Presentatie beoordelen competentiegericht leren

4,892 views

Published on

Presentatie van Wilfred Rubens t.b.v. de managementconferentie Digitaal portfolio van 9 februari 2007

Published in: Business
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
4,892
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
57
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • Presentatie beoordelen competentiegericht leren

    1. 1. Beoordelen van competentiegericht leren Wilfred Rubens
    2. 2. Competentie… <ul><li>Een competentie is het vermogen om in een specifieke situatie en context de adequate prestatie te kunnen leveren. De prestaties die iemand levert in de beroepsuitoefening, als maatschappijdeelnemer of als deelnemer aan het onderwijs, worden altijd bepaald door de combinatie van meer met de inhoud of het vak verbonden competenties (...), meer met de persoon verbonden competenties (...) en de wil/bereidheid om de prestatie te leveren. </li></ul><ul><li>COLO </li></ul>
    3. 3. Ontwikkeling van competenties Mate van competent zijn Leeractiviteit 1 t/m N Comp. X Comp. Y Beginner Gevorderd
    4. 4. Niveaus van competent zijn Doen Competentie Kennisvragen Opdrachten (bv Casus oplossen) bv Simulaties Praktijk (opdrachten) Piramide van Miller Kunnen Vaardigheid Kennis toepassen Kennen
    5. 5. Leerlijnenmodel’ van De Bie en De Kleijn <ul><li>Ervarings-reflectie-leerlijn </li></ul><ul><li>Integrale leerlijn </li></ul><ul><li>Conceptuele en vaardigheden leerlijn </li></ul><ul><li>Bron: Hogeschool Utrecht, Competentiegericht opleiden </li></ul>Voldoen bestaande beoordelings methoden?
    6. 6. Kritiek bestaande beoordelingsmethoden competent incompetent slaagt zakt
    7. 7. Flexibilisering onderwijs Persoonlijke leertrajecten (MBO) Een leven lang leren Formeel en informeel leren
    8. 8. Wat zijn beoordelingsmethoden CGL? <ul><li>360 graden feedback </li></ul><ul><li>Proeve van bekwaamheid </li></ul><ul><li>Elektronisch (of digitaal) portfolio (krachtig maar complex) </li></ul>
    9. 9. Inhoud <ul><li>Uitgangspunten </li></ul><ul><li>Inhoud e-portfolio </li></ul><ul><li>Relatie met curriculum (leren) </li></ul><ul><li>Begeleiden </li></ul><ul><li>Beoordelen </li></ul><ul><li>Waarom ‘e’? </li></ul><ul><li>Straks: e-portfolio implementeren </li></ul><ul><li>Op verzoek veel tekst op slides </li></ul>
    10. 10. Uitgangspunten <ul><li>E-Portfolio eigendom van de deelnemer </li></ul><ul><li>Meerdere beoordelingsmethoden worden geïntegreerd </li></ul><ul><li>Verplicht je de deelnemer een e-portfolio bij te houden of bied je het e-portfolio als faciliteit aan? Geef je studiepunten of niet? </li></ul><ul><li>Het begrip e-portfolio verwijst in het onderwijs naar instrumenten die gemeenschappelijk hebben dat ze de unieke ontwikkeling van de deelnemer of het resultaat van die ontwikkeling zichtbaar maken. </li></ul><ul><li>Hoe dat gebeurt, kan van opleiding tot opleiding verschillen. Afhankelijk van de doelen die men met het e-portfolio heeft. </li></ul>
    11. 11. Portfolio: doelen en typen Bespreken Bewijzen Ontwikkeling laten zien en plannen Materiaal Reflecties Overzichten Materiaal Tonen UU GO
    12. 12. Portfolio vs leerdossier <ul><li>Een leerdossier wordt gegenereerd op het moment dat de deelnemer de school gaat verlaten, bijvoorbeeld van het voorgezet onderwijs naar een MBO instelling. </li></ul><ul><li>Het dossier bestaat dus pas op moment van overdracht en bevat het voornamelijk &quot;harde gegevens&quot; en &quot;zorggegevens&quot;. </li></ul><ul><li>Een portfolio bestaat gedurende de hele loopbaan van de lerende en bevat competenties / ervaringen / resultaten. </li></ul>
    13. 13. Waarom e-portfolio? <ul><li>Komt tegemoet aan genoemde tekortkomingen gebruikelijke beoordelingsmethoden </li></ul><ul><li>Je kunt vaker beoordelen tijdens het leerproces </li></ul><ul><li>Je kunt ‘moeilijke’ thema’s als beroepsethiek aan de orde stellen </li></ul><ul><li>Al doende werken aan taalvaardigheden </li></ul><ul><li>Leren feedback geven (als gebruik wordt gemaakt van peer feedback) </li></ul><ul><li>Leren reflecteren </li></ul>
    14. 14. Inhoud e-portfolio
    15. 15. Input voor ePortfolio Leren, loopbaan en burgerschap Referentiedocument MVT en Nederlands Kwalificatiedossier ePortfolio Beroepsinwijding (o.a. beroepsethiek) Producten en reflecties Feedback en beoordelingen
    16. 16. Mogelijke inhouden <ul><li>Competenties </li></ul><ul><li>Te behalen leerresultaten </li></ul><ul><li>Reflectieverslagen </li></ul><ul><li>Bewijsmateriaal </li></ul><ul><li>Ontwikkeling via een “CV” </li></ul><ul><li>Persoonlijk ontwikkelingsplan </li></ul>Ook te behalen competenties veranderen (wordt wel eens vergeten)
    17. 17. Aandachtspunten inhoud <ul><li>Deelnemer is eigenaar en bepaalt de inhoud  reflecties blijven oppervlakkig, weinig bewijsmateriaal </li></ul><ul><li>School bepaalt veel  geen eigenaarschap, deelnemers verzetten zich </li></ul><ul><li>Vrijheid van deelnemers vs behoefte aan standaardisatie van begeleiders en beoordelaars </li></ul><ul><li>Templates kunnen beginnende deelnemers helpen, maar kunnen gevorderde gebruikers te zeer in een bepaald keurslijf dwingen </li></ul><ul><li>Begin met redelijk wat structuur, maar bouw dat af </li></ul>
    18. 18. Aandachtspunten inhoud (2) <ul><li>Wat is authentiek en geautoriseerd bewijsmateriaal (betrouwbaarheid) </li></ul><ul><li>Verhouding kwantiteit en kwaliteit bewijsmateriaal </li></ul><ul><li>Wat neem je op en wat niet aan bewijsmateriaal? Wat toont je competenties aan? </li></ul><ul><li>Krijgen deelnemers de gelegenheid en mogelijkheid om video’s in e-portfolio op te nemen? </li></ul><ul><li>Kunnen deelnemers meerdere e-portfolio’s samenstellen op basis van dezelfde inhoud? </li></ul>
    19. 19. Relatie met curriculum (leren)
    20. 20. Relatie met curriculum (leren) <ul><li>Wat is de scope, het doel en de waarde van het e-portfolio? </li></ul><ul><li>E-Portfolio werkt goed als sprake is van flexibel onderwijs (bijvoorbeeld veel keuzevrijheid wat betreft leerdoelen en leeractiviteiten; voorbeeld UU LAS en Psych.). Er is lang niet altijd een vraaggestuurde onderwijsomgeving ingericht (terwijl het e-portfolio wel vaak in dat kader wordt geïntroduceerd). </li></ul><ul><li>Gebruik het e-Portfolio alleen als het geschikt is om het te gebruiken (use it when it's appropriate; voorbeeld Maastricht) </li></ul>
    21. 21. Relatie met curriculum (leren) (2) <ul><li>Bepaal de plek van het e-portfolio binnen het curriculum (apart onderdeel of portfolio-opdrachten binnen de vakken of enige manier van beoordelen) </li></ul><ul><li>Reflecteren wordt niet serieus genomen als het niet wordt beoordeeld </li></ul><ul><li>Is voldoende tijd gereserveerd voor het ontwikkelen van het e-Portfolio (een goed en zinvol e-Portfolio ontwikkelen kost veel tijd)? </li></ul><ul><li>E-Portfolio is ‘procesgeoriënteerd’ instrument terwijl deelnemers vaak resultaat georiënteerd zijn </li></ul>
    22. 22. Relatie curriculum: tegenstrijdigheden <ul><li>Zorg er voor dat het elektronisch portfolio nauw aansluit bij de leer- en werkprocessen van de organisatie. Het moet de bestaande organisatie ondersteunen. Gebruik de tool niet om een onderwijsverandering te bewerkstelligen. Verander eerst het proces, en gebruik daar tools bij. </li></ul><ul><li>De manier waarop je beoordeelt, bepaalt de manier waarop je leert (Van der Vleuten) </li></ul>
    23. 23. Begeleiden
    24. 24. Begeleiden (1) <ul><li>Individueel – groep </li></ul><ul><li>Peer feedback? </li></ul><ul><li>Stimuleren om portfolio te maken </li></ul><ul><li>Waar begeleid je op? </li></ul><ul><li>Hoe bevorder je reflectie? (reflecteren erg moeilijk) </li></ul>
    25. 25. Begeleiden (2) <ul><li>Beschikbare begeleidingscapaciteit en voorbereidingstijd begeleiders </li></ul><ul><li>Het portfolio mag geen te grote tijdsbelasting vragen van (deelnemer en) begeleider (ook afhankelijk van plek e-portfolio binnen curriculum) </li></ul><ul><li>Coaching is essentieel, maar er is weinig bekend over het gewenste profiel van een begeleider </li></ul><ul><li>De ene deelnemer heeft veel begeleiding nodig, de andere minder. Kunnen we daar voldoende op inspelen? </li></ul>
    26. 26. Mogelijke valkuilen bij begeleiding <ul><li>Deelnemer wacht te lang met ontwikkelen portfolio. </li></ul><ul><li>Deelnemer blijft “hangen” in details, of “bewijst” onvoldoende (reflecteren is ingewikkeld) </li></ul><ul><li>Begeleider en deelnemer hebben verschillend doel met e-portfolio </li></ul><ul><li>Geen consistente begeleiding </li></ul><ul><li>Docent bepaalt… </li></ul>
    27. 27. Beoordelen
    28. 28. Beoordelen (1) <ul><li>Wie beoordeelt? </li></ul>
    29. 29. Beoordelen (2) <ul><li>Beoordelen belangrijkste aspect voor lerenden </li></ul><ul><li>Wat beoordelen: </li></ul><ul><ul><li>“ Kunnen / Doen” </li></ul></ul><ul><li>Waartoe beoordelen: </li></ul><ul><ul><li>Selectie </li></ul></ul><ul><ul><li>Diagnose </li></ul></ul><ul><ul><li>Certificering </li></ul></ul><ul><li>Portfolio: informatiebron voor beoordelen </li></ul>
    30. 30. Beoordelen (3) <ul><li>Authentiek beeld van handelen </li></ul><ul><li>Samenhang in competenties </li></ul><ul><li>Individuele profilering </li></ul><ul><li>Vraaggestuurde curricula  individuele beoordeling </li></ul><ul><li>Valide beoordeling (veel bronnen, langere tijd) </li></ul><ul><li>Complex: context van handelen van deelnemers verschilt </li></ul><ul><li>Moeilijk te vergelijken (betrouwbaarheid!) </li></ul><ul><li>Komen alle competenties aan de orde in ongestandaardiseerde portfolio’s? </li></ul><ul><li>Letten we meer op vorm dan op inhoud? </li></ul>+ -
    31. 31. Beoordelen (4) <ul><li>Kloof tussen beoordelingscriteria en ontwikkeling deelnemers </li></ul><ul><li>Welke beoordelingscriteria hanteer je? </li></ul><ul><li>Subjectiviteit beoordeling </li></ul><ul><li>Wat beoordeel je: ICT vaardigheden of inhoudelijke competenties? </li></ul>
    32. 32. Waarom ‘e’?
    33. 33. Waarom digitaal? (1) <ul><li>Eenvoudiger verbanden te leggen tussen verschillende elementen in het portfolio (hyperlinks) </li></ul><ul><li>Compacter : gemakkelijker te bewaren en te transporteren (vergelijk dikke map van 12 deelnemeren) </li></ul><ul><li>Laatste versie via website te raadplegen door meerdere personen tegelijkertijd (geen kopieerwerk) </li></ul><ul><li>Opname krachtig multimedia-materiaal (wordt laag drempeliger) </li></ul><ul><li>Persoonlijk karakter  stimuleert </li></ul>
    34. 34. Waarom digitaal? (2) <ul><li>Ook in dagelijk leven wordt veel met ICT gewerkt ( consistent ) </li></ul><ul><li>Bijdrage aan ontwikkeling ICT vaardigheden </li></ul><ul><li>Handig feedback geven </li></ul><ul><li>Deelnemers formuleren compacter in elektronisch portfolio, leggen meer nadruk op structuur dan in een papieren portfolio </li></ul>
    35. 35. Bij e-portfolio is portfolio belangrijker dan &quot;e&quot;, maar technologie biedt wel nieuwe mogelijkheden èn kan belemmerend werken.
    36. 36. E-Portfolio implementeren
    37. 37. ‘ Integrale benadering’ Curriculum Mensen Management Infrastructuur
    38. 38. Curriculum (1) <ul><li>Consistentie is van groot belang: e-portfolio loopt vaak vóór op invoering CGO </li></ul><ul><li>Scope, doel en waarde e-portfolio is vaak niet duidelijk (voorbeeld Geneeskunde UU) </li></ul><ul><li>Deelnemers en begeleiders kunnen verschillende doelen hebben met het portfolio </li></ul><ul><li>In hoger onderwijs lijkt er geen verband te zijn tussen het onderwijsconcept en de mate van keuzevrijheid die studenten hebben </li></ul>
    39. 39. Curriculum (2) <ul><li>Kloof tussen beoordelingscriteria en ontwikkeling studenten </li></ul><ul><li>Ontwikkeling kwalitatief goede opdrachten </li></ul><ul><li>Reflectiegesprekken passen niet altijd bij cultuur binnen beroep/school </li></ul><ul><li>Relatie opdrachten en competentieontwikkeling moet helder zijn </li></ul><ul><li>Welke bewijslast accepteer je? </li></ul>
    40. 40. Mensen <ul><li>Acceptatie competentiegericht leren door deelnemers en docenten </li></ul><ul><li>Acceptatie van e-portfolio als zinvol instrument </li></ul><ul><li>ICT-vaardigheden deelnemers vaak gebrekkig in relatie tot e-portfolio </li></ul><ul><li>ICT-vaardigheden docenten </li></ul><ul><li>Begeleidingsvaardigheden docenten </li></ul>
    41. 41. Mensen (2) <ul><li>Goede instructie deelnemers en docenten (inhoudelijk en technisch) </li></ul><ul><li>Benadruk de baten voor de deelnemers maar wees realistisch (voorbeeld ABN AMRO bij UU) </li></ul><ul><li>Feedback docenten wordt zichtbaar (stelt men niet altijd op prijs) </li></ul>
    42. 42. Management (1) <ul><li>Onvoldoende support vanuit het management (voorbeeld CvB UU) </li></ul><ul><li>Communicatie richting gebruikers </li></ul><ul><li>Privacy, rechten toekennen, buitenstaanders toegang geven </li></ul><ul><li>Intellectueel eigendom content, copyright, plagiaat </li></ul><ul><li>Gebruik het portfolio op alle niveaus binnen de organisatie. Dus ook voor het management en de docenten. </li></ul>
    43. 43. Management (2) <ul><li>Doe het consistent of doe het niet </li></ul><ul><li>Voorkom vrijblijvendheid </li></ul><ul><li>Kijk verder dan je neus lang is </li></ul><ul><li>Zorg voor een heldere terminologie en een heldere positionering ten opzichte van bijvoorbeeld een lvs </li></ul><ul><li>Praktijk samenwerking vmbo soms weerbarstig (o.a. ICT-infrastructuur vmbo) </li></ul>
    44. 44. Infrastructuur <ul><li>Beveiliging </li></ul><ul><li>Betrouwbaarheid e-portfoliosysteem is cruciaal voor acceptatie </li></ul><ul><li>Portabiliteit e-portfolio systemen en interoperability (standaarden, specificaties) </li></ul><ul><li>Relatie studievoortgangssysteem – portfolio (koppeling complex) </li></ul><ul><li>Gebruik open standaarden (desnoods afdwingen) </li></ul>
    45. 45. Niet alle knelpunten wegen even zwaar
    46. 46. Conclusies <ul><li>Veel ervaringen met e-portfolio binnen onderwijs </li></ul><ul><li>E-Portfolio kan goed werken (mits…) </li></ul><ul><li>Complex proces </li></ul><ul><li>Match met curriculum is essentieel </li></ul><ul><li>Acceptatie door deelnemers en docenten is afhankelijk van flink aantal factoren (en van groot belang) </li></ul>
    47. 47. Vragen? http://www.wilfredrubens.com [email_address]

    ×