Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Curriculair planmatig handelen:  over spinnenweb en ontwerpcyclus Rob Abbenhuis SLO, Nationaal expertisecentrum leerplanon...
Programma <ul><li>Curriculum </li></ul><ul><li>Curriculumontwikkeling/-ontwerp </li></ul><ul><li>Kwaliteit van het curricu...
Curriculum
Curriculum,  what’s in a name? <ul><li>In literatuur: evenveel definities als auteurs… </li></ul><ul><li>Terug naar etymol...
Niveaus van leerplan(ontwikkeling) <ul><li>SUPRA:  internationaal; verdragen en vergelijkingen </li></ul><ul><li>(bijv Bol...
CENTRAAL vs DECENTRAAL VERLEDEN HEDEN TOEKOMST gecentraliseerd gedecentraliseerd X ENG CAL VLA ENG NRW NRW HON HON ? ? NLD...
Curriculaire verschijningsvormen Beoogd (Intended) Denkbeeldig (Ideal, Ideological, Ideaistic) Formele, Geschreven (Formal...
Curricular spider web  (2003) Rationale Content Teacher role Materials & Resources Grouping Location Time Assessment Aims ...
Curriculaire spinnenweb  (2008)
Visie:  Waartoe leren ? <ul><li>Hoe te vage abstracties (“lerende school”, “uitdagende leer-en werkomgeving” e.d.) vermijd...
Doelen en inhouden:  Wat leren? <ul><li>Klassieke vraag bij leerplanontwikkeling </li></ul><ul><li>Kerndoelen/In mbo: CKS,...
Leeractiviteiten en Docentrollen: Hoe leren en hoe dat (bege)leiden? <ul><li>Het HOE (vertrekpunt voor velen; ook dikwijls...
Bronnen en materialen:  Waarmee leren? <ul><li>Vaak nog dominante rol van methoden </li></ul><ul><li>Alternatieve bronnen ...
Groeperingsvorm:  Met wie (samen) leren? <ul><li>Alleen, paren, groepjes, klassikaal? </li></ul><ul><li>Jaargroepen, dakpl...
Leeromgeving:  Waar leren? <ul><li>Lokaal (onderwijsruimte: praktijklokaal/practicumzaal etc.) </li></ul><ul><li>Studierui...
Tijd:  Wanneer leren? <ul><li>Hoeveel tijd </li></ul><ul><li>Tijdsverdeling </li></ul><ul><li>Rooster </li></ul><ul><li>Pe...
Beoordeling:  Hoe het leren beoordelen? <ul><li>Samenhang met doelen/inhouden </li></ul><ul><li>Kwaliteit van toetsing </l...
Aan de slag: Curriculum in de krant <ul><li>Maak tweetallen </li></ul><ul><li>Lees aandachtig het krantenartikel </li></ul...
Curriculumontwikkeling
Curriculumontwikkeling <ul><li>Doelgericht proces gericht op curriculumverandering –en verbetering </li></ul><ul><li>Consi...
Instrumentele benadering <ul><li>Ralph  Tyler ( Basic principles of curriculum and instruction uit  1949) </li></ul><ul><l...
Communicatieve benadering <ul><li>Decker Walker  (Naturalistic model uit 1971) </li></ul><ul><li>Achtergrond </li></ul><ul...
Artistieke benadering <ul><li>Elliot Eisner ( The educational imagination uit 1979) </li></ul><ul><li>Achtergrond </li></u...
Prototyping benadering <ul><li>Doyle and Ponder  ( The ethic of practicality uit 1977) </li></ul><ul><li>Achtergrond </li>...
Aan de slag: Heb jij eigenlijk een voorkeursstijl? <ul><li>Welke ontwerpbenadering hanteer jij? </li></ul>
Werkwijze <ul><li>Neem een ontwerpproject waarbij je actief betrokken bent (geweest) </li></ul><ul><li>Hierna volgen vier ...
Continuum 1 Ik start met een uitgebreid vooronderzoek waarbij ik alle betrokkenen benader. Het vooronderzoek moet leiden t...
Continuum 2 Het programma dat ik ontwerp zal zo precies mogelijk (inclusief tijdsschema) aangeven welke activiteiten docen...
Continuum 3 Het curriculum is algemeen toepasbaar op elke school in Nederland   Het curriculum is specifiek voor één schoo...
Continuum 4 Ik ben tevreden over het curriculum als het voldoet aan de eisen die ik vooraf met de betrokkenen ben overeeng...
Curriculumontwerp
Belangrijke vragen <ul><li>Inhoudelijk </li></ul><ul><li>Wat  komt er in het leerplan (draden van het spinnenweb)? </li></...
Cyclische ontwerpbenadering <ul><li>Kenmerken: </li></ul><ul><li>a.  Uitgebreid gebruik van prototypes </li></ul><ul><li>C...
a. Uitgebreid gebruik van prototypes <ul><li>Types: </li></ul><ul><ul><li>throw-away prototypes </li></ul></ul><ul><ul><ul...
Prototype <ul><li>Voorlopige versie of een model van geheel of deel van een product voordat overgegaan wordt op volledige ...
b. Cyclisch proces <ul><li>Analyse: probleemanalyse, contextanalyse, behoefteanalyse, analyse van de kennisbasis </li></ul...
Formatieve en summatieve evaluatie Summatieve evaluatie  (“to prove”)  Is een systematisch uitgevoerde activiteit gericht ...
Each  prototyping cycle  represents the  evolution of intentions  of the final deliverable
c. Deelname afvaardiging doelgroep <ul><li>Afvaardiging  van de eindgebruikers erbij betrekken en dus niet (alleen) de lei...
Rol van onderzoek bij  curriculumontwikkeling Evaluatie
Vier onderzoeks strategieën Strategie Wat? Waar? Wie? Hoe? Experiment Gedrag Laboratorium Veld Groepen van proefpersonen B...
<ul><li>Pleidooi van Onderwijsraad : </li></ul><ul><ul><li>Meer aandacht voor  'evidence-based-benadering'  in het onderwi...
Wat geldt als bewijs?  Afhankelijk van aan wie je het vraagt: Bewijs Geschikte methoden What Works Clearinghouse Hard bewi...
Bewijs volgens  “What Works Clearinghouse” (WWC) <ul><li>Evidence standards: waaraan moet onderzoek dat hard bewijs levert...
Bewijs volgens het Actieprogramma “Onderwijs Bewijs” (bron: www.onderwijsbewijs.nl)
Volgens Onderwijsraad: Stapelen van bewijs <ul><li>Kennisaccumulatie: </li></ul><ul><li>Zacht bewijs: weinig bouwstenen vo...
Ontwerponderzoek <ul><li>Ontwerponderzoek: cyclische aanpak waarin analyse-, ontwerp- en evaluatie-activiteiten elkaar afw...
Volgens Ontwerponderzoek:  Bewijs stapelen voor kwaliteit <ul><li>Kwaliteitsaspecten: </li></ul><ul><li>Relevantie </li></...
Formatieve evaluatie <ul><ul><li>- geintegreerd in ontwikkelproces </li></ul></ul><ul><ul><li>- gericht op verbeteren van ...
Evaluatiemethoden Kwaliteits - aspect Ontwikkel-fase Ontwerp-specificaties Globaal ontwerp Gedeeltelijk in detail uitgewer...
Formatieve evaluatie methoden <ul><li>Screening </li></ul><ul><li>het ontwikkelteam vergelijkt het ontwikkelde materiaal m...
Rol van SLO I.s.m. derden (onderzoeks- Instellingen) Formatieve evaluatie Summatieve evaluatie SLO Kwaliteits - aspect Ont...
Dank u wel!! En… meer informatie?? <ul><li>Rob Abbenhuis:  [email_address] </li></ul>http://www.slo.nl/organisatie/recente...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Rob abbenhuis 17 feb

1,415 views

Published on

Published in: Education, Travel, Business
  • Be the first to comment

Rob abbenhuis 17 feb

  1. 1. Curriculair planmatig handelen: over spinnenweb en ontwerpcyclus Rob Abbenhuis SLO, Nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling 17 februari 2011
  2. 2. Programma <ul><li>Curriculum </li></ul><ul><li>Curriculumontwikkeling/-ontwerp </li></ul><ul><li>Kwaliteit van het curriculum/evaluatie </li></ul>
  3. 3. Curriculum
  4. 4. Curriculum, what’s in a name? <ul><li>In literatuur: evenveel definities als auteurs… </li></ul><ul><li>Terug naar etymologische (Latijnse) basis: </li></ul><ul><ul><li>Currere : (hard) lopen </li></ul></ul><ul><ul><li>Curriculum : (om)loop, renwagen </li></ul></ul><ul><li>Curriculum: plan for learning (HildaTaba) -> leerplan (in vele talen!) </li></ul><ul><li>En verder: altijd contextuele verbijzondering nodig! </li></ul><ul><li>Met name naar niveau en verschijningsvorm </li></ul>
  5. 5. Niveaus van leerplan(ontwikkeling) <ul><li>SUPRA: internationaal; verdragen en vergelijkingen </li></ul><ul><li>(bijv Bologna, Lissabon, ERK, PISA/TIMSS) </li></ul><ul><li>MACRO : landelijk, kaderstellend, al dan niet prescriptief </li></ul><ul><li>(bijv. kerndoelen, eindtermen, examenprogramma’s, syllabi) </li></ul><ul><li>MESO : school/instituut/opleiding, eigen invulling en verantwoording door de school </li></ul><ul><li>(school-leerplan, opleidingsprogramma) </li></ul><ul><li>MICRO : klas, groep, docent </li></ul><ul><li>(schoolboek, methode, leergang, module, lesmateriaal) </li></ul><ul><li>NANO : leerling, individu </li></ul><ul><li>(persoonlijke leerplan; vgl. leven lang leren) </li></ul>
  6. 6. CENTRAAL vs DECENTRAAL VERLEDEN HEDEN TOEKOMST gecentraliseerd gedecentraliseerd X ENG CAL VLA ENG NRW NRW HON HON ? ? NLD NLD ZWE X X X X X X VLA ZWE ? ? CAL ? FIN X POR X POR FIN ? ? ? X SH SH
  7. 7. Curriculaire verschijningsvormen Beoogd (Intended) Denkbeeldig (Ideal, Ideological, Ideaistic) Formele, Geschreven (Formal, Written) Uitgevoerd (Implemented) Geïnterpreteerd (m.n. door leraren, maar ook anderen…; cf. false clarity; painful unclarity ) (Perceived) In actie (Operational) Bereikt (Attained) Ervaren (m.n. door leerlingen) (Experiential, Experienced) Geleerd (Learned)
  8. 8. Curricular spider web (2003) Rationale Content Teacher role Materials & Resources Grouping Location Time Assessment Aims & Objectives Learning activities
  9. 9. Curriculaire spinnenweb (2008)
  10. 10. Visie: Waartoe leren ? <ul><li>Hoe te vage abstracties (“lerende school”, “uitdagende leer-en werkomgeving” e.d.) vermijden en focus op leren bevorderen? </li></ul><ul><li>Balans en samenhang zoeken tussen de drie S-en: </li></ul><ul><li>subject, student, society. </li></ul><ul><li>Subject (vak): Wat leren aan vakinhoudelijke kennis en vaardigheden (ook met oog op vervolgleren)? </li></ul><ul><li>Student (leerling): Hoe tegemoet komen aan de persoonlijke ontwikkeling, leerbehoeften en motivatie van de leerlingen? </li></ul><ul><li>Society (samenleving): Hoe tegemoet komen aan wensen van samenleving m.b.t. maatschappelijk functioneren? </li></ul>
  11. 11. Doelen en inhouden: Wat leren? <ul><li>Klassieke vraag bij leerplanontwikkeling </li></ul><ul><li>Kerndoelen/In mbo: CKS, LLB </li></ul><ul><li>(sterk gereduceerd en globaal; last noch gemak?) </li></ul><ul><li>Horizontale ordening (in vakken); en de rest? </li></ul><ul><li>Leergebieden, thema’s, projecten, BPV? </li></ul><ul><li>Doorgaande leerlijnen </li></ul><ul><li>Kern en keuzes </li></ul><ul><li>Methoden en/of leermiddelen (slaaf of meester?) </li></ul>
  12. 12. Leeractiviteiten en Docentrollen: Hoe leren en hoe dat (bege)leiden? <ul><li>Het HOE (vertrekpunt voor velen; ook dikwijls twistpunt) </li></ul><ul><li>Pedagogisch-didactische keuzes </li></ul><ul><li>Vakdidactische keuzes </li></ul><ul><li>Consistentie met visie en doelen/inhouden </li></ul><ul><li>Verhouding gemeenschappelijkheid, variatie en maatwerk </li></ul><ul><li>Wijziging van docentrollen ingewikkeld </li></ul>
  13. 13. Bronnen en materialen: Waarmee leren? <ul><li>Vaak nog dominante rol van methoden </li></ul><ul><li>Alternatieve bronnen (binnen en buiten school) en materialen? </li></ul><ul><li>ICT – digitale bronnen en leermiddelen </li></ul><ul><li>Her en der hooggespannen innovatieverwachtingen </li></ul><ul><li>Zelf ontwerpen, arrangeren, aanschaffen, of mix? </li></ul><ul><li>Ook kostenaspect; leermiddelenbeleid </li></ul>
  14. 14. Groeperingsvorm: Met wie (samen) leren? <ul><li>Alleen, paren, groepjes, klassikaal? </li></ul><ul><li>Jaargroepen, dakplanklassen? </li></ul><ul><li>Omvang klassen/groepen </li></ul><ul><li>Omvang en organisatie van afdelingen binnen school? </li></ul><ul><li>Hoe en wanneer homogeen/heterogeen? </li></ul><ul><li>Cognitieve en sociale aspecten </li></ul>
  15. 15. Leeromgeving: Waar leren? <ul><li>Lokaal (onderwijsruimte: praktijklokaal/practicumzaal etc.) </li></ul><ul><li>Studieruimtes </li></ul><ul><li>ICT-ruimte, Mediatheek </li></ul><ul><li>Externe (stage)plek </li></ul><ul><li>Thuis </li></ul><ul><li>Kwaliteit van inrichting van leeromgeving </li></ul>
  16. 16. Tijd: Wanneer leren? <ul><li>Hoeveel tijd </li></ul><ul><li>Tijdsverdeling </li></ul><ul><li>Rooster </li></ul><ul><li>Per week, en over schooljaar heen </li></ul><ul><li>Vast /flexibel/keuzemogelijkheden? </li></ul>
  17. 17. Beoordeling: Hoe het leren beoordelen? <ul><li>Samenhang met doelen/inhouden </li></ul><ul><li>Kwaliteit van toetsing </li></ul><ul><li>Leerlingvolgsysteem </li></ul><ul><li>Communicatie met leerlingen en ouders </li></ul><ul><li>Verantwoording naar buitenwereld </li></ul>
  18. 18. Aan de slag: Curriculum in de krant <ul><li>Maak tweetallen </li></ul><ul><li>Lees aandachtig het krantenartikel </li></ul><ul><li>Bepaal per artikel de curriculaire verbijzondering: </li></ul><ul><ul><li>Curriculumniveau(s) </li></ul></ul><ul><ul><li>Curriculaire verschijningsvorm(en) </li></ul></ul><ul><ul><li>Curriculumcomponent(en) </li></ul></ul><ul><li>Geef uitleg van de keuzes </li></ul>
  19. 19. Curriculumontwikkeling
  20. 20. Curriculumontwikkeling <ul><li>Doelgericht proces gericht op curriculumverandering –en verbetering </li></ul><ul><li>Consistente en omvattende werkwijze voor het tot stand brengen van curricula </li></ul><ul><li>Vijf kernactiviteiten: analyse, ontwerp, ontwikkeling, implementatie en evaluatie (Engelse benaming ADDIE) </li></ul><ul><li>Invulling en uitvoering van vijf kernactiviteiten afhankelijk van ontwerpbenadering </li></ul><ul><li>Vier ontwerpbenaderingen </li></ul><ul><ul><li>Instrumentele benadering </li></ul></ul><ul><ul><li>Communicatieve benadering </li></ul></ul><ul><ul><li>Artistieke benadering </li></ul></ul><ul><ul><li>Prototyping benadering </li></ul></ul>
  21. 21. Instrumentele benadering <ul><li>Ralph Tyler ( Basic principles of curriculum and instruction uit 1949) </li></ul><ul><li>Achtergrond </li></ul><ul><ul><li>vereenvoudigen van complexe taak van ontwikkelaars </li></ul></ul><ul><li>Activiteiten </li></ul><ul><ul><li>Bepaal doelen </li></ul></ul><ul><ul><li>Selecteer leerervaringen </li></ul></ul><ul><ul><li>Organiseer leerervaringen </li></ul></ul><ul><ul><li>Evalueer de leerervaringen </li></ul></ul>
  22. 22. Communicatieve benadering <ul><li>Decker Walker (Naturalistic model uit 1971) </li></ul><ul><li>Achtergrond </li></ul><ul><ul><li>benadering gebaseerd op werkwijze van ontwikkelaars in grootschalige projecten </li></ul></ul><ul><li>Activiteiten </li></ul><ul><ul><li>Creëer platform van ideeën </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Discussie over opvattingen van alle betrokkenen (definities, doelen, verwachtingen), gericht op consensus </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Deliberatie </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Discussie over mogelijke oplossingen en aanpak </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Ontwerp </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Tot stand brengen van de oplossing </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Als er grote consensus is, dan is hier weinig discussie nodig </li></ul></ul></ul>
  23. 23. Artistieke benadering <ul><li>Elliot Eisner ( The educational imagination uit 1979) </li></ul><ul><li>Achtergrond </li></ul><ul><ul><li>benadrukt complexiteit van curriculumontwikkeling </li></ul></ul><ul><ul><li>docent neemt uiteindelijke beslissingen tijdens de les </li></ul></ul><ul><li>Activiteiten </li></ul><ul><ul><li>Doelen : in algemene termen gesteld </li></ul></ul><ul><ul><li>Inhoud : niet alleen uitgaan van traditionele vakinhoud </li></ul></ul><ul><ul><li>Leersituaties : gevarieerd en betekenisvol </li></ul></ul><ul><ul><li>Organisatie van leersituaties </li></ul></ul><ul><ul><li>Ordening van inhoud </li></ul></ul><ul><ul><li>Presentatievormen : meerdere media </li></ul></ul><ul><ul><li>Evaluatie : continue en informeel </li></ul></ul>
  24. 24. Prototyping benadering <ul><li>Doyle and Ponder ( The ethic of practicality uit 1977) </li></ul><ul><li>Achtergrond </li></ul><ul><ul><li>Gebruiker bepaalt gebruik van het product </li></ul></ul><ul><ul><li>Oorsprong in software-ontwikkeling </li></ul></ul><ul><li>Activiteiten </li></ul><ul><ul><li>Starten vanuit een oplossingsidee </li></ul></ul><ul><ul><li>Kort vooronderzoek </li></ul></ul><ul><ul><li>Cyclisch proces van ontwerp – evaluatie – revisie van (half)producten </li></ul></ul>
  25. 25. Aan de slag: Heb jij eigenlijk een voorkeursstijl? <ul><li>Welke ontwerpbenadering hanteer jij? </li></ul>
  26. 26. Werkwijze <ul><li>Neem een ontwerpproject waarbij je actief betrokken bent (geweest) </li></ul><ul><li>Hierna volgen vier continua beschreven d.m.v. telkens 2 stellingen </li></ul><ul><li>Lees iedere stelling aandachtig door </li></ul><ul><li>Bepaal per continuüm jouw eigen stellingname </li></ul><ul><li>Bepaal de argumenten voor jouw stellingname </li></ul>
  27. 27. Continuum 1 Ik start met een uitgebreid vooronderzoek waarbij ik alle betrokkenen benader. Het vooronderzoek moet leiden tot consensus over het te ontwikkelen curriculum. Ik ontwikkel op grond van mijn eigen ideeën een concept-curriculum. Dit concept bespreek ik vervolgens met betrokkenen. Op grond daarvan pas ik het concept aan.
  28. 28. Continuum 2 Het programma dat ik ontwerp zal zo precies mogelijk (inclusief tijdsschema) aangeven welke activiteiten docenten en leerlingen uitvoeren. Het programma dat ik ontwerp zal bestaan uit een globaal raamwerk waaraan iedere docent zelf aan kan geven.
  29. 29. Continuum 3 Het curriculum is algemeen toepasbaar op elke school in Nederland Het curriculum is specifiek voor één school of scholengroep bedoeld.
  30. 30. Continuum 4 Ik ben tevreden over het curriculum als het voldoet aan de eisen die ik vooraf met de betrokkenen ben overeengekomen . Ik ben tevreden over het curriculum als ik er zelf enthousiast van word.
  31. 31. Curriculumontwerp
  32. 32. Belangrijke vragen <ul><li>Inhoudelijk </li></ul><ul><li>Wat komt er in het leerplan (draden van het spinnenweb)? </li></ul><ul><li>Ontwikkelingcyclus  kwalitatief goed product </li></ul><ul><li>Hoe gaan we het leerplan tot stand brengen? Hoe slaan we een brug tussen intenties, uitvoering en resultaten? </li></ul><ul><li>Strategisch-relationeel  gedragen product </li></ul><ul><li>Wie betrekken we op welke wijze bij besluitvorming over het leerplan? </li></ul>
  33. 33. Cyclische ontwerpbenadering <ul><li>Kenmerken: </li></ul><ul><li>a. Uitgebreid gebruik van prototypes </li></ul><ul><li>Cyclisch proces </li></ul><ul><li>Deelname van afvaardiging van de doelgroep </li></ul><ul><li>... om minimaal twee resultaten te bereiken: </li></ul><ul><li>Kwalitatief hoogwaardige producten </li></ul><ul><li>Identificeren van ontwerpprincipes die aan het product ten grondslag liggen </li></ul>
  34. 34. a. Uitgebreid gebruik van prototypes <ul><li>Types: </li></ul><ul><ul><li>throw-away prototypes </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>clarifies implications of specific design ideas. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>after being evaluated, it will be discarted and evaluation results are taken into account in a next prototype. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Instances: Scenario/narrative, paper-based prototype </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>evolutionary prototypes </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>continually refined </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>evolves towards a final deliverable </li></ul></ul></ul><ul><li>Flow of progression: </li></ul><ul><ul><li>horizontal prototypes </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Global development of the whole product </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>vertical prototypes </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Detailed local development of components of the product </li></ul></ul></ul>
  35. 35. Prototype <ul><li>Voorlopige versie of een model van geheel of deel van een product voordat overgegaan wordt op volledige ontwikkeling. </li></ul>
  36. 36. b. Cyclisch proces <ul><li>Analyse: probleemanalyse, contextanalyse, behoefteanalyse, analyse van de kennisbasis </li></ul><ul><li>Op basis van analyses worden eerste ontwerprichtlijnen (ook wel programma van eisen) opgesteld waaraan het te ontwikkelen product moet voldoen </li></ul><ul><li>Optwerprichtlijnen vormen basis voor eerste prototype </li></ul><ul><li>Vervolgens wordt het prototype via cyclisch proces van ontwikkeling, implementatie en evaluatie aangescherpt </li></ul><ul><li>Evaluatie heeft centrale plek </li></ul>
  37. 37. Formatieve en summatieve evaluatie Summatieve evaluatie (“to prove”) Is een systematisch uitgevoerde activiteit gericht op het verkrijgen van bewijs voor de effectiviteit van een interventie en argumenten die bijdragen aan de beslissing om wel of niet door te gaan met de invoering van de interventie. Formatieve evaluatie (“to improve”) Is een systematisch uitgevoerde activiteit geintegreerd in het ontwikkelproces van een onderwijsinterventie gericht op het verbeteren van (deels ontwikkelde) prototypes van de interventie via het achterhalen van tekortkomingen en het genereren van verbetersuggesties.
  38. 38. Each prototyping cycle represents the evolution of intentions of the final deliverable
  39. 39. c. Deelname afvaardiging doelgroep <ul><li>Afvaardiging van de eindgebruikers erbij betrekken en dus niet (alleen) de leidinggevenden van deze doelgroep </li></ul><ul><li>User-centered approach: </li></ul><ul><ul><li>Leidt tot meer intensieve gesprekken over de kenmerken van het product </li></ul></ul><ul><ul><li>Zorgt voor goede mogelijkheden te 'onderhandelen' over ontwerpideeën </li></ul></ul><ul><ul><li>Vergroot het commitment en het gevoel van eigenaarschap bij de eindgebruikers </li></ul></ul><ul><ul><li>Voorkomt dat ontwikkelaars gaan 'ontwerpen voor zichzelf' (hobby-isme) </li></ul></ul>
  40. 40. Rol van onderzoek bij curriculumontwikkeling Evaluatie
  41. 41. Vier onderzoeks strategieën Strategie Wat? Waar? Wie? Hoe? Experiment Gedrag Laboratorium Veld Groepen van proefpersonen Bijv. observatie, toetsing Survey Opvattingen Bureau Veld Groepen respondenten Bijv. enquête, Observatie Veldonderzoek Gedrag en opvattingen Veld Enkele groepen of een groep Diverse methoden triangulatie Bestaand materiaal Neerslag van gedrag en opvattingen Bureau Bibliotheek Archief Databank Alles mogelijk Niet reactieve metingen of secundaire analyses
  42. 42. <ul><li>Pleidooi van Onderwijsraad : </li></ul><ul><ul><li>Meer aandacht voor 'evidence-based-benadering' in het onderwijs </li></ul></ul><ul><ul><li>Landelijke pilots bij grootschalige onderwijsvernieuwingen </li></ul></ul><ul><ul><li>Praktijktests van bijpassende nieuwe methoden en modules </li></ul></ul>&quot;In het onderwijs worden vaak nieuwe methoden en aanpakken geïntroduceerd zonder dat duidelijk is dat het nieuwe beter is dan het voorgaande&quot; (Onderwijsraad, 2006)
  43. 43. Wat geldt als bewijs? Afhankelijk van aan wie je het vraagt: Bewijs Geschikte methoden What Works Clearinghouse Hard bewijs voor effectiviteit ('what works') - experiment Actie programma Onderwijs Bewijs Hard bewijs voor effectiviteit - experiment Onderwijsraad Stapelen van bewijs voor effectiviteit (van zacht naar hard) zijdelings ook enige aandacht voor meer exploratieve wat-, hoe- en waaromvragen in eerdere fasen van onderwijsontwikkeling - pilots - surveys - tijdreeks- of longitudinaal cohortonderzoek - correlationeel onderzoek - casestudies - ontwikkelings- en ontwerpgericht onderzoek - experiment Ontwerponderzoek <ul><li>Stapelen van bewijs voor kwaliteit van interventie: </li></ul><ul><li>- relevantie </li></ul><ul><li>- consistentie </li></ul><ul><li>bruikbaarheid </li></ul><ul><li>effectiviteit </li></ul><ul><li>- screening </li></ul><ul><li>- focusgroep </li></ul><ul><li>- walkthrough </li></ul><ul><li>- micro-evaluatie </li></ul><ul><li>try-out </li></ul><ul><li>quasi-experiment, survey </li></ul><ul><li>experiment </li></ul>
  44. 44. Bewijs volgens “What Works Clearinghouse” (WWC) <ul><li>Evidence standards: waaraan moet onderzoek dat hard bewijs levert voldoen? </li></ul>(bron: www.ies.ed.gov/ncee/wwc)
  45. 45. Bewijs volgens het Actieprogramma “Onderwijs Bewijs” (bron: www.onderwijsbewijs.nl)
  46. 46. Volgens Onderwijsraad: Stapelen van bewijs <ul><li>Kennisaccumulatie: </li></ul><ul><li>Zacht bewijs: weinig bouwstenen voor bewijsvoering </li></ul><ul><li>Hard bewijs: veel bouwstenen voor bewijsvoering (bouwstenen stapelen zich op) </li></ul><ul><li>Hoofdbronnen voor bewijs </li></ul><ul><li>eerst via verkennend ontwerp-en onderzoekswerk beeld krijgen van wat werkt, hoe en waarom; </li></ul><ul><li>daarna ‘harde’ experimenten met controlegroepen </li></ul>(Bron: Advies Onderwijsraad, 2006) van zacht ... naar steeds ... harder bewijs
  47. 47. Ontwerponderzoek <ul><li>Ontwerponderzoek: cyclische aanpak waarin analyse-, ontwerp- en evaluatie-activiteiten elkaar afwisselen . </li></ul><ul><li>In ontwerponderzoek wordt op verschillende manieren gezocht naar (voorlopige, zich opstapelende) evidentie: </li></ul><ul><ul><li>starten vanuit een brede kennisbasis door middel van behoeften- en contextanalyse, literatuurstudie en expertbevraging (‘evidence-informed’) </li></ul></ul><ul><ul><li>gerichte en voortdurende evaluatie van het ontwerp in verschillende stadia van ontwikkeling (‘evidence-generating’). </li></ul></ul>
  48. 48. Volgens Ontwerponderzoek: Bewijs stapelen voor kwaliteit <ul><li>Kwaliteitsaspecten: </li></ul><ul><li>Relevantie </li></ul><ul><li>Het ontwerp voorziet in behoefte en is gebaseerd op recente inzichten </li></ul><ul><li>Consistentie </li></ul><ul><li>Het ontwerp zit logisch in elkaar </li></ul><ul><li>Praktische bruikbaarheid </li></ul><ul><li>Het ontwerp is bruikbaar in de situatie waarvoor het is bedoeld </li></ul><ul><li>Effectiviteit </li></ul><ul><li>Werken met het ontwerp leidt tot gewenste resultaten </li></ul><ul><li>Methoden: </li></ul><ul><li>Via formatieve (‘to improve’) en summatieve (‘to prove’) evaluatie </li></ul>
  49. 49. Formatieve evaluatie <ul><ul><li>- geintegreerd in ontwikkelproces </li></ul></ul><ul><ul><li>- gericht op verbeteren van </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Relevantie </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Consistentie </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Bruikbaarheid </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Effectiviteit </li></ul></ul></ul>
  50. 50. Evaluatiemethoden Kwaliteits - aspect Ontwikkel-fase Ontwerp-specificaties Globaal ontwerp Gedeeltelijk in detail uitgewerkt product Volledig uitgewerkt product Geïmplementeerd product Relevantie   Screening Focusgroep Screening Focusgroep Screening Focusgroep Screening Focusgroep Consistentie   Screening Focusgroep Screening Focusgroep Screening Focusgroep Screening Focusgroep Bruikbaarheid verwachte Screening Focusgroep Screening Focusgroep Focusgroep Walkthrough Focusgroep Walkthrough   werkelijke     Micro-evaluatie Micro-evaluatie Try-out Effectiviteit verwachte Screening Focusgroep Screening Focusgroep Focusgroep Focusgroep   werkelijke     Micro-evaluatie Micro-evaluatie Try-out Survey (quasi-) experiment
  51. 51. Formatieve evaluatie methoden <ul><li>Screening </li></ul><ul><li>het ontwikkelteam vergelijkt het ontwikkelde materiaal met een checklist van gewenste kenmerken van onderdelen van het ontwerp </li></ul><ul><li>Focusgroep (deskundigen bevragen) </li></ul><ul><li>respondenten (bijv. vakexperts, docenten) geven een reactie op het ontwerp aan de hand van een richtlijn met punten waarop het ontwikkelteam commentaar en suggesties wenst </li></ul><ul><li>Walkthrough </li></ul><ul><li>respondenten doorlopen samen met ontwikkelaar(s) het ontwerp </li></ul><ul><li>Micro-evaluation </li></ul><ul><li>een kleine groep gebruikers gebruikt een gedeelte van het ontwikkelde materiaal buiten de normale praktijksituatie </li></ul><ul><li>Try-out </li></ul><ul><li>gebruikers zetten de ontwikkelde materialen binnen de beoogde praktijksituatie in. </li></ul>
  52. 52. Rol van SLO I.s.m. derden (onderzoeks- Instellingen) Formatieve evaluatie Summatieve evaluatie SLO Kwaliteits - aspect Ontwikkel-fase Ontwerp-specificaties Globaal ontwerp Gedeeltelijk in detail uitgewerkt product Volledig uitgewerkt product Geïmplementeerd product Relevantie   Screening Focusgroep Screening Focusgroep Screening Focusgroep Screening Focusgroep Consistentie   Screening Focusgroep Screening Focusgroep Screening Focusgroep Screening Focusgroep Bruikbaarheid verwachte Screening Focusgroep Screening Focusgroep Focusgroep Walkthrough Focusgroep Walkthrough   werkelijke     Micro-evaluatie Micro-evaluatie Try-out Effectiviteit verwachte Screening Focusgroep Screening Focusgroep Focusgroep Focusgroep   werkelijke     Micro-evaluatie Micro-evaluatie Try-out Survey (quasi-)experiment
  53. 53. Dank u wel!! En… meer informatie?? <ul><li>Rob Abbenhuis: [email_address] </li></ul>http://www.slo.nl/organisatie/recentepublicaties/ Free downloadable

×