև վերջին շունչըֈ Մարտեր
մղելով գերակշիռ 11-րդ կարմիր բանակի հետ մինչև 1921 թ., նա միայն լքում է
Զանգեզուրը իշխանությունների կողմից երաշխիք ստանալուց հետո, ըստ որի
Զանգեզուրը մնալու էր Հայաստանի կողմից: 1921 թ-ին Նժդեհն իր զինակիցներով
անցնում է Պարսկաստան: Այնտեղ մնալով 4 ամիս, նա շուտով հեռանում է
Բուլղարիա: