Паўсядзённае жыццё нашых продкаў ІХ-ХІІІ стст.

1. Паўсядзённае жыццё нашых
продкаў ІХ - ХІІІ стст.

2. Усходнеславянскае (старажытнарускае)
грамадства
Князь
Знаць, дружына
Просты народ:
сяляне і рамеснікі

3. Аснова: простыя людзі - сяляне і рамеснікі
Сяляне:
1) Свабодныя (людзі);
2) Паўзалежныя (смерды);
3) Поўнасцю залежныя (халопы і
чэлядзь).
Асноўны занятак:
Праца ў с/г;
Зімой- догляд жывёлы, ткацтва,
выраб прылад працы і г.д.

4. Вярхі грамаства
• Князь;
• Дружына і "княжыя
мужы";
• Вярхі дружыны –
баяры
(па "Рускай праўдзе", за
іх жыццё - штраф 80
грыўняў).

5. Дзейнасць баяр
Кіраўніцтва ў сваіх
уладаннях;
Вайна з ворагам;
Паляванне, піры і
забавы.

6. Паселішчы
• Пераважна невялікія
вёскі (сёлы);
• У 1 паселішчы - каля
10 сем'яў.

7. Жытло сялян
Драўляныя хаты;
Аднапакаёвыя;
Уваход - у тарцовай сцяне;
Курныя
(печ без дымахода);
Цьмяныя – асвятляліся
лучынай:
Лучына – смалістая трэска, якая
ўстаўлялася ў сцяну і
запальвалася.

8. Жытло сялян
Прамавугольныя хаты;
Чатырохсхільны дах;
Сцены – з бярвёнаў, паміж
імі мох;
Вузкія акенцы,
закрываліся драўлянымі
заслонкамі ці бычыным
пузыром;
Спалі на лаўках ці палацях
з дошак.

9. Побач з домам - гаспадарчыя пабудовы:
Хлеў для жывёлы і
птушкі;
Гумно для збожжа,
саломы і г.д.

10. Жыллё знаці
oВялікія памеры;
oРаскошная
ўнутраная аздоба.

11. Харчаванне простых людзей
Прадукты земляробства, жывёлагадоўлі і промыслаў;
Галоўны прадукт – хлеб.

12. Харчаванне знаці
Больш разнастайнае;
Пераважала мяса;
Заморскія стравы і віны.

13. Сродкі зносін:
водныя
oЛаддзі, чаўны;
oСамы вядомы шлях
“з вараг у грэкі”.

14. Сродкі зносін: сухапутныя
oПавозкі, вазы;
oЗапрагалі коней ці
валоў;
oЗімой – сані.

15. Дарогі
oЧаста размываліся;
oПраходзілі праз балоты –
людзі рабілі гаці;
oПраходзілі праз рэкі –
людзі рабілі масты.

16. Войска
Дружына Апалчэнне Наёмнікі –
варажскія дружыны і
атрады качэўнікаў.
Для буйных паходаў.

17. Зброя
Галоўная зброя – меч;
Коп’і;
Баявыя сякеры;
Булавы (>рэдка) і г.д.

18. Засцерагальная зброя
Паляпшаецца:
Металічныя кальчугі;
Пласцінкавыя панцыры;
Шлемы;
Шчыты.

19. Ваяры апалчэння
Пешыя;
Узбраенне: шчыт,
сякера, кап’ё;
У некаторых толькі
суліца – кароткае
кідальнае кап’ё.

20. Хітрасці падчас бітвы
• Завалы дарог;
• Засады;
• Падманныя
манеўры і г.д.

21. Забавы: музыка
Інструменты:
₰Дудка (варыянты –
сапёлка, жалейка і г.д.);
₰Дуда-валынка;
₰Варган;
₰Біла і г.д.

22. Забавы: скамарохі
• Музыканты;
• Акцёры;
• Фокуснікі;
• Вандроўнікі.

23. Забавы: паляванне
З дапамогай:
Сабак;
Драпежных птушак:
ястрабаў, сокалаў;
Гепардаў (пардусаў).
Пасля палявання – пір і баль.

24. Забавы і гульні
Дзяцей:
У Полацку знойдзены
дзіцячыя касцяныя
канькі ХІІ ст.
Дарослых:
• Шашкі;
• Шахматы.