Уводзіны
Пранікненне людзей у Беларусь
Накірункі:
• Поўдзень;
• Паўднёвы захад і інш.
Пранікненне людзей у Беларусь
Асаблівасці:
• Качавы лад жыцця →
аседлы лад жыцця;
• Продкі беларусаў –
славяне.
Знешнія сувязі
Перыяд Вываз з Беларусі Увоз у Беларусь
Знешнія сувязі
Перыяд Вываз з Беларусі Увоз у Беларусь
Каменны век
Знешнія сувязі
Перыяд Вываз з Беларусі Увоз у Беларусь
Каменны век Высокаякасны
крэмень
(Беларускае
Панямонне)
Знешнія сувязі
Перыяд Вываз з Беларусі Увоз у Беларусь
Каменны век Высокаякасны
крэмень
(Беларускае
Панямонне)
Бронзавы век
Знешнія сувязі
Перыяд Вываз з Беларусі Увоз у Беларусь
Каменны век Высокаякасны
крэмень
(Беларускае
Панямонне)
Бронзавы век 1. Медзь і бронза
(Прыкарпацце і
Каўказ);
Знешнія сувязі
Перыяд Вываз з Беларусі Увоз у Беларусь
Каменны век Высокаякасны
крэмень
(Беларускае
Панямонне)
Бронзавы век 1. Медзь і бронза
(Прыкарпацце і
Каўказ);
2. Бурштын
(Прыбалтыка).
Знешнія сувязі
Сярэдневякоўе:
Пашырэнне сувязяў
(беларускія княствы –
заходнія землі Кіеўскай
Русі).
Перыядызацыя ГБ старажытнасці і
сярэдневякоўя
Перыядызацыя гісторыі – падзел яе на перыяды.
Перыяд – адрэзак часу, у які пачынаюцца, развіваюцца і
заканчваюцца падзеі.
Сістэма трох вякоў
1) 100-35 тыс. гадоў таму - канец 3-га тысячагоддзя да н.э. – каменны век;
2) пачатак 2-га тысячагоддзя да н.э. - канец 8 ст. да н.э. – бронзавы век;
3) 7 ст. да н.э. - канец 5 ст. н.э. – жалезны век.
Сярэдневякоўе (кан. 5 - кан. 15 стст.)
1) Кан. 5 - 9 стст. - Ранняе сярэдневякоўе;
2) 10 - 13 стст. - Высокае сярэдневякоўе;
3) 14 - 15 стст. - Позняе сярэдневякоўе.
ст.ст. ст. ст.Х
Гістарычныя крыніцы
Рэчавыя Пісьмовыя
Рэчавыя крыніцы
• Знаходзяць археолагі;
• Важны для вывучэння гісторыі, асабліва да 13 ст.
Пісьмовыя крыніцы
• кан. 10 - пачатак 11 стст. -
звесткі аб пісьме ва ўсходніх
славян;
• Пазней - запіс падзей па гадах
(год=лета → летапісы);
Найбольш старажытны захаваны
летапіс - "Аповесць мінулых
гадоў" (Кіеў, 12 ст.).
Найстаражытнейшыя людзі
каменнага веку
Тэрыторыя Беларусі
Тэрыторыя – зямельная
прастора з пэўнымі межамі.
Беларусь – на захадзе
Усходнееўрапейскай раўніны
(самая буйная раўніна
зямнога шара).
Памеры Беларусі
• З поўначы на поўдзень – 560 км;
• З захаду на ўсход – 650 км.
Сярэдняя еўрапейская краіна.
560 км
650 км
Характарыстыкі тэрыторыі Беларусі:
Кампактная;
На водападзеле Чорнага і
Балтыйскага мораў;
У цэнтры Еўропы;
У лясной зоне.
Клімат
• Умераны;
• Дастатковая колькасць
ападкаў;
• Спрыяльны для жыцця і
гаспадаркі.
Але!
У старажытнасці – іншы клімат.
Зледзяненне
Перыядычныя пахаладанні (5 у Еўропе)
Утвараліся ледавікі (да 2 км таўшчынёй!)
На Беларусь ледавікі – са Скандынавіі.
Даходзілі да поўдня.
Міжледавікоўе – часовае пацяпленне і
знікненне льда.
95-10 гадоў таму – апошняе буйное
зледзяненне.
Пранікненне людзей
Спачатку – на поўдні Еўропы.
У Беларусь – пазней.
Прычыны:
• Беларусь далёка ад
Міжземнамор’я;
• Беларусь доўга пакрыта
ледавіком.
Першыя людзі на Беларусі
100-35 тыс. гадоў таму – Беларусь
наведвалі неандэртальцы.
40-35 тыс. гадоў таму – прыйшлі
краманьёнцы (“чалавек
разумны”) – нашы продкі.
Першыя стаянкі
Стаянка – месца пасялення
чалавека каменнага века.
Найстаражытнейшыя стаянкі
Беларусі:
1) 24 тыс. гадоў да н.э. –
Юравічы Калінкавіцкага
раёна Гомельскай вобл. (р.
Прыпяць);
2) 21 тыс. гадоў да н.э. –
Бердыж Чачэрскага раёна
Гомельскай вобл. (р. Сож).
Жытло у Бердыжы
2 памяшканні. Рысы:
• Паглыбленае ў зямлю;
• Авальнае;
• Пасярэдзіне – вогнішча;
• Унізе – чарапы і косткі;
• Пакрыта скурамі;
• Падобна на будан.
Прылады працы
Матэрыял
Прылады:
• Востраканечнікі
– крэмень.
– каб праколваць і рэзаць
скуру жывёл;
Прылады працы
Матэрыял
Прылады:
• Дзіды (коп’і) – востраканечнік +
палка;
– крэмень.
Прылады працы
Матэрыял
Прылады:
• Скрабкі
– крэмень.
– для апрацоўкі скур;
Прылады працы
Матэрыял
Прылады:
• Разцы
– крэмень.
– для разьбы.
Паляванне
Ледавік
Цеплалюбівыя жывёлы вымерлі
З’явіліся маманты (выкапнёвыя сланы), валасатыя насарогі, паўночныя алені
З маманта атрымлівалі:
Шмат мяса;
Жытлы (з костак і іклаў);
Паліва (з костак);
Прылады працы;
Упрыгожванні.

01. Уводзіны